Journals published by Medical University of Lublin
Not a member yet
3004 research outputs found
Sort by
Styl życia kobiet i mężczyzn z problemem niepłodności
Get PDFSTYL ŻYCIA KOBIET I MĘŻCZYZN Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI
Cel pracy. Sprawdzenie, jaki styl życia charakteryzuje kobiety i mężczyzn z trudnościami w poczęciu dziecka.
Materiał i metody. Badanie przeprowadzono wśród 517 osób (350 kobiet i 167 mężczyzn) z problemem niepłodności. Wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego w formie online. Użyto kwestionariusza ankiety własnego autorstwa i standaryzowanego Kwestionariusza Fantastycznego Stylu Życia.
Wyniki. Ponad połowa badanych kobiet (60,3%) miała prawidłowe BMI, z kolei co drugi mężczyzna (49,1%) cierpiał na otyłość. Większość ankietowanych (78,5%) przywiązywało uwagę do jakości spożywanych produktów. Co trzecia kobieta (30,3%) ćwiczyła 3-4 razy w tygodniu, a najwięcej mężczyzn (37,7%) raz w tygodniu. Średni wynik uzyskany z Kwestionariusza Fantastycznego Stylu Życia wśród respondentów wynosił 35,73 } 6,94 punktu, co oznacza, że badaną grupę charakteryzował bardzo dobry styl życia.
Wnioski. Styl życia badanych był dobry bądź bardzo dobry a ewentualnej poprawy wymagały aktywność fizyczna, cechy osobowości i postrzeganie siebie. Ważna jest edukacja osób z trudnościami w poczęciu dziecka, jak również całego społeczeństwa w aspekcie wpływu stylu życia na zdrowie prokreacyjne oraz wdrażanie działań profilaktycznych w kwestii korzystnych zachowań zdrowotnych.LIFESTYLE OF WOMEN AND MEN WITH INFERTILITY
Aim. To assess lifestyles of women and men having diffi culty conceiving a baby.
Material and methods. The study was carried out among 517 respondents (350 women and 167 men) suff ering from infertility. The online diagnostic survey method was applied. The authors’ own questionnaire was used along with the standardised FANTASTIC Life Questionnaire.
Results. More than a half of the women researched (60.3%) had appropriate BMI and every second man (49.1%) suff ered from obesity. Most of the respondents paid attention to the quality of food they had. Every third woman (30.3%) did exercise 3-4 times a week while most men (37.7%) once a week. The mean score of the FANTASTIC Life Questionnaire was 35.73 } 6.94 points chich means the group studied was characterised by a very good lifestyle.
Conclusions. The lifestyles of the resopndents was good or very good and only their physical activity, type of behaviour/personality traits or perception of themselves needed further improvement. Education of individuals who fail to conceive a baby is of great importance along with education of the entire society on the infl uence of lifestyle on reproductive health and the implementation of preventive measures to promote favourable health behaviours
Kwestionariusz do oceny jakości życia członków rodziny w neurologii: właściwości psychometryczne czeskiej wersji PNDQOL_FM
Get PDFTHE QUESTIONNAIRE FOR EVALUATING THE QUALITY OF LIFE OF FAMILY MEMBERS IN NEUROLOGY: PSYCHOMETRIC PROPERTIES OF THE CZECH VERSION OF THE PNDQOL_FM
Aim. The aim of the research was to validate the Quality of Life Questionnaire for family members of patients with progressive neurological disease PNDQoL_FM.
Material and methods. To analyze the psychometric properties of the questionnaire, a confi rmatory factor analysis (convergent validity of the questionnaire) was used, together with internal consistency of the scales (reliability), retest reliability, and correlation analysis. The research sample comprised of 157 family members of patients with PND.
Results. The psychometric properties of the PNDQoL_FM questionnaire were found satisfactory. The best concordance of a model and the data (CFI: 0.989; TLI: 0.973; RMSEA: 0.063; SRMR: 0.030; GFI: 0.977) was found for the model 2, where four domains of the functional scale were tested, i.e. activities of daily living, emotional functioning, social functioning, and spiritual area. The reliability of the individual subscales was also found satisfactory (Cronbach α: 0.735-0.923). The retest reliability was determined to be satisfactory for all domains as well (r>0.7).
Conclusions. The questionnaire PNDQoL_FM could be used for both research and clinical practice. The assessment of the quality of life of the PND patients’ family members may be a convenient indicator of the quality of provided care.KWESTIONARIUSZ DO OCENY JAKOŚCI ŻYCIA CZŁONKÓW RODZINY W NEUROLOGII: WŁAŚCIWOŚCI PSYCHOMETRYCZNE CZESKIEJ WERSJI PNDQOL_FM
Cel pracy. Celem pracy była ocena właściwości psychometrycznych kwestionariusza do oceny jakości życia członków rodziny w neurologii (PNDQoL_FM).
Materiał i metody. Do analizy właściwości psychometrycznych kwestionariusza wykorzystano konfirmacyjną analizę czynnikową wraz z wewnętrzną spójnością skal (rzetelność), retestową rzetelność oraz analizę korelacji. Próba badana obejmowała 157 opiekunów rodzinnych pacjentów z przewlekłą chorobą neurologiczną.
Wyniki. Trafność i rzetelność kwestionariusza PNDQoL_FM uznano za zadowalające. Najlepszą zgodność modelu (TLI=0,973; CFI=0,989; GFI=0,977; SRMR=0,030; RMSEA=0,063;) stwierdzono dla modelu 2, w którym testowano cztery domeny skali funkcjonalnej (emocjonalną, społeczną, duchową), funkcjonowania i ADL. Rzetelność poszczególnych podskal również okazała się zadowalająca (α=0,735-0,923).
Wnioski. Kwestionariusz PNDQoL_FM może być stosowany zarówno w praktyce klinicznej pielęgniarek, jak i w badaniach naukowych. Ocena jakości życia opiekunów pacjentów może być wygodnym wskaźnikiem jakości świadczonej opieki
Assessing the role of serum Pentraxin-3 (PTX3) levels in hypothyroidism patients as risk marker of insulin resistance
Get PDFIntroduction.
Hypothyroidism is a common endocrine disorder that affects millions of people worldwide. The diagnosis and monitoring of this condition often rely on thyroid hormone levels, which can be limited in their accuracy. Pentraxin 3 (PTX3) is a protein family that is involved in the innate immune response and is distinguished by its distinct pentameric structure.
Aim. To evaluate the utility of serum PTX3 levels in detecting and monitoring hypothyroidism.
Materials and Methods. A case-control design of the study included 90 participants between the ages of 20 and 50 years. These participants were divided into three groups: overt hypothyroidism (OH), subclinical hypothyroidism (SCH), and a control group of healthy individuals. Anthropometric data, including age, sex, weight, height, body mass index (BMI), and hormonal parameters were measured and recorded for each participant.
Results. Our work demonstrates that serum PTX3 levels were significantly elevated in individuals with hypothyroidism, compared to those with normal thyroid function (p<0.001). Furthermore, PTX3 levels correlated positively with TSH levels (r=0.62, p<0.001) and negatively with T4 levels (r= -0.53, p<0.001).
Conclusion.The findings suggest that serum PTX3 levels can be a useful biomarker for detecting and monitoring hypothyroidism, particularly in cases of SCH. The study’s exclusion criteria made sure that no other systemic illnesses or medication use could have tainted the findings. Therefore, the use of plasma PTX3 levels in hypothyroidism detection and monitoring may prove to be a valuable clinical tool in the future
Diseases of the digestive system as the cause of disability certificates
No full textIntroduction. The incidence of gastrointestinal system neoplasms increases. Colon cancer is one of the most prevalent neoplasms in men and women. Cardiovascular diseases and cancers are among leading causes of death in Poland. Colon cancer and other gastrointestinal diseases (inflammatory, autoimmune, neoplastic), can be causes of disability too.
Aim. The aim of the study was to investigate the characteristics of 16+ population obtaining disability certificates due to gastrointestinal diseases in Lublin within the last 16 years.
Material and methods. The data from the years 2006-2021 were obtained from the Municipal Disability Adjudication Council in Lublin.
Results. In the years 2006-2021 Municipal Disability Adjudication Council in Lublin issued 76,581 disability certificates. Out of that number 2861 (3.7%) certificates were issued due to gastrointestinal diseases. In the years 2006-2012 mainly moderate degree disability was diagnosed. Since 2013 most of the 16+ patients have been diagnosed with severe disability. Majority of patients were unemployed men with vocational education.
Conclusions. Gastrointestinal tract diseases are in eighth the place among the causes of disability certificates in Lublin. The main cause of disability are musculoskeletal diseases.More effective screening programs are necessary to prevent avoidable disability due to gastrointestinal diseases
Evaluation of parents’ knowledge of mandatory and recommended vaccinations for children in the city of Zielona Góra, taking into account medical and non-medical professions
No full textAll children born and temporarily residing in Poland are required to be vaccinated. Parents have a choice between free vaccines, which are funded by the state budget, and recommended multivalent vaccines for which they have to pay. The number of parents who refuse to have their children vaccinated remains relatively low. Unfortunately, the percentage of unvaccinated children increases every year, despite the best efforts of healthcare professionals and comprehensive public health education. It can be assumed that the reason for the increasing number of refusals to vaccinate children is the lack of knowledge of vaccination demonstrated by their parents and guardians.The study was conducted in 2022 using a proprietary, anonymous survey of 138 parents who had their children vaccinated
Metody oparte na doświadczeniu w edukacji etycznej studentów pielęgniarstwa i położnictwa
Get PDFMETODY OPARTE NA DOŚWIADCZENIU W EDUKACJI ETYCZNEJ STUDENTÓW PIELĘGNIARSTWA I POŁOŻNICTWA
Wprowadzenie. Nauczanie-uczenie się etyki zawodu pielęgniarki, położnej na przestrzeni lat ulegało zmianom. Zwrócono uwagę na konieczność zmniejszenia luki wiedza-praktyka w związku z czym wprowadzono nowoczesne metody kształcenia – oparte na doświadczeniu.
Cel pracy. Celem pracy jest przedstawienie znaczenia empirycznych metod nauczania w kształtowaniu kompetencji etycznych studentów pielęgniarstwa i położnictwa oraz założeń projektu realizowanego w ramach programu ERASMUS +, KA220-HED pt.: “Strengthening the ethical competence of future nurses and midwives: An inter-professional action-learning project on experiential training methods (ETHCOM)”.
Materiał i metody. Wykonano niesystematyczny przegląd piśmiennictwa przy użyciu baz danych (PubMed, CINAHL Complete). Do analizy włączono 38 artykułów, które zostały opublikowane w latach 2010-2023, w języku angielskim i polskim.
Wnioski. W tradycyjnych metodach etycznej edukacji główną rolę odgrywa nauczyciel, natomiast w tych opartych na doświadczeniu – student. Wśród opartych na doświadczeniu metod nauczania etyki studentów pielęgniarstwa i położnictwa, które są skuteczne w nabywaniu i rozwijaniu kompetencji etycznych można wyróżnić np. naukę poprzez gry, opowiadanie historii, symulację itd. Dobór metody edukacyjnej w procesie kształcenia kompetencji etycznych wśród studentów pielęgniarstwa i położnictwa ma istotne znaczenie, by przyszli adepci byli w stanie stawiać czoła współczesnym etycznym problemom.EXPERIENTIAL METHODS IN ETHICAL EDUCATION OF NURSING AND MIDWIFERY STUDENTS
Introduction. Nursing, midwifery ethics education has been changing over the years. The necessity to reduce the knowledge-practice gap has been highlighted, consequently, modern training methods - based on experience - have been introduced.
Aim. To present the importance of empirical teaching methods in the formation of ethical competence of nursing and midwifery students and and the objectives of the project implemented under the ERASMUS + program, KA220-HED entitled “Strengthening the ethical competence of future nurses and midwives: An inter-professional action-learning project on experiential training methods (ETHCOM)”.
Material and methods. A non-systematic literature review was performed using databases (PubMed, CINAHL Complete). The analysis included 38 articles published between 2010 and 2023 in Polish and English.
Results. In traditional methods of ethical education, the teacher plays the main role, while in those based on experience – the student. Among the experiential methods of learning ethics by nursing and midwifery students that are effective in acquiring and development of ethical competence can be distinguished, e.g. learning through games, storytelling, simulation etc. The selection of an educational method in the process of training ethical competence among nursing and midwifery students is important so that future students are able to face contemporary ethical problems
Determinanty wrażliwości moralnej położnych i pielęgniarek – aktualny stan wiedzy
Get PDFDETERMINANTS OF MORAL SENSITIVITY OF MIDWIVES AND NURSES – CURRENT STATE OF KNOWLEDGE
Introduction. Midwives and nurses experience ethical dilemmas during providing patient care. The manner of coping with them plays an important role in shaping the nature of care.
Aim. The aim was to analyse the scientific literature on moral sensitivity characterising midwives, nurses and to answer the question of which determinants influence it.
Method. A critical review of the literature was performed, using a combination of key words: moral sensitivity, nurses, midwives, work, hospital. Articles were identified using three databases (PubMed, CINAHAL Complete, SCOPUS). The results were narrowed to original articles in English published between 2011 and 2021. The analysis covered 15 articles.
Summary. The moral sensitivity of midwives and nurses exhibits a correlation with sociodemographic variables such as age, education, job seniority, and the hospital’s ethical climate and decision-making which is consistent with the principles of professional ethics. An important task of the academic, managerial staff of hospitals is to shape nurses’ and midwives’ moral sensitivity during their education.DETERMINANTY WRAŻLIWOŚCI MORALNEJ POŁOŻNYCH I PIELĘGNIAREK – AKTUALNY STAN WIEDZY
Wprowadzenie. Położne i pielęgniarki podczas sprawowania opieki nad pacjentem doświadczają problemów i wyzwań natury etycznej. Sposób radzenia sobie z nimi odgrywa istotną rolę w kształtowaniu charakteru opieki nad pacjentem.
Cel pracy. Celem pracy była analiza literatury naukowej dotyczącej wrażliwości moralnej charakteryzującej położne, pielęgniarki oraz odpowiedź na pytanie jakie determinanty na nią wpływają.
Metoda. Wykonano krytyczny przegląd piśmiennictwa, z użyciem słów kluczowych: moral sensitivity, nurses, midwives, work, hospital. Artykuły zidentyfikowano posługując się 3 bazami danych (PubMed, CINAHAL Complete oraz SCOPUS). Wyniki zawężono do: artykułów oryginalnych w języku angielskim, opublikowanych w 2011-2021 roku. Analizie poddano 15 artykułów.
Podsumowanie. Wrażliwość moralna położnych, pielęgniarek posiada związek z m.in. zmiennymi socjodemograficznymi: wiekiem, wykształceniem, stażem pracy w zawodzie oraz klimatem etycznym szpitala czy podejmowaniem decyzji zgodnych z etyką zawodową. Istotnym zadaniem kadry akademickiej, menadżerskiej szpitali jest więc kształtowanie wrażliwości moralnej i umiejętności podejmowania decyzji, zgodnych z etyką zawodu pielęgniarki, położnej podczas ich kształcenia
Następstwa porażenia piorunem. Opis przypadku z propozycją interwencji pielęgniarskich
Get PDFCONSEQUENCES OF A LIGHTNING STRIKE. CASE REPORT WITH SUGGESTED NURSING INTERVENTIONS
Aim. This article is an attempt to describe the case and nursing problems of a sixteen-year-old female patient of Tytus Chałubiński Hospital in Zakopane who was admitted to the paediatric ward on 22nd of August 2019 after being struck by lightning during a hike to Giewont.
Material and methods. The author has also made an attempt to determine problems during the patient’s hospitalization after the accident on the basis of Evidence Base Nursing – a nursing practice based on scientific research.
Results. The phenomenon of a lightning strike leads to numerous negative health effects in the victim. These include direct consequences, such as vital functions abnormalities, injuries to multiple organs, burns, and late complications, such as persistent neurological disorders, consequences of injuries to multiple organs and mental and emotional disorders resulting from direct threat to one’s life and participation in a traumatic event. This paper attempts to describe an event of a teenager being struck by lightning and its medical consequences.
Conclusions. 1. It seems expedient to develop and make available, e.g. in the form of computer programmes, standards for nursing patients after lightning strikes, which would take into account mass accidents. 2. It is necessary to develop and promote a model for hospital organisation of psychological assistance to patients (including adolescents) involved in a mass accident. It should also take into consideration later consequences of traumatic events.NASTĘPSTWA PORAŻENIA PIORUNEM. OPIS PRZYPADKU Z PROPOZYCJĄ INTERWENCJI PIELĘGNIARSKICH
Cel pracy. Niniejszy artykuł jest próbą opisania przypadku porażenia piorunem oraz problemów pielęgnacyjnych, które powstały w jego następstwie na podstawie zdarzenia. Podmiotem zdarzenia była szesnastoletnia pacjentka Szpitala Powiatowego w Zakopanem. Nastolatka trafiła do oddziału pediatrycznego dnia 22.08.2019 roku w następstwie porażenia piorunem podczas wycieczki na Giewont.
Materiał i metody. Autorka podjęła próbę stworzenia indywidualnego planu opieki podczas hospitalizacji po wypadku w oparciu o Evidence Base Nursing – praktykę pielęgniarską opartą na dowodach naukowych.
Wyniki. Zjawisko porażenia piorunem prowadzi do licznych negatywnych konsekwencji u ofiary. Obejmują one głównie takie następstwa jak zaburzenia funkcjonowania wielu narządów, oparzenia oraz późne powikłania: przetrwałe zaburzenia neurologiczne, długotrwałe zakłócenia w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych oraz zaburzenia emocjonalne i choroby psychiczne będące następstwem bezpośredniego zagrożenia życia i uczestnictwa w bardzo traumatycznym zdarzeniu.
Wnioski. 1. Celową wydaje się być konieczność opracowania i udostępnienia np. w postaci programów komputerowych standardów dotyczących pielęgnowania pacjentów po porażeniu piorunem z uwzględnieniem wystąpienia zdarzenia masowego. 2. Należałoby stworzyć i rozpowszechnić model szpitalnej organizacji pomocy psychologicznej pacjentom (w tym młodocianym) uczestniczącym w zdarzeniu masowym. Działania powinny obejmować także późne następstwa traumatycznych zdarzeń
Program badań przesiewowych i nowoczesne terapie szansą dla najmłodszych pacjentów – na podstawie rdzeniowego zaniku mięśni (SMA)
Get PDFNEWBORN SCREENING PROGRAM AND ADVANCED THERAPIES AS A CHANCE FOR THE YOUNGEST PATIENTS – BASED ON SPINAL MUSCULAR ATROPHY (SMA)
Introduction. Newborn screening programs, commonly conducted, are prophylactic procedures with the aim to detect serious, often lethal diseases in their presymptomatic stage. It should be emphasized that the costs of the program are lower than medical care and treatment costs for sick citizens without diagnosis of these disorders. Every step, starting from receiving the parental consent, taking a dried blood spot sample by the nurses and finally testing was fully prepared and is under the supervision of the Institute of Mother and Child in Warsaw. In March 2022 screening for spinal muscular atrophy (SMA) among all newborns was introduced. This disorder leads to progressive deterioration of motor skills and sometimes even to death. The breakthrough of the SMA therapy was Zolgensma, called the most expensive drug in the world. Currently, this treatment is fully funded for some patients under the national drug program.
Aim. The aim is to present issues related to the newborn screening program and advanced SMA therapies.
Material and methods. Analysis of scientific studies in the PubMed database and national newborn screening programs.
Conclusions. Early implementation of the appropriate treatment gives the chance to improve the quality of life, especially if the earliest detection is provided by newborn screening program.PROGRAM BADAŃ PRZESIEWOWYCH I NOWOCZESNE TERAPIE SZANSĄ DLA NAJMŁODSZYCH PACJENTÓW – NA PODSTAWIE RDZENIOWEGO ZANIKU MIĘŚNI (SMA)
Wprowadzenie. Powszechnie stosowane programy badań przesiewowych noworodków są profilaktycznym postępowaniem mającym na celu wczesne wykrycie ciężkich, często śmiertelnych chorób w ich presymptomatycznym stadium. Warto nadmienić, że nakłady finansowe, jakie ponosi państwo na program badań przesiewowych noworodków, są mniejsze w porównaniu z koniecznością utrzymania obywateli, u których choroby ujęte w programie nie zostawały wykryte. Każdy etap, począwszy od momentu uzyskania koniecznych zgód od opiekunów, przez pobranie krwi na specjalne bibuły przez pielęgniarki, po moment zakończenia programu, został opracowany i jest nadzorowany przez Instytut Matki i Dziecka w Warszawie. W marcu 2022 r. cała populacja nowonarodzonych dzieci uzyskała możliwość diagnostyki w kierunku rdzeniowego zaniku mięśni (SMA). Choroba ta, niewykryta na wczesnym etapie życia, prowadzi do stopniowego pogorszenia sprawności dziecka, a w wielu przypadkach także do śmierci. Przełomowym lekiem okazała się, okrzyknięta najdroższym dostępnym preparatem na świecie, Zolgensma. Obecnie w Polsce terapia ta finansowana jest w ramach programu lekowego dla wybranej grupy pacjentów.
Cel pracy. Celem pracy jest przedstawienie zagadnienia dotyczącego programu badań przesiewowych noworodków oraz nowoczesnych terapii SMA.
Materiał i metody. Artykuł powstał w oparciu o analizę opracowań naukowych, dostępnych w bazie danych PubMed oraz krajowych programach badań przesiewowych noworodków.
Podsumowanie. Wczesne wdrożenie leczenia daje największe szanse jego powodzenia, a najwcześniejszą diagnozę umożliwiają właśnie badania przesiewowe noworodków
Trace elements concentrations in drinking water – is there a risk for neurological or psychiatric disorders?
Get PDFIntroduction: Drinking water contaminated with heavy metals like arsenic, cadmium, nickel, mercury, chromium, zinc, lead, etc. is becoming a major health concern. Some trace elements have been linked to neurotoxic effects and an increased risk of neurodevelopmental disorders, although there is still an area for further investigations on how they may affect neurological and psychiatric illnesses. It is widely acknowledged that the generation of reactive oxygen species causes oxidative damage and other detrimental health effects, and is the main mechanism underlying heavy metal-induced toxicity in contaminated drinking water.
The aim: The main objective of this narrative review was to summarize the current knowledge regarding the concentrations of chosen trace elements in drinking water and their possible relationship with neurological and psychiatric disorders.
Material and method: The available literature was reviewed using PubMed, Scopus, and Web of Sciences platforms. The analysis included both reviews and original studies.
Discussion: Some elements such as aluminum, arsenic, lithium, or nickel have been suggested to be risk factors for psychoneurological disorders. Further, studies suggest that some neurobehavioral disorders might be due to the collective action of metals in drinking water.Introduction: Drinking water contaminated with heavy metals like arsenic, cadmium, nickel, mercury, chromium, zinc, lead, etc. is becoming a major health concern. Some trace elements have been linked to neurotoxic effects and an increased risk of neurodevelopmental disorders, although there is still an area for further investigations on how they may affect neurological and psychiatric illnesses. It is widely acknowledged that the generation of reactive oxygen species causes oxidative damage and other detrimental health effects, and is the main mechanism underlying heavy metal-induced toxicity in contaminated drinking water.
The aim: The main objective of this narrative review was to summarize the current knowledge regarding the concentrations of chosen trace elements in drinking water and their possible relationship with neurological and psychiatric disorders.
Material and method: The available literature was reviewed using PubMed, Scopus, and Web of Sciences platforms. The analysis included both reviews and original studies.
Discussion: Some elements such as aluminum, arsenic, lithium, or nickel have been suggested to be risk factors for psychoneurological disorders. Further, studies suggest that some neurobehavioral disorders might be due to the collective action of metals in drinking water