OJS Tashkent State University of Economics
Not a member yet
554 research outputs found
Sort by
IOT QURILMALARIGA QARATILGAN DDOS HUJUMLARIGA UMUMIY SHARH
No full textTarqatilgan “xizmatdan voz kechish” (DDoS) hujumlari Internet tarmog‘idagi eng global tahdidlardan biriga aylanmoqda. Internet narsalari (IoT) qurilmalari sonining ortib borishi DDoS hujumlarini amalga oshirish usullarining ko‘payishiga sabab bo‘lmoqda. Ushbu maqolada IoT qurilmalariga qaratilgan DDoS hujumlariga umumiy sharh berilgan va IoT qurilmalariga ega IT infratuzilmalari xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha asosiy tavsiyalar keltirilgan
HYBRID DEEP LEARNING APPROACH FOR BREAST CANCER DETECTION USING MRI IMAGES COMBINING CNN WITH SVM AND RANDOM FOREST FOR ENHANCED ACCURACY
No full textThis study proposes a hybrid deep learning framework for detecting breast cancer from MRI images by integrating Convolutional Neural Networks (CNNs) with Support Vector Machines (SVM) and Random Forest (RF) algorithms. The methodology leverages the feature extraction capabilities of CNNs to identify intricate patterns in MRI images, followed by classification using SVM and RF to enhance diagnostic accuracy. The process begins with preprocessing steps, including denoising and normalization, to improve image quality. A pre-trained CNN model, EfficientNet-B4, extracts high-level features from the images, which are then fed into SVM and RF for classification. The hybrid model was trained and validated on a dataset of 1,500 MRI images, achieving a validation accuracy of 96.8%, sensitivity of 94.5%, and specificity of 95.2%. Compared to standalone CNN (92% accuracy), SVM (87%), and RF (85%), the hybrid approach significantly improves performance, though it requires more computational time (1,300 seconds vs. 950 and 800 seconds for SVM and RF, respectively). The results demonstrate the model’s ability to generalize well, with a low validation loss of 0.02, indicating minimal overfitting. This hybrid framework offers a robust tool for clinical applications, assisting radiologists in early breast cancer diagnosis and potentially improving patient outcomes. Future work will focus on optimizing computational efficiency and validating the model on larger, diverse datasets to ensure real-world applicability. The combination of CNN with SVM and RF highlights the potential of hybrid algorithms in medical imaging
HUDUDIY O‘RMON XO‘JALIGI KOMPLEKSI RESURSLARINI BOSHQARUV TIZIMINI RIVOJLANTIRISH OMILLARI
No full textUshbu maqolada o‘rmon kompleksi samaradorligini belgilovchi omillar tizimlashtiriladi, “hududiyviy o‘rmon kompleksini boshqarish” tushunchasining ta\u27rifiga aniqlik kiritiladi, o‘rmon resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirishni ta\u27minlashi kerak bo‘lgan hududiyviy o‘rmon kompleksini rivojlantirishni boshqarish mexanizmini takomillashtirish tamoyillari ishlab chiqiladi, hududiy o‘rmon kompleksini rivojlantirishga ta’sir qiluvchi shart-sharoitlar va omillar shakllantiriladi, hududiyviy o‘rmon kompleksini rivojlantirish modelini ishlab chiqadi
NOMIQDORIY MA’LUMOTLARNI TAHLIL QILISH MASALALARINI YECHISHDA BELGILAR TURLARIGA RAQAMLI ISHLOVLAR BERISH USULLARI
No full textUshbu maqolada turli xildagi ma’lumotlarni tahlil qilish masalalarida belgilar turlarini almashtirish, belgilarga raqamli ishlovlar berish usullarini ishlab chiqish, ma’lumotlarga ishlov berishning klassik usullaridan hamda taklif qilingan usullar va algoritmlardan foydalangan holda ma’lumotlarni tahlil qilish tizimlarini yaratish masalalari keltirib o‘tilgan. Raqamli bo‘lmagan ma’lumotlarga ishlov berish usullarini takomillashtirish maqsadida turli xil belgilar fazosida berilgan ma’lumotlarni tahlil qilish masalasi mustaqil muammo sifatida ko‘rib chiqildi va ushbu yo‘nalishni rivojlantirish bo‘yicha yangi takliflar ishlab chiqildi. Ma’lumotlarga dastlabki ishlov berishda o‘quv tanlanmalarini shakllantirishga bo‘lgan yondashuvlar chuqur o‘rganildi. Turli xil ma’lumotlar asosida tadqiqot tanlanmalarini shakllantirish hamda ularni faoliyatda qo‘llash imkonini beruvchi dasturiy vositalar tahlil qilindi. Miqdoriy bo‘lmagan o‘zgaruvchilarning miqdoriylashtirilishida raqamlashtirish jarayonida miqdoriy bo‘lmagan o‘zgaruvchilarning gradatsiyalarini mantiqiy matritsaga ega chiziqli operator yordamida miqdoriy belgilar majmuasiga o‘tkazish usuli taklif qilindi
DASTURIY ANIQLANGAN TARMOQLARDA LOGLARNI SUN’IY INTELLEKTLI TAHLILLASH ORQALI ANOMALIYALARNI ANIQLASH USULI
No full textZamonaviy axborot-kommunikatsiya tizimlarining rivojlanishi bilan dasturiy aniqlangan tarmoqlar (SDN) keng qo‘llanilmoqda. SDN tarmoqlarining markazlashtirilgan boshqaruv imkoniyati tarmoq infratuzilmasini moslashuvchan va dinamik qiladi, biroq bu xavfsizlik jihatidan yangi tahdidlarni ham keltirib chiqaradi. Ushbu maqolada SDN tarmoqlarda vujudga keladigan xavfsizlik tahdidlari, jumladan, konfiguratsiya xatoliklari, boshqaruv mexanizmining ochiqligi, avtorizatsiya zaifliklari va tarmoqni manipulyatsiya qilish hujumlari tahlil qilingan. Bu tahdidlarni aniqlash va ularga qarshi chora ko‘rish uchun log fayllarini tahlil qilish samarali vosita sifatida qaraladi. Loglarni tahlil qilish orqali anomaliyalarni aniqlashda sun’iy intellekt, mashina o‘qishi algoritmlari (masalan, K-means, PCA, Decision Tree, Isolation Forest) keng qo‘llanilmoqda. Maqolada loglarni tahlil qilishning tizimli usullari — loglarni yig‘ish, strukturalash, xususiyatlarni ajratib olish va anomaliyalarni aniqlash jarayonlari keltirilgan. Eksperimental natijalar log tahlilida sun’iy intellektli yondashuvlarning anomaliyalarni aniqlashda yuqori aniqlik (0.986) va F1-qiymat (0.710) ko‘rsatayotganini tasdiqlaydi
ILMIY TADQIQOTLARDA CLRA VA CONF TIL KORPUSI, NERLARNI STEMLASH
No full text“Korpus lingvistikasi” turli xil nazariy bilimlarga ega boʻlgan olimlar tomonidan qoʻllanilishi mumkin boʻlgan koʻplab oʻzaro bogʻliq usullarni oʻz ichiga olgan metodologiya hisoblanadi. Boshqa tomondan, korpus lingvistikasi koʻpincha tilga ma’lum bir qarash bilan bogʻliqligini ham inkor etib boʻlmaydi. Til qoidalari bu – uning qoʻllanilishiga qarab asoslanadi va soʻzlovchilar bir-biri bilan muloqot qilish uchun tildan foydalanishi natijasida oʻzgarishlar roʻy beradi, degan fikrga asoslanadi. Agar siz ma’lum bir til qanday ishlashi bilan qiziqayotgan boʻlsangiz, u holda tilni amalda oʻrganish yaxshi fikr hisoblanib, buning samarali usullaridan biri korpus metodologiyasidan foydalanishdir
POST-QUANTUM CRYPTOGRAPHY AND ITS MATHEMATICAL FOUNDATIONS
No full textThe rapid advancement of quantum computing technologies has posed a significant challenge to the security and reliability of classical cryptographic systems, particularly those based on integer factorization, discrete logarithms, and elliptic curve cryptography. Post-quantum cryptography (PQC) has therefore emerged as one of the most crucial research directions in modern information security, focusing on the design and analysis of cryptographic algorithms that remain secure even in the presence of powerful quantum adversaries. This article provides a comprehensive overview of post-quantum cryptography and its mathematical foundations, highlighting the theoretical underpinnings, algorithmic approaches, and current trends in this evolving field. The discussion begins with an examination of the fundamental mathematical problems upon which post-quantum cryptographic constructions are based, including lattice-based problems, error-correcting codes, multivariate polynomial equations, isogenies of elliptic curves, and hash-based cryptographic techniques. These problems are believed to be resistant to both classical and quantum attacks, making them suitable candidates for the next generation of secure communication protocols. The article also explores the complexity assumptions, reductions, and hardness proofs that establish the security of post-quantum schemes, thereby emphasizing the importance of rigorous mathematical reasoning in cryptographic design. Furthermore, the article analyzes the advantages and limitations of different PQC families, considering aspects such as key sizes, computational efficiency, implementation challenges, and resistance to side-channel attacks. Special attention is given to the ongoing standardization process led by the National Institute of Standards and Technology (NIST), which aims to select algorithms for widespread adoption across governmental and commercial applications. The paper also reflects on the future prospects of post-quantum cryptography in the context of global cybersecurity, digital infrastructure, and secure data transmission in the post-quantum era. The annotation highlights that the significance of post-quantum cryptography extends far beyond academic interest, as it directly addresses the urgent need for cryptographic resilience in finance, healthcare, defense, e-governance, and critical digital services. The mathematical foundations outlined in this article provide a bridge between abstract theory and practical cryptographic systems, ensuring that security in the digital age can withstand the transformative impact of quantum technologies
РАҚАМЛИ ИҚТИСОДИЁТНИНГ ИЖТИМОИЙ-ИҚТИСОДИЙ ЖАРАЁНЛАРНИ БОШҚАРИШ ВА РЕЖАЛАШДАГИ МОҲИЯТИ
No full textМазкур мақола бугунги куннинг долзарб масалаларидан бўлган рақамли иқтисодиётнинг ижтимоий-иқтисодий жараёнларни бошқариш ва режалашдаги моҳиятини очиб беришга қаратилган. Рақамли иқтисодиётнинг янги технологиялари блокчейн, нейрон тўрли тармоқлар, виртуал валюта, катта маълумотлар ва электрон платформалар асосида ижтимоий-иқтисодий жараёнларни бошқариш ва режалаш муаммолари ўрганилган
РОЛЬ ЦИФРОВОГО МАРКЕТИНГА В ПРОДВИЖЕНИИ БИЗНЕС-ТУРИЗМА
No full textВ данной статье рассматривается роль цифрового маркетинга в индустрии делового туризма. Анализируются основные цифровые инструменты и стратегии, используемые для привлечения и удержания деловых путешественников, такие как социальные сети, SEO, контент-маркетинг, e-mail кампании и аналитика. Обсуждается важность персонализации и автоматизации маркетингового процесса для повышения эффективности диалога с целевой аудиторией. В исследовании подчеркивается важность цифровых технологий для повышения конкурентоспособности туристического сектора и расширения возможностей для бизнеса
KONFIDENSIAL AXBOROTLARNI HARAKATINI NAZORATLASH USULI
No full textAxborot xavfsizligi dolzarb masalalardan biri bo‘lib, ayniqsa, konfidentsial ma’lumotlarning harakatini nazorat qilish muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada konfidentsial axborotlarning tarqalishini oldini olish va nazorat qilish usullari tahlil qilinadi. Maqolada ma’lumotlar oqimini boshqarish, monitoring tizimlarini qo‘llash, shifrlash va autentifikatsiya texnologiyalaridan foydalanish usullari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ma’lumotlarning noqonuniy tarqalishining oldini olish uchun dasturiy va apparat vositalari integratsiyasi muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari axborot xavfsizligi tizimlarini takomillashtirish va tashkilotlarda axborot muhofazasini mustahkamlashga xizmat qiladi