Studia Ukrainica Posnaniensia
Not a member yet
456 research outputs found
Sort by
КОМПАРАТИВНІ КОНСТРУКЦІЇ ЯК ВЕРБАЛІЗАТОРИ КОНЦЕПТІВ УЧИТЕЛЬ ТА УЧЕНЬ (на матеріалі творів Івана Франка та Чарльза Діккенса)
No full textThe article explores the explications of the TEACHER and STUDENT concepts based on the analysis of similes in the works of Ivan Franko and Charles Dickens. Terminological apparatus for the analysis of similes are model images, donor and recipient spheres. The universal and ethno-cultural components of the Ukrainian and British linguocultures are singled out based on the comparison of similes.Artykuł poświęcono wyjaśnieniu konceptów NAUCZYCIEL i UCZEŃ na podstawie analizy struktur porównawczych w twórczości Iwana Franki i Charlesa Dickensa. Aparat terminologiczny w analizie porównawczej stanowią obrazy-etalony, strefy dawcy i biorcy. Dzięki zestawieniu jednostek porównawczych wydzielono uniwersalne i etnokulturowe składniki ukraińskiej i angielskiej kultury językowej.Artykuł poświęcono wyjaśnieniu konceptów NAUCZYCIEL i UCZEŃ na podstawie analizy struktur porównawczych w twórczości Iwana Franki i Charlesa Dickensa. Aparat terminologiczny w analizie porównawczej stanowią obrazy-etalony, strefy dawcy i biorcy. Dzięki zestawieniu jednostek porównawczych wydzielono uniwersalne i etnokulturowe składniki ukraińskiej i angielskiej kultury językowej
ФУНКЦІОНАЛЬНО-СТИЛІСТИЧНІ ВИЯВИ ІНШОМОВНИХ ЛЕКСЕМ У РОЗВАЖАЛЬНИХ ЖАНРАХ
No full textThe article deals with the new lexical borrowings analysis in the discourse of the modern Ukrainian comedy shows, entertainment programs and popular youth series. It has been proved that foreign borrowed lexemes are used not just in terms of foreign language lexical units; they experience the semantic structure changes and obtain the new stylistic expressions.Artykuł analizuje najnowsze zapożyczenia językowe pojawiające się w trakcie emisji współczesnych ukraińskich programów humorystycznych i rozrywkowych oraz popularnego serialu młodzieżowego. Dowiedziono, iż zapożyczenia językowe wykorzystywane są nie tylko w postaci wtrąceń obcojęzycznych, ale również ulegają zmianom w zakresie obszaru semantycznego, zyskując nowe zabarwienie stylistyczne.Artykuł analizuje najnowsze zapożyczenia językowe pojawiające się w trakcie emisji współczesnych ukraińskich programów humorystycznych i rozrywkowych oraz popularnego serialu młodzieżowego. Dowiedziono, iż zapożyczenia językowe wykorzystywane są nie tylko w postaci wtrąceń obcojęzycznych, ale również ulegają zmianom w zakresie obszaru semantycznego, zyskując nowe zabarwienie stylistyczne
СЕМАНТИКА УКРАЇНСЬКИХ ПАРЕМІЙ
No full textIn the article paroemia is considered as a language sign marked with a special connection of the form and the content that generally is looked upon as a means to preserve, achieve, process and give the information. Proverb semantics is motivated through its formal structure that is originating a meaningful content of the utterance. On the one hand, the proverb meaning is affected by the constituents semantics that generate a surface content, and on the other, in most cases the structural components may be altered both cognitively and conceptually that generally evokes quite a different depth sense.Paremia językowa charakteryzuje się specyfi cznym połączeniem formy i treści, co umożliwia zachowanie, pozyskiwanie, przetwarzanie i transmisję informacji. Semantyka przysłowia motywowana jest strukturą formalną, na podstawie której tworzy się swoista przestrzeń treściowa wypowiedzi. Z jednej strony, znaczenie paremii uwarunkowane jest semantyką czynników, które kreują treść powierzchowną, z drugiej zaś — składniki strukturalne w wielu przypadkach ulegają przekształceniom o charakterze kognitywno-konceptualnym, co powoduje kreowanie zupełnie innej treści.Paremia językowa charakteryzuje się specyfi cznym połączeniem formy i treści, co umożliwia zachowanie, pozyskiwanie, przetwarzanie i transmisję informacji. Semantyka przysłowia motywowana jest strukturą formalną, na podstawie której tworzy się swoista przestrzeń treściowa wypowiedzi. Z jednej strony, znaczenie paremii uwarunkowane jest semantyką czynników, które kreują treść powierzchowną, z drugiej zaś — składniki strukturalne w wielu przypadkach ulegają przekształceniom o charakterze kognitywno-konceptualnym, co powoduje kreowanie zupełnie innej treści
НАРАТИВНО-МЕНТАТИВНІ ОСОБЛИВОСТІ ЕСЕ ЕПІСТОЛЯРНОГО ТИПУ В СУЧАСНІЙ УКРАЇНСЬКІЙ ЛІТЕРАТУРІ (Листи з Києва С. Павличко)
No full textThe article focuses on the narrative and mentative nature of S. Pavlychko’s Letters from Kyiv. It has been proved that the essay-letters in this collection grow into a thinking process and the narrator becomes a thinker. The narrative and mentative features become each other’s important components creating a full integrity. Such structure opens new opportunities for the essays as a discursive practice from the point of view of the communicative strategies in the works of the writers.Artykuł traktuje o narracyjno-mentatywnym charakterze Listów z Kijowa Salomei Pawłyczko. Wykazano, iż w esejach-listach tomu narracja przeradza się w rozważania, podobnie jak narrator — w myśliciela. Narratyw i mentatyw stają się podstawowymi składnikami struktury tekstu, uzupełniając się nawzajem i tym samym tworząc całość. Taka struktura otwiera nowe możliwości przed esejem z punktu widzenia strategii komunikacyjnych w twórczości pisarzy.Artykuł traktuje o narracyjno-mentatywnym charakterze Listów z Kijowa Salomei Pawłyczko. Wykazano, iż w esejach-listach tomu narracja przeradza się w rozważania, podobnie jak narrator — w myśliciela. Narratyw i mentatyw stają się podstawowymi składnikami struktury tekstu, uzupełniając się nawzajem i tym samym tworząc całość. Taka struktura otwiera nowe możliwości przed esejem z punktu widzenia strategii komunikacyjnych w twórczości pisarzy
ПРАГМАТИКА ГАСЕЛ У ПРЕСІ ПІДРАДЯНСЬКОЇ УКРАЇНИ
No full textThe article is devoted to functioning and pragmatic load of the slogans in the Soviet Ukrainian press. The most widespread groups of slogans for their illocutive purpose are constatives, directives, commisives. The author proposed a new kind of slogans — glorivicatives, the purpose of which was the expression of favour of the authorities and glorifi cation. It has been defi ned that a very large spectrum of the multidirected slogans addressed to different groups of recipients enhanced the role of the slogans as manifestations of the language of power.Artykuł poświęcony jest funkcjonowaniu i pragmatyce haseł w ukraińskiej prasie radzieckiej. Wyróżniono najczęstsze grupy haseł ze względu na ich cel illokucyjny: konstatywne, dyrektywne, komisywne. Zaproponowano nowy rodzaj haseł — slogany gloryfikacyjne, których celem było wyrażenie przychylności przedstawicieli władzy i gloryfikacja. Okazało się, że bardzo duże spektrum sloganów adresowanych do różnych grup odbiorców stanowi ważną rolę hasła jako przejawu języka władzy.Artykuł poświęcony jest funkcjonowaniu i pragmatyce haseł w ukraińskiej prasie radzieckiej. Wyróżniono najczęstsze grupy haseł ze względu na ich cel illokucyjny: konstatywne, dyrektywne, komisywne. Zaproponowano nowy rodzaj haseł — slogany gloryfikacyjne, których celem było wyrażenie przychylności przedstawicieli władzy i gloryfikacja. Okazało się, że bardzo duże spektrum sloganów adresowanych do różnych grup odbiorców stanowi ważną rolę hasła jako przejawu języka władzy
МЕТОДОЛОГІЧНІ ПРИНЦИПИ УКЛАДАННЯ ГАЛУЗЕВОГО ТЕРМІНОЛОГІЧНОГО СЛОВНИКА
No full textThe problems of compiling a branch terminology dictionary have been considered in the article. The methodological principles of the dictionary compiling — the systematic and multi-level reflection of the branch terminology as a conceptual unity and combining the lexicographic description of the branch terms have been determined and described. The macrostructural and microstructural parameters of the branch terminology dictionary have been developed.W artykule poruszono zagadnienie opracowania słownika terminologicznego. Określono zasady i opisano metodologiczne reguły konstruowania słownika — systematyczne i wielopoziomowe odzwierciedlenie terminologii danej dziedziny jako jedności koncepcyjnej i kombinacji leksykografi cznej opisu terminów. Opracowano makrostrukturalne i mikrostrukturalne parametry słownika terminologii z danej dziedziny.W artykule poruszono zagadnienie opracowania słownika terminologicznego. Określono zasady i opisano metodologiczne reguły konstruowania słownika — systematyczne i wielopoziomowe odzwierciedlenie terminologii danej dziedziny jako jedności koncepcyjnej i kombinacji leksykografi cznej opisu terminów. Opracowano makrostrukturalne i mikrostrukturalne parametry słownika terminologii z danej dziedziny
СТУПЕНІ ПОРІВНЯННЯ ПРИКМЕТНИКІВ: ВІД ПОРУШЕННЯ НОРМИ ДО ТРАДИЦІЇ (на матеріалі словника А. Нелюби, Є. Редька Словотворчість незалежної України. 2012–2016)
No full textThe article focuses on the tendencies description of the comparative and superlative forms in modern Ukrainian based on the dictionary compiled by A. Neliuba, Ye. Redko Word-Formation in Independent Ukraine. 2012–2016 (2017). The formation models favour the reinterpretation, enlarge the semantic structure of the initial words from qualitative adjectives, which nominate non-grade characteristics, from relative, compound adjectives, from nouns with the omission of the adjectivity stage, the inclination to the synthetic forms. These formation models are marked with regularity. The need to codify the correspondent tendencies, taking into account the regularity of reproduction in the Ukrainian language grammar books sources has been argumented, as well as the need to fi xate and interpret new semantic shades in lexico-graphic sources.W artykule opisano tendencje tworzenia form komparatiwu i superlatiwu we współczesnym języku ukraińskim na materiale słownika A. Neluby, J. Red`ki Słowotwórstwo niepodległej Ukrainy. 2012–2016 (2017). Modele tworzenia form od przymiotników jakościowych oznaczających cechę niestopniowalną, dzierżawczych, przymiotników złożonych itp. sprzyjają reinterpretacji, rozszerzeniu struktury semantycznej słów podstawowych. Cechuje je regularność. Podkreślono potrzebę usystematyzowania odpowiednich tendencji z uwzględnieniem ich regularnej odtwarzalności w gramatyce języka ukraińskiego, ujęciem i objaśnieniem nowych odcieni semantycznych w źródłach leksykograficznych.W artykule opisano tendencje tworzenia form komparatiwu i superlatiwu we współczesnym języku ukraińskim na materiale słownika A. Neluby, J. Red`ki Słowotwórstwo niepodległej Ukrainy. 2012–2016 (2017). Modele tworzenia form od przymiotników jakościowych oznaczających cechę niestopniowalną, dzierżawczych, przymiotników złożonych itp. sprzyjają reinterpretacji, rozszerzeniu struktury semantycznej słów podstawowych. Cechuje je regularność. Podkreślono potrzebę usystematyzowania odpowiednich tendencji z uwzględnieniem ich regularnej odtwarzalności w gramatyce języka ukraińskiego, ujęciem i objaśnieniem nowych odcieni semantycznych w źródłach leksykograficznych
ДИДАКТИЧНІ МОДЕЛІ ФОРМУВАННЯ БАГАТОМОВНОЇ ОСОБИСТОСТІ: МОДЕЛЬ ФАКТОРІВ І ФУНКЦІОНАЛЬНА МОДЕЛЬ
No full textThe article focuses on the analysis of the didactic models of the multilingual personality formation. The factor model and the functional model of the multilingual personality formation have been characterized. The essence of the factor model consists in the system of external and internal factors that play an important role in the process of learning foreign languages. The main characteristics of the factor model are: a multistage structure and the chronological order of the different factors systematization. The essence of the functional model has been singled out. This essence consists in the influence of the fi rst foreign language on the second, third foreign languages during the process of speaking.W artykule scharakteryzowano dydaktyczne modele kształtowania wielojęzycznej osobowości ucznia w procesie uczenia się języka obcego, takie jak: model czynników oraz model funkcjonalny. Określono istotę modelu czynników, polegającą na uwzględnieniu systemu faktorów zewnętrznych i wewnętrznych, odgrywających ważną rolę w procesie uczenia się języka obcego. Cechami charakterystycznymi modelu czynników jest wielostopniowa struktura i porządek chronologiczny systematyzacji modelu, które polegają na wpływie pierwszego języka obcego podczas posługiwania się przez uczniów drugim czy trzecim językiem obcym.W artykule scharakteryzowano dydaktyczne modele kształtowania wielojęzycznej osobowości ucznia w procesie uczenia się języka obcego, takie jak: model czynników oraz model funkcjonalny. Określono istotę modelu czynników, polegającą na uwzględnieniu systemu faktorów zewnętrznych i wewnętrznych, odgrywających ważną rolę w procesie uczenia się języka obcego. Cechami charakterystycznymi modelu czynników jest wielostopniowa struktura i porządek chronologiczny systematyzacji modelu, które polegają na wpływie pierwszego języka obcego podczas posługiwania się przez uczniów drugim czy trzecim językiem obcym
КОНЦЕПТУАЛІЗАЦІЯ ДУХОВНИХ ЦІННОСТЕЙ В УКРАЇНСЬКОМУ НАУКОВОМУ ДИСКУРСІ Й ПОЕТИЧНОМУ МОВОМИСЛЕННІ
No full textThe article deals with the conceptualization of the moral values. They have been considered through the prism of the evolution of values from the times of an ancient Chinese philosophical thought to the heyday of modern Ukrainian philosophical ideas. The existence of the values in the Ukrainian poetic space has been also researched. The emphasis has been placed on the linguistic aspects of creativity of artists, who distinguish the images of women among other valuable values in society. It has been determined, with the help of which language expressive means, a woman\u27s image is differentiated in the works of V. Boyko and other masters of artistic word.Artykuł dotyczy konceptualizacji wartości duchowych. Są one rozpatrywane przez pryzmat ewolucji wartości od czasów starożytnej chińskiej myśli filozoficznej do rozkwitu współczesnych ukraińskich idei fi lozofi cznych. Badaniu poddano również system wartości w ukraińskiej przestrzeni poetyckiej. Szczególną uwagę zwrócono na językowe aspekty kreatywności artystów, które wyróżniają wizerunki kobiet wśród innych cennych wartości w społeczeństwie. Określono środki stylistyczne, za pomocą których wizerunek kobiety jest zróżnicowany w twórczości W. Bojki i innych mistrzów słowa artystycznego.Artykuł dotyczy konceptualizacji wartości duchowych. Są one rozpatrywane przez pryzmat ewolucji wartości od czasów starożytnej chińskiej myśli filozoficznej do rozkwitu współczesnych ukraińskich idei fi lozofi cznych. Badaniu poddano również system wartości w ukraińskiej przestrzeni poetyckiej. Szczególną uwagę zwrócono na językowe aspekty kreatywności artystów, które wyróżniają wizerunki kobiet wśród innych cennych wartości w społeczeństwie. Określono środki stylistyczne, za pomocą których wizerunek kobiety jest zróżnicowany w twórczości W. Bojki i innych mistrzów słowa artystycznego