Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Not a member yet
932 research outputs found
Sort by
Bezpieczeństwo edukacyjne dzieci cudzoziemskich jako element bezpieczeństwa kulturowego
Get PDFThe purpose of the article is to try to draw attention to the problems of ensuring educational safety for foreign children. Difficulties lying on the side of students as well as school and teachers mean that you cannot ignore the difficulties that they face. One cannot fail to mention cultural security, which is the basis for educational security. The whole article has been divided into several main parts. The first introduces the issue of cultural and educational security. In the following part, attempts were made to highlight the areas of support for foreign students in order to discuss the situation of foreign children in Polish schools.Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na kwestię gwarantowania bezpieczeństwa edukacyjnego dla cudzoziemskich dzieci. Trudności po stronie uczniów, szkolnych administracji czy nauczycieli świadczą o tym, że nie można ich zignorować. Nie można też pominąć bezpieczeństwa kulturowego, będącego podstawą bezpieczeństwa edukacyjnego. Artykuł został podzielony na kilka głównych części. Pierwsza stanowi wprowadzenie do zagadnienia bezpieczeństwa kulturowego i edukacyjnego. Kolejne części zawierają próby wyszczególnienia obszarów wsparcia dla cudzoziemskich uczniów w celu podjęcia dyskusji na temat sytuacji cudzoziemskich dzieci w polskich szkołach
Zewnętrzne zagrożenia dla niezależności Ukrainy jako wyzwanie dla bezpieczeństwa narodowego Polski
No full textThe purpose of the article is to examine the Russian threat to Ukraine’s state sovereignty and its impact on Poland’s national security; to underline that Russia intends to take revenge for its defeat in the Cold War, to regain control over the former Soviet Union republics, to defeat the USA and EU, and to establish control in the territory of the Eurasian continent. The research hypothesis is that the main purpose of Russia’s foreign policy is the reconstruction of a neo-imperial state, Ukraine’s reintegration into the post-Soviet space, and ensuring Russia’s domination in the region. The research task was completed using the research methods of a detailed study of sources and literature and a critical analysis of the information available to the author. Conclusions: Russia is trying to take revenge for its defeat in the Cold War, to regain control over the former Soviet Union republics, to defeat the West, and to establish control over the Eurasian continent. Russia considers Ukraine and Poland as dangerous agents of Atlanticism. That is why the Russian Eurasian geopolitical project aims for the Ukrainian and Polish states to be neutralized in a radical way. To this end, Russia has started a “hybrid war” against Ukraine. Poland and the Baltic countries will be the next targets of Russian aggression. It is profitable for Russian neo-imperialism to destroy trust and the strategic partnership between Poland and Ukraine, and to act in accordance with the divide-and-conquer algorithm. In such circumstances, Ukraine and Poland need to work out a new “Doctrine of restraining Russia’s aggression,” to pursue gradual and coordinated policy for the sake of the victory over Russian neo-imperialism and the dismantlement of the Russian imperial social system. The article describes the peculiarities of the modernization of the Russian imperial system at the present stage, analyzes the content of the Russian neo-imperialistic policy against Ukraine, Poland and the West, the reasons for the failure of Ukraine to neutralize Russian expansion, and also shows possible geopolitical consequences for the national security of Poland in the event of the successful implementation of Russia’s geopolitical strategy.Celem badawczym artykułu jest prześledzenie znaczenia tzw. rosyjskiego czynnika jako elementu wpływającego na suwerenność Ukrainy i na bezpieczeństwo Polski. Postawiona hipoteza zakłada, że głównym celem rosyjskiej polityki zagranicznej jest neoimperializm, a częścią tej koncepcji jest reintegracja Ukrainy do przestrzeni silnych wpływów Rosji oraz zapewnianie sobie przez Federację Rosyjską dominującej pozycji w regionie. Problem badawczy został rozwiązany dzięki zastosowaniu metod jakościowej analizy źródeł, krytycznej analizie prac naukowych (od klasycznych do najnowszych), analizie informacji oraz dyskursu politycznego. Konkluzje: Rosja prowadzi politykę rewanżu za porażkę w „zimnej wojnie”, politykę zmierzającą do ponownej kontroli nad byłymi republikami ZSRR i ustalenia swoich wpływów nad obszarem euroazjatyckim. Rosja postrzega Ukrainę i Polskę jako niebezpiecznych dla siebie „agentów” wpływów amerykańskich. Wychodząc z tego geopolitycznego założenia Ukraina i Polska musi, według Rosji, zostać politycznie zneutralizowana. Z tego powodu Rosja zaczęła prowadzić przeciwko Ukrainie „wojnę hybrydową”. Następnym obiektem tej wojny będzie prawdopodobnie Polska i kraje nadbałtyckie. Dla rosyjskiego neoimperializmu korzystne jest podważanie zaufania i strategicznego partnerstwa pomiędzy Polską i Ukrainą, w imię zasady „dziel i rządź”. Polska i Ukraina w takich warunkach powinny opracować nową doktrynę „powstrzymania agresji Rosji” prowadzącą do konsekwentnej i skoordynowanej polityki hamowania rosyjskiego neoimperializmu i demontażu imperialistycznego systemu społecznego w Rosji. W artykule przeanalizowano cechy modernizacji rosyjskiego systemu imperialistycznego, neoimperialistyczną politykę wobec Ukrainy, Polski i Zachodu oraz przyczyny niepowodzeń Ukrainy w neutralizacji rosyjskiej ekspansji, a także wyjaśniono ewentualne geopolityczne skutki dla bezpieczeństwa Polski w przypadku sukcesu w realizacji geopolitycznej strategii Rosji
Magdalena Musiał-Karg, Elektroniczne głosowanie w opiniach Polaków. Postawy i poglądy na temat e-voting, Wydawnictwo Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2020, ss. 253.
Get PDFBook ReviewsRecenzj
Wpływ pandemii COVID-19 na zaufanie do Unii Europejskiej
No full textAt the beginning of 2020, the world faced a new and unexpected challenge. Such a harmful situation has a potential to increase tensions in societies and create citizens’ distrust in their own governments and the European Union. In relation to these observations, the main hypothesis assumes that citizens’ trust in the Union decreased during the pandemic, compared to previous periods. Thus, the aim of the study is to identify the dynamics of trust in the EU in the member states. The research’s object is the citizens of the EU member states and the focus on dynamics in the levels of trust in 2016–2020, measured based on selected indicators. The data for analysis comes from the Eurobarometer. Statistical methods (frequencies and cross tables) and comparative approach are used for the analysis. On the macrolevel, it seemed that European leaders could do better, especially in the initial stages of the COVID-19 pandemic. However, the results of the Eurobarometer survey performed in the summer of 2020 show that average trust in the Union did not decreased. Тhe data shows that there is a variety across the countries, which was not presented in the current study. Thus, a further examination focused on the context in each of the countries is required, namely policies and measures stringency.Na początku 2020 roku świat zetknął się z nowym i niespodziewanym wyzwaniem. Tak niesprzyjająca sytuacja ma potencjał zwiększenia napięć wśród społeczeństw i budowania sytuacji braku zaufania obywateli wobec własnych rządów i Unii Europejskiej. W odniesieniu do tych obserwacji główna hipoteza badawcza to założenie, że podczas pandemii zmniejszyło się zaufanie obywateli wobec państw członkowskich Unii Europejskiej w stosunku do lat poprzednich. W związku z tym celem badania jest identyfikacja dynamiki zmiany zaufania wobec Unii Europejskiej wśród jej państw członkowskich. Przedmiotem badania są obywatele Unii Europejskiej oraz skupienie na dynamice poziomu zaufania w latach 2016–2020 badane na podstawie wybranych wskaźników. Wykorzystane dane pochodzą z systemu Eurobarometr. Na potrzeby analizy posłużono się metodą analizy statystycznej (częstości i tablic krzyżowych) oraz porównawczej. Wydaje się, że na makropoziomie decydenci europejscy mogli sobie poradzić lepiej, zwłaszcza na wstępnych etapach wybuchu pandemii COVID-19. Wyniki ankiety przeprowadzonej przez Eurobarometr latem 2020 roku pokazują, że sytuacja różni się między państwami, czego jednak nie zaprezentowano w niniejszym badaniu. Z tego powodu potrzeba dalszych analiz skupionych na kontekście każdego państwa, tj. polityk szczegółowych i poziomu restrykcyjności wykorzystanych środków
Polityka UE dotycząca pogłębienia liberalnej demokracji: przykład państw bałtyckich
No full textThe issues of the EU’s activities concerning the quality of democracy in member states are studied. On the examples of Estonia, Latvia and Lithuania, the effectiveness of EU projects to continue the liberal-democratic transformation in member states with a post-totalitarian past where the risk of regression of democracy remains, is assessed. The current goals of the EU are described as being insufficient in terms of properly preventing and counteracting the decline of the quality of democracy, as well as for inculcating the values of liberal democracy. The need to intensify the EU’s activities in the direction of monitoring the observance of democratic standards is explained by the stagnation/regression of the quality of democracy in the countries of the recent EU enlargements, including the Baltic States. The actions of the EU’s institutions towards member states, where democracy shows stagnation/regression, are assessed as inconsistent, due to the possible consequences of this destructive process. The EU’s lack of attention to strengthening the values on which the EU is based is emphasized, which is seen as the main reason for the present deterioration in the quality of democracy. The requirement to construct a new format of European democracy and new mechanisms to ensure its quality is highlighted.Badana jest skuteczność działań UE w zakresie jakości demokracji w państwach członkowskich. Na przykładzie Estonii, Łotwy i Litwy oceniano skuteczność unijnych projektów dotyczących kontynuacji transformacji liberalno-demokratycznej w państwach członkowskich z przeszłością posttotalitarną, w których utrzymuje się ryzyko regresu demokracji. Obecne cele UE scharakteryzowano jako niedostatecznie ukierunkowane na odpowiednie zapobieganie i przeciwdziałanie spadkowi jakości demokracji, zakorzenienie wartości demokracji liberalnej. Konieczność zintensyfikowania działań UE w kierunku monitorowania przestrzegania standardów demokratycznych tłumaczy się stagnacją/regresją jakości demokracji w krajach ostatnich rozszerzeń UE, w tym w państwach bałtyckich. Działania instytucji UE wobec państw członkowskich, w których demokracja znajduje się w stagnacji/regresie, zostały ocenione jako niezgodne z możliwymi konsekwencjami tego destrukcyjnego procesu. Podkreśla się brak zainteresowania UE umacnianiem wartości, na których opiera się UE, co jest postrzegane jako główna przyczyna obecnego pogorszenia się jakości demokracji. Podkreślono potrzebę skonstruowania nowego formatu demokracji europejskiej, nowych mechanizmów gwarantujących jej jakość
Trumpizm i Europejska skrajna prawica: Analiza wpływu Trumpizmu na AfD, Lega Nord i Fidesz po 2016 roku
No full textThe paper aims at investigating the relationship between Trumpism and the European far-right parties. The combination of shared ideological cores with the confrontation of similar “enemies” has resulted in the creation of an unprecedented relationship, wherein Trump takes the role of “international godfather” and inspiration for the European far right. To examine this relation, the paper focuses on references to Donald Trump and his policies and statements from 2016 to 2020 in the discourse of Alternative für Deutschland (AfD), Hungarian Civilian Alliance (Fidesz), and Lega Nord (Lega). The examination of the discourse of the three parties about security, immigration, foreign policy, and corruption shows that these parties have utilised Trumpism in three manners. Firstly, they have employed Trumpism to normalise certain pre-existing far-right ideologies and practices within their national and European context. Secondly, they have emulated Trump’s discourse and policies to capitalise on his popularity and support their national endeavours. Thirdly, they have used Trump’s fight and ideas to justify national measures, beliefs, criticism, or political goals. This paper thus aims to establish the leitmotifs governing the use of Trumpism by European far right to set the framework for future more critical analyses and a better understanding of this unprecedented relationship.Celem artykułu jest zbadanie relacji między Trumpizmem a skrajnie prawicowymi partiami politycznymi w Europie. Połączenie wspólnych rdzeni ideologicznych i konfrontacji z podobnymi „wrogami” doprowadziło do powstania niespotykanej dotąd relacji, w której Trump odgrywa rolę „międzynarodowego ojca chrzestnego” i inspiratora europejskiej skrajnej prawicy. W celu zbadania tej relacji praca skupia się na odniesieniach do aktywności Donalda Trumpa, jego polityki i wypowiedzi w latach 2016–2020 w dyskursie Alternative für Deutschland (AfD), Węgierskiej Partii Obywatelskiej (Fidesz) i Lega Nord (Lega). Analiza dyskursu trzech partii w zakresie bezpieczeństwa, imigracji, polityki zagranicznej i korupcji pokazuje, że partie te wykorzystały Trumpizm jako inspirację w trzech aspektach. Po pierwsze, użyły go do normalizacji wcześniej istniejących skrajnie prawicowych ideologii i praktyk w kontekście narodowym i europejskim. Po drugie, naśladowali dyskurs Trumpa i jego polityki do zwiększenia jego popularności i wsparcia własnych dążeń narodowościowych. Po trzecie, wykorzystali walkę i idee Trumpa do uzasadnienia narodowych metod, wierzeń, krytyk i celów politycznych. W związku z tym artykuł ma ustalić główne motywy do wykorzystania Trumpizmu przez europejską skrajną prawicę do ustanowienia podwalin dla przyszłych analiz krytycznych i lepszego zrozumienia tej niespotykanej relacji
Adekwatna interpretacja wartości społeczno-politycznych jako problem pojęciowy w XXI w. (na przykładzie analizy pojęć B. Constant i A. Tocqueville)
No full textThe article analyzes the transformation of concepts like liberty, equality, and democracy depending on the political, historical, and socio-cultural context. The author proposes to trace the significant difference in understanding “universal” socio-political values by using the classical liberal theories of B. Constant and A. de Tocqueville compared to modern international political processes. The author uses comparative and historical analysis methods, and a cultural and axiological approach to studying the ideology and politics. The argument is that the ancient understanding of liberty was irrelevant for the society of the XIX century, just as B. Constant’s classical understanding of liberty no longer meets the changing socio-political needs of people living in the XXI century. It does not consider a fundamentally new sphere of human activity like freedom and privacy in the digital world. Recognizing the value of democracy, the author observes that today, A. de Tocqueville’s approach is more than adequate for understanding political processes. For example, the post-election information warfare in the United States in 2020 shows the relevance of the specific understanding of Tocqueville’s democracy as a profound process of total equality spread. The main conclusion is that the political values familiar to modern discourse often are interpreted inadequately to reality since scientific understanding is rigid and lags behind the rapid development of information technologies, globalization, and virtualization.Artykuł prezentuje analizę znaczącej transformacji wartości wolności, równości i demokracji w zależności od kontekstu politycznego, historycznego i społeczno-kulturowego. Autorka rekonstruuje różnice interpretacji „uniwersalnych” wartości społeczno-politycznych przez klasycznych teoretyków liberalizmu – B. Constanta i A. de Tocqueville’a – w kontekście nowoczesnych międzynarodowych procesów politycznych. Do badania wykorzystuje metody analizy porównawczej i historycznej, a także kulturowe i aksjologiczne podejście do badania sfery ideologicznej i politycznej. W efekcie pokazuje, że starożytne rozumienie wolności nie miało znaczenia dla społeczeństwa XIX wieku. Podobnie jest w przypadku wciąż żywotnej klasycznej interpretacji wolności B. Constanta, która jednak nie jest już adekwatna do potrzeb społeczno-politycznych osób żyjących w XXI wieku. Dzieje się tak, ponieważ całkowicie nie uwzględnia ona nowej sfery ludzkiej działalności – wolności i prywatności w cyfrowym świecie. Uznając wartość demokracji, autorka zwraca uwagę, że dziś bardziej adekwatne do zrozumienia procesów politycznych jest podejście A. de Tocqueville’a. Na przykład powyborcza wojna informacyjna w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku pokazuje znaczenie specyficznego rozumienia demokracji Tocqueville’a jako głębokiego procesu całkowitego rozprzestrzeniania się równości. Stwierdza się, że wartości polityczne znane współczesnemu dyskursowi często są interpretowane nieadekwatnie do rzeczywistości, ponieważ zrozumienie naukowe jest relatywnie stałe i z tego powodu niedotrzymujące tempa szybkiemu rozwojowi technologii informacyjnych, globalizacji i wirtualizacji
Budżet zadaniowy w gminie jako sposób na racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi
Get PDFThe functioning of the commune is based on possessed financial potential, and above all on rational management of public money. The issue of financial management is one of the most important issues regarding the functioning of local government units and is a vivid object of interest not only for theoreticians but also for practitioners. The financial situation and the growing scope of public tasks carried out make local authorities more and more clearly see the economic aspects of their activities. Therefore, rational and effective financial management plays an increasingly important role in local management. The subject of this study is a activity-based budget, which can become an effective way of rational public money management at the commune level.Funkcjonowanie gminy oparte jest na posiadanym potencjale finansowym, a przede wszystkim zaś na racjonalnym gospodarowaniu pieniądzem publicznym. Problematyka zarządzania finansami jest jednym z najważniejszych zagadnień dotyczących funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego i stanowi żywy przedmiot zainteresowania nie tylko teoretyków, ale również praktyków. Sytuacja finansowa oraz zwiększający się zakres wykonywanych zadań publicznych sprawia, iż władze samorządowe zaczynają coraz wyraźniej dostrzegać ekonomiczne aspekty swojej działalności. Coraz większą rolę w zarządzaniu lokalnym odgrywa więc racjonalne i efektywne zarządzanie środkami finansowymi. Przedmiotem niniejszego opracowania jest budżet zadaniowy, który może się stać efektywnym sposobem racjonalnego gospodarowania pieniądzem publicznym na poziomie gminy
Poziom rozwoju gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego w Federacji Rosyjskiej – główne trendy i wyzwania
Get PDFThe aim of the article is to assess the level of development of the digital economy and the digital society in the Russian Federation, as well as identify the main trends and challenges. The analysis has shown that the level of development of the digital economy and the digital society in the Russian Federation is at an average level compared to the world’s most competitive economies in terms of digitization. Despite progress in the development of the digital economy and the digital socjety in the Russian Federation under the digitization program, there are still many areas for improvement and further action. The government’s digitalization program and the projects it contains are important, but the economic downturn in the Russian Federation, caused by, among other things, the Covid-19 pandemic, and internal system conditions are not conducive to their implementation in accordance with accepted assumptions and timeframes (many of the objectives of the projects included in the program have been put forward to 2030). Progress in the digitalization of the Russian Federation for the economy and society will be visible in the long term.Celem artykułu jest ocena poziomu rozwoju gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego w Federacji Rosyjskiej wraz z identyfikacją głównych trendów i wyzwań. Przeprowadzona analiza wykazała, iż poziom rozwoju gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego w Federacji Rosyjskiej kształtuje się na średnim poziomie w porównaniu do najbardziej konkurencyjnych na świecie gospodarek pod względem cyfryzacji. Mimo postępów w rozwoju gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego w FR w ramach programu cyfryzacji, wciąż występuje wiele obszarów wymagających poprawy i dalszych działań. Rządowy program cyfryzacji i ujęte w nim projekty mają znaczenie, ale pogorszenie koniunktury gospodarczej w FR wywołanej m.in. przez pandemię Covid-19 oraz wewnętrzne uwarunkowania systemowe nie sprzyjają ich wdrażaniu zgodnie z przyjętymi założeniami i ramami czasowymi (realizację wielu celów w ramach projektów ujętych w programie przesunięto do 2030 r.). Postępy w procesie cyfryzacji FR służące gospodarce i społeczeństwu dostrzegalne będą w perspektywie długookresowej
Obszar Mórz Bałtyckiego i Czarnego jako fakt geopolityczny: czy on w ogóle istnieje?
No full textAs the social and political transformations observed in the modern world have recently made current the issue of formation of new geopolitical regions, the Baltic – Black Sea Area deserves particular attention because the geopolitical status of this junction territory still remains questionable. The geopolitical boundaries of the Baltic – Black Sea Area are constantly changing not only functionally, but also structurally, which is why it can be considered as a specific geopolitical formation located at the junction of the two geopolitical mega-regions of Western Europe and Northern Eurasia. This area is highly fragmented and still undergoing very painful political, cultural, and economic transformations. The power competition between Russia, NATO and the EU, as well as the region’s historical legacy have determined the path of its development. As a result, the Baltic – Black Sea Area does not have any system of political division or economic management, but close connections between the countries located there and many spheres of their common interest promote comprehensive cooperation and dialogue on a variety of issues. If their cooperation leads to multilateral relationships based on the principle of the sovereign equality of states which are trying to expand the scope of their collaboration and limit the scope of confrontation, they could organize a system of complementary elements which provide synergies and ensure the existence of the Baltic – Black Sea Area as a geopolitical reality.Ponieważ przemiany społeczne i polityczne, jakie obserwujemy we współczesnym świecie, uaktualniły w ostatnim czasie kwestię powstawania nowych regionów geopolitycznych, obszar mórz Bałtyckiego i Czarnego zasługuje na szczególną uwagę, ponieważ status geopolityczny tego znajdującego się na rozdrożach obszaru jest wciąż dyskusyjny. Geopolityczne granice obszaru mórz Bałtyckiego i Czarnego nieustannie się zmieniają nie tylko funkcjonalnie, ale także strukturalnie: można więc uznać ten obszar za specyficzną formację geopolityczną, która znajduje się na styku dwóch geopolitycznych megaregionów – Europy Zachodniej i Północnej Eurazji. Obszar ten jest głęboko podzielony i nadal przechodzi bardzo bolesne przemiany polityczne, kulturowe i gospodarcze. Rywalizacja o władzę między Rosją, NATO i UE, a także dziedzictwo historyczne tego rejonu uwarunkowały ścieżkę jego rozwoju. W efekcie w obszarze mórz Bałtyckiego i Czarnego nie istnieje żaden system podziału politycznego czy zarządzania gospodarką, ale bliskie związki znajdujących się tam krajów i wiele obszarów wspólnych zainteresowań sprzyjają wszechstronnej współpracy i dialogowi w różnorakich kwestiach. Jeśli ich współpraca przybierze formę wielostronnych relacji opartych na zasadzie suwerennej równości państw, które starają się poszerzyć zakres współpracy i ograniczyć pole konfrontacji, państwa te będą w stanie stworzyć system komplementarnych elementów zapewniających efekt synergii, urzeczywistniając powstanie obszaru mórz Bałtyckiego i Czarnego stanowiących rzeczywisty byt geopolityczny