Portal of Scientific Journals of UEU
Not a member yet
1968 research outputs found
Sort by
Demokrazia erradikala Euskal Nazio Askapenerako Mugimenduan
No full textThe paradigm of radical democracy is one of the most important revolutionary movements, mainly, given the rise of European nationalist movements. The fact of placing democracy among the nationalist discourse has caused deep changes within nationalism. The Basque National Liberation Movement (i.e. ENAM) is a clear example of this phenomenon in the Basque Country. From the discourse based on national legitimacy to the discourse based on democratic legitimacy; from Marxist terminology and the right of self-determination to having radical democracy and the right to decide as a core idea, from negotiation strategy to populist strategy through process, etc. Nevertheless, without putting aside the nation and class conflict, nowadays, ENAM is in an ambivalent position between ideological historical summary, nationalism and Marxism, and the radical democracy.Soziologian graduatua eta Historia Garaikideko Masterrean ikaslea Demokrazia erradikalaren paradigma garrantzitsuenetakoa da gaur egungo mugimendu eraldatzaileen artean, batik bat, goranzko joera duten Europako mugimendu nazionalisten artean. Demokrazia diskurtso nazionalistaren erdigunean jartzeak nazionalismoen artean erroko aldaketak sorrarazi ditu. Euskal Nazio Askapenerako Mugimendua da Euskal Herrian fenomeno horren adibide garbia: nazio-legitimitatean oinarritutako diskurtsotik legitimitate demokratikoan oinarritutako diskurtsora, hiztegi marxista eta autodeterminazio-eskubidetik erradikalizatze demokratikoa eta erabakitzeko eskubidea ardatz izatera, negoziazio-estrategiatik prozesu bidezko estrategia populistara eta abar. Halere, nazioa eta klaseen auzia baztertu gabe, nolabaiteko tentsioan mugitzen da gaur egun ENAM, sintesi ideologiko historikoa, abertzaletasunaren eta marxismoaren artekoa, demokrazia erradikalarekin uztartuz
Familia eta hiperaktibitatea elkarrekin biziz: atxikimendua eta heziketa-estiloak
No full textAttention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is the most prevalent disorder diagnosed in childhood, in fact, its worldwide prevalence is estimated among %6.7 and %7.8. Based on the current two international classification systems for diagnosing ADHD (DSM-5; APA, 2014 and CIE-11; OMS, 2018), it is considered to have a neurobiological basis and that other factors such as family and other social agents may have an impact on this disorder. The purpose of this study is threefold. On the one hand, we will make an approach to the conceptualization, symptomatology and evaluation sistems of ADHD, through a literature review. On the other hand, we will analyze the role of the family in this disorder, taking into account the parenting styles, as well as the effect that diverse emotional attachments can have in the diagnosis. Lastly, moving from a theoretical part to a more practical one, some proposals for action will be presented with the aim of helping children with ADHD and their families in the emotional, cognitive, behavioral and social areas.Arreta Gabezia eta Hiperaktibitatea Nahastea (AGHN) haurren artean maiztasun handienarekin diagnostikatzen den nahastea da, horren prebalentzia % 6.7 eta % 7.8 artean dagoelarik mundu mailan. AGHNa diagnostikatzeko bi sailkapensistema dira ezagunenak: DSM-V (APA, 2014) eta CIE-11 (OMS, 2018). Horien arabera, nahasteak jatorri neurobiologikoa du eta familia zein eragile sozialek ardura nabarmena dute berarengan. Honenbestez, lan honen helburua hirukoitza da. Batetik, AGHNaren kontzeptualizazio, sintomatologia eta ebaluazioaren inguruko informazioa eguneratu nahi da, berrikuspen bibliografiko baten bitartez. Bestetik, familia-sistemak AGHNan duen papera aztertuko da, hain zuzen, bai gurasoen heziketa-estiloek, bai atxikimendu mota ezberdinek diagnostikoan duten eragina. Azkenik, ikuspegi teoriko batetik aplikatuago batera salto eginez, AGHNa duten haurren familiakideentzat lagungarriak izan daitezkeen esku-hartze proposamenak luzatuko dira; zehazki, arlo emozionalean, kognitiboan, konduktualean eta sozialean
Hezkuntza Mugimendu Alternatiboa Euskal Autonomia Erkidegoan
No full textToday, many alternative education projects are being developed, especially in Europe and Latin America. The Basque Country is no exception in the growth of these projects. The objective of this article is to describe the projects in progress and to know their characteristics, so that we can understand this reality as a future educational alternative to the conventional system. To this end, a documentary review has been carried out on the concept of alternative education, concluding that there are common elements such as freedom, autonomy, and participation. In addition, in-depth interviews were conducted and different publications and the newspaper library were searched. The exponential increase in the opening of new educational proposals and the diversity in the way of promoting these spaces has been confirmed. Following the path of this movement closely shows the birth of a new agent capable of facing the educational challenges of the future.Gaur egun, hainbat korronte ari dira hezkuntza alternatiboarekin lotutako hainbat proiektu garatzen, bereziki, Europan eta Latinoamerikan. Euskal Herria ez da salbuespena proiektu horien hazkundeari dagokionez. Artikulu honen helburua da abian diren askotariko proiektuak deskribatu eta haien ezaugarriak ezagutzea, errealitate hori ulertze eta aztertze aldera, etorkizunean ohiko hezkuntza-sistemaren alternatiba izan dadin. Horretarako, hezkuntza alternatiboa kontzeptuaren berrazterketa teorikoa egin dugu ondorioztatuz, elementu komunak dituztela, hala nola askatasuna, autonomia eta partaidetza. Horrez gain, elkarrizketa sakonak egin dira, eta EAEko hezkuntza alternatiboari buruzko hainbat iturri dokumental eta komunikabideen hemerotekak aztertu dira. Egiaztatu ahal izan dugu esponentzialki hazi direla bai hezkuntza-proposamen berrien irekiera, bai gune horiek sustatzeko moduen askotarikotasuna. Garrantzitsua da mugimendu horren ibilbideari hurbiletik jarraitzea; izan ere, ikerketa honen emaitzetako batzuen argitan, esan daiteke hezkuntza-eragile bat jaiotzen ari dela, zeregin garrantzitsua izan dezakeena etorkizuneko hezkuntza-erronkei aurre egiteko
«Ez da mattetzen erakutsi». Azpeitia, hitanoa eta generoen arteko arrakala
No full textThere is a considerable difference in the use of the Basque informal form of address hika depending on the gender of both the speaker and the hearer: the overall trend is that women use hika and are addressed in hika to a lesser extent, and it is in man to man communication where it prevails. In this study we examine the use of hika in the town of Azpeitia. We collected the responses of 1,247 participants via questionnaire. According to the data we gathered, although hika remains strong in Azpeitia, we observed the same pattern, as there are large differences depending on age and gender. Adult participants explained the possible answers to that issue in the questionnaire. The structural sexism in our society seems to be the main key, since several factors stemming from it play a strong influence in language use.Hitanoaren erabileran alde handia dago igorlearen nahiz hartzailearen generoaren arabera: joera orokortua da hika gutxiago egiten dutela emakumeek, eta egiten zaiela emakumeei, eta gizonen arteko erabilera gailentzen dela. Ikerketa honetan Azpeitian hitanoarekikoak zertan diren aztertu dugu. Galde-sorta bidez 1.247 herritarren erantzunak jaso ditugu. Lortutako datuen arabera, Azpeitia hitanoa sendo dagoen gune gutxietako bat izanik ere, patroi berari segitzen dio, eta alde handiak ikusten dira adinaren eta generoaren arabera. Parte-hartzaile helduek horren atzean egon litezkeen arrazoiak zein diren erantzun dute galde-sortan. Gure jendarteko egiturazko sexismoa da gako nagusia, hortik eratortzen diren hainbat faktorek pisu handia baitute hizkuntzen erabileran
Zitoeskeletoaren konplexutasuna espermiogenesian
Get PDFThe spermatid cytoskeleton forms intricate structures. Spermatogenesis is a complicated process that combines proliferation, meiosis and finally differentiation of the haploid cell, called roud spermatid. The last part or this process or spermiogenesis is the transformation of the round spermatid into elongated spermatid by several structural modifications: the biogenesis of the acrosome, the nuclear compaction, the formation of the flagellum, the mitochondrial reorganization and the elimination of almost the entire cytoplasm. The cytoskeleton of the spermatid is key in this total reorganization; a network of microtubules and microfilaments whose assembly, organization and interaction are crucial for obtaining the functional male gamete. These are described structures, but, today, there are many unknown aspects about the transport, polarization, organization and relationship that they establish among themselves. They are the trans-Golgi network for the formation of the acrosome, the manchette, the acroplaxoma, the head-tail coupling apparatus (HTCA) and the axoneme of the spermatid. Infertility has become a priority of public health and its study is of huge interest, both scientific and social. Male infertility is due to defective spermatogenesis, caused by one or more failures during the biogenesis of the male gamete. Since assisted reproduction techniques are the most chosen options for cases of male infertility and since in most cases the success of the technique lies in the success of sperm selection, focusing on understanding the pathways associated with the causes themselves, as well as the identification of molecules involved with infertility itself, has become a social priority.Espermatidaren zitoeskeletoak egitura oso konplexuak eratzen ditu. Egitura iraunkorrak zein iragankorrak izanda, guztien koordinazioa eta elkarlana ezinbestekoa da zelula helduaren garapen morfofuntzionalerako. Espermatida gameto maskulinoa edo espermatozoidearen aurreko zelula mota da. Espermatozoidea zelula oso espezializatua da, hozi-zelulen murrizketa genetiko eta berrantolaketa zitoplasmatiko konplexu baten emaitza. Prozesu bi horien inguruan asko dakigu, meiosiari buruz, bereziki. Baina, zitoplasmaren berrantolaketan, nahiz eta prozesuan parte hartzen duten egitura zitoesletikoak deskribatuta egon, gutxi dakigu haren garraio, polarizazio, eraketa eta elkarren arteko harremanaren inguruan. Mikrotubulu eta mikropiruzko egiturak dira, hots; akrosomaren eraketarako beharrezkoa den sare trans-Golgi, manchette-a, akroplaxoma, buru-isatsa loturarako aparatua eta axonema dira. Guztiak egitura eta mekanismo erabat garrantzitsuak espermatozoide bideragarriak; mugikorrak, ernaltzeko gaiak, eta azkenbatean, beharrezkoak gure espeziaren iraunkortasunerako, alegia. Ernalezintasuna osasun publikoaren lehentasuna bihurtu da eta haren ikerketa interes handikoa da egun, zientifikoa zein soziala. Gizonezkoen ernalezintasun-kasu gehienak espermatogenesiaren akatsen ondorio dira. Egoera horietan Laguntza Bidezko Ugalketa Teknikak (LBUT) erabiltzen dira eta haien arrakasta espermatozoidearen aukeraketan dago. Gizonezkoaren ernaelezintasun askoren zergatiak ezezagunak direnez eta terapiaren ondorioak LBUT eta hormonen kontrolaren haratago doazenez, zergatien bide asoziatuak eta ernalezintasunean inplikatutako molekulen identifikazioak erabateko garrantzia dauka egun. Espermatogenesiaren azkenengo etapa, non espermatida biribila gameto maskulino funtzionala bilakatzen den, gakoa izan daiteke espermatozoidea aukeratzeko teknikak garatzean. Horren inguruko ezagutza oso tresna erabilgarria izan daiteke LBUTetarako beharrezkoa den gameto maskulinoa aukeratzeko metodoen diseinurako
Felipe Aizpuru Barandiaran gogoan!
Get PDFGasteizen jaio zen 1957an, Valladoliden medikuntza-ikasketak egin ondoren urte batzuetan Arabako osasun-zentroetan mediku-lanak egin zituen. Hala ere, zenbait urte geroago Eskoziako Glasgowra joan zen eta Osasun Publikoari buruzko masterra egin zuen. Handik Gasteiza bueltatu zen eta Arabako Osasun Institutua sortzeko aukera izan zuen eta koordinatzaile-lanak egitekoa. Epidemiologo bezala trebea izan zen eta ikerketarako zaletasuna zabaldu zuen bere inguruan. Zaletasun hori bera parte batean familiatik etorriko zitzaion, osaba izan baitzuen Jose Migel Barandiaran antropologo eta etnografo ezaguna. Euskal Herritik kanpoko ikerlariekin ere lankidetzan jardun zuen.Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea izan zen medikuntza prebentiboaren arloan. Gaindiagnostikoa, gaintratamendua eta asistentzia ezegokiari buruz ikertzea gustukoa zuen. Ikerketari esker bildutako datuek sortutako ebidentzia praktika klinikoa hobetzeko berrerabiltzea defendatu zuen, guztia etenik gabeko hobekuntza baten mesedetan.Felipek euskara asko maite zuen eta arlo guztietan defendatu zuen. Osasungoa Euskalduntzeko Erakundeak urtero antolatzen duen biltzarretako batean ezagutu nuen. Araban antolatzen zenean hor aritzen zen beti antolaketa-lanetan. Gogoratzen naiz orain dela urte asko, orduan Txagorritxu izena zeraman ospitalean lanean aritu nintzenean, berak ere bertan lan egiten zuela, eta ikerketa txiki batean datuen azterketa estatistikoa egiten lagundu zidala. Ordutik beti harreman onak izan genituen.2017an OSAGAIZ osasun-zientzien aldizkaria sortzeko prozesuan izan genituen bileretan parte hartu zuen ilusio handiz, baina ondoren ezin izan zion aldizkariaren garapenari nahi adinako denbora eman. 2019an buru-belarri aritu zen OEEko beste kideekin batera Gasteizen egin zen urteroko biltzarra antolatzen, bere besoetako biltzarra izan zela jakiteko izenburua aipatzearekin nahikoa da “Osasungintza berria? Bere jardunetik ikasten duen osasun-sistema”.2020ko otsailaren 6an zendu zen gaixotasun baten ondorioz. Osasunaren arlo ezberdinetan euskararen erabilera bultzatzen dugunon izenean OSAGAIZ aldizkariaren ale honen editoriala izan dadila merezi zenuen omenaldia, mila esker egin zenuen guztiagatik eta besarkada maitekor bat Felipe
Ariketa fisikoaren eragina kognizio-galera duten adindu instituzionalizatuen funtzio kognitiboan eta fisikoan: berrikuspen sistematikoa
Get PDFIn recent years, the prevalence of cognitive impairment has increased among the elderly, becoming one of the main reasons for suffering dependency and being institutionalized. Previously in the literature, it has been reported that exercise induces improvements on cognitive and physical function in older adults with cognitive impairment. However, there is no consensus regarding the appropriate exercise type to approach those improvements. Therefore, the main aim of the present study was to perform a systematic review regarding the effects of exercise on cognitive function of institutionalized older adults with cognitive impairment. In addition, a second aim was to evaluate the effects of exercise in physical function. To achieve this aim a systematic review of clinical trials was performed on the Pubmed database. Methodological quality was assessed using the PEDro scale. A total of 7 studies were analyzed. In all the analyzed studies the intervention group performed aerobic or multicomponent exercises. As regards to cognitive function while significant improvements were observed in 3 studies, in other 3 studies cognitive function did not change. Besides, a cognitive decline was observed in the intervention group in one study. Concerning physical function, results were heterogeneous. Exercise has a positive effect on cognitive function in older adults with cognitive impairment although the cognitive impairment level affects the proportion of its benefits. Similarly, exercise seems to improve physical function although in most of the studies these results are not statistically significant.Azken urteotan kognizioaren galeraren prebalentzia handitu egin da adinduen artean, mendekotasuna pairatzeko eta instituzionalizatuak izateko arrazoietako bat izanik. Literaturaren arabera, ariketa fisikoak hobekuntzak eragin ditzake adinduetan, eta zehazki kognizioaren galera dutenetan, bai funtzio kognitiboan zein funtzio fisikoan. Hala ere, aldaketa horiek eragiteko ariketa motari buruzko adostasunik ez da aurkitu. Horrela, berrikuspen sistematiko honen helburu nagusia da ausazko entsegu kliniko desberdinetan aztertzea zer eragin daukan ariketa fisikoak galera kognitiboa duten adindu instituzionalizatuen funtzio kognitiboan. Bigarren mailako helburu gisa, funtzio fisikoan ere ariketa fisikoak nola eragiten duen aztertu nahi izan da. Hori lortzeko Pubmed datu-basean ausazko entsegu klinikoen bilaketa sistematikoa egin da barneratze- eta kanporatze-irizpideak kontuan izanda. PEDro eskalaren bitartez ikerketen kalitate metodologikoa balioztatu da. Guztira berrikuspenean 7 ikerketa aztertu dira. Ikerketa guztietan interbentzio-taldeetan ariketa fisiko aerobikoa edo osagai anitzeko ariketa fisikoa egin zen. Funtzio kognitiboari dagokionez, 3 ikerlanetako interbentzio-taldeek estatistikaren aldetik modu esanguratsuan hobera egin zuten, beste hirutan ez zen emaitza adierazgarririk aurkitu, eta azken taldean emaitzak nabarmen eskastu ziren. Funtzio fisikoari dagokionez, emaitzak askotarikoak izan ziren, hobetu, mantendu zein eskastu zelarik parte-hartzaileen funtzioa. Ariketa fisikoak efektu positiboak ditu adindu instituzionalizatuen funtzio kognitiboan, nahiz eta kognizioaren galeraren mailaren arabera emaitzak aldakorrak izan. Era berean, funtzio fisikoan ere hobekuntzak ikusi direla aipagarria da, nahiz eta kasu gehienetan emaitzak estatistikoki adierazgarriak ez izan.
Farmazia-prestazioa, zer sendagai ordainduko dira eta zer preziotan?
Get PDFThe pharmaceutical-provision of the public health system includes the medications that will satisfy the populations` clinical needs and will be paid with public funds. In the southern Basque Country, different organizations will participate in the selection of these medicines: the Spanish Agency for Medicine and Medical Devices in drug authorisation, the General Directorate of the Common Services Portfolio of the National Health System and Pharmacy, in specifying the list of medicines to be funded and the Interministerial Price Commission for medicines in price-fixing. The decisions of these organisations are public and can be consulted online on different websites.Osasun-sistema publikoko farmazia-prestazioaren barruan biztanleriaren behar klinikoak aseko dituzten eta funts publikoekin ordainduko diren sendagaiak jasotzen dira. Hego Euskal Herrian, sendagai horien aukeraketan zenbait organismok parte hartuko dute, hala nola Sendagai eta Osasun Produktuen Espainiar Agentziak (SOPEA) medikamentuen baimentzean; Farmazia eta Osasun Sistema Nazionaleko Zerbitzuen Zorro Erkidearen Zuzendaritza Nagusiak (FOSNZZEZN) finantzatuko diren sendagaien zerrendaren zehaztapenean eta Sendagaien Prezioen Ministerio Arteko Batzordeak (SPMAB) prezioen finkapenean. Organismo horien erabakiak publikoak dira eta online kontsulta daitezke zenbait web-orrialdetan