Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Not a member yet
932 research outputs found
Sort by
Rola czynnika ludzkiego w kształtowaniu polityki energetycznej współczesnego państwa
Get PDFEnergy policy is included in the category of economic policies. However, it has a very strong impact on the functioning of the whole of society. The purpose of the article is to analyze how energy policy is (or can be) shaped under the influence of the human factor, and how important the human factor is in the context of its planning, implementation and evaluation. The subject of the analysis are, first and foremost, the states (or organizations of states, such as the European Union) with a democratic regime and a free market economy. These two features provide the most favorable conditions for society to effectively influence the shape and functioning of the energy sector. The article’s aim is to identify potential (real) possibilities of the human factor participating in energy policy through a processual analysis of this policy.
Polityka energetyczna jest zaliczana do kategorii polityk gospodarczych. Ma jednak bardzo silny wpływ na funkcjonowanie całego społeczeństwa. Celem artykułu jest analiza, w jakim stopniu jest ona (lub może być) kształtowana pod wpływem czynnika ludzkiego i, jakie to ma znaczenie w kontekście jej planowania, implementacji oraz ewaluacji. Przedmiotem analizy są przede wszystkim te państwa (ugrupowania państw – Unia Europejska), gdzie występuje reżim demokratyczny i gospodarka wolnorynkowa. Są to – jak się wydaje – najbardziej sprzyjające warunki, aby społeczeństwo mogło efektywnie oddziaływać na kształt i funkcjonowanie sektora energetycznego. Zmierzeniem artykułu jest, aby poprzez analizę procesualną polityki energetycznej wskazać potencjalne (realne) możliwości udziału w niej czynnika ludzkiego
Trauma transformacji w Europie Środkowo-Wschodniej
Get PDFThe article presents the results of research into socio-cultural trauma in Central Eastern Europe. In order to verify the theory of trauma, representative survey data obtained in Belarus, Bulgaria, Hungary, Romania, Poland, Russia and Ukraine were used. The conducted analyses have shown that post-communist societies negatively evaluate changes in the economic and political system. Trauma stems from the decreased quality of life and increased crime rate. The surveyed residents of postcommunist countries claimed that the system transformation was disadvantageous to them, and, due to trauma, they saw the future pessimistically. The reaction to their emerging trauma was their nostalgia for communism and the social security it offered. Factors mitigating trauma in post-communist societies are education, age and pro- European tendencies.Artykuł prezentuje wyniki badań nad traumą społeczno-kulturową w Europie Środkowo-Wschodniej. Do weryfikacji teorii traumy zostały wykorzystane reprezentatywne dane sondażowe z Białorusi, Bułgarii, Węgier, Rumunii, Polski, Rosji i Ukrainy. Prowadzone analizy pokazały, że społeczeństwo postkomunistyczne negatywnie oceniło zmiany systemu gospodarczego i politycznego. Źródłem traumy był spadek poziomu życia oraz wzrost przestępczości. Respondenci uważali, że w wyniku transformacji stracili na zmianach i pod wpływem powstałej traumy pesymistycznie oceniali przyszłość. Rekcją na pojawiającą się traumę była nostalgia za socjalizmem i bezpieczeństwem społecznym przezeń oferowanym. Czynnikami łagodzącymi szok w społeczeństwie postkomunistycznym było wykształcenie, młodszy wiek i orientacja proeuropejska
Human security, prawa człowieka i prawo międzynarodowe - relacje między nimi
Get PDFThe author examines the nexus between international law and the concept of human security that emerged in the 1990s. The article proceeds in three parts. Part one outlines the concept of human security, its genesis and contents. Part two examines the nexus between human security and international law and briefly considers the most representative aspects of international law, including international jurisprudence, that, in the author’s opinion, reflect human security imperatives. Finally, conclusions provide answers to the questions posed and indicate the increased value of the human security concept. The questions read as follows: How can human security strengthen international actions (actions based on international law)? Where in international law is human security reflected? In other words, what aspects of international law reflect a human security-centered approach? What is the role of international law in human security? Taking all this into account, what is the added value of adopting the concept of human security? This article is inevitably interdisciplinary, as it combines the perspectives of international law and international relations.Autorka analizuje związek między prawem międzynarodowym a koncepcją bezpieczeństwa ludzkiego, które pojawiła się w latach 90-tych XX wieku. Artykuł jest podzielony na trzy części. Część 1 przedstawia pojęcie bezpieczeństwa ludzkiego, jego genezę i treść. Część 2 analizuje relacje między bezpieczeństwem ludzkim a prawem międzynarodowym i krótko rozważa najbardziej reprezentatywne aspekty prawa międzynarodowego, w tym międzynarodowego orzecznictwa, które w opinii autorki odzwierciedlają imperatywy bezpieczeństwa ludzkiego. Wreszcie wnioski końcowe dostarczają odpowiedzi na postawione pytania i wskazują na wartość dodaną koncepcji bezpieczeństwa ludzkiego. Pytania brzmią następująco: W jaki sposób bezpieczeństwo ludzkie może wzmocnić działania międzynarodowe (działania oparte na prawie międzynarodowym)? Gdzie w prawie międzynarodowym odzwierciedlone jest bezpieczeństwo ludzkie? Jaka jest rola prawa międzynarodowego dla bezpieczeństwa ludzkiego? Biorąc to wszystko pod uwagę, jaka jest wartość dodana przyjęcia koncepcji bezpieczeństwa ludzkiego? Artykuł ten jest nieuchronnie interdyscyplinarny, ponieważ łączy perspektywy prawa międzynarodowego i stosunków międzynarodowych
Rola referendum ogólnokrajowego w państwach Europy Środkowo-Wschodniej. Wybrane doświadczenia
No full textDirect democratic choices have been of great importance in Central and Eastern European countries since they have marked the key steps on those states’ paths to democracy. Direct democracy – particularly referenda – is arousing increasing interest among politicians and the electorate, which is manifested in the ongoing public debate on the role of civil participation in decision-making processes, as well as in the increase in the number of national referenda held in Europe and worldwide. Hence, studies on referenda in Central and Eastern Europe seem to be a very interesting and academically important task worthy of further exploration. The main research aim of this paper is to answer the question of the role of nationwide referenda in the political practice of Central and Eastern European states, as well as the question of the future prospects for the use of referenda. More emphasis is placed on referenda conducted after 1989. On the basis of these research results, referenda are divided into three categories: independence referenda, so called “deepening” referenda and accession referenda.Podejmowanie decyzji za pośrednictwem form demokracji bezpośredniej odegrało w Europie Środowej i Wschodniej istotną rolę – szczególnie w latach 89/90, bowiem wyznaczało kierunek dalszego rozwoju państw tamtej części kontynentu. Demokracji bezpośredniej – szczególnie w formie referendum – wzbudza coraz większe zainteresowanie przede wszystkim wśród polityków oraz uprawnionych do głosowania, co uzewnętrznia się m.in. w toczącej się debacie publicznej nad rolą partycypacji obywateli w procesach decyzyjnych, a także we wzroście liczby referendów ogólnokrajowych nie tylko w Europie, ale i na świecie. Stąd podjęcie badań nad instytucją referendum w państw wydaje się być przedsięwzięciem interesującym, ważnym, aktualnym, a przez to wartym naukowej eksploracji. Głównym zamierzeniem badawczym niniejszego tekstu jest odpowiedź na pytanie o rolę instytucji referendum ogólnokrajowego w praktyce politycznej państw Europy Środkowej i Wschodniej oraz o perspektywy wykorzystania tej formy sprawowania władzy w przyszłości. Największa uwaga poświęcona została referendom, które przeprowadzono po 1989 r. Na tej podstawie dokonano klasyfikacji na referenda: niepodległościowe, pogłębieniowe i akcesyjne
Budowa wizerunku Pierwszego w świetle „literatury faktu” i „scripted docu”
Get PDFThe specific manner in which the image of Andrzej Duda is being created is closely related to two relatively new concepts and contexts of the principles of how to communicate via image: mediapolis and media ego. The author searches for themes that shape and describe the image of the Prime One in three types of publications that describe the life and activities of the incumbent president. The analysis proposed in this paper is part of wider studies on the changed paradigm of the modern political communication and mechanisms of creating the images of politicians.Specyfika w kreowaniu wizerunku Andrzeja Dudy silnie związana jest z dwoma stosunkowo nowymi na gruncie zasad komunikowania wizerunkiem pojęciami i kontekstami jednocześnie: MediaPolis i MediaEgo. Autorka poszukuje toposów kształtujących i opisujących wizerunek Pierwszego w trzech grupach publikacji, które opisują życie i działania obecnego prezydenta. Zaproponowana analiza, jest częścią szerszych badań dotyczących zmiany paradygmatu współczesnego komunikowania politycznego i mechanizmów budowania wizerunku polityków
Inauguracja prezydentury Andrzeja Dudy jako zespół roszczeń legitymizacyjnych
Get PDFThe author of this paper analyzes a specific political fact, namely the inauguration of presidency in modern democratic systems. Focusing on the inauguration of Andrzej Duda’s presidency, the author answers the question of whether this extensive range of activities (encompassing the act of swearing in, symbolical acts, presidential address and other speeches) is an element of a consciously created legitimacy claim made by the president-elect. Answering this question in the affirmative, the author illustrates how the claims that refer to all three of Weber’s types of legitimacy are encompassed in the successive parts of the inauguration: the swearing in refers to the legal element of legitimacy, an extensive range of symbolical acts refers to tradition, whereas the presidential address introduces yet another element justifying legitimacy, this timeresulting from the heritage of Lech Kaczyński’s charisma.W niniejszym artykule autorka analizuje specyficzny fakt polityczny, jakim jest inauguracja prezydentury we współczesnym systemie demokratycznym. Koncentrując się na przykładzie inauguracji prezydentury Andrzeja Dudy, autorka odpowiada na pytanie czy ten rozbudowany zespół działań (złożony z aktu zaprzysiężenia, działań symbolicznych, orędzia i innych przemówień) stanowi element świadomie konstruowanego roszczenia legitymizacyjnego, wysuwanego przez prezydenta- elekta. Odpowiadając pozytywnie na to pytanie, ukazuje ona w jaki sposób roszczenia nawiązujące do wszystkich trzech Weberowskich typów legitymizacji zostały wplecione w poszczególne części inauguracji: zaprzysiężenie zawiera więc legalny element uprawomocniający, bardzo rozbudowany kompleks działań symbolicznych – odwołania do tradycji (II i IV RP), natomiast orędzie – wprowadza kolejny typ uzasadnienia legitymizacyjnego – tym razem wynikającego z roszczenia sukcesji charyzmy po Lechu Kaczyńskim
Wpływ Brexitu na zdolność państw członkowskich UE do budowania koalicji w Radzie
Get PDFUsing a proprietary computer program, simulations of voting in the Council after Great Britain’s withdrawal from the EU were carried out. In the case of some of them, a methodological innovation consisting in departing from the assumption that the emergence of each possible coalition is equally probable was used. The analysis conducted indicates that after Brexit the ability of the Council members to form small minimally blocking coalitions will change significantly. At the same time, the assessment of the ability of states to block decisions in the Council and made on the basis of the Preventive Power Index, differs fundamentally from the results of the analysis focusing on building small minimally blocking coalitions.This research is funded by the National Science Centre, Poland, under project no. UMO-2016/23/D/HS5/00408 (SONATA 12 grant) entitled “The Impact of Brexit and Unconditional Introduction of the ‘Double Majority’ Voting System on Decision-Making in the Council of the European Union.”Przy wykorzystaniu autorskiego programu komputerowego wykonano symulacje głosowań w Radzie po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z UE. W przypadku części z nich zastosowano innowację metodologiczną polegającą na odejściu od założenia, że powstanie każdej z możliwych koalicji jest równie prawdopodobne. Przeprowa dzona analiza wskazuje, że po Brexicie znacząco zmieni się zdolność członków Rady do tworzenia małych koalicji minimalnie blokujących. Jednocześnie ocena zdolności państw do blokowania decyzji w Radzie, dokonana w oparciu o Preventive Power Index, różni się zasadniczo od wyników analizy skupiającej się na budowie małych koalicji minimalnie blokujących. Prezentowane badania zostały sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu no. UMO-2016/23/D/HS5/00408 (konkurs SONATA 12) zatytułowanego Wpływ brexitu i bezwarunkowego wprowadzenia systemu głosowania „podwójną większością” na proces decyzyjny w Radzie Unii Europejskiej
Promocja produktów regionalnych i tradycyjnych
Get PDFThe main goal of the studies described in this article may be defined as an analysis of the promotional processes of regional and traditional products executed with the use of symbols regulated by European law: Traditional Speciality Guaranteed (TSG), Protected Designation of Origin (PDO) and Protected Geographical Indication (PGI). The analysis presented here and the trends in promotional activities deducted from it, primarily result from the specifics of the goods. The shape of the information system is also influenced by social and cultural factors decisive for the recognizability and renown of the products, which have been confirmed by the results of the questionnaire conducted for the study. What is worth noting is the correlation between quality and tradition, reflected, among other things, in declarations regarding the reasons for the choice of these products: the sense of pride and the willingness to continue the traditions were chosen by 45% of the survey participants. The Traditional Speciality Guaranteed (TSG) has proven to be the most recognizable European symbol (38%).Podstawowym celem studiów opisanych w artykule była analiza specyfiki procesów promocyjnych produktów regionalnych i tradycyjnych z wykorzystaniem oznaczeń regulowanych przez prawo europejskie: Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS), Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP), oraz Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG). Dokonano krytycznego przeglądu narzędzi promocji produktów tradycyjnych i regionalnych odnosząc się do roli ochrony prawnej oznaczeń wyrobów w UE. Zwrócono uwagę, że na kształt systemu promocyjnego i informacyjnego mają wpływ uwarunkowania społeczno-kulturowe, które oddziałują na rozpoznawalność i renomę produktów, co znalazło potwierdzenie w wynikach przeprowadzonych badań sondażowych. Na uwagę zasługuje istnienie korelacji jakości z tradycją, czego wyrazem były między innymi deklaracje dotyczące motywu wyboru tych produktów: poczucie dumy i kontynuowanie tradycji wybrało 45% badanych. Najbardziej rozpoznawalnym europejskim oznaczeniem był symbol Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności (38%)
Konkurencja a ochrona autorskich dóbr intelektualnych w Unii Europejskiej. Wybrane zagadnienia na tle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości
Get PDFThe subject of this article is a critical review of the Court of Justice of the European Union (CJ EU) decisions in the area of copyright and antimonopoly law. Its aim is to clarify the most important issues and to present the development of the ruling practice. In light of the CJ EU case law the determination of the conditions and procedures for granting the protection of an intellectual property right is a matter of national law. However, in exceptional circumstances the exercise of an exclusive right classified by national law as „copyright” may involve abusive conduct and may be subject to EU antimonopoly law. The CJ EU attempts to clarify the notion of „exceptional circumstances” is a subject of critical review. Next, the study discuss the rationale for potential restrictions of competition between the undertakings active on the internal market. The CJ UE stated that certain restrictions on free trade and competition may by justified by high and risky investments that - in the opinion of the Court - are vital for the development of creativity Moreover, CJ EU pointed out that it is necessary to consider both the specific nature of intellectual property and the diverse cultural and socio-economic context of the copyright trade in each Member State.Przedmiotem artykułu jest krytyczny przegląd orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w obszarze prawa autorskiego i prawa antymonopolowego. Celem podjętych w tym zakresie studiów jest rozpoznanie głównych problemów i przedstawienie kierunków wykładni określających zasady stosowania wspólnotowych reguł konkurencji w obrocie autorskimi dobrami intelektualnymi. W świetle badanego orzecznictwa określenie zasad prawa własności, w tym praw wyłącznych należy do prawa krajowego. TS uznał jednak, że należy rozróżniać pomiędzy istnieniem a wykonywaniem praw wyłącznych, przy czym wykonywanie praw może w „szczególnych okolicznościach” być uznane za nieuzasadnione ograniczenie konkurencji. W artykule odniesiono się do orzeczeń TS mających na celu sprecyzowanie pojęcia: „szczególnych okoliczności”. Następnie zwrócono uwagę, że ograniczenia w zakresie wolnego handlu i konkurencji na rynku wewnętrznym mogą być uzasadnione z uwagi na niezbędne dla rozwoju twórczości, a przy tym ryzykowne inwestycje. Ponadto, TS uznał, że rozwój konkurencji w badanym obszarze wymaga uwzględnienia specyfiki dobra, jakim jest utwór oraz zróżnicowanych uwarunkowań kulturowych i społeczno-gospodarczych określających zasady obrotu dobrami intelektualnymi w każdym z Państw Członkowskich
Россия и Турция после инцидента с российским СУ-24: создание образа врага
Get PDFThe article analyzes anti-Turkish Media-campaign broken out by major Russian TV channels after the November 24, 2015 incident when Russian bomber Su-24 while carrying out its task in the northern part of Syria was shot down by Turkish F-16. The author shows methods of creating enemy image and considers aims and results of respective propaganda campaign. The article tries to estimate consequences of cooling in Russian-Turkish relations including the effectiveness of admitted retaliatory military and economic sanctions against Turkey. It is concluded that there are very serious misunderstandings between countries regarding the future of Syria and their positions in the Middle East region. It might lead to a repeat of crisis such the world faced with after the Su-24 incident, though Russian and Turkish governments have learned their lessons and have become more cautious. They will try not to push the matter through and launch straight-line collision.В статье анализируется антитурецкая кампания, которую ведут главные российские телеканалы после инцидента 24 ноября 2015 года, когда российский бомбардировщик Су-24 был сбит ракетой с турецкого истребителя F-16 во время выполнения задания в северной части Сирии. Показана техника создания образа врага, а также цель и результаты этой пропагадистской кампании. Автор поста- рался оценить результаты охлаждения российско-турецких отношений, а также эффективность введения политических и экономических санкций относительно Турции. Он пришел к выводу, что между странами существуют серйозные про- тиворечия в понимании их позиции на Ближнем Востоке и будущего Сирии. Это грозит повторением кризисных ситуаций, похожих на инцидент с Су-24, не смот-ря на то, что правительства России и Турции сделали выводы после этого случая, стали более осторожными и будут стараться не перейти к прямой конфронтации