Studia Ukrainica Posnaniensia
Not a member yet
456 research outputs found
Sort by
ФУНКЦІЇ ПІДРУЧНИКА УКРАЇНСЬКОЇ МОВИ В КОМПЕТЕНТНІСНІЙ ПАРАДИГМІ
No full textThe article outlines the functions of the Ukrainian language textbook, in particular world outlook function, developing, informative, refl ective, corrective functions. Particular attention is paid to the problem of a competence approach implementation in the educational process, which causes the textbook functions transformation, singling out of new functions, which correspond to the new social challenges.W artykule określono funkcje podręcznika do języka ukraińskiego, zwłaszcza światopoglądową, wartościująco-orientacyjną, rozwijającą, informacyjną, refl eksyjno-korekcyjną. Szczególną uwagę zwrócono na kwestię wprowadzenia podejścia kompetencyjnego do procesu kształcenia, co warunkuje przekształcenie funkcji podręcznika, wyodrębnienie nowych funkcji, które odpowiadają współczesnym wyzwaniom społecznym.W artykule określono funkcje podręcznika do języka ukraińskiego, zwłaszcza światopoglądową, wartościująco-orientacyjną, rozwijającą, informacyjną, refl eksyjno-korekcyjną. Szczególną uwagę zwrócono na kwestię wprowadzenia podejścia kompetencyjnego do procesu kształcenia, co warunkuje przekształcenie funkcji podręcznika, wyodrębnienie nowych funkcji, które odpowiadają współczesnym wyzwaniom społecznym
ДВОВИМІРНА ТИПОЛОГІЯ СИНТАКСИЧНО НЕЧЛЕНОВАНИХ ОДИНИЦЬ В УКРАЇНСЬКОМУ МОВОЗНАВСТВІ
No full textThe formal and semantic principles of the hierarchy of syntactically non-segmented units have been determined. The structural typologies of syntactically nonsegmented word combinations and unphraseologized and phraseologized non-segmented sentences have been substantiated. The semantic types of the non-segmented word combinations and syntactically non-segmented sentences have been systematized.W artykule określono formalne i semantyczne zasady hierarchizacji jednostek niepodzielnych syntaktycznie. Uzasadniono typologie strukturalne syntaktycznie niepodzielnych połączeń wyrazowych i niefrazeologizowanych oraz frazeologizowanych niepodzielnych zdań. Usystematyzowano semantyczne typy syntaktycznie niepodzielnych połączeń wyrazowych i syntaktycznie niepodzielnych zdań.W artykule określono formalne i semantyczne zasady hierarchizacji jednostek niepodzielnych syntaktycznie. Uzasadniono typologie strukturalne syntaktycznie niepodzielnych połączeń wyrazowych i niefrazeologizowanych oraz frazeologizowanych niepodzielnych zdań. Usystematyzowano semantyczne typy syntaktycznie niepodzielnych połączeń wyrazowych i syntaktycznie niepodzielnych zdań
ПРОТОТИПИ ПЕРЦЕПТИВНИХ ОЗНАК У ВЕКТОРІ ЛІНГВІСТИЧНОЇ ОБ’ЄКТИВАЦІЇ
No full textThe article focuses on the analysis of the methods of detection and research of the prototypes. The dependence of the prototype on the category selected for analysis has been proved. There are three main categories in which the perceptual feature is objectifi ed: the actual category of perceptual sign, the category of perceptual representatives, the category of the semantic field of the perceptual sign. Accordingly, the lexical, reference and semantic prototypes of the trait sign have been distinguished.Uwaga badawcza koncentruje się na metodach wykrywania i badania prototypów. Udowodniono zależność prototypu od kategorii wybranej do analizy. Istnieją trzy główne kategorie, w których cecha percepcyjna jest zobiektywizowana: rzeczywista kategoria znaku percepcyjnego, kategoria obiektów znaku percepcyjnego, kategoria pola semantycznego znaku percepcyjnego. W świetle powyższego rozróżnia się leksykalne, referencyjne i semantyczne prototypy znaku cechy percepcyjnej.Uwaga badawcza koncentruje się na metodach wykrywania i badania prototypów. Udowodniono zależność prototypu od kategorii wybranej do analizy. Istnieją trzy główne kategorie, w których cecha percepcyjna jest zobiektywizowana: rzeczywista kategoria znaku percepcyjnego, kategoria obiektów znaku percepcyjnego, kategoria pola semantycznego znaku percepcyjnego. W świetle powyższego rozróżnia się leksykalne, referencyjne i semantyczne prototypy znaku cechy percepcyjnej
ШЛЯХИ, ХАРАКТЕР ТА ТИПИ ЗАПОЗИЧЕНЬ З УКРАЇНСЬКОЇ МОВИ В МОВУ РОСІЙСЬКУ (на матеріалі словника живої російської мови В. Даля)
No full textThe article focuses on the borrowings types from the Ukrainian language into the Russian one based on the analysis of V. Dahl Dictionary of the Russian language. The direct and indirect borrowings, the cognate borrowings, lexical, lexical-semantic borrowings and their semantic types; the borrowings that became the facts of the Russian literary language and the ones that enriched the Russian language as the dialect words have been singled out. The Ukrayinisms enriched the passive stratum of the Russian language because they nominate the archaisms as well as the active stratum of the Russian language taking into account the stylistic diversity and the diversity of style, representing the direct and indirect nominations. Not all the facts of borrowings from the Ukrainian language fixed by V. Dahl are registered in modern dictionaries of the Russian language. The nominations of the facts of Ukrainian culture, its history, lexemes that verbalize the key concepts of Ukrainian mentality, exotisms and ethnographisms belong to the borrowings-Ukrayinisms in the Russian language.W artykule wyznaczono na podstawie analizy słownika żywego języka rosyjskiego W. Dala typy zapożyczeń z języka ukraińskiego na rosyjski. Wyróżniono zapożyczenia pośrednie i bezpośrednie, kognaty, zapożyczenia leksykalno-semantyczne oraz semantyczne, zapożyczenia będące faktami rosyjskiego języka literackiego oraz te, które weszły w skład języka narodowego jako dialektyzmy. Ukrainizmy uzupełniły pasywną leksykę języka rosyjskiego w postaci archaizmów oraz historyzmów, jak również jego aktywną leksykę, z uwzględnieniem stylistycznej oraz stylowej różnorodności, reprezentując nominacje językowe właściwe i przenośne. Nie wszystkie fakty zapożyczeń z języka ukraińskiego odnotowane w słowniku W. Dala zostały formalnie potwierdzone we współczesnych słownikach języka rosyjskiego. Do ukrainizmów w języku rosyjskim należą przede wszystkim nominacje faktów ukraińskiej kultury i historii, leksemy, które „ujęzykowiają” kluczowe koncepty ukraińskiej mentalności, egzotyzmy oraz etnografizmy.W artykule wyznaczono na podstawie analizy słownika żywego języka rosyjskiego W. Dala typy zapożyczeń z języka ukraińskiego na rosyjski. Wyróżniono zapożyczenia pośrednie i bezpośrednie, kognaty, zapożyczenia leksykalno-semantyczne oraz semantyczne, zapożyczenia będące faktami rosyjskiego języka literackiego oraz te, które weszły w skład języka narodowego jako dialektyzmy. Ukrainizmy uzupełniły pasywną leksykę języka rosyjskiego w postaci archaizmów oraz historyzmów, jak również jego aktywną leksykę, z uwzględnieniem stylistycznej oraz stylowej różnorodności, reprezentując nominacje językowe właściwe i przenośne. Nie wszystkie fakty zapożyczeń z języka ukraińskiego odnotowane w słowniku W. Dala zostały formalnie potwierdzone we współczesnych słownikach języka rosyjskiego. Do ukrainizmów w języku rosyjskim należą przede wszystkim nominacje faktów ukraińskiej kultury i historii, leksemy, które „ujęzykowiają” kluczowe koncepty ukraińskiej mentalności, egzotyzmy oraz etnografizmy
ПРОБЛЕМА МІЖОСОБИСТІСНИХ ВЗАЄМИН В УКРАЇНСЬКІЙ ДРАМАТУРГІЇ 1920–1930-х рр.
No full textThe article deals with the analysis of the problem of the interpersonal relations in Ukrainian drama of 1920–1930-ies. The particular attention has been paid to two main aspects — the struggle of the generations in the family and the relationships between a man and a woman. The problem has been analyzed in the context of the social and political events at that time.Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie relacji interpersonalnych w ukraińskiej dramaturgii w latach 1920–1930. Zwrócono uwagę na dwa aspekty — walkę pokoleń w rodzinie i związek między mężczyzną a kobietą. Powyższe kwestie przeanalizowano w kontekście procesów społecznych i politycznych owego okresu.Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie relacji interpersonalnych w ukraińskiej dramaturgii w latach 1920–1930. Zwrócono uwagę na dwa aspekty — walkę pokoleń w rodzinie i związek między mężczyzną a kobietą. Powyższe kwestie przeanalizowano w kontekście procesów społecznych i politycznych owego okresu
МЕТАФОРИЗАЦІЯ ОБРАЗУ “Я” У ТВОРЧОСТІ БОРИСА ОЛІЙНИКА
No full textThe article deals with the metaphorization of "I" image in the works of a Ukrainian poet Borys Oliynyk, the prominent representative of Ukrainian literature. The metaphors in the artistic text have been analyzed, which reveal not only the specifi city of the formation of the verbal poetic images, but ultimately — the peculiarities of the cognitive style of the writer.Artykuł poświęcony jest analizie metaforyzacji obrazu “Ja” w twórczości Borysa Olijnyka — przedstawiciela ukraińskiej literatury pięknej. Autorka bada metafory w tekście artystycznym, odnajdując nie tylko szczegóły kształtowania obrazów poetyckich, ale również właściwości kognitywnego stylu pisarza.Artykuł poświęcony jest analizie metaforyzacji obrazu “Ja” w twórczości Borysa Olijnyka — przedstawiciela ukraińskiej literatury pięknej. Autorka bada metafory w tekście artystycznym, odnajdując nie tylko szczegóły kształtowania obrazów poetyckich, ale również właściwości kognitywnego stylu pisarza
ТЕРМІНИ КОМП’ЮТЕРНОЇ СФЕРИ В РІЗНИХ МОВАХ: ГЛОБАЛІЗАЦІЙНІ ПРОЦЕСИ
No full textThe influence of world globalization processes in the field of computer technologies on different languages has been considered in the article. The methods of replenishing the languages terminology due to the borrowings from the English language and creating computer terms with the help of translation have been shown. The influence of the globalization process on the Ukrainian language has been analyzed. The assessment of the other languages influences especially Russian and English on the Ukrainian language has been given in the article.Artykuł analizuje wpływ światowych procesów globalizacyjnych w dzie dzinie technologii komputerowych na różne języki. Pokazano metody uzupełniania terminologii komputerowej poprzez zapożyczenia z języka angielskiego i tworzenie owej leksyki za pomocą tłumaczenia. Analizowany jest wpływ procesu globalizacji na język ukraiński. W artykule przedstawiono ocenę wpływu innych języków, zwłaszcza rosyjskiego i angielskiego na język ukraiński.Artykuł analizuje wpływ światowych procesów globalizacyjnych w dzie dzinie technologii komputerowych na różne języki. Pokazano metody uzupełniania terminologii komputerowej poprzez zapożyczenia z języka angielskiego i tworzenie owej leksyki za pomocą tłumaczenia. Analizowany jest wpływ procesu globalizacji na język ukraiński. W artykule przedstawiono ocenę wpływu innych języków, zwłaszcza rosyjskiego i angielskiego na język ukraiński
МЕДИЧНІ ТЕРМІНИ ІЗ СОМАТИЧНИМИ КОМПОНЕНТАМИ КЕФАЛ-, МЕДУЛ(О)-, МЕНІН-, МЕНІН(О)- У СУЧАСНІЙ УКРАЇНСЬКІЙ МОВІ
No full textUkrainian medical terms-composites with international components cephal-, medul(o)-, menin-, mening (o)- have been analyzed in the article. The problem of their interchange with the Ukrainian equivalents has been brought up. Their productivity and word formation mobility have been defi ned. The prospect of this research is that terms with the somatic components require studying of their productivity and mobility.W artykule opisano terminy medyczne z komponentami cephal-, medul (o)-, menin-, mening (o)- w języku ukraińskim. Zwrócono uwagę na kwestię wymiany analizowanych leksemów. Dostrzeżono ich wydajność oraz mobilność słowotwórczą. Wskazano perspektywy dalszych badań, albowiem terminy z komponentami somatycznymi wymagają prześledzenia ich wydajności i mobilności.W artykule opisano terminy medyczne z komponentami cephal-, medul (o)-, menin-, mening (o)- w języku ukraińskim. Zwrócono uwagę na kwestię wymiany analizowanych leksemów. Dostrzeżono ich wydajność oraz mobilność słowotwórczą. Wskazano perspektywy dalszych badań, albowiem terminy z komponentami somatycznymi wymagają prześledzenia ich wydajności i mobilności
ВЕРБАЛІЗАЦІЯ НЕВЕРБАЛІКИ: КОМПАРАТИВНО-ЗІСТАВНИЙ АНАЛІЗ НАЦІОНАЛЬНОЇ ПОВЕДІНКИ (на матеріалі української, російської, польської фразеології)
No full textThe article deals with the actualization of the study methodology of the nonverbal communication (NC) national parameters, verbalized by means of phraseological units (PhU) in Ukrainian, Polish, Russian ethnoses as these that have common eastern Slavic roots. The use of the comparative contrastive method of analysis facilitated the process of revealing the pragmatic mechanisms of the communicative senses of phraseological units with the non-verbal components.W artykule przeanalizowano metodykę badań nad parametrami komunikacji niewerbalnej, werbalizowanymi poprzez jednostki frazeologiczne ukraińskiego, polskiego, rosyjskiego etnosu, które łączą wspólne wschodniosłowiańskie korzenie. Zastosowanie komparatywno-porównawczej metody analizy sprzyja ujawnieniu pragmatycznych mechanizmów tworzenia komunikacyjnych znaczeń frazeologizmów z komponentami niewerbalnymi.W artykule przeanalizowano metodykę badań nad parametrami komunikacji niewerbalnej, werbalizowanymi poprzez jednostki frazeologiczne ukraińskiego, polskiego, rosyjskiego etnosu, które łączą wspólne wschodniosłowiańskie korzenie. Zastosowanie komparatywno-porównawczej metody analizy sprzyja ujawnieniu pragmatycznych mechanizmów tworzenia komunikacyjnych znaczeń frazeologizmów z komponentami niewerbalnymi
РЕЦЕПЦІЯ ПОЕТИЧНОЇ ТВОРЧОСТІ В. СТУСА В СУЧАСНІЙ ПОЛЬЩІ: ОСТАННІЙ ІНТЕЛЕКТУАЛ, ЯКИЙ ПОДОЛАВ ШЛЯХ ВІД “ЛЮДИНИ ПРИНЦИПОВОЇ” ДО “ЛЮДИНИ БЕЗКОМПРОМІСНОЇ”
No full textThe article analyzes the receptive strategies of the Polish researchers in the process of V. Stus\u27s poetic heritage interpreting and its introducing into the Polish cultural space. The common / different dominant models of the perception of the poet\u27s work in the native national culture and outside of Ukraine have been also defined.W artykule zostały przeanalizowane receptywne strategie polskich badaczy w interpretacji poetyckiej spuścizny W. Stusa oraz jej wprowadzenia do polskiej przestrzeni kulturowej. Określono także wspólne / odmienne modele dominujące w odbiorze twórczości poety w rodzimej kulturze narodowej i poza granicami Ukrainy.W artykule zostały przeanalizowane receptywne strategie polskich badaczy w interpretacji poetyckiej spuścizny W. Stusa oraz jej wprowadzenia do polskiej przestrzeni kulturowej. Określono także wspólne / odmienne modele dominujące w odbiorze twórczości poety w rodzimej kulturze narodowej i poza granicami Ukrainy