National University of Mongolia Scientific Journals
Not a member yet
7194 research outputs found
Sort by
蒙古国“乔巴山-呼特-毕其格图”铁路建设现状及对策分析
No full textThe planning and construction of the Northeast Land-Sea New Corridor have a preliminary foundation. Liaoning Province and Inner Mongolia Autonomous Region have included the Xilingol-Chifeng-Chaoyang-Jinchou Land-Sea Corridor construction in their "14th Five-Year Plan" proposals. If the "Choibalsan-Hut-Bichgetu" railway section in Mongolia is connected to it, it will be of great significance for opening a new corridor to Europe, accelerating the construction of the "China-Mongolia-Russia Economic Corridor," integrating into the "Belt and Road" initiative, and building a new development pattern with the domestic cycle as the mainstay and mutual promotion of domestic and international dual cycles
The Acceptance of Japanese Literary Works among Mongolian Readers: A Case Study of Before the Coffee Gets Cold
No full textThe public opinion survey in Mongolia shows that Japan is among the coun-tries with a high favorability rating among Mongolians, and Japanese literature is also widely popular in Mongolia. This study focuses on the novel Before the Coffee Gets Cold by Toshikazu Kawaguchi. Taking the “horizon of expectations” in reception theory as the entry point, it analyzes this work from three dimen-sions: narrative structure, text translation, and reader evaluation. Combined with the book promotion model, it explores the reasons for the high acceptance and wide dissemination of Japanese literary works among Mongolian readers. The research indicates that the remarkable achievements of Japanese literature in Mongolia result from the combined efforts of the work’s intrinsic appeal, the adoption of translation strategies tailored to the local context, and the use of digital dissemination methods under the background of the global promotion of Japanese literature.This study highlights the factors contributing to the popularity of Japanese literature in Mongolia, which may offer broader implications for cross-cultural literary exchange and the global circulation of literature
Цөмийн физикийн судалгааны төвийн тунгийн хэмжилт
No full textЭнэхүү судалгааны ажлаар Монгол Улсын Их Сургуулийн Цөмийн Физикийн Судалгааны Төв (ЦФСТ)-ийн дотоод орчны цацрагийн аюулгүй байдлыг цогцоор нь үнэлэх зорилгоор иж бүрэн хэмжилт, шинжилгээ хийлээ. Хэмжилтийн үр дүнд тус төвийн ердийн ажлын болон нийтийн эзэмшлийн 17 талбайн гамма цацрагийн тунгийн чадлын дундаж утга 0.171 ± 0.003 мкЗв/цаг бөгөөд энэ нь байгалийн цацрагийн дэвсгэр түвшинтэй дүйцэж байна. Эдгээр хэсэгт нейтрон цацраг илрээгүй болно. Харин нейтрон үүсгүүр хадгалах өрөөнд хийсэн хэмжилтээр тунгийн чадал контейнерийн гадаргуу дээр гамма цацрагийн тунгийн чадал 16.63 ± 0.42 мкЗв/ц, нейтрон цацрагийн тунгийн чадал 17.10 ± 0.02 мкЗв/ц байна. Ажилтнуудын ажлын байрны онцлогт тулгуурласан гурван загварчлал ашиглан тооцоолоход, хамгийн их өртөлттэй байж болох судлаачийн жилийн эффектив тун 0.376 ± 0.017 мЗв-ээс хэтрэхгүй байгаа нь Монгол Улсын цацрагтай ажиллагсдад зөвшөөрөгдөх дээд хязгаар болох 20 мЗв-ийн ердөө 1.9%-тай тэнцэж байна. Түүнчлэн, үүсгүүр хадгалах өрөөний хамгаалалтын системийн (контейнер, хана, хаалга) гамма цацрагийн эрчмийг сулруулах итгэлцүүрийг 97 ± 3 байна. Энэхүү судалгааны үр дүн нь ЦФСТ-ийн орчин нь ажилтан, судлаач, оюутнуудад бүрэн аюулгүй бөгөөд үндэсний стандартад бүрэн нийцэж буйг нарийвчилсан тоон үзүүлэлтээр харуулна
Химийн аргаар гарган авсан зэсийн оксидын нанонунтгийн фотокаталик болон бактерийн эсрэг идэвхийн шинж чанарын судалгаа
No full textЭнэхүү судалгаанд зэсийн оксидын нанонунтаг (CuO NPs)-ийг химийн тунадасжуулах аргаар гарган авч, түүний шинж чанар, фотокаталитик идэвх болон бактерийн эсрэг идэвхийг судлав. Судалгааны ажлын дүнд дунджаар 409 нм хэмжээтэй бөөгнөрсөн, ойролцоогоор 7.066 нм урттай, кристал хэлбэртэй, моноклин талст хэлбэртэй наннонунтаг үүссэн болох нь батлагдсан. 301.12 нм долгионы уртын мужид гэрлийн максимум шингээлт, 690 см-1 болон 490 см-1 мужид зэс хүчилтөрөгчийн холбоо (Cu-O)-ны валентын хэлбэлзэл тус тус илэрсэн. Фотокаталитик идэвхийн судалгааг метилийн хөх будагч бодис ашиглан нанонунтаг нэмсэн болон нэмээгүй үед хэт ягаан туяаны ламп ашиглан шингээлтийн спектрийг судлахад фотокаталитик маш муу буюу бараг идэвх үзүүлээгүй. Дискэнд шингээх аргаар бактерийн эсрэг идэвхийг S. aureus болон E. coli бактерийн омгуудад CuO NPs-ийн ялгаатай таван концентрацитай (1000, 500, 250, 120, 60 мг/л) уусмалыг нэмэхэд үүссэн зоны өргөнийг шугамаар хэмжсэн. Хамгийн өргөн зоныг 1000 мг/л концентрацитай нанонунтаг үзүүлсэн бөгөөд бактерийн эсрэг идэвх үзүүлэх хамгийн бага концентрацийг 250 мг/л хэмээн тогтоосон
Нейтрон идэвхжлийн шинжилгээгээр тодорхойлсон Pu+Be үүсгүүрийн орчим дахь дулааны нейтроны урсгалын түгэлт
No full textГрафитан удаашруулагчтай Pu+Be үүсгүүрээс гарах дулааны нейтроны урсгалын түгэлтийг алт (Au) болон индий (In)-гийн 2 ялтсыг шарж, цэвэр германий (HPGe) детектор бүхий гамма-спектрометрээр хэмжин, нейтрон идэвхжилийн шинжилгээний аргаар тодорхойлов
Гуравдагч хөрш: Төв Азид Монгол Улсын олон улсын байр суурь бэхжлээ.
No full textОлон улсын тавцанд манай улсын гуравдагч хөршийн бодлого танигдсаар байна. Гуравдагч хөрш гэдэг ойлголтод шинэ шинэ бүс нутаг, улс орон нэмэгдэж байгаа нь одоо цагийн гадаад бодлогын том ололт мөн бөгөөд гуравдагч хөршүүдтэй тогтоосон түншлэл жил ирэх тусам өргөжин тэлж, түншлэлийн түвшин шат ахиж байгаа нь нэг гол онцлог юм
U3Si2 түлштэй түлшээ үржүүлэн шатаах хурдан реакторын голомтын дизайны харьцуулалт
No full textTүлшээ үржүүлэн шатаадаг хурдан реактор нь цөмийн эрчим хүчний реакторын дэвшилтэт нэг төрөл бөгөөд үүнийг барьж ашигласнаар байгалийн эсвэл бага баяжуулсан уран түлш хэрэглэх тул ураны нөөцөө үр дүнтэй ашиглах, ашигласан цөмийн түлшний хэмжээг багасгах, цөмийн ашигласан түлш дахин боловсруулах өртөг өндөртэй үйлдвэрийн хомсдолыг нөхөх зэрэг олон асуудлыг шийдэх боломжтой юм.
Шингэн натри болон хар тугалга нь нейтроны алдагдал болон дулаан зайлуулах шинж чанараараа өөр өөр тул ижил чадал үйлдвэрлэхэд эдгээр хөргүүр бүхий голомтын дизайн ялгаатай байж, нейтроникийн гүйцэтгэлийг харьцуулах шаардлагатай. Иймд энэ ажлын гол зорилго нь ураны нягт өндөртэй цахиурт уран (U3Si2) түлш бүхий натри эсвэл хар тугалга хөргүүртэй түлшээ үржүүлэн шатаадаг хурдан реакторийн голомтын дизайн хийж харьцуулна. Цахиурт уран түлш нь голдуу судалгааны реакторт ашиглагдаж байсан ба хурдан реакторын уламжлалт түлш болох метал түлштэй өрсөлдөхүйц байж болно.
Энэхүү ажлаар 750 МВт чадалтай, цахиурт уран (U3Si2) түлштэй, шингэн натри эсвэл шингэн хар тугалга хөргөлттэй, сэлгэн байрлуулах схемтэй, түлшээ үржүүлэн шатаах хурдан реакторын эхлэл голомтын дизайн хийж, түлшний шаталтын анализ гүйцэтгэн нейтроникийн үзүүлэлтийг тодорхойлон харьцуулав.[ English ]
A breed-and-burn (B&B) fast reactor is an advanced type of nuclear power reactor. By building and utilizing it, it can use natural or low-enriched uranium fuel, which can solve many problems, such as efficiently using uranium resources, reducing the amount of spent nuclear fuel, and compensating the shortage of the expensive spent nuclear fuel reprocessing plant.
Liquid sodium and lead have different features on neutron loss and heat removal characteristics, so to produce the same power, the core design with these coolants must be different and the neutronic performances have to be compared.
Therefore, the main objective of this work is to design and compare a breed-and-burn fast reactor core with sodium or lead coolants, using high-density uranium silicide (U3Si2) fuel. Uranium silicide fuel has been used primarily in research reactors and may be competitive with metal fuel, the traditional fuel for fast reactors.
In this work, the design of the start-up core of a 750 MW, uranium silicide (U3Si2) fueled, liquid sodium or liquid lead cooled, breed-and-burn fast reactor with a shuffling scheme was designed, fuel burnup analysis was performed, and neutronic parameters were determined and compared
Гадаад худалдааны бодлогын квант эдийн засгийн хандлага: Монголын сүү, сүүн бүтээгдэхүүний зах зээл дэх интерференцийн нөлөө
No full textThis paper develops a foreign trade interference model to analyze the dynamics of Mongolia’s dairy market within a quantum economics framework. The study represents import volume, domestic supply, tariffs, and domestic production support measures through phase coefficients, and calculates the Policy Interference Index (PII). The findings reveal that the phase difference between import and domestic supply exerts a strong influence on supply efficiency, suggesting that PII can serve as an important indicator of policy coherence. Applying the interference model to assess the efficiency of Mongolia’s dairy trade policy constitutes a novel theoretical contribution with potential for further empirical and policy-oriented development. In this study, import and domestic supply are expressed as complex-valued wave functions. The impacts of policy instruments—such as tariffs (α(τ)) and support measures (β(s))—on phase shifts are estimated to analyze the outcomes of supply interference. Statistical data from 2010 to 2023 of the National Statistics Office were employed to compute the annual PII.The results indicate that during 2014–2016, constructive interference effects were observed, consistent with policies promoting domestic supply. In contrast, from 2017–2019, the rapid expansion of imports generated predominantly destructive interference effects. These findings demonstrate that aligning trade policy instruments in appropriate phase relations can significantly enhance supply efficiency. Therefore, the proposed interference model provides a more precise, data-driven analytical tool for formulating trade policies. It offers an innovative, research-based approach to policy design for small open economies
Хиймэл оюун ухаан ба эрх зүй: боломж, сорилт ба ирээдүйн чиг хандлага
No full textArtificial Intelligence (AI) is a vital branch of modern science and technology that utilizes computers and software to simulate human thought and develop capabilities such as information processing, learning, problem-solving, and decision-making. This study presents an overview of the historical stages of the development of AI, its basic theories, and key areas of technological development, and analyzes its potential and challenges in use, as well as its role as an international legal subject. The foundation of AI development began in the mid-20th century, and it has reached its current level with the help of innovations and algorithms that have emerged in line with the rapid progress of technological development. In recent years, AI has had a profound impact on all aspects of human life, including healthcare, education, manufacturing, transportation, and finance. This not only makes human labor easier but also opens the opportunity to solve any problem in a short time and create a more efficient system. The study was based on an analysis of documents from organizations such as the United Nations, UNESCO, the Organization for Economic Cooperation and Development, the European Union, and the Council of Europe, as well as Mongolian legal documents