Albanica Albanian Academic Journals
Not a member yet
4474 research outputs found
Sort by
Ngjarje e rëndësishme arsimore
Get PDFFurther developments of the national education, especially after the Congress of Manastiri, dashing spread of the Albanian teaching as well as opening of many schools in our native language, stressed the need for the organization of the education network on national foundations and to a more advanced degree. However, the Congress of Alphabet, known as the Congress of Manastiri (1908), and later, that of Dibra, which marked the profound defeat of the New Turks’ policy, influenced on raising the national Albanian awareness, thus opening to the Movement of the National Albanian Renaissance new perspectives, in the area of education in particular, and Albanian culture in general.
Thus, on September 2, 1909, 55 delegates from various Albanian societies and clubs in the Middle and Southern Albania reached to Elbasan where they found a cordial atmosphere at the Clubs “Bashkimi” (Unity) and “Vllazëria” (Brotherhood).
New Turks, caught in surprise by this meeting organized by the Albanian National Movement, and in order to hinder the proceedings, and
in particular, the decisions of pan-national character that could be approved, quickly reacted by trying to cause dissension among delegates, but in fact, they did not succeed.
The Austro-Hungarian Diplomacy through its intelligentsia followed the proceedings of the Congress of Elbasani as well. Here, an important place was held Cultural and educational issues, which were insistently in the order of the day of the Albanian National Movement.
The congress was presided by Dervish Hima, who was elected President, whereas Mithat Frasheri held the office of the Deputy Chairman.
During the general discussions, the delegates of the Congress of Elbasani approved a resolution of 15 points. So, during the month of September it was foreseen the opening of the Normal School in Elbasan, where the education process was going to be carried out in the native language.
On December 1, 1909, the Normal School of Elbasani opened the doors for many students coming from all over Albanian ethnical territories.
As a result, the Congress of Elbasani was then evaluated as one of the major events during the fourth stage of the National Albanian Movement. “The Congress for Schools”, in other words, was the assembly where after a long strive for several centuries, Albanians made true the desire to establish a middle school in the native language. Secondly, there can be noticed the mobilizing spirit of the awareness raising not only in the educational plane, but also in the political one, by making known to the international opinion Albanian’s aspirations for freedom and independence.Zhvillimet e mëtejshme të arsimit kombëtar, veçanërisht pas Kongresit të Manastirit, përhapja e vrullshme e mësimit shqip si dhe hapja e shumë shkollave në gjuhën tonë amtare, theksuan nevojën e organizimit të rrjetit arsimor mbi themelet kombëtare dhe për një zhvillim më të avancuar. shkallë. Megjithatë, Kongresi i Alfabetit, i njohur si Kongresi i Manastirit (1908), dhe më vonë, ai i Dibrës, që shënoi disfatën e thellë të politikës së turqve të rinj, ndikoi në ngritjen e ndërgjegjësimit kombëtar shqiptar, duke i hapur kështu Lëvizjes së Rilindjes Kombëtare Shqiptare perspektiva të reja, veçanërisht në fushën e arsimit. , dhe kulturës shqiptare në përgjithësi. Kështu, më 2 shtator 1909, 55 delegatë nga shoqëri dhe klube të ndryshme shqiptare në Shqipërinë e Mesme dhe Jugore arritën në Elbasan, ku gjetën një atmosferë të përzemërt në klubet "Bashkimi" (Bashkimi) dhe "Vllazeria" (Vëllazëria). Turqit e rinj, të zënë në befasi nga ky takim i organizuar nga Lëvizja Kombëtare Shqiptare dhe për të penguar procedimin dhe në veçanti vendimet e karakterit mbarëkombëtar që mund të miratoheshin, reaguan shpejt duke u përpjekur të shkaktonin përçarje mes delegatëve. por në fakt nuk ia dolën. Diplomacia Austro-Hungareze përmes inteligjencës së saj ndoqi edhe punimet e Kongresit të Elbasanit. Këtu një vend të rëndësishëm zinin çështjet kulturore e arsimore, të cilat ishin me ngulm në rendin e ditës së Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Kongresi u kryesua nga Dervish Hima, i cili u zgjodh Kryetar, ndërsa Mithat Frashëri mbante detyrën e Zëvendëskryetarit. Gjatë diskutimeve të përgjithshme, delegatët e Kongresit të Elbasanit miratuan një rezolutë prej 15 pikash. Kështu, gjatë muajit shtator ishte parashikuar hapja e shkollës Normale në Elbasan, ku procesi arsimor do të zhvillohej në gjuhën amtare. Më 1 dhjetor 1909, shkolla Normale e Elbasanit hapi dyert për shumë nxënës të ardhur nga të gjitha trevat etnike shqiptare. Si rezultat, Kongresi i Elbasanit u vlerësua më pas si një nga ngjarjet madhore të fazës së katërt të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. “Kongresi për shkollat”, me fjalë të tjera, ishte kuvendi ku, pas një përpjekjeje të gjatë disa shekullore, shqiptarët realizuan dëshirën për të krijuar një shkollë të mesme në gjuhën amtare. Së dyti, vihet re fryma mobilizuese e ndërgjegjësimit jo vetëm në planin arsimor, por edhe në atë politik, duke i bërë të njohura opinionit ndërkombëtar aspiratat e shqiptarëve për liri dhe pavarësi
Beteja e Llapashticës (24-27 dhjetor 1998) - Versioni i memoareve të luftëtarëve të zonës operative të Llapit
No full text“Battle of Llapashtica”, in historical terms, is of multiple manifold importance. The myth of undefeatable Serbian military forces, was overcome in this battlefield. Serbia, for the first time admitted, employment of regular military forces. This assertion, at the end of December 1998, was also represented at the US daily “The New York Times”, that cited "on Thursday, the KLA defeated the Serbian army and police". Commander Rrustem Mustafa's stated that "at the “Battle of Llapashtica”, solders of KLA-“Llap Operational Zone” (ZOLL) fought against Serbian army, far larger in number and more equipped with combat equipment; in near combat and with heroism; ascertained that they were aware of the value of freedom; that they were not afraid of military might; demonstrated that in the KLA there was a high military education and determination for freedom; and that the forces of Serbia did not achieve their goal of dispersing the forces of the KLA, or destroying the command post of “ZOLL”. This is a strong argument that the “Battle of Llapashtica” had an immediate echo at international public and diplomatic opinion and influenced the relevant international factor to accelerate the political and diplomatic process for solving the Kosovo issue and enacting the international “Conference of Rambuje”. This battle consolidated and strengthened the position of the KLA in diplomatic circles (Euro-Atlantic) and made aware Albanian population to join the military struggle for the liberation of Kosovo. For the Serbian army, it was an important message that the KLA was a serious challenge in the Kosovo war.Kujtimet e luftëtarëve ndër luftëra, iu kanë shërbyer studiuesve të fushave të ndryshme, përfshirë edhe studiuesit e historisë. Gjatë luftës së viteve 1998-1999, Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK) zhvilloi luftime e operacione që karakterizohen me jehonën dhe peshën e tyre në opinionin e brendshëm dhe atë ndërkombëtar. Një ndër betejat më të njohura është ajo e Llapashticës, e zhvilluar më 24-27 dhjetor 1998 ndërmjet forcave të UÇK-së dhe forcave ushtarako-policore serbe. UÇK-ja në këtë betejë, pos që u përballë me forca të shumta serbe, si ato ushtarako-policore dhe paraushtarake u përballë edhe me të ftohtit me ngrica të larta
Libër me vlerë për ndriçimin e historisë së shtypit Shqiptar: ( Kosovar Basha, The development of the albanian press in SFR Yugoslavia: (1974-1991): (cultural, educational and scientific aspects), Prishtinë: Instituti i Historisë “Ali Hadri”, 2022, 376 f.)
No full textAutori i kësaj monografie është bashkëpunëtor shkencor për shek. XX, në Institutin e Historisë “Ali Hadri” - Prishtinë. Kjo është tema e tij e
doktoratës e mbrojtur në Institutin e Historisë Nacionale pranë Universitetit “Shën Qirili dhe Metodi”, më 3 shkurt 2021, me komision të
përbërë nga: prof. dr. Katerina Mirçevska (mentor), prof. dr. Silvana Sidorovska - Çupovska, prof. dr. Dragica Popovska, prof. dr. Todor
Çepreganov dhe prof. dr. Neven Radiçeski
Ndikimi i revolucionit xhonturk në nacionalizmin Shqiptar
No full textThe Second Constitutional Period was a turning point for the Albanian national movement. The support of the Albanians for the Young Turk movement and the active role of the Albanians in the proclamation of the Constitutional Monarchy were important. The proclamation of the Constitutional Monarchy was perceived as Albania's autonomy in some regions. In the days after the proclamation of the Constitutional Monarchy, in cities such as Vlorë, Durrës, Tirana, Prizren, Gjakovë and Pejë, the people on their own initiative dismissed the officials of the old regime and set up commissions that functioned as autonomous administrations.
In accordance with their national movement, Albanians started after the revolution to establish Albanian clubs, schools in cities and villages, to teach in the mother tongue in foreign schools and made efforts to use a single Albanian alphabet. Immediately after the promulgation of the constitution, national Albanian clubs were established in the main cities of Albania and in some other centers of the Ottoman Empire where Albanians lived. For the first time in Albanian history, on the initiative of the clubs, newspapers in the Albanian language began to be published in Albania and in some cities of the Empire. Albanian demands in this period had a general national character. The movements, which started in Albania after the proclamation of the Constitutional Monarchy, would reach their peak with the uprisings of 1909-1911 and the uprising of 1912 would prepare the ground for the independence of Albania.Studimi ynë do të shqyrtojë dhe vlerësojë ndikimin e Revolucionit Xhonturk të vitit 1908 në nacionalizmin shqiptar. Për të analizuar në mënyrë gjithëpërfshirëse Lëvizjen Nacionaliste Shqiptare gjatë periudhës së dytë kushtetuese dhe ndikimin e Revolucionit Xhonturk, është i nevojshëm një shqyrtim i zhvillimit të nacionalizmit shqiptar. Kjo shërben si bazë për të kuptuar zhvillimet e mëvonshme në këtë periudhë. Artikulli hulumton fillimisht ecurinë e nacionalizmit shqiptar nga Lidhja e Prizrenit në Revolucionin Xhonturk të vitit 1908. Ai thellohet në objektivat e Lëvizjes Nacionaliste Shqiptare dhe në zonat e konvergjencës me lëvizjen xhonturke, si dhe në bashkëpunimin ndërmjet organizatave shqiptare dhe komiteteve xhonturke. Punimi orientohet kryesisht në zhvillimin e nacionalizmit shqiptar pas vitit 1908, duke diskutuar faktorët kryesorë që kontribuan në rritjen e tij gjatë kësaj periudhe. Veçanërisht, autori trajton rëndësinë e klubeve, komiteteve, botimeve në gjuhën shqipe dhe shkollave kombëtare shqiptare. Artikulli vë theks të veçantë në kërkesat për autonomi të bëra nga nacionalistët shqiptarë midis viteve 1908 dhe 1912. Artikulli është shqyrtuar në dritën e burimeve osmane, turke dhe shqiptare
Rugova: Kryengritja dhe masakra 1918-1919: (Rugova: Kryengritja dhe masakra 1918-1919), Prishtinë: Instituti i Historisë “Ali Hadri”, 2022, 418 f.)
No full textLibri “Rugova: kryengritja dhe masakrat më 1918-1919” është përmbledhje e kumtesave të studiuesve nga trevat mbarëshqiptare, që përfshin një periudhë interesante për historinë e krahinës së Rugovës, 1912-1920. Shikuar nga aspekti përmbajtjesor, në materialet, 100-vjetori i kryengritjes dhe i masakrës së Malit të Zi dhe të Serbisë në Shtupeq dhe në katunde të tjera të Rugovës, më 1919, janë trajtuar elemente të historisë politike, etnike, kulturore-arsimore, ekonomike, sociale, fetare etj. Studiuesit, me referatet e tyre, duke u bazuar në dokumente autentike të kohës, pasqyruan në mënyrë të hollësishme masakrat e kryera nga ushtria e Serbisë dhe ajo e Malit të Zi, kundër popullsisë civile e të pafajshme shqiptare në katundet e Rugovës. Në kuadër të kumtesave janë paraqitur të dhëna të detajuara për masakrat e kryera nga Serbia dhe Mali i Zi në Shtupeq dhe në katunde të tjera të Rugovës. Në këtë përmbledhje studimesh kanë kontribuar studiues të njohur, shumica nga qendrat tona universitare: Arben Arifi, Binak Ulaj, Elinda Dibra (Ramadani), Fatmira Musaj, Fitim Rifati, Hakif Bajrami, Haki Kasumi, Isamedin Azizi, Limon Rushiti, Luan Tetaj, Lush Culaj, Mark Palnikaj, Nail Draga, Nikollë Loka, Dom Nikë Ukgjini, Qerim Lita, Rudina Mita, Shyqyri Hysi dhe Zymer Ujkan Neziri
Studime, kumtesa, vështrime dhe recensione: (Ibrahim Gashi, Studime historike II, (Studime, kumtesa, vështrime dhe recensione), Prishtinë: Instituti i Historisë “Ali Hadri”, 2023, 249 f.)
No full textPublikimi i përmbledhjes me titull: “Studime historike II”, në të cilënjanë përfshirë studime, kumtesa, vështrime dhe recensione nga opusi krijues i prof. dr. Ibrahim Gashit, paraqet një kontribut të çmuar në historiografinë shqiptare. Vepra shënon një hap të ri në shkrimin e historisë shqiptare në të cilën janë përfshirë kumtesa vështrime dhe recensione, ku autori Gashi ka sjellë një pjesë nga fushëveprimtaria e tij shkencore, e cila pas përzgjedhjes dhe përgatitjes është formësuar për t’ju shërbyer studiuesve të historisë dhe jo vetëm, me disa nga zhanret e shkencës së historisë
Përpjekjet Greke në vitet 1936 - 1939 për të rigjallëruar helenizmin në Shqipëri dhe për të dobësuar elementin Shqiptar në Çamëri
No full textPrior to Italy occupying Albania, the Greek - Albanian relations were relatively peaceful. Both sides were significantly worried in regard
to the expansionist Italian policies in the Balkans. However, the most threatened one was Albania. In accordance to relevant archival and
bibliographical research, this paper will present for the first time the Greek attempts to benefit from the newly created conditions to advance its policies for hellenizing Albania, as well as to weaken the Albanian minority in Greece.Marrëdhëniet shqiptaro - greke në vitet ‘20 -‘30 të shekullit të kaluar u karakterizuan nga një debat i gjatë për një sërë çështjesh themelore. Pala greke u përpoq me të gjitha mënyrat që të realizonte disa objektiva: të ruante dhe të avanconte helenizmin në Shqipërinë e Jugut dhe ta zgjeronte atë edhe përtej saj. Në këtë kuadër ajo bëri çmos që t’i impononte shtetit shqiptar ruajtjen e shkollave greke në zonat me popullsi ortodokse shqiptare dhe të pengonte përhapjen dhe krijimin e sistemit arsimor kombëtar shqiptar në këto zona. Po në këtë kuadër
Athina bëri çmos që të pengonte forcimin dhe afirmimin e Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare dhe ta reduktonte statusin e saj në
nivelin e një autonomie të kufizuar, ku Patriakana greke të kishte ndikim thelbësor. Nga ana tjetër qeveria greke vijoi presionin sistematik
dhe të studiuar kundrejt popullsisë shqiptare në Çamëri me qëllim që të nxiste shpopullimin dhe asimilimin etnik të saj
Kontributi i Dr. Ibrahim Temos për reformimin e sistemit arsimor osman
No full textThroughout the 19th century the Ottoman Empire undertook several reforms in the administrative area, particularly in the educational
system. In this regard, Ibrahim Temo gave a contribution of importance. However, his views were subjected to criticism because he accentuated the dire and neglected situation in which the Ottoman educational system was in at the time. In this regard, the study analyzes the personality of Ibrahim Temo and his lifetime contribution. Through various memorandums, published articles and political activity, Ibrahim Temo systematically displayed his stance in relation to the Ottoman educational system. He was particularly vocal in regards to the foreign schools opening throughout Albanian Vilayets, arguing that such acts are dangerous for the Albanian people and the Empire itself.Një personalitet me origjinë shqiptare, që ka lënë gjurmë në historinë politike dhe në mendimin pedagogjik osman është edhe dr.
Ibrahim Temo. Ai u lind më 21 mars të vitit 1865 në qytetin e Strugës, në lagjen “Murat Çelebi”.1 Pasi mori arsimin fillor në qytetin e lindjes,
në vitin 1884 ai shkoi në Stamboll ku u regjistrua për të vazhduar studimet në Fakultetin Ushtarak të Mjekësisë (Askeri Tıbbiye-i Şahane)
Piruetat greke në konferencën e paqes rreth pretendimeve mbi Shqipërinë e jugut në periudhën janar - maj 1919
No full textAt the Peace Conference in Paris (1919-1920), the discussions on the Albanian case were immediately subdued to the Greek territorial aspirations in Southern Albania, similarly to the other neighboring countries who also had expansive territorial aspirations in Albanian
lands. The governing circles in Athens, led by a charismatic and experienced diplomat, E. Venizelos, had quite ambitious goals.Konferenca e Paqes u organizua në Paris nga të pesë fuqitë kryesore fituese: Britania e Madhe, Franca, Italia, SHBA dhe Japonia, për t’i dhënë fund gjendjes së luftës dhe për t’u diktuar shteteve të mundura: Gjermanisë, Austro-Hungarisë, Perandorisë Osmane dhe Bullgarisë traktatet e paqes. Ajo filloi zyrtarisht punimet më 18 janar 1919 në ndërtesën e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Francës. Hapjen e bëri presidenti i Republikës, Raimond Puankare (Raymond Poincaré)
Soe në Shqipëri: Përpjekje për organizimin e kryengritjes së përgjithshme, 1940-1941
No full textGreat Britain was the center of diplomatic games played during the Second World War on a global level. The latter applied the
appeasement policy and maintained a tolerant and indifferent stance in regards to the Italian invasion of Albania, aiming thus to prevent the situation from becoming even tenser on an international level. It continued maintaining that stance for a considerable amount of time
after this invasion. In light of these policies, on the 31st of October 1939, Great Britain de facto recognized the 'new status' of Albania as an
occupied territory of Italy, by appointing Laurence Grafftey Smith as a General Consul in Durrës.Me pushtimin e 7 prillit 1939, Shqipëria u bë një ndër viktimat e para të agresionit fashist. Është një fakt i njohur tashmë se Britania e
Madhe e cila ishte qendra kryesore e lojës diplomatike gjatë Luftës së Dytë Botërore në shkallë botërore, mbajti qëndrim tolerant dhe
indiferent ndaj këtij pushtimi. Duke iu përmbajtur politikës së “paqëtimit” (appeasement policy) me fuqitë fashiste, ministri i Jashtëm,
Lordi Halifax, në një raport të veçantë të mbajtur mbi ngjarjet në Shqipëri më 8 prill u shpreh se Shqipëria nuk duhet bërë një casus belly,
një shkak për të shpërthyer luftën në Evropë,2 duke synuar kështu që të evitohej përhapja e tensionit në arenën ndërkombëtare