Teologia i Moralność
Not a member yet
618 research outputs found
Sort by
Dylematy sakramentu pokuty i pojednania w kontekście nadużyć seksualnych wobec nieletnich w świetle nauczania papieża Franciszka
Get PDFSexual abuse against minors painfully hurts the entire community of the Catholic Church. The sacrament of penance and reconciliation is one of the fundamental realities in which healing the wounds of victims is carried out, as well as appealing to the consciences of perpetrators. The purpose of the article is to show the various dilemmas of the sacrament of penance and reconciliation in the context of sexual abuses of minors, especially in the light of the teaching of Pope Francis. The difficult moral issues discussed concern both confession of victims of pedophilia and perpetrators of these sins. The problem of the moral responsibility of the superiors of abusers is also raised, as well as the question of the responsibility of the entire community of the Catholic Church for shaping proper moral thinking about the sins of abuse.Nadużycia seksualne wobec nieletnich boleśnie ranią całą wspólnotę Kościoła katolickiego. Sakrament pokuty i pojednania jest jedną z fundamentalnych rzeczywistości, w której dokonuje się leczenie ran ofiar, a także apelowanie do sumień sprawców. Celem artykułu jest ukazanie różnych dylematów sakramentu pokuty i pojednania w kontekście nadużyć seksualnych wobec nieletnich, zwłaszcza w świetle nauczania papieża Franciszka. Omówione trudne kwestie moralne dotyczą zarówno spowiedzi ofiar pedofilii, jak i sprawców tych grzechów. Zostaje również podjęty problem odpowiedzialności moralnej przełożonych sprawców nadużyć, jak i pytanie o odpowiedzialność całej wspólnoty Kościoła katolickiego za kształtowanie właściwego myślenia moralnego o grzechach nadużyć
Żydowskie spojrzenie na homoseksualizm
No full textW tym eseju zamierzam przedstawić przegląd różnych opinii na temat homoseksualizmu istniejących w judaizmie. Chcę pokazać rezultaty długiego procesu kształtowania się poglądów na tę kwestię. Większość członków społeczności żydowskiej oraz większość obywateli izraelskich akceptuje dziś akty homoseksualne i związki partnerskie. Osoby homoseksualne wyświęcane są na rabinów, a pary osób tej samej płci mają możliwość uświęcenia wspólnego życia.W tym eseju zamierzam przedstawić przegląd różnych opinii na temat homoseksualizmu istniejących w judaizmie. Chcę pokazać rezultaty długiego procesu kształtowania się poglądów na tę kwestię. Większość członków społeczności żydowskiej oraz większość obywateli izraelskich akceptuje dziś akty homoseksualne i związki partnerskie. Osoby homoseksualne wyświęcane są na rabinów, a pary osób tej samej płci mają możliwość uświęcenia wspólnego życia
Kryzys w Kościele a problem cnoty w życiu chrześcijańskim
No full textJesteśmy świadkami kryzysu w niemieckim Kościele. Rozważane są propozycje porzucenia tradycyjnej nauki Kościoła o ludzkiej seksualności i przyjęcia norm nawiązujących do modnych dziś na Zachodzie ideologii, takich jak gender i LGBT, oraz większej „wolności” seksualnej. Te nowe propozycje stanowią część tzw. drogi synodalnej. Powstają pytania o przyczyny kryzysu. Autor widzi wśród nich pominięcie zagadnienia cnoty w postępowaniu moralnym chrześcijanina oraz oparcie się na niewłaściwej (co widać zwłaszcza w przypadku roztropności) intelektualistycznej koncepcji cnoty odwołującej się do Immanuela Kanta. W koncepcji tej świadomość powinnego dobra moralnego wystarcza do jego realizacji. Koncepcja ta pomija znaczenie ludzkich pragnień i skłonności w działaniu moralnym i prowadzi do sytuacji, w której pomimo wiedzy człowiek nie jest w stanie zrealizować poznanego dobra. Wina za ten stan rzeczy jest przypisywana moralnym zobowiązaniom, które jako niedające się zrealizować należałoby porzucić. Autorem innego, realistycznego opisu cnoty jest św. Tomasz z Akwinu. Pomocą w rozwiązaniu współczesnych problemów moralnych jest ponowna refleksja nad realistyczną koncepcją cnoty i jej rolą nie tylko w wypełnianiu chrześcijańskiego powołania, ale także w chrześcijańskim wychowaniu.Jesteśmy świadkami kryzysu w niemieckim Kościele. Rozważane są propozycje porzucenia tradycyjnej nauki Kościoła o ludzkiej seksualności i przyjęcia norm nawiązujących do modnych dziś na Zachodzie ideologii, takich jak gender i LGBT, oraz większej „wolności” seksualnej. Te nowe propozycje stanowią część tzw. drogi synodalnej. Powstają pytania o przyczyny kryzysu. Autor widzi wśród nich pominięcie zagadnienia cnoty w postępowaniu moralnym chrześcijanina oraz oparcie się na niewłaściwej (co widać zwłaszcza w przypadku roztropności) intelektualistycznej koncepcji cnoty odwołującej się do Immanuela Kanta. W koncepcji tej świadomość powinnego dobra moralnego wystarcza do jego realizacji. Koncepcja ta pomija znaczenie ludzkich pragnień i skłonności w działaniu moralnym i prowadzi do sytuacji, w której pomimo wiedzy człowiek nie jest w stanie zrealizować poznanego dobra. Wina za ten stan rzeczy jest przypisywana moralnym zobowiązaniom, które jako niedające się zrealizować należałoby porzucić. Autorem innego, realistycznego opisu cnoty jest św. Tomasz z Akwinu. Pomocą w rozwiązaniu współczesnych problemów moralnych jest ponowna refleksja nad realistyczną koncepcją cnoty i jej rolą nie tylko w wypełnianiu chrześcijańskiego powołania, ale także w chrześcijańskim wychowaniu
Personalistyczne ujęcie chrześcijańskiej nauki moralnej w magisterium Soboru Watykańskiego II
Get PDFIn the period preceding the Second Vatican Council, several projects were prepared, which for the Council Fathers were to be the basis for the discussions during plenary sessions. They included fundamental theological and pastoral problems which the Pre-Preparation Commission (Commissio antepreparatoria) considered the most important. Among the submitted proposals were also projects on moral issues: De ordine morali christiano and De castitate, matrimonio, familia et virginitate. Although they were well prepared in terms of content, they met with considerable criticism from members of the Theological Commission and some bishops, because in their opinion they did not correspond to the pastoral character of the Council, expected by Pope John XXIII. These projects were edited many times until it was finally decided that these issues would be addressed in a broader document discussing the relationship of the Church with the world, which eventually took the shape of a Pastoral Constitution on the Church in the modern world Gaudium et Spes.
The axis of the entire teaching of this Constitution is the integral vision of the human person, created by God as a rational and free being, redeemed by Christ and called to an eternal community in God. Years later, Cardinal Karol Wojtyła commenting on the Constitution, synthesized its teaching, especially in moral matters, in two personalistic categories: “participation” and “solidarity”. The first refers to the personal relationship of man with God, while the second characterizes the relationships of man toward the world formed by other people and communities in which they live. Both categories express man\u27s personal commitment as a response to the gift and call contained in God\u27s revelation to man.W okresie poprzedzającym Sobór Watykański II przygotowano kilka projektów, które miały stanowić podstawę dla ojców Soboru do dyskusji na sesjach plenarnych. Obejmowały one fundamentalne problemy teologiczne i duszpasterskie, które Komisja Przygotowawcza (Commissio antepreparatoria) uznała za najważniejsze. Wśród nadesłanych propozycji znalazły się również projekty dotyczące zagadnień moralnych: De ordine morali christiano i De castitate, matrimonio, familia et virginitate. Choć od strony merytorycznej były dobrze przygotowane, spotkały się ze znaczną krytyką ze strony członków Komisji Teologicznej i niektórych biskupów, gdyż – ich zdaniem – nie odpowiadały oczekiwanemu przez papieża Jana XXIII duszpasterskiemu charakterowi soboru. Projekty te były wielokrotnie redagowane, aż ostatecznie zdecydowano, że kwestie te zostaną poruszone w szerszym dokumencie omawiającym relacje Kościoła ze światem, który ostatecznie przybrał kształt Konstytucji duszpasterskiej o Kościele we współczesnym świecie Gaudium et spes.
Osią nauczania tej Konstytucji jest integralna wizja osoby ludzkiej, stworzonej przez Boga jako istota rozumna i wolna, odkupiona przez Chrystusa i powołana do wiecznej wspólnoty w Bogu. Po latach kard. Karol Wojtyła, komentując Konstytucję, zsyntetyzował jej nauczanie, zwłaszcza w sprawach moralnych, na dwie kategorie personalistyczne: „uczestnictwo” i „solidarność”. Pierwsza odnosi się do osobistej relacji człowieka z Bogiem, druga dotyczy relacji człowieka ze światem, który tworzą inni ludzie i wspólnoty, w których żyją. Obie kategorie wyrażają osobiste zaangażowanie człowieka jako odpowiedź na dar i wezwanie zawarte w objawieniu się Boga dla człowieka
Zależność przedsoborowej myśli teologicznomoralnej od refleksji prawnej i prawnokanonicznej. Analiza na podstawie kwestii relacji człowieka do zwierząt
Get PDFThe aim of this article is to reflect on the method of argumentation undertaken by the authors of moral theology textbooks at the turn of the 19th and 20th century in the field of human relations with animals and defining the limits of their use. The analysis of a dozen or so studies representing various trends has led to the conclusion that most statements are a repetition of civil and canon law or commentary on them. Including only these data did not allow the moralists to formulate a coherent concept that would answer the more and more frequently emerging questions and doubts about the scope of man\u27s domination over the created world.Celem niniejszego artykułu jest podjęcie refleksji nad sposobem argumentacji podejmowanym przez autorów podręczników teologii moralnej przełomu XIX i XX wieku w zakresie relacji człowieka do zwierząt i określenia granic ich wykorzystania. Analiza kilkunastu opracowań reprezentujących różne nurty doprowadziła do stwierdzenia, że większość stwierdzeń stanowi powtórzenie przepisów prawa cywilnego i kanonicznego albo komentarz do nich. Uwzględnienie tylko tych danych nie pozwoliło moralistom na sformułowanie spójnej koncepcji, która stanowiłaby wyczerpującą odpowiedź na pojawiające się w tym czasie coraz częściej pytania i wątpliwości o zakres panowania człowieka nad światem stworzonym
Józef Młyński, Polityka społeczna wobec rodziny w Polsce w latach 1990-2015, Europejskie Stowarzyszenie Promocji Nauki w Krakowie, Kraków 2016, ss. 426.
No full textEKLEZJOTWÓRCZA ROLA DUCHA ŚWIĘTEGO W SAKRAMENCIE BIERZMOWANIA W NAUCZANIU BENEDYKTA XVI
No full textFormation of an ecclesial community constitutes the basic moral call arising from reception of the sacrament of confi rmation. Formation of the person should also aim at accomplishing this objective. The Holy Spirit given in the sacrament of confi rmation plays a fundamental role in building the Church. Opening up to the gift of the Holy Spirit and submission to His direction allows to fi nd the proper place in the Church and accept full responsibility for destiny of the Church. The ecclesial role of the Holy Spirit in the sacrament of conformation sounds signifi cantly in the teaching of Benedict XVI. In his speeches and documents, the Pope repeatedly brought the truth about the special power of the Holy Spirit and His gifts into building the community dimension of the life of the Church. Therefore, in this refl ection – based on allocations of Pope Benedict XVI – the ecclesiological role of the Holy Spirit, coming in the sacrament of confi rmation, was presented.Podstawowym wezwaniem moralnym wynikającym z przyjęcia sakramentu bierzmowania jest kształtowanie wspólnoty eklezjalnej. Ku temu celowi ma też zmierzać formacja człowieka. Fundamentalną rolę w budowaniu Kościoła odgrywa udzielany w sakramencie bierzmowania Duch Święty. Otwarcie się na dar Ducha Świętego i poddanie się Jego kierownictwu pozwala na odnalezienie właściwego miejsca w Kościele i przyjęcie pełnej odpowiedzialności za jego losy.Eklezjotwórcza rola Ducha Świętego w sakramencie bierzmowania mocno wybrzmiewa w nauczaniu Benedykta XVI. W swoich przemówieniach i dokumentachpapież wielokrotnie przybliżał prawdę o szczególnej mocy Ducha Świętego i jego darów w budowaniu wspólnotowego wymiaru życia Kościoła. Dlatego w niniejszej refleksji – opierając się na alokucji papieża Benedykta XVI – ukazano eklezjotwórczą rolę Ducha Świętego, przychodzącego w sakramencie bierzmowania
Dziadkowie a przekaz wiary i chrześcijański styl życia
No full textIn the past the multigenerational housing was a necessity due to economic reasons. Young families were only gradually acquiring the means enabling them to become independent of their parents. Overall economic growth and progressive urbanisation have made it possible for young families to gain their independence much more quickly. However, from the perspective of the transmission of faith and Christian lifestyle, this development has broken the natural intergenerational continuity. Young families are often unable to transform the way they live their faith into an adequate lifestyle which used to be transmitted from generation to generation as a matter of course. The surveys on religiosity in Slovakia show the positive influence of grandparents on the transmission of faith. The most important persons in this area are mothers and grandmothers, while fathers and grandfathers\u27 typical feature is their long-term nonparticipation in this process. Recently, we can observe a trend towards the renewal of multigenerational housing with a larger living area linking the autonomy of a nuclear family with its proximity to grandparents. Provided that both sides comply with mutually agreed rules regulating their coexistence and the use of common areas, such housing can be enriching for each of them.W przeszłości wielopokoleniowe budownictwo mieszkaniowe było koniecznością ze względów ekonomicznych. Młode rodziny stopniowo zdobywały środki umożliwiające im uniezależnienie się od rodziców. Ogólny wzrost gospodarczy i postępująca urbanizacja umożliwiły młodym rodzinom znacznie szybsze uzyskanie niezależności. Jednak z punktu widzenia przekazu wiary i chrześcijańskiego stylu życia rozwój ten naruszył naturalną ciągłość międzypokoleniową. Młode rodziny często nie są w stanie zmienić sposobu, w jaki przeżywają swoją wiarę, na odpowiedni styl życia, który był w sposób naturalny przekazywany z pokolenia na pokolenie. Badania religijności na Słowacji pokazują pozytywny wpływ dziadków na przekazywanie wiary. Najważniejszymi osobami w tym obszarze są matki i babcie, natomiast typowy jest brak uczestnictwa w tym procesie ojców i dziadków. W ostatnim czasie obserwujemy trend w kierunku odnowienia budownictwa wielopokoleniowego z większą powierzchnią mieszkalną, łączącego autonomię rodziny nuklearnej z bliskością dziadków. Pod warunkiem, że obie strony przestrzegają wspólnie uzgodnionych zasad regulujących ich współistnienie i korzystanie z części wspólnych, takie budownictwo mieszkaniowe może być dla każdej z nich wzbogacające
Uniwersytet Trzeciego Wieku jako forma pomocy seniorom
Get PDFThe last period of life of the vast majority of people is old age. Old age is associated with multiple problems, limitations and difficulties. Some of these problems are timeless, so they have always been, and will be experienced by elderly people. These include: illness, solitude, exclusion, limitations ... Others arise within concrete forms of societies, their structures and the their value systems... A typical example of such a situation is the exclusion of elderly people from certain forms of social life, due to their retirement. Being retired they do not paly social roles that are the basis of social prestige and the criterion of suitability in society. The consequence of such situation is social isolation of old people. Any initiative to minimize the negative features of old age is functional and desirable. This applies to both physical and mental health as well as to social interaction with others. This is the reason why Universities of the Third Age have a great role to play in meeting the needs of elderly people. However, regardless of the need for these initiatives for the benefit of seniors, it is obvious that none of them will eliminate all inconveniences of old age. Deterioration of physical health, weakening of intellectual abilities, diseases are inherent to old age; they are part of the "genetic code" of old age. Therefore, the serene survival of old-age deficits must be referred to a different than purely natural perspective. It is a religious view that is the only one able to give full meaning to old age and human death. Only religion, proclaiming the truth of life beyond the boundary of death, is able to give meaning to human life, full of limitations and deficits.Ostatnim okresem życia zdecydowanej większości ludzi jest starość. Starość wiąże się z wieloma problemami, ograniczeniami i trudnościami. Niektóre z tych problemów są ponadczasowe, więc zawsze były i będą doświadczane przez osoby starsze. Należą do nich: choroba, samotność, wykluczenie, ograniczenia... Inne pojawiają się w konkretnych formach społeczeństw, ich strukturach i systemach wartości ... Typowym przykładem takiej sytuacji jest wykluczenie osób starszych z określonych form życia społecznego z powodu przejścia na emeryturę. Będąc na emeryturze, nie przejmują ról społecznych, które są podstawą prestiżu społecznego i kryterium przydatności w społeczeństwie. Konsekwencją takiej sytuacji jest izolacja społeczna osób starszych. Każda inicjatywa mająca na celu zminimalizowanie negatywnych cech starości jest funkcjonalna i pożądana. Dotyczy to zarówno zdrowia fizycznego, jak i psychicznego, a także interakcji społecznych z innymi. To jest powód, dla którego Uniwersytety Trzeciego Wieku mają do odegrania wielką rolę w zaspokajaniu potrzeb osób starszych. Jednak niezależnie od potrzeby tych inicjatyw na rzecz seniorów oczywiste jest, że żadna z nich nie wyeliminuje wszystkich niedogodności związanych ze starością. Pogorszenie stanu zdrowia fizycznego, osłabienie zdolności intelektualnych, choroby są nieodłączną częścią starości; są częścią jej „kodu genetycznego”. Dlatego spokojne przetrwanie deficytów starości należy odnieść do perspektywy innej niż czysto naturalna. Jest to pogląd religijny, który jako jedyny może nadać pełny sens starości i ludzkiej śmierci. Tylko religia, głosząca prawdę o życiu poza granicami śmierci, jest w stanie nadać sens życiu ludzkiemu, pełnemu ograniczeń i braków
Od czystości do ekologii ludzkiej. Wkład do argumentacji etycznej
No full textKategoria „czystości” w sensie moralnym, a szczególnie w obszarze ludzkiej seksualności jest dziś postrzegana ambiwalentnie. Z jednej strony stale ma swoją wartość antropologiczno-etyczną, z drugiej jednak strony jest coraz mniej rozumiana, a nawet oskarżana o nieaktualność i nienaukowość. Niniejszy artykuł stanowi próbę wykazania, że to co dotychczas kryło się pod pojęciem „czystości seksualnej”, można – pod pewnymi warunkami – zastąpić kategorią „ekologii ludzkiej”. Mostem łączącym „czystość seksualną” z „ekologią ludzką” może być (tego starają się dowieść niniejsze analizy) pojęcie „integracji seksualnej”. Prowadzone tu rozważania wykazują adekwatność terminu „ekologii ludzkiej” w obszarze argumentacji etycznej, dotyczącej ludzkiej płciowości. Jednak termin ten zachowa swoją głębię (i nie będzie oskarżony o powierzchowność) tylko wówczas, gdy będzie zawierał wymiar teologiczny, nie tylko protologiczny, ale także chrystologiczny oraz eschatologiczny.Kategoria „czystości” w sensie moralnym, a szczególnie w obszarze ludzkiej seksualności jest dziś postrzegana ambiwalentnie. Z jednej strony stale ma swoją wartość antropologiczno-etyczną, z drugiej jednak strony jest coraz mniej rozumiana, a nawet oskarżana o nieaktualność i nienaukowość. Niniejszy artykuł stanowi próbę wykazania, że to co dotychczas kryło się pod pojęciem „czystości seksualnej”, można – pod pewnymi warunkami – zastąpić kategorią „ekologii ludzkiej”. Mostem łączącym „czystość seksualną” z „ekologią ludzką” może być (tego starają się dowieść niniejsze analizy) pojęcie „integracji seksualnej”. Prowadzone tu rozważania wykazują adekwatność terminu „ekologii ludzkiej” w obszarze argumentacji etycznej, dotyczącej ludzkiej płciowości. Jednak termin ten zachowa swoją głębię (i nie będzie oskarżony o powierzchowność) tylko wówczas, gdy będzie zawierał wymiar teologiczny, nie tylko protologiczny, ale także chrystologiczny oraz eschatologiczny