Platform for electronic publishing of the Faculty of Law, University of Belgrade
Not a member yet
594 research outputs found
Sort by
INTERNATIONAL STATUS OF ENVIRONMENTAL MIGRANTS
Get PDFIn the light of the current migration crisis, there is an increasing need for examining main causes of migrations. This paper contains a conceptual analysis of the notion “environmental migrants”, a newly established category of persons being in a need of specific international protection. Following the elaboration on two empirical examples supporting the fact that this is indeed an ongoing and contemporary problem at international scene, the author considers whether proposed terms are able to appropriately address the group in question, thus putting forward a definition of the concept, as these are regarded as initial steps towards creating a distinct legal framework and an adequate protection of such particularly vulnerable group. Additionally, the second part of the paper is revealing some of the present-day international legal mechanisms which might serve as a solution to this problem, as well as several proposals de lege ferenda. Ultimately, it can be concluded that there is a need for special protection of those who migrate due to environmental factors, as well as that it is the common interest of the entire international community to tackle this problem before it is too late
SVOJINA U LOKOVOJ I HEGELOVOJ TEORIJI
Get PDFProperty is one of the fundamental notions of economy, law, and politics. But can it be treated as a philosophical question? Although it certainly is not an important topic in a general philosophical inquiry, it is, undoubtedly, a prominent subject of political and legal philosophy. The problems such as the origin of property, its nature, function and justification, are the main points of a philosophical examination of property. the systematic exposition of above-mentioned issues might be rightfully called a theory of property. It is, naturally, mandatory in this exposition to attach property to essential human needs for which it stand out, and is supposed to fulfill. In this paper, the author tried to address some of the main philosophical problems concerning property, by exploring and comparing two of the most important theories of property in legal and political philosophy – those of Locke and Hegel. Since the two theories differ in many important aspects, the author’s intention was not only to highlight the main distinctions, but to demonstrate some similarities as well. The focus was mainly on Locke’s theory of property and appropriation in his Second Treatise, and Hegel’s discussion of property under the chapter Abstract Right in his Elements of the Philosophy of Right.Svojina je osnovna kategorija prava, ekonomije i politike. Ali, je li ona i filozofsko pitanje? Gotovo da nema značajnog filozofa koji nije o svojini, više ili manje sistematski, pisao: Platon, Aristotel, Akvinski, Hobs, Lok, Hjum, Ruso, Kant, Hegel, Marks, DŽ. S. Mil. Ipak, u teoriji do danas nije postignuta saglasnost o tome da je svojina sama za sebe filozofsko pitanje. Rols je npr. smatrao da nije, i da je treba, kao praktično pitanje, riješiti na temelju opštijih principa kao što je princip pravde.
Ako i nije u fokusu opšte filozofije, svojina je ipak eminentno pitanje političke i pravne filozofije. Glavni problemi na koje treba odgovoriti su pitanja o porijeklu, prirodi, funkciji i opravdanju svojine, kao i pitanje o najpogodnijem obliku, odnosno sistemu svojine u društvu. Na sva ova pitanja može se odgovoriti samo tako što će se svojina dovesti u vezu sa čovjekom i prirodom njegovih potreba na koje ona i treba da odgovori. Takvo razmatranja o svojini su bitno filozofskopravna. Cilj ovog rada je da istraži i izloži kako su na neka od glavnih pitanja odgovorili Lok i Hegel, čije su teorije svojine među sobom vrlo različite, a u pojedinim tačkama direktno suprotne. Autor će onda nastojati da ih uporedi u tačkama sticanja i razilaženja i da u svjetlu ovih teorija razmotri u zaključku vječno aktuelno pitanje o svojini: pitanje imovinske nejednakosti
KELSENOVA TEORIJA PRAVNOG TUMAČENJA
Get PDFWhile following the Stanley Paulson’s dichotomy, the paper analyses the negative and constructive aspects of Kelsen’s views on legal interpretation. The negative aspects refer to Kelsen’s critical approach to traditional legal science theory of legal interpretation for which issues of legal interpretation always, according to Kelsen, amounted to issues of cognition. In doing so, traditional legal science attempted, wittingly or not, as Kelsen asserts, to maintain an illusion of ever-present present legal certainty.
In analyzing constructive aspects of Kelsen’s views on legal interpretation, the paper analyses Kelsen’s concept of the object of legal interpretation, his concept of (legal) cognition, concept of indeterminacy of law, and his differentiation between the scientific and authentic legal interpretation.
Furthermore, Kelsen’s theory of legal interpretation is put into the context of other modern theories of legal interpretation, while placing Kelsen’s theory in the middle of the continuum in which end points represent radical cognitivist theory of legal interpretation and radical skeptical theory of legal interpretation.
The final part of the paper gives an analysis of Kelsen’s doctrine of tacit alternative clause and serious problems which this doctrine, according to many critics, poses to Kelsen’s theory of legal interpretation while putting in danger sustainability of his entire theory of law. The author examines the sources of this doctrine and in the end reaches the conslusion that this doctrine has its origins primarily in Kelsen’s peculiar understanding of the concept of validity, thus, for the purpose of saving the rest of the Kelsen’s theory of law, propositions to amend Kelsen’s concept of validity are analyzed.Slijedeći dihotomiju Stanleya Paulsona u radu se analiziraju negativni i konstruktivni aspekti Kelsenovih pogleda na pravno tumačenje. Negativni aspekti odnose se na Kelsenov kritički pristup teoriji tumačenja tradicionalne pravne znanosti koja je pitanja pravnog tumačenja, prema Kelsenu, uvijek svodila na pitanja spoznaje. Na taj način je tradicionalna pravna znanost, svjesno ili ne, kako to tvrdi Kelsen, nastojala održati iluziju o uvijek prisutnoj pravnoj sigurnosti.
U analizi konstruktivnih aspekata Kelsenovih pogleda na pravno tumačenje u radu se analiziraju Kelsenov pojam objekta pravnog tumačenja, njegov pojam (pravne) spoznaje, pojam neodređenosti prava i Kelsenovo razlikovanje znanstvenog i autentičnog tumačenja.
Nadalje, Kelsenova teorija pravnog tumačenja stavlja se u kontekst s ostalim modernim teorijama pravnog tumačenja, smještajući tako Kelsenovu teoriju u sredinu kontinuuma kojemu krajnje točke predstavljaju radikalno kognitivistička teorija pravnog tumačenja i radikalno skeptična teorija pravnog tumačenja.
U završnom dijelu rada daje se analiza Kelsenove doktrine prešutne alternativne odredbe i problema koje ta doktrina predstavlja, prema mnogim kritičarima, za Kelsenovu teoriju tumačenja dovodeći u pitanje održivost njegove cjelokupne teorije prava. Autor istražuje izvore ove doktrine priključujući se u konačnici zaključku kako se njezino izvorište primarno nalazi u Kelsenovom osobitom shvaćanju pojma valjanosti, stoga se, s ciljem očuvanja ostatka Kelsenove teorije, analiziraju prijedlozi izmjene Kelsenovog pojma valjanosti
KELSENOVO SHVAĆANjE SUDBENE VLASTI
Get PDFContrary to the classical doctrine of separation of powers, Austrian legal theorist Hans Kelsen claims that there are only two state powers and that what distinguishes them is their function – law creation (legislative power) and law application (executive power). The aim of this paper is to present Kelsen\u27s view of the judicial power (function) which he situates within the executive power and therefore defines its function as the application of law. However, Kelsen points out that the judicial power, in addition to applying the law, takes part in its creation.Suprotno klasičnoj doktrini o diobi vlasti, austrijski teoretičar prava Hans Kelsen tvrdi da zapravo postoje samo dvije grane državne vlasti i da se one razlikuju po svojoj funkciji – stvaranje prava (zakonodavna vlast) i primjena prava (izvršna vlast). Cilj ovog rada je prikazati Kelsenov pogled na sudbenu vlast (funkciju), koju on smješta unutar izvršne vlasti i prema tome načelno određuje njezinu funkciju kao primjenu prava. Međutim, Kelsen ističe da sudska vlast, osim primjenjivanja prava, sudjeluje i u njegovu stvaranju
DISTINGUISHING IN STATUTORY LAW: THE STATUTE AS WRITTEN CUSTOM UNDER MAURICE HAURIOU’S LEGAL INSTITUTIONALISM
Get PDFThe common definition of the statutory law, especially in continental law culture, understands a set of regulations supposed to be applicable in all possible cases in the future. Nevertheless, already at the beginning of the twentieth century, this concept was criticized as too idealistic by absolutizing the statute as a unique and exhaustive source of law. Maurice Hauriou (1856-1929), a French academic of public and constitutional law at the University of Toulouse, presented at that time the concept of the statutory law as written custom, therefore a source of law that is supposed to be actualized in particular cases with judge’s possibility to distinguish. The modern concept of the statutory law, inherited from the Enlightenment, is proven to be even more mythical. The paper focuses on the Hauriou’s concept of the statute as a written custom which can be used as a useful tool to describe the reality of contemporary legal practice. 
OPRAVDANOST USTAVNOSUDSKOG AKTIVIZMА ZARAD ZAŠTITE LJUDSKIH PRAVA: EVROPSKI SUD ZA LJUDSKA PRAVA I USTAVNI SUD BOSNE I HERCEGOVINE
Get PDFThe author analyzes some decisions of the European Court of Human Rights and its interpretive principles and decisions of the Constitutional Court of Bosnia and Herzegovina, in order to answer when the creative approach of the Constitutional Court can be justified. No kind of constitutional court activism is acceptable when it comes to normative control of constitutionality, while it can be in the procedure on appeal. The author claims that constitutional court should decide on the basis of the text of the constitution. The European Court considers that the interpretation should enable the real application of the guaranteed right, but it is disputable when such an interpretation grows into the creation of law, which the author discusses primarily from a theoretical aspect, and then analyzes the case law. The main thesis in the paper is that constitutional activism is justified only in exceptional cases in order to protect human rights and freedoms.Autor u radu analizira neke odluke Evropskog suda za ljudska prava i njegova interpretativna načela i odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, te nastoji da dā odgovor na pitanje kada kreativni pristup ustavnog suda može da bude opravdan. Nikakav vid ustavnosudskog aktivizma nije prihvatljiv kada je reč o normativnoj kontroli ustavnosti, dok u postupku po apelaciji, može da bude. Autor polazi od toga da ustavni sud treba da pravno rezonuje, tj. da odlučuje na osnovu teksta važećeg ustava. Evropski sud smatra da tumačenje treba da omogući stvarnu primenu garantovanog prava, ali je sporno kada takvo tumačenje prerasta u stvaranje prava, o čemu autor raspravlja pre svega sa teorijskog aspekta, a zatim analizom sudske prakse nastoji da oceni delovanje Ustavnog suda Bosne i Hercegovine. Osnovna teza od koje se polazi u radu jeste da je ustavnosudski aktivizam opravdan samo u izuzetnim slučajevima kao ultima ratio, i to zarad zaštite ljudskih prava i sloboda
DEFINING SOVEREIGN ASSETS FOR IMMUNITY FROM EXECUTION: INTERNATIONAL RULE OF LAW VERSUS INTERNATIONAL LAW - BASED RULE OF LAW
Get PDFSovereign assets receive restrictive sovereign immunity based on their purpose and/or use for execution of States’ commercial liabilities. The forum States’ courts decide the question of immunity of these assets. Due to lack of effective international conventions, these judgements result at inconsistent outcomes. Rule of law can be applied to mitigate this inconsistency. However, the objectives of rule of law vary for the national and the international legal order. Moreover, the divergence in group-interests of States and mandate of international organizations have failed to agree on a uniform definition of international rule of law. Thereby, this paper suggests international law-based rule of law as an alternative approach. International law-based rule of law aims at achieving the same objectives as domestic legal order, but, by the tools of international laws. Finally, it proposes to develop an inter-States consensus-based model law to have uniform principles of sovereign assets’ immunity in international law
ЕКОНОМСКЕ ОДРЕДБЕ ВЕРСАЈСКОГ МИРОВНОГ УГОВОРА: ПРЕИСПИТИВАЊЕ НАКОН ЈЕДНОГ ВЕКА
Get PDFContrary to widespread belief, reparations imposed on Germany by the economic provisions of the Treaty of Versailles did not undermine the German economy, nor push it into a vicious cycle of crises and backwardness, from which emerged National Socialism and Adolf Hitler’s power takeover. In the first decade after the conclusion of the Treaty of Versailles, Germany’s economy prospered, with high growth rates. In the same decade, German National Socialists managed to win over only a negligible segment of the constituency, and Franco-German relations even improved. The turn took place with the Great Depression, which was, however, not related to the Treaty of Versailles whatsoever. Thus, it is a myth that the Treaty, predominantly through its economic provisions, led to the Second World War. The shortcomings of the Treaty of Versailles, with regard to providing sustainable peace in Europe, should be sought in the framework of the outcome of the First World War, which ended in an armistice, not German surrender. It was only after the Second World War that German unconditional surrender, full occupation of the country and dismemberment of German militarism created the grounds for political stability and sustainable peace in Europe.Репарације наметнуте Немачкој економским одредбама Версајског мировног уговора нису, насупрот увреженом мишљењу, уназадиле немачку привреду. Оне је нису увеле у зачарани круг кризе и назадовања, па стога успон националсоцијализма и долазак Адолфа Хитлера на власт нису резултат тих одредаба. Напротив, у првој деценији по закључивању Версајског мировног уговора Немачка је привредно напредовала, са завидно високим стопама привредног раста. У истој тој деценији, првој постверсајској, будући националсоцијалистички владари Немачке придобили су занемарљив део бирачког тела, а остварило се и немачко-француско приближавање. Преокрет на немачкој политичкој сцени донела је Велика депресија, која, међутим, ни на који начин не може да се повеже са Версајским мировним уговором. Сходно томе, заблуда је да је садржај тог уговора, пре свега његове економске одредбе, неизбежно довео до Другог светског рата. Ограничења Версајског мировног уговора у погледу обезбеђивања трајног мира у Европи треба сагледати у контексту краја Првог светског рата, завршеног примирјем, а не немачком капитулацијом. Тек су безусловна немачка капитулација и пуна окупација земље после Другог светског рата, уз растакање немачког милитаризма, створиле основе политичке стабилности и трајног мира у Европи.
 
Kaznenopravna zaštita maloljetnih lica od alkoholizma u Bosni i Hercegovini
Get PDFAlcoholism or alcohol abuse and indulgence in alcohol is one of the most prevalent antisocial phenomena in young people and one of the main causes of their criminal behavior. Namely, there is an increasing tendency for young people to abuse and consume alcohol and to indulge in alcohol frequently as well as the incidence of committing criminal offenses by young people under the decisive influence of alcohol. The paper elaborates the criminal law aspects of protecting young people from alcoholism or alcohol abuse and points out problem of uneven and inadequate legislation in Bosnia and Herzegovina, and gives appropriate proposals for changes to existing solution in order to achieve better and more effective criminal law protection of young people from alcohol abuse.Алкохолизам, односно злоупотреба алкохола и одавање малољетних лица алкохолу је једна од најзаступљенијих асоцијалних појава код малољетних лица и један од главних узрочника њиховог делинквентног понашања. Наиме, све је израженија тенденција учестале злоупотребе и конзумирања алкохола, односно одавања малољетних лица алкохолу, као и инциденца чињења казнених дјела под утицајем алкохола. У раду су елаборирани казненоправни аспекти заштите малољетних лица од алкохолизма, односно злоупотребе алкохола малољетних лица и указано на проблематику неуједначене и неадекватне законске, односно казнено правне регулативе у Босни и Херцеговини, те дати одговарајући приједлози измјена постојећих рјешења у циљу постизања боље и ефикасније казненоправне заштите малољетних лица од злоупотребе алкохола.Alkoholizam, odnosno zloupotreba alkohola i odavanje maloljetnih lica alkoholu je jedna od najzastupljenijih asocijalnih pojava kod maloljetnih lica i jedan od glavnih uzročnika njihovog delinkventnog ponašanja. Naime, sve je izraženija tendencija učestale zloupotrebe i konzumiranja alkohola, odnosno odavanja maloljetnih lica alkoholu, kao i incidenca činjenja kaznenih djela pod uticajem alkohola. U radu su elaborirani kaznenopravni aspekti zaštite maloljetnih lica od alkoholizma, odnosno zloupotrebe alkohola maloljetnih lica i ukazano na problematiku neujednačene i neadekvatne zakonske, odnosno kazneno pravne regulative u Bosni i Hercegovini, te dati odgovarajući prijedlozi izmjena postojećih rješenja u cilju postizanja bolje i efikasnije kaznenopravne zaštite maloljetnih lica od zloupotrebe alkohola
Suzbijanje prekomernog ribolova
Get PDFControversial nature of environmental crime and its modi operandi made the author to direct his attention to the problem of overfishing with its intricate phenomenological structure being reflection of complex environmental criminal activities. This work is backboned by paradox of environmental crime general presence followed by its drastic essence and "default low profile" being illustrated by the author\u27s analyzing of overfishing criminal threat. Methodologically, right after initial general overview, the author introduces us to the devastating mosaic of environmental crime and its key segments, just like to its relations with other types of criminal activities. Subsequently, focus of the article shifts from targeting environmental crime to overfishing, as one of the almost daily and most frequent criminal activities and a factor in the devastation of fish stocks with unforeseeable consequences to the detriment of both nature and man. Besides determining the phenomenon of overfishing, the author puts forward typology of criminal activities as inevitable fragments of overfishing conceptual totality. Particular section of the paper is addressed by the author to the specific links among overfishing modi operandi and the whole range of various illicit activities. This is exact section set by the author to confirm his claim about actively presented conditional correlation among close phenomena ranged differently, in relation to some other phenomena likely linked to them. In nuce, if broader term is connected to other particular terms, then narrower term, derived from the same phenomenological milieu, must be related to those terms, as well. As an example, the author presents ratio between environmental crime, as broader term, and overfishing, as narrower one. Finally, as conclusion, the author warns of overfishing consequences and suggests some possible ways to combat this kind of environmental crime.Контроверза еколошког криминалитета и његових појавних облика потакла је аутора да у раду своју пажњу усмери на проблем прекомерног риболова, који у својој сложеној феноменолошкој структури представља одраз комплексности еколошких криминалних активности. Противречност опште заступљености еколошког криминалитета, његова драстичност и "подразумевана невидљивост" чине окосницу овог рада, коју аутор илуструје анализом криминалне претње прекомерног риболова. У методолошком смислу, после општег уводног осврта на осетљивост односа савремене цивилизације са природом, аутор нас упознаје са девастирајућим мозаиком еколошког криминалитета и његовим тежишним сегментима, те односима које има са другим видовима криминалних радњи. Потом се фокус рада са еколошког криминалитета премешта на прекомерни риболов, као на једну од готово свакодневних и најфреквентнијих криминалних активности и фактор пустошења рибљег фонда са несагледивим последицама по природу и човека. Уз одређивање појма прекомерног риболова, аутор наводи и типологију криминалних активности које чине његову феноменолошку целину. Посебан део рада, аутор посвећује специфичним везама које постоје између моди операнди прекомерног риболова и читаве лепезе разноврсних илегалних деловања. Управо овај део рада аутор пласира као потврду своје тврдње да уколико се шири појам налази у релацији са другим одређеним појмовима, тада се нужно и ужи појам из истог феноменолошког миљеа налази у односима са тим истим појмовима. У закључном делу рада, аутор упозорава на последице прекомерног риболова и износи неке од могућности борбе против овог вида еколошког криминалитета.Kontroverza ekološkog kriminaliteta i njegovih pojavnih oblika potakla je autora da u radu svoju pažnju usmeri na problem prekomernog ribolova, koji u svojoj složenoj fenomenološkoj strukturi predstavlja odraz kompleksnosti ekoloških kriminalnih aktivnosti. Protivrečnost opšte zastupljenosti ekološkog kriminaliteta, njegova drastičnost i "podrazumevana nevidljivost" čine okosnicu ovog rada, koju autor ilustruje analizom kriminalne pretnje prekomernog ribolova. U metodološkom smislu, posle opšteg uvodnog osvrta na osetljivost odnosa savremene civilizacije sa prirodom, autor nas upoznaje sa devastirajućim mozaikom ekološkog kriminaliteta i njegovim težišnim segmentima, te odnosima koje ima sa drugim vidovima kriminalnih radnji. Potom se fokus rada sa ekološkog kriminaliteta premešta na prekomerni ribolov, kao na jednu od gotovo svakodnevnih i najfrekventnijih kriminalnih aktivnosti i faktor pustošenja ribljeg fonda sa nesagledivim posledicama po prirodu i čoveka. Uz određivanje pojma prekomernog ribolova, autor navodi i tipologiju kriminalnih aktivnosti koje čine njegovu fenomenološku celinu. Poseban deo rada, autor posvećuje specifičnim vezama koje postoje između modi operandi prekomernog ribolova i čitave lepeze raznovrsnih ilegalnih delovanja. Upravo ovaj deo rada autor plasira kao potvrdu svoje tvrdnje da ukoliko se širi pojam nalazi u relaciji sa drugim određenim pojmovima, tada se nužno i uži pojam iz istog fenomenološkog miljea nalazi u odnosima sa tim istim pojmovima. U zaključnom delu rada, autor upozorava na posledice prekomernog ribolova i iznosi neke od mogućnosti borbe protiv ovog vida ekološkog kriminaliteta