Ethiopian Journals Online (EJOL)
Not a member yet
4332 research outputs found
Sort by
Exploring Lived Experience of Students with Physical Disability in Primary Schools at Ambo Town: Educational challenges and opportunities
Get PDFThis study aimed to explore the lived experiences of students with physical impairments (SWPI) in grades 5-8 at primary schools in Ambo Town, Ethiopia. A phenomenological approach involved in-depth interviews with seven purposively selected students. The qualitative analysis yielded four overarching themes: support services, challenges, strategies for overcoming challenges, and coping mechanisms. Participants reported receiving support from home and school; however, it was often not systematic or institutionalized. Among the challenges faced by SWPI were an unfavorable physical setting, feelings of loneliness, and insufficient support for educational activities requiring movement. To cope with these challenges, students employed various strategies, with resilience, adaptation to the system, and assertiveness being the most frequently mentioned. The findings underscore the necessity for comprehensive implementation of inclusive educational practices in and out of school to empower SWPI. To promote equal educational opportunities for all students in Ambo Town, it is essential to ensure the effective execution of inclusive policies and to provide capacity-building for SWPI, their families, and schools
Ecotourism potentials and development in Kaffa Biosphere Reserve: A case study of Gimbo Woreda, Ethiopia
Get PDFKaffa Biosphere Reserve is rich with varied types of tourist attractions, which give the area a great potential for cultural and educational tourism. The study attempted to examine the ecotourism potential and development in the Kaffa Biosphere Reserve Area, Ethiopia. For this purpose, a total of 218 sample respondents were selected for interviews in three local districts by using a simple random sampling method. The Weighted Sum Method tool was used among various tools of Multi-Criteria Decision Methods for assessing the tourism potentials of the study sites. In addition, questionnaire and key informant methods were used to assess the attitudes and perceptions of local communities towards ecotourism potentials in the area. Data was analyzed descriptively using frequencies and percentages, while inferential statistical analysis was done using the chi-square test. The study had confirmed that the Kaffa Biosphere Reserve is endowed with high potential of tourism attractions in areas of biodiversity, socio-cultural and physical resources. The findings showed that the mean score for attitudinal statements about local people’s involvement in ecotourism development activities was 3.10. However, a slightly lower proportion disagreed with the same statement that local people were not involved in tourism development. The proportion of respondents also showed a significant difference (χ2 =96.114, df =1, p=0.00<0.05) in their perception of whether the biosphere can serve to enjoy people or not. In addition, the level of awareness on tourism resources in the area was significant (χ2 =60.457,df =1 p=0.00<0.05) among respondents
Acquisition of Dialect in Oromo Children: A Phonological Analysis
No full text
This study investigates the variations of Oromo phonological development in typically developing four-year old monolingual children in Ethiopia, where a broad range of Oromo dialects exist. The children’s phonological development was measured using picture naming test. Speech samples were collected from 70 children from Arero, Dera, Baate and Kamisee. These subjects formed two groups: Oromos who speak Oromo and live outside of Oromia (Baate & Kamisee), and Oromos who speak Oromo and live in Oromia (Arero & Dera). Independent and relational analyses were conducted to obtain phonological inventories as well as phonological patterns from children in Arero and Baate. Children across sites demonstrated similar sizes of consonant inventories, suggesting a common progression of sound acquisition in all dialectal areas, with few variations that impacted namely /kˈ/, /ʤ/, /s/, and /r/. The absence of statistical differences in children’s consonant accuracy across dialectal areas could be attributed to the minimal dialectal variation of adult Oromo. An unusual observation arising from the phonological pattern analysis was children acquiring the language deleted the first unstressed cluster and repeated and geminated the second stressed cluster. The phonological pattern analysis also provided insight on possible dialectal variations in Arero and Baate including gliding and stopping errors.
Keywords: [Acquisition of dialect variations, Cushitic, Oromo, Phonological development,]
 
“የአጥር ወፍ አትስማሽ” ሥርዓተ ክዋኔና ፋይዳ በጃቢ ጠህናን ወረዳ
No full textይህ ጥናት "የአጥር ወፍ አትስማሽ" ሥርዓተ ክዋኔና ፋይዳ በጃቢ ጠህናን ወረዳ በሚል ርዕስ የቀረበ ሲሆን፤ ዋና ዓላማው "የአጥር ወፍ አትስማሽ" ሥርዓተ ክዋኔ ማን፣ ምን፣ እንዴት፣ መቼ፣ የት፣ እንደሚከበር እና ያለው ፋይዳ ምን እንደሆነ ማሳየት ነው። ጥናቱ አይነታዊ የምርምር ዘዴን የተከተለ ሲሆን፤መረጃዎቹ ከካልዓይና ከቀዳማይ የመረጃ ምንጮች ከዐውዳቸው ተሰብስበው “የአጥር ወፍ አትስማሽ” ስርዓተ ክዋኔና ፋይዳን ከሥርዓተ ክዋኔው ጋር በተያያዘ የሚከወኑ ሀገረሰባዊ እምነቶች እና ብሂላዊ ንግግሮችን ምንነት መርምሯል። የጥናቱ የንሞና ዘዴ ዓላማ ተኮር ሲሆን፤ ከቁልፍና ከተባባሪ መረጃ ሰጪዎች የተሰበሰቡ መረጃዎች ተግባራዊ፣ ተምሳሌታዊ እና ሥነ ልቡናዊ ንድፈ ሀሳቦችን በመጠቀም ተተንትነዋል። በጥናቱ ውጤት መሰረት የአጥር ወፍ አትስማሽ ሥርዓተለ ክዋኔ ሰፊ ጽንሰ ሀሳብን የሚይዝ ሲሆን፤ ከእርግዝና ጀምሮ እስከ ክርስትና ያለውን ጊዜ ሂደት የሚያጠቃልል ነው። አንዲት ነፍሰጡር እናት መውለጃዋ ሲቃረብ፤ ዘመድ ጎረቤቶቿ ምጧ ሳይጠናባት "ከአጥሯ ስር ያለችው ወፍ" እንኳ ሳትሰማ በሰላም እንድትገላገል መልካም ምኞታቸውን የሚገልጹበት ሲሆን፤ ሥርዓተ ክዋኔውን አስመልክቶ ወላዷ በወሊድ ጊዜ የምትመገባቸውን ምግቦች እና ፈሳሾች በጋራ በመሰባሰብ ከማዘጋጀት ጀምሮ እስከ ክርስትና ማስነሳት ድረስ ሊዘልቅ የሚችል ክዋኔያዊ ሥርዓትን የሚያካትት ነው። ሰዎች ነፍሰጡሯን “የአጥር ወፍ አትስማሽ” በማለት መልካም ምኞታቸውን እንደሚገልጹላት ከመረጃ ሰጪዎች ለመገንዘብ ተችሏል። ክዋኔያዊ ሥርዓቱ ለነፍሰጡር እናቶች ካላው ኢኮኖሚያዊ፣ ማኀበራዊና ሥነ ልቦናዊ ፋይዳ አንጻር ባህላዊ እሴቱን ለወጣቱ ትውልድ የማሳወቅ ሥራ በባህል ቱሪዝም ባለሙያዎች አማካኝነት መሰራት እንደሚገባ ምክረ ሐሳብ በመስጠት ጥናቱ ተጠናቋል
በአማርኛ መማሪያ መፃህፍት ውስጥ የቀረቡ የሰዋስው ይዘቶች ሰዋስዋዊነት
No full textየዚህ ጥናት ዋና ዓላማ በተለያዩ ክልሎች በ7ኛና በ8ኛ ክፍል አማርኛን እንደአፍ መፍቻና እንደሁለተኛ ቋንቋ ለሚማሩ ተማሪዎችና ለሁለተኛ ደረጃ (9ኛና 10ኛ ክፍል) ተማሪዎች ተዘጋጅተው በ2015 ዓ.ም. በስራ ላይ በዋሉ የአማርኛ መማሪያ መፃህፍት ውስጥ የቀረቡ የሰዋስው ይዘቶችን ከቋንቋው ሰዋስዋዊ ባህሪያት አንፃር ሰዋስዋዊነታቸውን መገምገም ነው። የጥናቱ መረጃዎች የተሰበሰቡት በክልሎች፣ በከተማ አስተዳደር ትምህርት ቢሮዎችና በትምህርት ሚኒስቴር ለተጠቀሱት የከፍል ደረጃዎች ከተዘጋጁት መማሪያ መፃህፍትና የመምህር መምሪያ ነው። በመማሪያ መፃህፍቱ የቀረቡት የሰዋስው ይዘቶች ‘ማስታወሻ’ በሚል ንኡስ ርዕስ ስር በቀረቡ ማብራሪያዎች፣ በምሳሌዎች፣ በመልመጃዎችና በመምህር መምሪያ ውስጥ በቀረቡ የመልመጃዎች መልሶች ነው። መረጃዎቹ የተተነተኑት በገላጭ የምርምር ዘዴ ሲሆን፣ ትንታኔውም ይዘቶቹን በምዕላድ፣ በሀረግና በአረፍተነገር ክፍሎች በመመደብ ቀርቧል። የሰዋስው ይዘቶቹ በአብዛኛው የቋንቋውን ስርዓት ጠብቀው የቀረቡ ሲሆኑ የተወሰኑ ይዘቶች ግን የቋንቋውን ሰዋስዋዊ ባህሪ ያልጠበቁና የቋንቋውን ሰዋስዋዊ ባህሪ ያጡ ሆነው ተገኝተዋል። ለወደፊት መማሪያ መፃህፍቱን ለማሻሻ ይረዳ ዘንድ ጥናቱ ያተኮረውም በችግሮቹ ላይ ነው። ከታዩት ችግሮች ተዘውትረው የታዩት ስነምዕላዳዊ ይዘቶች ናቸው። ሐረግ ነክ ከሆኑት ውስጥ ተውሳከ ግሳዊና መስተዋድዳዊ ሐረጎች ቀላል የማይባል ችግር ታይቶባቸዋል። በአረፍተነገር ደግሞ የፅንሰ ሀሳብም የመዋቅርም ችግር ታይቷል። የመዋቅር ችግሮቹ በቋንቋው ለየት ያለ መዋቅራዊ ባህሪ ያለውን የኑረት ግስን መዋቅራዊ ባህሪ በተመለከተ ክፍተት እንዳለ መረጃዎቹ አሳይተዋል
Some Popular and Quotable Ethiopian Emblems in Their Communicative Situations
No full textThis ethnographic paper explores the role of emblematic gestures in urban Ethiopian communication, offering an in-depth analysis of hand, head, and facial actions within socially defined contexts. Drawing on Bourdieu’s concept of *habitus*, the paper examines how these non-verbal signs are culturally situated, reflecting shared social practices and adaptive responses to changing social dynamics. By identifying and annotating popular gestures, the study highlights the interpretive frameworks that underpin their meanings, emphasizing their cultural rootedness and situational variability. The analysis also cross-references Ethiopian emblems with analogous gestures from Kenya, Nigeria, and South Africa, identifying areas of pragmatic overlap and cultural divergence. This comparative approach underscores the polysemous nature of non-verbal signs, illustrating how meaning is co-constructed in communicative events and shaped by context. The paper proposes that these gestures, as part of the people’s habitude, are context-dependent forms of communication that reflect deeper cultural values and social practices, offering insights into how meaning is produced, interpreted, and adapted in everyday life. In doing so, it offers a more nuanced understanding of how embodied practices contribute to interactional dynamics within urban Ethiopian settings
Spatial analysis of the trade-offs between forest ecosystem services and disservices in the Bale Mountains eco-region, Southeast Ethiopia
Get PDFForests provide ecosystem services (ESs) and ecosystem disservices (EDs) to the local community living in and around the forest. This study examined the trade-offs between forest ESs and EDs among communities living at different proximities (<1 km and >3 km) to forest edges in the Bale Mountains Eco-Region of Southeast Ethiopia by assessing how local perceptions of ESs and EDs vary spatially and influence community engagement in forest management. Household surveys, focus group discussions, and field observations were conducted along six pair-wise transects across six selected villages, enabling systematic and comparative collection of both qualitative and quantitative data. Logistic regression was employed to identify socio-demographic and biophysical factors influencing farmers’ participation in forest/tree management. Results show that forests are vital to rural livelihoods, offering water (93.9%), firewood (89.4%), construction wood (89.4%), and shade for coffee production (87.9%). Perceived benefits were significantly higher among residents near forest edges (χ² = 37.22, df = 5, P < 0.05). About 59.1% of respondents reported engaging in forest/tree management, influenced significantly by education and family size. However, forests were also seen as sources of EDs, mainly crop-raiding by wild mammals like porcupines (86.4%), bush pigs (83.3%), and warthogs (72.7%), with maize being the most affected crop. These impacts were notably higher near forest edges (χ² = 45.06, df = 2, P < 0.05). Crop guarding (93.9%) was the most common mitigation strategy, alongside fencing and tree clearing. The study concludes that while forest ESs support rural livelihoods, associated EDs, particularly crop-raiding, pose serious challenges, leading to trade-offs that may drive deforestation and affect sustainability. Effective, community-driven forest and agricultural management strategies are essential to balance ESs and EDs. Future research should adopt comprehensive approaches to better understand community perceptions and support sustainable human–wildlife coexistence in forested landscapes
የጊዜ እሳቤ በተመረጡ የአማርኛ ግጥሞች
No full text
አጠቃሎ
ጊዜ በአማርኛ ግጥሞች ውስጥ ተደጋግመው ከሚነሱ ጭብጦች ውስጥ አንዱ ነው። የዚህ መጣጥፍ ዓላማ የተመረጡትን ግጥሞች የጊዜ እሳቤ መተንተን ነው። ይህንንም ከግብ ለማድረስ በጊዜ ፍልስፍና ውስጥ ዋና የሆኑት የአሁናዊነት እና የዘላለማዊነት ንድፈ ሐሳቦች ከጊዜ ቀስት ጋር በመተባበር ጽንሰ ሐሳባዊ ማዕቀፉን አበጅተዋል። በዚህም በመታገዝ የቴክስት ትንተና ተካሂዷል። ዓላማ ተኮር የናሙና አመራረጥ ብልሃትን በመከተል ሦስት ግጥሞች ለጥናት የተመረጡ ሲሆን እነርሱም የሥዩም ተፈራ (1999) “የማንኖራት ቅጽበት”፣ የሱራፌል ለገሠ (1998) “አሁን ወደፊት ነው” እና የተሾመ ገ/ሥላሴ (1995) “የጊዜ ቅንጣቶች”፣ ናቸው። ሦስቱ ግጥሞች ከሌሎች ግጥሞች ተለይተው የተመረጡበት ምክንያት በአካላይ ዓመቱ ውስጥ በስፋት የተነሳውን ደቂቅ የሆነውን የጊዜ እሳቤ ለማሳያነት ምቹና ብቁ በመሆናቸው ነው። በትንታኔ ወቅት እንደታየው በሦስቱም ግጥሞች ውስጥ የተነሳው የጊዜ ጽንሰ ሐሳብ እጅግ ደቂቅ የሆኑትንና የሰው ልጅም ስለማያስተውላቸው ቅጽበታት ነው። እነዚህ ቅጽበታት በሰው ልጅ ግንዛቤ ኖራቸውም አልኖራቸውም በፍጥነት እያለፉ የህላዌን ክሱትነት የሚያስቀጥሉ ሲሆኑ ጊዜም የተገነባባቸው አላባውያን ናቸው። ከትንታኔው ተነስቶ ማጠቃለል እንደሚቻለው እንደ ግጥሞቹ እይታ ጊዜ ነባራዊና አላፊ የሆነ የለውጥ ኃይል ነው። ለውጡ በአላፊ፣ አሁናዊ እና መጻኢ ቅጽ የሚታወቅ ቢሆንም የቅጾቹ ባሕርይ እንደየ ኹነቶቹ ተለዋዋጭ ነው።
ቁልፍ ቃላት
[የጊዜ ፍልስፍና፣ የጊዜ ቅጽ፣ ኹነት
‘ሥነጥበብ ለሥነጥበብነቱ’ ወይንስ ለኅብረተሰባዊ ግልጋሎት? ከአፍላጦን እስከ አልቤር ካሙ
No full text
የዚህ ጽሑፍ ቀዳሚ ዓላማ “ሥነጥበብ ለሥነጥበብነቱ ወይንስ ለኅብረተሰባዊ ግልጋሎት?” በሚል ርእስ ሲካኼድ የኖረውን ሙግት መዳሰስ ሲኾን፣ በተጨማሪም በጥያቄው ላይ ያለንን አተያይ ለማጋራት እንሞክራለን። ምርምራችንን ስናስኬድ ወደ ተለያዩ ዘርዘር-ያሉ የአስተሳሰብ ጎዳናዎች የምንገባ ቢኾንም፣ ዋነኛውን ጥያቄኣችንን አንዘነጋም፤ የጥናታችንን አካኼድም ሰፋ ካለ የሐሳብ አድማስ እና ከፍ ካለ የአመለካከት ድባብ “አስገብተን” ለማየት እንሞክራለን። በዚህ ጥናት ዋነኛውን ርእሰጉዳይ የምንዳስሰው ከጥንታውያኑ የግሪክ ፈላስፎች (አፍላጦን እና አሪስጣጣሊስ) ተነሥተን፣ ከዚያ በዐሥራዘጠነኛው መቶ ክፍለ-ዘመን በሩሲያ የተከሠተውን ሙግት (ፕሌኻኖፍ፣ ቸርነቸቭስኪ፣ እና ብሊንስኪ) አይተን፣ በመቀጠል በኻያኛው መቶ ክፍለ-ዘመን ኹለት ዕውቅ የሥነጽሑፍ እና የፍልስፍና ሰዎች (ሲ. ኤስ. ሉዊስ እና አልቤር ካሙ) ያቀረቡትን ሐሳብ በመቃኘት ነው። የሥነጥበብ ፋይዳን በተመለከተ በዐሥራዘጠነኛው መቶ ክፍለ-ዘመን ሩሲያ እና በከፊል ፈረንሳይ ሀገር በእጅጉ የጋለ ክርክር የተነሣበት ቢኾንም፣ የጥያቄው አሻራ በጥንታዊት ግሪክ ዘመን እንደነበር እናሳያለን። ከዚህ አኳያ፣ አፍላጦን ሥነጥበብ ላይ ያለውን ጠበቅ ያለ ሒስ አንስተን፣ በአንጻሩ የአሪስጣጣሊስን ሐተታ እና ምላሽ እናቀርባለን። በኹለተኛ ደረጃ፣ በጣም የጋለውን ሩሲያ ውስጥ የተካኼደውን ክርክር ካቀረብን በኋላ ቪ ጅ የቢሊንስኪን አስታራቂ ሐሳብ፣ ማለትም፣ ሥነጥበብ ይዛ የምትቀርበው ጉዳይ ምንም ኾነ ምን ሥራው የነገረውበት መስፈርትን እስካሟላ ድረስ ተቀባይነት ይኖረዋል የሚለውን ሐሳብ፣ “የዐሥራዘጠነኛው መቶ ክፍለ-ዘመን መፍትሔ” ብለን እናሳያለን። በሦስተኛ ደረጃ፣ “የኻያኛው መቶ ክፍለ-ዘመን መልስ” ብለን የ ሲ. ኤስ. ሉዊስ እና የአልቤር ካሙ'ን ምላሽ እንመረምራለን። የኻያኛው መቶ ክፍለ-ዘመን አተያይ ከዐሥራዘጠነኛው መቶ ክፍለ-ዘመን አመለካከት ጋር አንድነት እና ልዩነት እንዳላቸውም እንመረምራለን
የጀግና ብያኔ በለቅሶ ዐውድ ላይ በሚከወን የፉከራ ቃል ግጥም ክዋኔና ይዘት ውስጥ በባህር ዳር ከተማ፣ በሰባታሚት ቀበሌ ማሳያነት
No full textየዚህ ጥናት ዋና ዓላማ በባህር ዳር ከተማ፣ በሰባታሚት ቀበሌ ለቅሶን አጋጣሚ አድርገው በሚከወኑ ቃል ግጥሞች ክዋኔና ይዘት ውስጥ የጀግናን ብያኔ መመርመር ነው። ጥናቱ በለቅሶው ዐውድ ውስጥ የፉከራ ቃል ግጥሞችን ክዋኔ ማሳየት፣ የጀግና መገለጫ እሴቶችን መለየት፣ በግጥሞች የተገለፀውን የጀግና ብያኔ ማሳየት የሚሉ ዝርዝር ዓላማዎች አሉት። ጥናቱ ዓይነታዊ ሲሆን መረጃዎች በምልከታና በቃለ መጠይቅ ተሰብስበውና የምርምር ጥያቄዎችን ከመመለስ አንፃር ተመድበው፣ በክዋኔያዊና ተግባራዊ ንድፈ ሃሳቦች ተተንትነዋል። የመረጃ ትንተና ውጤቱ እንደሚያሳየው የፉከራው ክዋኔ መግቢያ፣ ጊዜ ክወና (ሀተታ) እና መዝጊያ የሚል የታወቀ ቅርፅ አለው። በፉከራው ውስጥ የከዋኝን ሚና የሚጫወቱና ፉከራው የሚከወንበትን ፋይዳ የሚያጎሉ፣ በአንደኛና በሦስተኛ መደብ የቀረቡ ሁለት የትረካ አንፃሮች አሉ። ለቅሶን መሠረት አድርገው የሚከወኑ ፉከራዎች መሠረታዊ ትኩረታቸው ሟች በሕይወት እያለ የነበረውን ስብዕና መግለፅ ቢሆንም አልፎ አልፎ የሟችን ማንነት ከመግለፅ አንፃር ሥራዬ ተብሎ የሚደረግ ግነት አለባቸው። በሥነቃሉ የቀረበው የሟች አካላዊና መንፈሳዊ ማንነት ሙሉ በሙሉ የግለሰቡ መልክ አይደለም። ይልቁንስ ማኅበረሰቡ ባበጀው ባህል ውስጥ መገለጫ የሆኑ እሴቶች ትርጓሜ ነው። ጀግና የማኅበረሰቡን እሴትና ደንብ ማክበርና መጠበቅ የቻለ፣ማኅበረሰቡ የተጠየፋቸውን ባህርያት የተጠየፈና ለማስወገድ የሚሠራ ሰው መሆኑን የሚጠቁሙ ውጤቶች ተገኝተዋል። ከውጤቶች በመነሳት በከዋኝና በታዳሚ መካከል የሚደረግ የክዋኔ ተግባቦት የግለሰቡን ማንነት ብቻ ሳይሆን ማኅበረሰቡ የሚጠብቀውን ባህላዊ፣ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያና ፖለቲካዊ ሰብዕናና እሴት ለመትከል የሚደረግ ጥረት ነው የሚል መደምደሚያ ላይ ተደርሷል። ርዕሰ ጉዳዩ ሰፊ በመሆኑ የባህል ጥናት ዕቅድ ያላቸው አካላት ጥናት ቢያካሂዱበት አዳዲስ ዕውቀቶችን ያበረክታሉ: