At-Tajdid - Intellectual Refereed Journal
Not a member yet
    460 research outputs found

    ضوابط التعامل مع غريب الحديث النبوي Criteria for Dealing with Odd Prophetic Traditions

    No full text
    مستخلص البحثيتناول هذا البحث إشكالية محددة هي: كيف اجتمع البيان في حديث النبي محمد r مع الغرابة في بعض ألفاظه؟ وكيف يمكن تذليل تلك الصعوبة في غريب الحديث النبوي ليتيسر فهم كلامه r، والاهتداء بهديه؟ ولموضوع غريب الحديث أهمية كبيرة حيث إنه مظنة سوء الفهم الأمر الذي يمكن أن يكون عقبة دون الانتفاع بمعانيه. ولئن كان العلماء السابقون قد بذلوا جهودًا كبيرة في تتبع غريب الحديث النبوي وجمعه وبيان معانيه، فإن ذلك لا يعني أن الباب قد أغلق أمام الباحثين في علم الحديث في العصر الحاضر ليكون لهم أيضًا نصيبهم في فهم ما جاء من غريب في حديث الرسول r. وقد جرى التركيز في هذا البحث على استخلاص ضوابط للتعامل مع الغريب في الحديث النبوي، فاقتضى ذلك أمرين: الأول هو النظر في تاريخ تناول العلماء لغريب الحديث النبوي وإبراز الجوانب التي كانت محل اهتمامهم بصورة أساسية. أما الأمر الثاني فهو النظر في الضوابط التي ينبغي أن تحكم تعاملنا مع غريب الحديث النبوي استخلاصًا وتطويرًا لها بناءً على جهود العلماء السابقين ومما أدانا إليه التأمل والبحث في الموضوع.الكلمات الأساسية: الحديث النبوي، غريب الحديث، ضوابط..، بشكل خاص.     AbstractThe present article addresses the following issue: How eloquence would exist together with oddity in the Prophet Muhammad’s (peace be upon him) Traditions? How can this difficulty be overcome so that his speech would be properly understood and guidance be gained from it? Oddity in Prophetic Traditions raises a serious issue by virtue of the fact that it may lead to misunderstanding them, and thus it constitutes an obstacle to benefiting from their meaning and import. Although previous scholars dedicated great efforts to identify and collect odd cases in Prophetic Traditions and clarify their meanings, the door is still open to contemporary researchers and students of the science of ×adÊth to contribute their share in comprehending this category of Traditions. Thus, this article focuses on deriving criteria for dealing with odd Prophetic Traditions. This task has necessitated two things: Firstly, to look into the history of previous scholars’ study of odd Traditions in order to highlight those aspects that were of special interest to them and on which they focused. Secondly, to reflect on the criteria that should guide our study and understanding of odd Traditions; hence an attempt has been made to develop and formulate such criteria by building on those scholars’ insights.Key words: Prophetic Traditions, odd Traditions, criteria.  AbstrakArtikel ini menangani isu berikut: Bagaimana kefasihan boleh ada bersama- keganjilan dalam hadith-hadith Nabi Muhammad (s.a.w.)? Bagaimana masalah ini dapat diatasi supaya ucapan tersebut difahami dengan betul dan pengajaran diperolehi darinya? Keganjilan dalam hadis menimbulkan isu yang serius kerana fakta menunjukkan bahawa ia membawa kepada salah faham. Ia juga merupakan halangan untuk mendapat manfaat daripada makna dan maksudnya. Walaupun ulama sebelum ini sudah berusaha secara baik untuk mengenal pasti dan mengumpul kes-kes hadis gharib ini dan sudah menjelaskan maknanya, pintu masih terbuka kepada penyelidik kontemporari dan pelajar ilmu hadith untuk  menyumbang tenaga dalam usaha memahami kategori hadith ini. Artikel ini memberi tumpuan kepada mencari kriteria untuk berurusan dengan hadis gharib. Ia melibat dua perkara: Pertama, untuk melihat sejarah kajian ulama sebelumnya tentang hadith gharib untuk menyerlahkan aspek-aspek yang menjadi minat khusus dan tumpuan kajian mereka. Kedua, untuk memikirkan kriteria yang perlu dalam memandu kajian dan pemahaman tentang hadith gharib. Ia merupakan  cubaan untuk membangunkan dan merumuskan kriteria berasaskan pandangan para ulama tersebut.Kata kunci: Hadith, Hadith gharib, kriteria.. 

    الفُروق الفقهيّة: مفهومُها، وتأصيلُها، وشروطُها Juristic Nuances: Their Meaning, Underpinnings and Conditions

    No full text
    مستخلص البحثيختصُّ هذا البحث بدراسة أحد مناهج النظر في الفروع الفقهية وتأليفها عند الفقهاء، وهو المنهج المعتمد على استخلاص الاختلافات الدقيقة من المسائل الفقهية المتشابهة التي تؤدي إلى تباين الأحكام الفقهية لتلك المسائل، وهو ما يعرف بفن الفروق الفقهية. وستحاول هذه الدراسة عرض مفردات هذا الفنّ بإلقاء الضوء على مصطلح الفروق الفقهية نفسه من حيث تعريفه ومفهومه. وإضافة إلى ذلك، يتناول البحث تأصيل فنّ الفروق الفقهية من خلال بعض القضايا الأصولية والفقهية التي تؤسس فكرة التفريق. وكما يذكر البحث الشروط في الفروق الفقهية من جانب صحّة اعتبارها، وسلامة تنزيلها.الكلمات الأساسية: الفروق الفقهية، القواعد الفقهية، التأصيل الشرعي. AbstractThis study focuses on one of the jurists’ methods in dealing with the details of juristic issues. This method consists in unearthing subtle differences and nuances among similar juristic issues; whereby such differences and nuances require different rulings for those apparently similar issues. This field of study is known as the art of juristic nuances (fann al-furËq al-fiqhiyyah). The article examines the component elements of this field of study and sheds light on the term of juristic nuances to elucidate its meaning and technical definition. Then, the study looks into the theoretical underpinnings of the art of juristic nuances by examining a number of propositions in Islamic legal theory (uÎËl al-fiqh) and positive law (fiqh) that lend the foundation of juristic nuances. Finally, the study enumerates the conditions governing the theoretical consideration and practical implementation of juristic nuances.Key words: Juristic nuances, juristic issues, theoretical underpinning of juristic nuances, conditions of juristic nuances. AbstrakKajian ini memberi tumpuan kepada salah satu kaedah fuqaha’  dalam menangani perkara-perkara furu’ dalam fiqah. Kaedah ini terdiri dari penggalian kepada perbezaan yang tidak ketara dan nuansa antara isu perundangan yang serupa; yang mana setiap perbezaan dan nuansa tersebut memerlukan keputusan yang berbeza untuk isu-isu nampaknya serupa. Bidang pengajian ini dikenali sebagai seni nuansa perundangan (fann al-furËq al-fiqhiyyah). Artikel ini mengkaji istilah-istilah nuansa perundangan untuk menjelaskan maksud dan definisi teknikal. Kajian ini juga melihat kepada asas teori seni nuansa perundangan dengan mengkaji teori perundangan Islam (uÎËl al-fiqh) dan undang-undang positif (fiqh) yang menyumbang kepada asas nuansa perundangan ini. Di akhirnya kajian ini menyebut beberapa syarat yang dapar mengawal amalan teori dan pelaksanaan praktikal nuansa perundangan ini.Kata kunci: Furuq fiqhiyyah (nuansa perundangan), isu-isu perundangan, asas teori nuansa perundangan, syarat-syarat nuansa perundangan

    إشكالات نماذج التأمين التكافلي وأثرها في الفائض التأميني: رؤية فقهية نقدية Problematic Issues of Takaful Models and their Implications for the Takaful Surplus: A Critical Juristic Analysis

    No full text
    ثلاثة عقود أو تزيد على نشأة صناعة التأمين الإسلامي أو التكافل شهدت فيها هذه الصناعة إقبالاً كبيرًا عليها وتوسعًا ظاهرًا في عملياتها ومنتجاتها، إلا أن النماذج المطبقة فيها لم تخلُ من العديد من الإشكالات الفقهية والفنية التي أصبح مسلمًا بها من الأوساط العلمية الشرعية والجهات المهنية على حد سواء. وتتعلق تلك الإشكالات بصورة خاصة بالفائض التأميني كيفية التصرف فيه تملكًا وتوزيعًا، وهو ما دعا بعض المؤسسات الشرعية ذات المرجعية العلمية العالمية، (كمجمع الفقه الإسلامي الدولي التابع لمنظمة التعاون الإسلامي) إلى ضرورة تكثيف البحث العلمي من أجل تطوير نموذج جديد للتكافل يتجاوز جوانب القصور في النماذج المعمول بها شركات التكافل، يكون أكثر انضباطًا بقواعد الشريعة وتحقيقًا لمقاصدها وأكثر تلاؤمًا مع النزم التشريعية الخاصة بقطاع التأمين في البلدان التي فتحت أبوابها للتأمين التكافلي. وفي ضوء ذلك يتناول البحث بالعرض والتحليل أهم الإشكالات الشرعية التي أثيرت حول النماذج القائمة على أساس التبرع (مثل طبيعة التبرع، ومآل الالتزام بالتبرع من طرف المستأمن والصندوق إلى عقد معاوضة، وشرعية تقاسم الفائض التأميني بين الشركة والمستأمنين، واعتبار الفائض التأميني ربحًا في نموذج المضاربة رغم أنه ليس زيادة عن رأس المال، وملكية الصندوق والفائض التأميني، إلخ). كما يتطرق البحث إلى جملة من الإشكالات الفنية (ومنها الأساس المحاسبي لعمليات التعويض، ومشكلة الوكالة المؤسساتية، وغير ذلك). وقد ركز البحث بصورة خاصة على مناقشة ما يتعلق بالفائض التأميني من إشكالات، باعتباره أكثر الأمور التي ثار حولها الجدل والاعتراض في صناعة التكافل، وهو ما توصل البحث إلى أن النماذج المطبقة لم تقدم له الحل المناسب. ثم يأتي الجزء الأخير من البحث لينظر في نموذج الوديعة المقترح من قبل الأكاديمية العالمية للبحوث الشرعية في المالية الإسلامية بماليزيا (ISRA)، تقويمًا وتعديلاً وتطويرًا بما يجعله أكثر تماسكًا من الناحية الشرعية وأكثر قدرة على تجاوز إشكالات النماذج القائمة.الكلمات الأساسية: صناعة التأمين التكافلي، التبرع، الوكالة، المضاربة، الوقف، الفائض التأميني، الوديعة. AbstractAlthough three decades or more have elapsed since the emergence of Takaful industry, a period in which this industry has received wide acceptance and witnessed a great development in its operations and products, the Takaful models that are being implemented in it have not been free of many juristic and technical problems. This is an agreed upon fact among SharÊÑah scholarly authorities and practitioners alike; these problems concerns mainly the ownership and distribution of the surplus. This situation urged some SharÊÑah institutions of worldwide scholarly authority (such as the International Fiqh Academy, one of the agencies of OIC) to call for the need of more research in order to develop a new model that would overcome the defects of the existing models that are in use in Takaful industry, be more compliant with the SharÊÑah rules and fulfilling its objectives, and in harmony with the legislative regimes governing the insurance sector in the countries that are more receptive to Takaful insurance. In light of the above, the present article examines the most critical SharÊÑah issues that have been raised against the existing donation or TabarruÑ-based Takaful models (such as the nature of donation, the transformation of donation relationship between the insured and the TabarruÑ Fund into an exchange relationship, considering the surplus as profit in the MuÌÉrabah model though it is in no way an addition to the capital, the legitimacy of the distribution of surplus among the insured and the Takaful company, the ownership of the Fund, etc.). The article also looks into some of the technical problems facing Takaful insurance, such as including the accounting basis of insurance coverage, agency problems, etc. Special attention has been given to issues pertaining to the surplus, given the fact that it is the most problematic matter in Takaful industry on which there has been much debate and controversy; in which respect the article has shown that the existing applied models have not been able to provide proper solutions. Finally, the article examines critically the WadÊÑah-based model proposed by the International SharÊÑah Research Academy for Islamic Finance (ISRA), thus evaluating, amending and developing it in such a way as would make it juristically more sound and capable of overcoming the problematic issues of the existing models.Key words: Takaful industry, tabarruÑ (donation), wakÉlah (agency), muÌÉrabah, waqf (Trust), Takaful surplus, wadÊÑah.                                                                       AbstrakWalaupun sudah tiga dekad atau lebih sejak kemunculan industri Takaful, iaitu masa industri ini mendapat penerimaan luas dan menyaksikan pembangunan yang besar dalam operasi dan produk, model Takaful yang sedang dilaksanakan di dalamnya tidak pernah sunyi dari banyak masalah perundangan dan teknikal. Ini sudah dipersetujui di antara ilmuan Shari’ah dan pengamalnya; masalahnya melibatkan pemilikan dan pengagihan lebihan. Keadaan ini menggesa beberapa institusi Shariah bertaraf dunia (seperti Akademi Fiqah Antarabangsa, salah satu daripada agensi-agensi OIC) untuk menjalan banyak penyelidikan untuk membangunkan model baru yang akan mengatasi kecacatan model sedia ada dalam industri Takaful. Model tersebut lebih mematuhi peraturan Shariah dan memenuhi objektifnya, dan selaras dengan rejim perundangan yang mengawal sektor insurans di negara-negara yang senang menerima insurans Takaful. Artikel ini mengkaji isu-isu Shariah yang kritikal yang telah dibangkitkan terhadap model Takaful berasaskan Tabarru’ (seperti ciri-ciri rebet yang sedia ada atau transformasi hubungan rebet antara yang diinsuranskan dan Kumpulan Wang TabarruÑ dengan hubungan pertukaran, memandangkan lebihan sebagai keuntungan dalam model Mudarabah walaupun ia adalah sama sekali tiada tambahan kepada modal, kesahihan pengagihan lebihan antara yang diinsuranskan dan syarikat Takaful, pemilikan Kumpulan Wang, dan lain-lain). Artikel ini juga mengambil beberapa masalah teknikal yang dihadapi oleh insurans Takaful, termasuk asas perakaunan perlindungan insurans, masalah agensi, dan lain-lain. Perhatian khusus diberikan kepada isu-isu yang berkaitan dengan lebihan, memandangkan ia adalah perkara yang paling bermasalah dalam industri Takaful. Terdapat banyak perdebatan dan kontroversi dengan model yang sedia ada tidak dapat untuk menyediakan penyelesaian yang betul. Akhirnya artikel ini juga mengkaji secara kritis model yang berasaskan Wadiah yang dicadangkan oleh Akademi Penyelidikan Shariah dan Kewangan Islam Antarabangsa (ISRA), sekali gus menilai, meminda dan membangunkan dengan apa-apa cara bagi menjadikannya lebih diterima secara fiqhiyyah dan mampu mengatasi isu-isu yang bermasalah dari model sedia ada.Kata kunci: Industri Takaful, Tabarru’ (rebet), wakalah (agensi), mudarabah, wakaf (Amanah), lebihan takaful, wadiah.مقدمةيعتبر اختيارُ النموذج في صناعة التأمين التكافلي الإسلامية عنصرًا أساسيًّا في تحديد شرعية العملية التكافلية في جميع مراحلها: من جمع الأقساط، ودفع التعويضات، وتحديد المخصصات والاحتياطات، ورصد الاستثمارات، وتوزيع الفائض التأميني. وقد تعددت نماذج التأمين التكافلي المعمول بها من قبل شركات التكافل، فمنها ما هو قائم على المضاربة، ومنها ما يقوم على الوكالة، ومنها ما يستند إلى الوقف. وعلى الرغم مما أسهمت به هذه النماذج من تطوير لصناعة التأمين التكافلي من خلال ما قُدم على أساسها من معالجات وحلول لجوانب تشريعية وفنية مختلفة في العملية التأميني، إلا أنها لم تخل من إشكالات شرعية وفنية ما زالت موضع خلاف وجدل بين العلماء والباحثين والممارسين على حد سواء، وخاصة بالنسبة لنموذي المضاربة والوكالة اللذين تعمل على أساسهما أغلب شركات التكافل. ويعتبر الفائض التأميني ومشروعية تقاسمه بين شركة التكافل والمشتركين في صندوق التكافل من أهم المسائل ذات الطابع الإشكالي التي ثار حولها خلاف كبير وجدل حاد بين المهتمين بصناعة التأمين التكافلي، وما زال هذا الخلاف قائمًا لم يُتوصل فيه إلى حل مقبول للجميع.ويتطلب البحث في هذا الموضوع ومناقشة أبعاده المختلفة مراجعةَ الإطار التعاقدي في تلك النماذج؛ إذ هو الذي على أساسه تحدد طريقة المعالجة للإشكالات التي يثيرها الفائض التأميني على هذا النحو أو ذاك. وعليه فإن البحث يهدف أساسًا إلى إعادة قراءة الإشكالات الشرعية والفنية للتأمين التكافلي القائم على نموذجيْ الوكالة والمضاربة، كما ينظر في النموذج القائم على الوقف الذي أُنشئ من أجل علاج سلبيات النموذجين السابقين. ثم يركز البحث بعد ذلك على مناقشة نموذج الوديعة الذي اقترحته حديثًا الأكاديمية العالمية للبحوث الشرعية في المالية الإسلامية(ISRA)  بديلاً للنماذج الثلاثة المطبقة. ويسعى البحث في مراحله المختلفة إلى إبراز الآثار المترتبة عن هذه النماذج بالنسبة الفائض التأميني، تحليلاً ونقدًا وتقويمًا وتطويرًا، وبذلك يمكن القول إن هذا البحث يأتي استجابة للتوصية التي صدرت عن المجمع الفقهي الدولي في دورته العشرين لعام 2012 المنعقد في الجزائر بتأكيد ضرورة مواصلة البحث العلمي من أجل تطوير نموذج تكافلي يتجنب جوانب القصور في النماذج التكافلية السائدة.الإشكالات الفنية والشرعية في نماذج التكافل المطبقةهناك – كما قدمنا - ثلاثة نماذج أساسية شائعة في سوق صناعة التأمين التكافلي، وهي الوكالة، والمضاربة، والوقف. وسنتاول هذه النماذج بالشرح والتحليل والنقد لنرى ما تنطوي عليه من وجوه خلل فني وشرعي، ونبين ما يستدعيه ذلك من ضرورة البحث عن نموذج جديد يكون بريئًا من مظاهر القصور التي تعتريها.نموذج الوكالةهذا النموذج هو أول صيغة شرعية قامت على أساسها عملياتُ التأمين الإسلامي في دول الخليج العربي، وهو نموذج تتحدد فيه العلاقة التعاقدية بين المشتركين في صندوق التكافل وشركة التكافل على أساس الوكالة. فالمشتركون في الصندوق - من حيث هم متبرعون له بالأقساط التي يدفعونها - يوكلون إلى شركة التكافل مهمة إدارة صندوق التكافل، فهي التي تتولى قبول الأخطار المختلفة التي يجلبها كلُّ مشترك للصندوق، وتحديدَ أقساط التبرع، وتخصيصَ الاحتياطات القانونية والاختيارية، وتقييم الأضرار، وتحديد التعويضات ودفعها، وإدارة مخاطر السوق، والسيولة، والتشغيل، ومواجهة العجز عن سداد الأقساط، وتوزيع الفائض التأميني وفق ما يحدده الخبراء المعتمدون في تقدير التكاليف المالية للمخاطر (الأكتواري actuary). ولهذا النموذج صيغتان شائعتان: الوكالة الخالصة: في هذه الصيغة تتولى شركة التكافل إدارة صندوق التكافل بوصفها وكيلاً عن المشتركين في الصندوق، وذلك مقابل أجر محدد من طرف الجهات الإشرافية أو ما تمليه طبيعة الخطر المزمع تغطيته، ويعتبر هذا الأجر هو الدخل الوحيد للشركة. وقد تقوم الشركة باستثمار جزء من أموال صندوق التكافل، لكنها لا تتقاسم في ذلك ربحًا ول

    المنتدى العالمي الأول للتكامل المعرفي وإسلامية المعارف الإنسانية المكتسبة (FWCII-2013)

    No full text
    احتفلت الجامعة الإسلامية العالمية بماليزيا - التي انطلقت مسيرتها سنة 1983 - خلال العام 2013 بالذكرى الثلاثين لتأسيسها، واتخذت تلك الاحتفالات صورًا متنوعة وأشكالاً متعددة على المستوى المركزي وعلى المستوى القطاعي في كلياتها ومعاهدها المختلفة الموزعة بين مجمعاتها الكبرى خاصة في مدينتي كوالاكبور (العاصمة الفيدرالية السابقة) وكوانتان عاصمة ولاية باهانغ. وقد تجسدت قمة تلك الوجوه المتنوعة والمتعددة التي شملها البرنامج الاحتفالي لهذه الذكرى في انعقاد "المنتدى العالمي الأول للتكامل المعرفي وإسلامية المعارف الإنسانية المكتسبة"، الذي حُدِّد محورُه الرئيس وغايتُه الكبرى في شعار: "من أجل بناء الأنموذج التوحيدي البديل"، سعيًا لبلوغه من خلال التركيز على تحقيق التكامل المعرفي وإعمال الرؤية الكونية الإسلامية والمنظور المعرفي والمنهجية والمبادئ التوحيدية والقيم الإسلامية وبثها وتفعيلها من خلال البحث العلمي في مجالات المعرفة والعلوم المختلفة: في الإنسانيات والاجتماعيات والطبيعيات والتقانات، كل بحسب موضوعاتها وقضاياها المعرفية وإشكالاتها النظرية ولوازمها المنهجية الخاصة. ...

    عوائق الإبداع في الفقه الإسلامي Obstacles to Creativity in Islamic Jurisprudence

    No full text
                                                      مستخلص البحثيحاول هذا المقال أن يستعين بالدارسات الخاصة بالتفكير الإبداعي من أجل تحديد معوقات الإبداع في الدراسات الفقهية من خلال النظر في بعض الأحكام الاجتهادية لبعض المسائل، واستخدام المنهج التحليلي النقدي دراستها. وقد صنفت دراسات عوائق الإبداع إلى ثلاثة أنواع: إدراكية، ونفسية، وثقافية. ويمكن إدراج التركيز على المسألة في ذاتها دون اعتبارات أخرى كالظروف المحيطة وإهمال مقاصد النصوص، والافتراض بصحة الحلّ الواحد، والقول بغلق باب الاجتهاد من ضمن العوائق الإدراكية، كما يمكن اعتبار رفض الرأي الآخر والتعصب المذهبي من قبل العوائق الثقافية. وكذلك يمكن تصنيف الخوف من الوقوع في الخطأ، وتجنب المخاطرة، والشعور بالعجز والنقص أمام الآخرين، وفقدان الحرية الفكرية من باب العوائق النفسية.الكلمات الأساسية: الفقه الإسلامي، الاجتهاد، الإبداع، التفكير الإبداعي، عوائق، معرفية، ثقافية، نفسية. AbstractThis essay is an attempt at making use of studies on creative thinking in order to identify the obstacles hindering creativity in Islamic jurisprudence. This has been carried out by looking into some ijtihÉd-based legal rulings and applying a critical and analytical method in assessing them. Studies on creative thinking have classified impediments to creativity into three categories: cognitive, psychological and cultural. Focusing on the issue on itself without taking consideration of other factors such as neglecting the surrounding circumstances and overlooking the revealed texts’ underlying purposes, the assumption of the “just one correct solution,” and the belief that the gate of ijtihÉd has been closed can be considered among the cognitive obstacles, while intolerance to and rejection of differing opinion and fanatic adherence to one’s doctrinal school can be seen as cultural obstacles. Also, fair of committing error, avoidance of risk taking, feeling of incapacity in relation to others and loss of intellectual freedom may constitute psychological obstacles.Key words: Islamic jurisprudence, ijtihÉd, creativity, creative thinking, obstacles, cognitive, cultural, psychological.                                       AbstrakArtikel ini merupakan cubaan dalam menggunakan kajian tentang pemikiran kreatif untuk mengenal pasti halangan-halangan kepada kreativiti dalam perundangan Islam. Ia dibuat dengan menilai hukum-hukum yang ditetapkan berdasarkan ijtihad dan menerusi kaedah yang kritikal dan analitikal dalam penilaian dibuat. Kajian dalam pemikiran kreatif mengklasifikasikan halangan-halangan kreativiti kepada tiga kategori: kognitif, psikologi dan budaya. Tumpuan diberi kepada isu itu sendiri tanpa mengira faktor-faktor lain seperti pengabaian kepada keadaan sekeliling dan tujuan teks-teks, seterusnya andaian yang "hanya satu penyelesaian yang betul," selain kepercayaan bahawa pintu ijtihad sudah ditutup boleh dianggap antara halangan kognitif. Manakala sikap tidak bertoleransi, menolak perbezaan pendapat dan fanatik kepada aliran sendiri boleh dilihat sebagai halangan budaya. Seterusnya, sikap takut melakukan kesilapan, mengelakkan pengambilan risiko, rasa tidak berupaya berhubung dengan orang lain dan kehilangan kebebasan intelek antara halangan psikologi.Kata kunci: Perundangan Islam, ijtihad, kreativiti, Pemikiran kreatif, halangan, Kognitif, Budaya, Psikologi.

    34 كلمة التحرير

    No full text
    34 كلمة التحري

    Variation in Instructive Styles in Prophet Muhammad’s Discourses: An Analytical Study in Light of Modern Socio-linguistics تنوع الأساليب التوجيهية في خطاب النبي محمد صلى الله عليه وسلم: دراسة تحليلية في ضوء المنهجية اللغوية الاجتماعية الحديثة

    No full text
    مستخلص البحثالخطاب النبويّ مصدر ثري وحافل بما يفيد المسلم من علوم ومعارف وتوجيهات، ويمثل جزءًا أساسيًّا من الحديث النبويّ الذي هو مصدر ثان للتعاليم الإسلام بعد القرآن. وقد روي الخطاب النبويّ بدقّة فائقة لفظًا ومعنىً ويعدّ سجلاّ كبيرًا وديوانًا جامعًا للحياة الاجتماعية في العصر النبويّ. ويمكن اكتشاف عناصر هذه الحياة الاجتماعية ومظاهرها من خلال الأساليب الكلامية والأشكال اللغوية المستخدمة في الخطاب النبويّ. فلذا، يحاول هذا البحث رصد التنوع في الأشكال اللغوية، والأساليب الكلامية الواردة على لسان الرسول r وتبين وجوه ارتباطها بالسياق الاجتماعي والثقافي السائد أثناء وقوع الأحداث الكلامية. والرسول r في تأدية دوره الرسالي والتبليغي، كان دون شك يستخدم ما توفر له في مخزون اللغة العربية أساليب الكلام وطرق التعبير وسائل الأداء اللغوي. ومن مواصفات كلامه r أنه متطابق مع مقتضى الحال، فكان r حريصًا على أن يخاطب كل قوم، بل كل فرد حسب حاله، وأن تكون ألفاظه وأساليبه ملائمة لمقام الخطاب. ويركّز البحث على الأساليب الكلامية التي يقصد منها أداء وظيفة التوجيه وهي وظيفة يراد بها توجيه الناس للقيام بعمل ما. وفي التحليل، يقوم البحث باختيار ثلاثة أحداث كلامية من صحيح مسلم. ويستنير البحث بنموذج عالم اللسانيات الأمريكي ديل هايمس في تحديد عناصر المقام المكوّنة للحدث الكلامي التي لخّصها في الحروف الأوائل للكلمات المعبرة عن تلك العناصر (SPEAKING)، ويجعل هذه العناصر معيارًا لتحليل النصوص، واستجلاء العلاقة بين أساليب الكلام، وعناصر المقام والموازنة بينها.الكلمات الأساسية: الخطاب النبوي، الحدث الكلامي، المقام، أساليب الخطاب. AbstractProphet Muhammad’s (peace be upon him) discourses are a rich source and mine of knowledge and edifying instruction, and are an important part of the Prophetic Traditions which constitute the second source of Islamic teachings next to the Qur’an. The Prophetic discourses have been recorded and transmitted with a very degree of preciseness in both letter and content. Thus they provide a great record and comprehensive register of social life during the Prophetic era. In view of this, the present article aims at discovering the elements and aspects of that social life by identifying and examining the linguistic forms and speech modes employed in the Prophetic discourses and discerning their relationships with the socio-cultural context prevailing during the occurrence of the Prophet’s speech acts. No doubt, in carrying out his prophetic mission to convey God’s message to people, the Prophet (peace be upon him) made use of all that was available to him in terms of the Arabic language’s stock of speech styles, modes of expression and ways of linguistic performance. It is a characteristic feature of his discourses that his speech would be commensurate with the requirements of the actual situation. Thus, he was always keen to address each group of people, indeed each individual, according to their level and standing and to make his speech relevant to the situation. Therefore, the article focuses on the styles of speech in the Prophetic discourses meant for edifying people and directing them to perform certain actions. This task has been done by analyzing three speech acts of the Prophet recorded in ØaÍÊÍ Muslim, in which exercise the author has had recourse to American linguist Dell Hymes’ model of determining the components of a speech act or speech event which he summarized in the expression SPEAKING whereby each letter conforms to first letter of the name of each of those eight components taken as criteria for discovering and assessing the relationship between speech modes and the context.Key words: Prophetic discourses, speech act, context, styles of discourse. AbstrakWacana Nabi Muhammad (s.a.w.) merupakan sumber dan lubuk yang kaya. Ia dapat memupuk kepada ilmu dan pengajaran seorang Muslim. Ia merupakan sebahagian asas penting dalam hadis nabawi, juga sumber kedua ajaran Islam selepas al-Qur’an. Wacana Nabi direkodkan dan disampaikan dengan melalui tahap yang tepat sama ada dari segi perkataan atau isi kandungnya. Wacana ini merupakan rekod yang bernilai dan catatan yang komprehensif tentang kehidupan sosial semasa zaman Nabi. Berdasarkan pengamatan di atas, artikel ini bertujuan untuk mengkaji unsur-unsur dan aspek kehidupan sosial dengan mengenal pasti dan mengkaji bentuk-bentuk linguistik dan corak ucapan yang digunakan dalam wacana Nabi dan mengenal-pasti hubungannya dalam konteks sosio-budaya yang wujud ketika ucapan Nabi tersebut dibuat. Dalam menjalankan misi kenabian ini secara tak syak lagi, Rasulullah (s.a.w.) menyampaikan mesej dari Allah dengan menggunakan segala kemudahan yang ada iaitu aset bahasa Arab termasuk gaya pertuturan, ungkapan dan kebolehan berbahasa.Ini adalah ciri ciri wacana dengan ucapannya sesuai dengan situasi sebenar. Oleh itu, Baginda sentiasa berusaha untuk menangani setiap kumpulan manusia dan setiap individu, mengikut tahap dan kedudukan mereka dan menjadikan ucapan Baginda berkaitan dengan keadaan. Artikel ini memberi tumpuan kepada gaya bersuara dalam wacana Nabi dengan maksud untuk mengajar dan mendidik masyarakat untuk melaksanakan tindakan-tindakan tertentu. Tugasan ini dapat dibuat dengan menganalisis tiga ucapan perbuatan Nabi dalam catatan pada Sahih Muslim.  Penulis menggunakan model yang dibangunkan oleh ahli bahasa Amerika Dell Hymes, “menentukan komponen perbuatan ucapan atau peristiwa ucapan,” yang diringkaskan dalam ungkapan SPEAKING (Bertutur) mana setiap huruf sesuai dengan huruf pertama nama setiap lapan komponen yang diambil sebagai kriteria untuk menemui dan menilai hubungan antara corak ucapan dan konteks.Kata kunci: Wacana Nabi, Perbuatan pertuturan, Konteks, Gaya wacana.

    مُلخَّصاتُ الرَّسائل الجامعيَّة باللغة العربية المجازة في الجامعة الإسلامية العالمية بماليزيا

    No full text
    هيئة التحرير تواصل مجلَّة التّجديد نشر ملخصات رسائل الماجستير والدكتوراه التي أجيزت في اللغة العربية في الجامعة الإسلامية العالمية بماليزيا، تعريفاً للقارئ بهذه الأبحاث العلميّة، وكشفاً للقضايا والموضوعات التي تعكس اهتمامات طلبة الدراسات العليا

    قضايا نقدية وأدبية في كتابات الشيخ محمد الغزالي Literary and Critical Issues in the Writings of Sheikh Muhammad al-Ghazali

    No full text
                           مستخلص البحثيعدّ الشيخ محمد الغزالي (1335/1917- 1416/1996) - رحمه الله - أحد كبار علماء الأمة الإسلامية في العصر الحديث، فقد كان من أبرز الدعاة إلى الإسلام بمنهجه الوسطي وخطابه المعتدل. وقد عاش صراعًا متصلاً ضد الأيديولوجيات الغريبة والأفكار الضارة، ووظّف كلّ طاقاته ومواهبه للدفاع عن الحقّ، وبعث روح الإيجابية والفاعلية في الأمّة الإسلامية، واستخدم قدراته البيانية والخطابية في توصيل الخطاب الدعوي إلى القراء والمخاطَبين بأسلوب أدبي جميل يجمع بين أصالة الفكرة وجمال التعبير الأدبي الرشيق. وفي كتابات الغزالي المتنوّعة كثيرٌ من القضايا الأدبية والنقدية التي عالجها من خلال ربطها بالقضايا المركزية للتجديد والتغيير في الحياة الفكرية والثقافية للمسلمين في القرن العشرين. وقد لفتت انتباهنا خمس قضايا: قضية الأدب الإسلامي، وقضية الأدب وعلاقته بالخطاب الديني، وقضية الأسلوب في الخطاب الدعوي، وقضية الشعر الحرّ، ومصير اللغة العربية. وقد جاءت هذه الدراسة للبحث في هذه القضايا المهمّة من أجل كشفها وتقويمها وبيان موقف الشيخ منها، كما أنّها شملت في جانبٍ منها قراءة نقدية استطلاعية في ديوانه "الحياة الأولى".الكلمات الأساسية: الإسلام، الفكر الإسلامي، الخطاب الديني، الدعوة إلى الإسلام، التجديد والتغيير، الأدب والنقد الأدبي، الأدب والخطاب الدعوي، اللغة العربية، التغريب الفكري والثقافي.                            AbstractSheikh Muhammad al-Ghazali (1335/1917-1416/1996), may Allah bless his soul, is regarded as one of the great contemporary Islamic scholars of modern times. He was one of the most prominent advocates of Islam through his balanced approach and moderate discourse. He lived a life of continuous struggle against alien ideologies and pernicious ideas and cultures, using his full energies and talents to defend the truth and promote the spirit of constructive attitude and efficacy among the Muslim ummah. He used his strong rhetorical ability and eloquent style to convey the Islamic missionary discourse to the public, thus combining the originality of ideas and beauty of literary expression to reach out to his audience. Al-Ghazali’s diversified writings abound with many literary and critical issues which he tackled in relation to the central issues of renewal and change in Muslim intellectual and cultural life throughout the twentieth century. Of those literary and critical issues five have caught our attention, namely: Islamic literature, literature and its relationship with the religious discourse, the style in the Islamic missionary discourse, the new Arab poetry not abiding by the rules of classical meter prosody, and the future of the Arabic language. This study looks into these important issues and examine them critically so as to highlight al-Ghazali’s position regarding them. The study also includes an exploratory review of his dīwÉn titled al-×ayÉt al-ÕlÉ.Key terms: Islam, Islamic thought, religious discourse, call to Islam, renewal and change, literature and literary criticism, literature and Islamic missionary discourse, Arabic language, intellectual and cultural westernization. Abstrak Sheikh Muhammad al-Ghazali (1335/1917-1416/1996), dianggap sebagai salah satu ulama besar Islam kontemporari zaman moden. Dia adalah salah satu pendakwah Islam yang sangat menonjol melalui pendekatan yang seimbang dan wacana sederhana. Dia hidup dalam perjuangan terus-menerus melawan ideologi asing, idea-idea dan budaya yang merosakkan dengan menggunakan tenaga penuh dan bakat untuk membela kebenaran dan meningkatkan semangat sikap konstruktif dan kecekapan antara umat Muslim. Dia menggunakan kemampuan retoris yang kuat dan gaya yang fasih untuk menyampaikan wacana dakwah Islam kepada masyarakat, sehingga menggabungkan orisinalitas ide dan keindahan ekspresi sastera untuk menjangkau pendengarnya. Kepelbagaian tulisan Al-Ghazali penuh dengan masalah sastera yang kritis sehubungan dengan isu sentral pembaharuan dan perubahan dalam kehidupan intelektual muslim dan budaya sepanjang abad kedua puluh. Dari isu-isu kritis sastera ada lima hal yang menangkap perhatian kita, iaitu: sastera Islam, sastera dan hubungannya dengan wacana agama, gaya dalam wacana dakwah Islam, puisi Arab baru tidak mematuhi peraturan prosodi meter klasik, dan masa depan Bahasa Arab. Kajian ini melihat ke dalam isu-isu penting dan memeriksa mereka kritis sehingga untuk menyerlahkan kedudukan al-Ghazali. Kajian ini juga merangkumi kajian eksplorasi dīwÉn berjudul al-×ayÉt al-ÕlÉ. Istilah kunci: Islam, pemikiran Islam, wacana keagamaan, seruan kepada Islam, pembaharuan dan perubahan, sastera dan kritikan sastera, sastera dan wacana dakwah Islam, Bahasa Arab, intelektual dan westernisasi budaya

    المؤتمر القرآني الدولي السنوي (مقدس) أكاديمية الدراسات الإسلامية، جامعة ملايا، ماليزيا تاريخ 11-12 يناير2011م

    No full text
    نظم مركز بحوث القرآن أكاديمية الدراسات الإسلامية، بجامعة ملايا ماليزيا.مؤتمراً بعنوان: "المؤتمر القرآني الدولي السنوي (مقدس)" خلال الأيام 11-12 يناير 2011م، بمدينة كوالالمبور، ماليزيا.وتتمثل الفكرة الأساسية التى يقوم عليها المؤتمر في كون القرآن الكريم مصدرا للقوانين والأحكام، ومرجعاً للنظام الأخلاقي والاجتماعي، فهو يقدم فلسفة شاملة للحياة، وهو المنبع الأساس للقيم الروحية والخلقية للإنسانية، وبه صلاح الأمم وقوام الحضارة. ومن ثم لا ينحصر تعليم القرآن في دراسة أحكام التلاوة والترتيل والحفظ فقط، وإنما يمتد إلى مستويات أخرى، مثل فقه غايات القرآن ومقاصده، ودراسة هديه وإعجازه في الآفاق والأنفس، والبحث في رؤيته لحركة المجتمع والتاريخ والحضارة والسنن التي تحكمها ليستجيب القرآن لحاجات الأمة والإنسانية بعطائه الذي لا ينفد. ويتيح عصر التكنلوجيا وسائل جديدة لدراسة القرآن والإفادة منه، ونشر المعرفة به، من أجل مستقبل يكون فيه القرآن الكريم معيناً للعلوم والمعارف والثقافة، والاهتمام بالدراسات القرآنية كفيل بالكشف عن هدي القرآن وإرشاداته بشأن الكون والحياة في أبعادها كافة

    15

    full texts

    460

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    At-Tajdid - Intellectual Refereed Journal
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇