Journals published by Medical University of Lublin
Not a member yet
3004 research outputs found
Sort by
Zmiany elementów morfotycznych u pacjentów z alkoholową marskością wątroby
Chronic alcoholism and hepatitis are the most common causes of cirrhosis. The severity of cirrhosis is commonly classified with the Child-Pugh score. In the course of the disease the typical findings are changes in the constituents of blood cells. The aim of the study was to assess separate constituents of blood cells among patients with cirrhosis. 152 patients with alcoholic cirrhosis, who were hospitalized in the internal medicine ward, were qualified for the research. The patients were divided into 3 groups according to the Child-Pugh score. In the analyzed group, there were 22 persons in class A, 56 in class B and 74 in class C. In all patients a complete blood count was performed. The amount of white blood cells in classes A and B of the Child–Pugh score was significantly lower than in patients belonging to class C. The amount of red blood cells was statistically higher in group A than in group C. On the basis of the statistical analysis, it was proved that the amount of platelets was significantly higher in group B than in patients belonging to group C. There was no statistically significant difference in hemoglobin concentration between all patients. The severity of cirrhosis leads to the diminution of red blood cells and platelets in a complete blood count. The amount of white blood cells increases with the damage level of cirrhosis.Do najważniejszych przyczyn marskości wątroby należą przewlekły alkoholizm i wirusowe zapalenie wątroby. Do oceny nasilenia zmian marskich w wątrobie służy klasyfikacja wg Childa-Pugha. W przebiegu marskości wątroby dochodzi do pojawienia się zmian w obrazie morfologicznym krwi obwodowej. Celem pracy była ocena poszczególnych elementów morfotycznych krwi obwodowej u pacjentów z marskością wątroby. Do badania zakwalifikowano 152 pacjentów z poalkoholową chorobą wątroby. Pacjentów podzielono na trzy podgrupy wg klasyfikacji Childa-Pugha. Pacjentów z marskością wątroby w stadium A było 22, w stadium B – 56, natomiast w stadium C – 74. U wszystkich pacjentów wykonano badanie morfologii krwi obwodowej. Liczba leukocytów w podgrupie pacjentów A i B wg Ch-P była istotnie niższa w porównaniu do podgrupy C. Natomiast liczba czerwonych krwinek krwi była statystycznie wyższa w grupie A w stosunku do podgrupy C. Na podstawie analizy statystycznej wykazano, że ilość płytek krwi jest istotnie wyższa w podgrupie B w porównaniu do podgrupy C. Nie stwierdzono istotnych różnic pomiędzy podgrupami w zakresie stężenia hemoglobiny. Nasilenie zmian marskich wątroby prowadzi do zmniejszenia liczby krwinek czerwonych i płytek krwi w surowicy krwi. Natomiast liczba leukocytów wzrasta ze stopniem zaawansowania marskości wątroby.
Właściwości psychometryczne czeskiej wersji dziewięciopunktowej europejskiej skali zachowańzwiązanych z samoopieką w niewydolności serca
PSYCHOMETRIC PROPERTIES OF THE CZECH VERSION OF THE NINE-ITEM EUROPEAN HEART FAILURE SELF-CARE BEHAVIOUR SCALE
Aim. To assess validity and reliability of the Czech version of the European Heart Failure Self-Care Behaviour Scale (EHFScBS-9).
Material and methods. 130 Czech heart failure (HF) patients accomplished the EHFScBS-9 and the Cardiac Self-Efficacy Questionnaire (CSEQ). Linguistic validation was performed. Item analysis, confirmatory factor analysis, and convergent validity were evaluated. Reliability was calculated by Cronbach’s alpha.
Results. Based on fit criteria for the confirmatory factor analysis models, the results pointed to good fit for the two-factor model (χ2 = 40.59, p = 0.013; RMSEA = 0.077; CFI = 0.972; TLI = 0.956; GFI = 0.937), respectively for the three-factor solution (χ2 = 38.24, p = 0.017; RMSEA = 0.076; CFI = 0.974; TLI = 0.957; GFI = 0.943) of the Czech EHFScBS-9. Convergent validity was confirmed on the basis of a significant correlation (r = 0.31, p = 0.001) between the Czech EHFScBS-9 (standardised score) and the CSEQ. Internal consistency was confirmed by Cronbach’s alpha values for the whole instrument (0.84), as well as for “Consulting behaviour” subscale (0.90). The reliability of “adherence behaviours” subscale was questionable (0.59).
Conclusions. The Czech version of the EHFScBS-9 is a valid and reliable instrument for measuring self-care behaviour in HF patients.WŁAŚCIWOŚCI PSYCHOMETRYCZNE CZESKIEJ WERSJI DZIEWIĘCIOPUNKTOWEJ EUROPEJSKIEJ SKALI ZACHOWAŃ ZWIĄZANYCH Z SAMOOPIEKĄ W NIEWYDOLNOŚCI SERCA
Cel pracy. Ocena trafności i rzetelności czeskiej wersji Europejskiej Skali Zachowań Samoopiekuńczych w Niewydolności Serca (EHFScBS-9).
Materiał i metody. 130 czeskich pacjentów z niewydolnością serca wypełniło EHFScBS-9 i Kwestionariusz Własnej Skuteczności Kardiologicznej (CSEQ). Przeprowadzono walidację językową. Oceniono analizę pozycji, potwierdzającą analizę czynnikową i trafność zbieżną. Rzetelność obliczono za pomocą współczynnika alfa Cronbacha.
Wyniki. W oparciu o kryteria dopasowania dla modeli konfi rmacyjnej analizy czynnikowej, wyniki wskazały na dobre dopasowanie modelu dwuczynnikowego (χ2 = 40,59, p = 0,013; RMSEA = 0,077; CFI = 0. 972; TLI = 0,956; GFI = 0,937) odpowiednio trójczynnikowego(χ2 = 38,24, p = 0,017; RMSEA = 0,076; CFI = 0,974; TLI = 0,957; GFI = 0,943) czeskiego EHFScBS-9. Trafność zbieżna została potwierdzona na podstawie istotnej korelacji (r = 0,31, p = 0,001) między czeskim EHFScBS-9 (wynik znormalizowany) a CSEQ. Spójność wewnętrzna została potwierdzona przez wartości alfa Cronbacha dla całego narzędzia (0,84), a także dla podskali „Zachowania konsultacyjne” (0,90). Rzetelność podskali „zachowania związane z przestrzeganiem zaleceń” była wątpliwa (0,59).
Wnioski. Czeska wersja EHFScBS-9 jest trafnym i rzetelnym narzędziem do pomiaru zachowań związanych z samoopieką u pacjentów z niewydolnością serca
Prokrastynacja snu w kontekście nadużywania urządzeń elektronicznych jako współczesne zagrożenie zdrowia publicznego
Aim. The aim of the study was to analyse health-related behaviors associated with sleep procrastination and electronic device usage in the context of their relationship with the self-assessed health and sleep quality of the participants.
Material and methods. The study was conducted on a group of 555 adults using a custom-designed questionnaire distributed electronically, along with the standardised tool Pure Procrastination Scale.
Results. Participants who declared sleep procrastination reported significantly lower levels of self-assessed general health (p=0.000), self-assessed sleep quality and feeling well-rested (p=0.000), physical activity levels (p=0.000), self-assessed healthy eating habits (p=0.000), and overall procrastination (p=0.000). However, sleep procrastination was not associated with the participants’ age (p=0.08).
Conclusions. The available scientific literature highlights the negative impact of electronic device usage before bedtime on sleep quality, sleep duration, and overall health. Sleep procrastination itself is associated with serious health issues. The scale of this phenomenon, as indicated by the study findings, underscores the need for increased educational efforts to limit harmful electronic device usage and to recognize sleep procrastination as a significant public health concern.Cel pracy. Celem pracy była analiza zachowań zdrowotnych związanych z prokrastynacją snu oraz użytkowaniem elektroniki w kontekście związku tych zachowań z samooceną zdrowia i jakości snu badanych.
Materiał i metody. Badanie przeprowadzono na grupie 555 dorosłych osób za pośrednictwem autorskiego kwestionariusza ankiety dystrybuowanego elektronicznie wraz z narzędziem standaryzowanym Pure Procrastination Scale.
Wyniki. Osoby, deklarujące występowanie u nich prokrastynacji snu mają znacząco niższe poziomy samooceny ogólnego stanu zdrowia (p=0,000), samooceny jakości snu i wysypiania się (p=0,000), poziomu aktywności fizycznej (p=0,000), samooceny zdrowego odżywiania się (p=0,000) oraz ogólnej prokrastynacji (p=0,000). Prokrastynacja snu nie wiąże się natomiast z wiekiem badanych (p=0,08).
Wnioski. Dostępna literatura naukowa wskazuje na negatywny wpływ korzystania z elektroniki przed snem na jakość i długość snu oraz ogólne zdrowie, a sama prokrastynacja snu wiąże się z poważnymi problemami zdrowotnymi. Skala zjawiska, na jaką wskazuje badanie autorskie skłania do podjęcia wzmożonych wysiłków na rzecz edukacji w zakresie ograniczenia niekorzystnego dla zdrowia korzystania z elektroniki oraz uznania prokrastynacji snu jako poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego
Wybrane aspekty rodzicielstwa w postrzeganiu mężczyzn – Część I
SELECTED ASPECTS OF PARENTHOOD IN THE PERCEPTION OF MEN – PART I
Aim. The aim was to investigate the attitudes of men who plan to become fathers or not, and who either attend antenatal classes with their wife/partner or do not.
Material and methods. The study included three groups of 200 men: I – those who did not plan to become a father within the next year, II – those who were going to become fathers within the next year but did not attend antenatal classes, III – those who were gping to become fathers within the next year and attended antenatal classes. The original questionnaires were used.
Results. Pregnancy should be planned according to 81.8% of respondents. When it comes to 87.2% of men, they reported that man should support pregnant wife/partner, while 65.5% believed that joint visits to the doctor were pointless. Respondents most often preferred interactions between mother and father with the future child in her womb, such as stroking the belly (43% vs. 29.8%) and talking to the baby (31% vs. 19.8%).
Conclusions. Most men reported pregnancy should be planned. Men had problems with declaring whether the father should be on paternity leave after the birth, and there was no infl uence of the duration of the marriage, the fact of having children, the age of the respondents and education, and the place of residence had infl uence on the above.WYBRANE ASPEKTY RODZICIELSTWA W POSTRZEGANIU MĘŻCZYZN – CZĘŚĆ I
Cel pracy. Celem badania było poznanie postaw mężczyzn, zarówno planujących, jak i nieplanujących zostać ojcami, uczęszczających lub nie na zajęcia w szkole rodzenia w związku z ciążą ich żony/partnerki życiowej.
Materiał i metody. Do badania włączono trzy grupy po 200 mężczyzn: I – nieplanujący zostać ojcem w przyszłym roku, II – którzy w przyszłym roku zostaną ojcami i nie uczęszczali do szkół rodzenia, III – którzy w przyszłym roku zostaną ojcami oraz uczęszczali na zajęcia rodzenia. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem oryginalnych kwestionariuszy.
Wyniki. Ciążę należy planować zdaniem 81,8% ankietowanych. 87,2% uważało, że mężczyzna powinien wspierać ciężarną żonę/partnerkę natomiast 65,5% uważało, że wspólne wizyty u lekarza nie mają sensu. Respondenci najczęściej preferowali kontakt matki i ojca z przyszłym dzieckiem w jej łonie, taki jak głaskanie po brzuchu (43% vs. 29,8%) i rozmowa z dzieckiem (31% vs. 19,8%).
Wnioski. W opinii większości mężczyzn ciążę należy planować z żoną/partnerką i powinno się wspólne uczęszczać na badanie USG. Generalnie mężczyźni mieli problem z deklaracją, czy ojciec po urodzeniu dziecka powinien być na urlopie ojcowskim i nie wykazano wpływu na powyższe czasu trwania małżeństwa, faktu posiadania dzieci, wieku badanych i wykształcenia, a wpływ miało miejsce zamieszkania
WIN 55-212,2 agonista receptora CB1 nie wywołuje fizycznego uzależnieniau myszy szczepu Swissh CB1 WIN 55-212,2 u myszy szczepu Swiss.
Potential ability of cannabinoids to produce dependence is still a controversial issue. In our study, in order to examine the cannabinoid physical dependence phenomenon we administered CB1 receptor agonist WIN55,212-2, afterwards, in order to precipitate the withdrawal signs, chronically WIN 55,212-2 treated mice received an injection of rimonabant – an antagonist of CB1 receptors. The present study does not show that administration of rimonabant in mice chronically treated with the WIN 55,212-2 precipitated a signs of withdrawal syndrome.Prezentowane badania zostały podjęte w celu poszerzenia wiedzy na temat zależności fizycznej rozwijającej się podczas chronicznego podania kannabinoidów, gdyż zjawisko to pozostaje nadal kontrowersyjne. Myszom przewlekle podawano agonistę receptorów kanabinoidowych WIN 55,212-2, zaś w celu indukowania objawów abstynencyjnych podano rimonabant – antagonistę receptorów CB1. W prezentowanych banianach nie zaobserwowano wystąpienia objawów abstynencyjnych, co świadczy o braku rozwoju zależności fizycznej po przewlekłym podaniu WIN 55,212-2
Historia aptekarstwa w Bełżycach, część I – historia aptekarstwa w latach 1874-1945
The following article is the first in a series designed to Annales, and that relating to the history of pharmacy and hospitality, and teaching the history of pharmacy and medicine in the region of Lublin. Today we try to approximate the people and their places of jobs – pharmacies in Bełżyce. This article is the first part of work
According to the documents filed in The State Archives of Lublin Lucjan Osipowicz Czerwinski founded the first pharmacy in Bełżyce in 1874. L. Czerwiński’s pharmacy was originally located in a non-existent today building near the church (now the Partisan Street).
Opening of the pharmacy took place in the presence of a special committee, which included District Physician of Lublin, pharmacy assessor and the governor. On this occasion a special protocol was drawn up containing details about the external and internal appearance of the pharmacy. Lucjan Czerwiński ran a pharmacy until 1913.
In 1913 Adam Tomaszewki bought the pharmacy in Bełżyce and ran it until 1919. He went down in the history of this town as a social worker and a good organizer. In May 1914 Adam Tomaszewski moved the pharmacy to a merchant house called Kjemnic house located more towards the town center, at the corner of Market Street and Kazimierska Street.
In the interwar period Michał Jabłonowski, Henryk Kowalewski, Wiktor Leśnikowski and Anschel Lerner worked in pharmacy.
During the Second World War the pharmacy was a witness to dramatic events, for example: arresting of Anschel Lerner by the Nazis, the public execution of 23 Poles and extermination of Jews.Powyższy artykuł jest pierwszym z cyklu przeznaczonym do Annales, a odnoszącym się do historii aptekarstwa i szpitalnictwa oraz dziejów nauczania farmacji i medycyny w regionie lubelskim. Podjęto się próby odtworzenia dziejów aptekarstwa Bełżyc od momentu powstania miasta, a właściwie od momentu założenia pierwszej apteki w 1874 r., aż do czasów współczesnych. Ten artykuł jest pierwszą częścią opracowania.
Z dokumentów zgromadzonych w zasobach Archiwum Lubelskiego dowiadujemy się, że aptekę w Bełżycach założył w 1874 r. Lucjan Osipowicz Czerwiński. Jego apteka pierwotnie znajdowała się w nieistniejącym dziś budynku koło kościoła (obecnie ulica Partyzancka).
Otwarcia tej placówki dokonano w obecności specjalnej komisji, którą tworzyli lubelski lekarz powiatowy, asesor farmacji i wójt. Na tę okoliczność sporządzony został specjalny, obszerny protokół, zawierający informacje na temat wyglądu zewnętrznego apteki, rozmieszczenia pomieszczeń i wystroju wewnątrz.
W 1913 r. L. Czerwiński sprzedał swoją własność Adamowi Tomaszewskiemu, który prowadził ją do 1919 r. W maju 1914 r. A. Tomaszewski przeniósł aptekę do kamienicy kupca Kjemnica znajdującej się w centrum miasta, tj. na rogu ulicy Kazimierskiej i Rynku. Adam Tomaszewski w historii miasta zaznaczył się jako dobry społecznik i organizator.
W okresie międzywojennym w aptece pracowali: Michał Jabłonowski, Henryk Kowalewski, Wiktor Leśnikowski i Anschel Lerner.
W czasie II wojny światowej, apteka stała się świadkiem tragicznych wydarzeń. Aresztowano Anschela Lernera, oraz eksterminowano Żydów bełżyckiego getta, a także rozstrzelano w publicznej egzekucji 23 Polaków
Określenie poziomu manganu i żelaza w wybranych suplementach diety stymulujących system immunologiczny organizmu człowieka
In the recent years a growth of an interest in preparations (dietary supplements) which supplement the everyday diet with necessary nutritious and mineral ingredients has been observed. Supplements allow to improve irrational dietary practices, to lower the risk of appearing of illnesses (preventive action), and they also may support therapy. Raw materials of the plant origin being the source of all sorts of biologically active compounds are the components of some of these preparations. Plants contain also a considerable quantity of mineral elements. The purpose of this study was the evaluation of the level of manganese and iron (microelements important for the organism) in selected dietary supplements stimulating the immune system of the human body. The study material was the supplements in the form of capsules and pills - (Acerola Plus, Cat’s Claw, Maca, Maca 50 Plus, Spirulina, Spirulina Hawajska, Spirulina Pacifica, Vilcacora, Żeń-szeń from „Herbapol” Herbal Plant in Kraków, Żeń-szeń – Ginseng (KRKA), Żeń-szeń (Naturell), Żeń-szeń koreański (Walmark), Żeń-szeń (Vita-Complex) and liquid preparations - (Aloes - juice, Aloe Vera drinking gel, Aloes Activ, Aloes Young, Bodymax Tonik, Ginsengin 400, Ginsenol, Noni - juice, Noni-vita, Noni Plus). Samples (3-5 samples of different sort of series of the production of each of supplement) were mineralized “dry” at the temperature of 450°C. Levels of manganese and iron were determined directly from the mineralisate applying adequate parameters of analysis in SOLAAR M5 flame atomic absorption spectrometer. In the dietary supplements in the form of capsules and pills the content of manganese fluctuated on average from 0.16 μg/g (Acerola Plus) to 57.21 μg/g (Spirulina Pacifica) and of iron from 3.43 μg/g (Acerola Plus) to 2262 μg/g (Spirulina Pacifica). In the liquid dietary supplements the values were: of manganese up to 1.58 μg/ml in preparation Aloes – drinking gel and of iron up to 30.60 μg/ml in the juice from noni fruit - Noni-vita. Contents of the studied elements in selected supplements depended on form and composition of preparation. Special predispositions of some plant raw materials were observed, in particular of marine alga - spirulina, as for the accumulation of manganese and iron. Applying dietary supplements containig spirulina, in the maximum twenty-four hour dose - according to indications of the producer, we can provide the amounts of manganese into the organism constituting the recommended 4% of its daily talking and the amount of iron of about 40-50% of the recommended daily consumption of this element.W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania preparatami (suplementy diety), które uzupełniają codzienną dietę w niezbędne składniki odżywcze i mineralne. Suplementy pozwalają poprawiać nieracjonalny sposób żywienia, zmniejszać ryzyko występowania chorób (działanie profilaktyczne), a także wspomagać terapię. W skład niektórych preparatów wchodzą surowce pochodzenia roślinnego będące źródłem różnych związków biologicznie aktywnych. Rośliny zawierają także znaczną ilość składników mineralnych. Celem pracy była ocena poziomu manganu i żelaza (ważnych dla organizmu mikroelementów) w wybranych suplementach diety stymulujących system odpornościowy organizmu człowieka. Materiał do badań stanowiły suplementy w postaci kapsułek i tabletek - (Acerola Plus, Cat’s Claw, Maca, Maca 50 Plus, Spirulina, Spirulina Hawajska, Spirulina Pacifica, Vilcacora, Żeń-szeń z Zakładu Zielarskiego „Herbapol” w Krakowie, Żeń-szeń – Ginseng (KRKA), Żeń-szeń (Naturell), Żeń-szeń koreański (Walmark), Żeń-szeń (Vita-Complex) oraz preparaty płynne - (Aloes - sok, Aloe Vera drinking gel, Aloes Activ, Aloes Young, Bodymax Tonik, Ginsengin 400, Ginsenol, Noni - sok, Noni-vita, Noni Plus). Próbki (po 3-5 różnych serii produkcji każdego z suplementów) mineralizowano „na sucho” w temp. 450°C. Zawartość manganu i żelaza oznaczono bezpośrednio z mineralizatu w spektrometrze absorpcji atomowej SOLAAR M5 stosując odpowiednie dla danego pierwiastka parametry analizy. W suplementach diety w postaci kapsułek i tabletek zawartość manganu wahała się średnio od 0,16 μg/g (Acerola Plus) do 57,21 μg/g (Spirulina Pacifica) i żelaza od 3,43 μg/g (Acerola Plus) do 2262 μg/g (Spirulina Pacifica). W płynnych suplementach diety stwierdzono: ilości manganu do 1,58 μg/ml w preparacie Aloes – żel do picia i żelaza do 30,60 μg/ml w soku z owoców noni - Noni-vita. Zawartości badanych pierwiastków w wybranych suplementach zależały od postaci i składu preparatu. Zaobserwowano szczególne predyspozycje niektórych surowców roślinnych, w szczególności algi morskiej – spiruliny, do kumulacji manganu i żelaza. Stosując suplementy diety zawierające spirulinę, w maksymalnej dobowej dawce - według wskazań producenta, możemy wprowadzić do organizmu ilości manganu stanowiące około 4% zalecanego jego dziennego pobrania i ilości żelaza stanowiące około 40 – 50% zalecanego dziennego spożycia tego pierwiastka
Zmiany zawartości oraz składu chemicznego olejku eterycznego bazylii pospolitej pod wpływem żywienia roślin azotem i potasem
Sweet basil (Ocimum basilicum L.) belongs to valuable and extremely popular oil plants that are widely used in the pharmaceutical, cosmetics, perfume, and food industries. The essential oil extracted from the basil herb is characterized by a rich and varied chemical composition. The aim of the present study was to investigate the effect of different nitrogen rates (0.2, 0.4, 0.6, and 0.8g dm-3) and potassium rates (0.4 and 0.8g dm-3) on the content and chemical composition of essential oil obtained from the sweet basil herb. The investigated essential oil of sweet basil was characterized by a rich chemical composition and its dominant compound was linalool. Varied nitrogen and potassium fertilization of the plants contributed to an increase in the quality of the oil extracted from the dried herb. Increasing nitrogen and potassium rates resulted in an increased accumulation of essential oil in the basil herb as well as in a rise in the concentration of methyl eugenol (nitrogen), linalool (partly nitrogen and potassium), 1,8-cineole, and eugenol (potassium). In turn, a reduction in the amount of nitrogen contributed to a decrease in the content of 1,8-cineole, eugenol, and methyl chavicol, while a reduction in the rate of potassium resulted in a clear decline in the concentration of methyl chavicol and methyl eugenol.Bazylia pospolita (Ocimum basilicum L.) należy do cennych i niezwykle popularnych roślin olejkowych, szeroko wykorzystywanych w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym, perfumeryjnym i spożywczym. Olejek eteryczny ekstrahowany z ziela bazylii charakteryzuje się bogatym i zróżnicowanym składem chemicznym. Celem przedstawionych badań było zbadanie wpływu dawki azotu (0,2; 0,4; 0,6 i 0,8g dm-3) oraz dawki potasu (0,4 i 0,8g dm-3) na zawartość i skład chemiczny olejku eterycznego otrzymanego z ziela bazylii pospolitej. Badany olejek eteryczny bazylii pospolitej charakteryzował się bogatym składem chemicznym, a jego związkiem dominującym był linalol. Zróżnicowane nawożenie azotowe i potasowe roślin przyczyniło się do podniesienia jakości olejku ekstrahowanego z wysuszonego ziela. Wzrastające dawki azotu i potasu powodowały zwiększoną kumulację olejku eterycznego w zielu bazylii, jak również podwyższenie koncentracji metyloeugenolu (azot), linalolu (częściowo azot oraz potas), 1,8-cyneolu i eugenolu (potas). Z kolei zmniejszenie ilości azotu przyczyniło się do obniżenia zawartości 1,8-cyneolu, eugenolu i metylochawikolu, a zmniejszenie dawki potasu powodowało wyraźny spadek koncentracji metylochawikolu i metyloeugenolu
Aktywność antyoksydacyjna Calendula officinalis, Arnica chamissonis i Echinacea purpurea w zależności od części rośliny i metody przygotowania surowca
Antioxidant activity as well as phenolics, carotenoids and chlorophyll contents were estimated in flowers and leaves of arnica chamissa, royal marigold and purple coneflower. Higher antioxidant activity was observed in flowers of arnica chamissa and royal marigold and in leaves of purple coneflower. After drying of raw material in natural conditions, the content of phenolics and antioxidant activity was higher than in fresh material.Oceniono aktywność antyoksydacyjną oraz zawartość polifenoli, karotenoidów ogółem oraz chlorofilu a+b w kwiatach i liściach trzech gatunków roślin leczniczych arnice łąkowej, jeżówce purpurowej i nagietku lekarskim. Większą aktywność antyoksydacyjną oraz zawartość polifenoli, karotenoidów i chlorofilu odnotowano w kwiatostanach arniki i nagietka lekarskiego oraz w liściach jeżówki purpurowej. Po wysuszeniu w warunkach naturalnych stwierdzono większą zawartość polifenoli i aktywność antyoksydacyjną w kwiatach badanych roślin w porównaniu do świeżego surowca
Profilaktyka zakażeń pneumokokowych u dzieci – znaczenie pielęgniarskiej edukacji wakcynologicznej
Aim. Discussing selected aspects of Pneumococcal infections in children with respect to implications for nursing vaccinology education.
Material and method. A review of Polish (of 1991-2013) and foreign (of 2009-2013) medical literature containing epidemiological and clinical data concerning Pneumococcal infections as well as their prophylaxis in children.
Results. The United States and Canada appear to have gained the most experience in the practical use of the Pneumococcal conjugate vaccine. Since the year 2000 this vaccine has been included in the obligatory vaccination programme, which has resulted in statistically significant reduction in the number of young children affected with invasive Pneumococcal infections (by 81.6% in Canada). This seems to confirm the need for immunization. The conjugate vaccine is extremely effective in the prophylaxis of Pneumococcal infections in children younger than two years, enhances population resistance through restriction of Pneumococci transmission and decreases the activity of multiresistant strains.
Conclusions: Streptococcus pneumoniae are responsible for high rates of morbidity and mortality in children. Owing to application of conjugate vaccines against Pneumococci and herd immunity, the incidence of infections induced by Streptococcus pneumoniae has decreased substantially both in vaccinated children and non-vaccinated people. Pneumococcal infections have a significant effect on the children`s further correct development, therefore, the personnel of paediatric clinics, including nurses, should promote vaccination and provide vaccination services.Cel pracy. Omówienie wybranych aspektów profilaktyki zakażeń pneumokokowych u dzieci w kontekście implikacji dla pielęgniarskiej edukacji wakcynologicznej.
Materiał i metoda. Przegląd polskiego (za lata 1991-2013) i zagranicznego (za lata 2009-2013) piśmiennictwa medycznego na temat danych epidemiologicznych, klinicznych oraz profilaktyki zakażeń pneumokokowych u dzieci.
Wyniki. Największe doświadczenia dotyczące stosowania w praktyce skoniugowanej szczepionki pneumokokowej osiągnięto w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Od 2000 roku włączono ją do programu szczepień obowiązkowych, co spowodowało w ostatnich latach istotną statystycznie redukcję liczby przypadków inwazyjnych zakażeń pneumokokowych u dzieci młodszych (o 81,6% w Kanadzie). Jednocześnie potwierdziło to celowość czynnej immunizacji. Szczepionka skoniugowana wykazuje bardzo dobrą skuteczność w zapobieganiu infekcji pneumokokowych u dzieci poniżej 2 r. ż., zwiększa odporność populacyjną poprzez ograniczenie transmisji pneumokoków oraz zmniejsza udział w zakażeniach szczepów wieloopornych na antybiotyki.Wnioski: Streptococcus pneumoniae stanowi przyczynę zachorowań i umieralności wśród dzieci. Dzięki stosowaniu skoniugowanych szczepionek przeciwko pneumokokom i wytworzeniu się odporności zbiorowiskowej, zapadalność na zakażenia wywołane przez Streptococcus pneumoniae zmniejszyła się istotnie zarówno wśród szczepionych dzieci, jak i osób nieszczepionych. Problem zakażeń pneumokokowych jest istotny z punktu widzenia prawidłowego rozwoju, dlatego pracownicy placówek pediatrycznych, w tym pielęgniarki powinni propagować i realizować szczepienia u dzieci