National University of Mongolia Scientific Journals
Not a member yet
7194 research outputs found
Sort by
Цөмийн энергийн салбарын эрх зүйн орчны шинэчлэлт: Э.Нямдаваа, Г.Манлайжав, Б.Баатарцогт, М.Чадраабал, Г.Гэрэлмаа, Цөмийн энергийн комиссын Ажлын алба
No full textМонгол Улс дахь цацрагийн хамгаалалт, аюулгүй ажиллагааны эрх зүйн орчин, тэр дундаа өдөр тутмын үйл ажиллагаанд хэрэглэгддэг дүрэм, журмууд 1983 оноос хойш шинэчлэгдээгүй байсан тул Олон улсын атомын энергийн агентлагийн стандарт, Европын холбоо болон бусад орны туршлагыг судлан олон улсын жишигт хүргэх ажлыг гүйцэтгэв. Энэ ажлын хүрээнд цөмийн аюулгүй байдал, цацрагийн хамгаалалт, аюулгүй ажиллагааг хангуулах чиглэлээр 20 дүрэм, журам, норм, стандарт, төлөвлөгөөг боловсруулж батлуулав. Цөмийн эрчим хүчийг энхийн зорилгоор ашиглах, аюулгүй байдал, аюулгүй ажиллгаа, цөмийн зэвсэг үл дэлгэрүүлэх чиглэлээр олон улсын гэрээ, конвенциудад нэгдэн орлоо. Мөн цөмийн энергийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, цацраг идэвхт ашигт малтмалыг олборлох, боловсруулах үйл ажиллагаанд тавигдах цацрагийн хамгаалалт, аюулгүй ажиллагааны зарчмын шаардлагуудыг тусгав
Дугшихын балгас
No full textДугшихын балгасаас илэрсэн гурван дээжийг Япон улсын С14 лабораторид илгээж он цагийг тогтоолгоход 1270-1370 оны хооронд буюу Их Юань улсын үед холбогдох нь тодорхой болов. Энэхүү өгүүлэлд Дугшихын балгасаас олдсон төмрийн бэлдэц, төмөр болон зэс зоосыг тэнд байсан гар үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаатай холбон тайлбарлахыг оролдсон байна. Дугшихын балгас нь Монголын эзэнт гүрэн болон түүний дараах үед Хархорум хот руу аян жин тээдэг худалдааны замын нэг чухал зангилаа газар байжээ
ХОТ, ХӨДӨӨГИЙН ЦАЛИНГИЙН ЯЛГААТАЙ БАЙДАЛ БА ТҮҮНИЙ ДОТООД ШИЛЖИЛТ ХӨДӨЛГӨӨНД ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨ
No full textЭнэхүү судалгааны ажлаар 2022 оны ӨНЭЗС-ны өгөгдлийг ашиглан Монгол Улс дахьхот, хөдөөгийн цалингийн ялгаатай байдлыг Oaxaca-Blinder цалингийн задаргааны (wagedecomposition) аргаар тооцож, ялгаатай байдлыг үүсгэгч гол шалтгааныг олох, түүнчлэн үүнээс үүдэн гарч болох шилжилт хөдөлгөөний холбоог тогтоохыг зорилоо. Ингэхдээцалингаас шалтгаалсан шилжилт хөдөлгөөнийг нэгэн зэрэг пробит (simultaneous probit)загвараар үнэлэх, цаашлаад 2 чиглэлт шилжилт хөдөлгөөн болон цалингийн хоорондынхамаарлыг пробит загвар ашиглан тооцож үзлээ. Мөн судалгаанд малчдын өрхийн орлогыг нэг хүнд ногдох цалин руу хөрвүүлэн авч үзсэнээр Монгол Улсын эдийн засгийнонцлог болсон орон нутгийн аж ахуйг хасалгүйгээр хотын болон хөдөөгийн цалингийнзөрүүг тооцоолов. Үүний үр дүнд орон нутгийн хувийн хэвшлийн ажилчид хамгийн багацалинтай байсан бөгөөд хувийн хэвшлийн ажилчдын цалингийн ялгаа байршлаар өндөрбайлаа. Харин шилжилт хөдөлгөөн хийх магадлал цалинтай сөрөг хамааралтай, цалинөсөх тусам иргэдийн шилжилт хийх сонирхол буурч байна
THE INFLUENCE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE-GENERATED ADVERTISING ON CONSUMER PURCHASING BEHAVIOR AND INTENTIONS
No full textThis study aims to identify how AI-generated content and advertising differ from traditional advertising in terms of how information influences consumer purchase behavior and intentions. The study used quantitative analysis to determine how AI-generated advertising influences consumer purchase behavior. The study found that AI-generated advertising influences consumer behavior and purchasing intention
ЮАНЬ УЛСЫН ДУУРЬЛИГИЙН ХУУЧИН ҮГИЙН ОРЧУУЛГАД ОРЧУУЛГЫН ТАЙЛБАРЛАХ АРГЫГ АШИГЛАХ ТУХАЙ
No full textYuan Play (元曲) is a literary genre written in the 13th-14th centuries, and it retains the characteristics of the medieval language in its literary style and historical narrative (典故).
In the article take sentences with Mongolian words from Yuan Plays as an example, and proposes a method of glossing the archaic words in the sentence based on historical documents. The article demonstrates the usefulness of adding explanations, footnotes, and the use of translation glossing/footnoting methods when translating archaic chinese words preserved in sentences with the words "hudag, gudamj, hishigten, mori, buurch, ulaach, bogtag". It also demonstrates the Mongolian loanwords introduced into Chinese such as "hudag, gudam, sauha, dah" with real examples in Yuan Plays
“ТЭНГЭРЛЭГ ТУУЛЬС”-ЫН МОНГОЛ ОРЧУУЛГУУДЫГ ХАЛТИ АЖИГЛАХУЙ ДОР …
No full textАлдаа эндэгдлээ хүлээн зөвшөөрч, түүнийгээ засаж залруулахын чухлыг сургамжилсан нэн гайхамшигтай мөнхийн сонгодог бүтээл болох “Тэнгэрлэг туульс”-ыг монгол уншигчдад толилуулсан хоёр монгол орчуулгаас цөөн хэдэн бадгийг тулган, зарим дүн шинжилгээ хийж, өөрийн үзэл бодлыг хуваалцах үүднээс энэхүү илтгэлийг бэлтгэлээ. Монгол яруу найргийн нэлээд түгээмэл бөгөөд хүртээмжтэй хэлбэр хэмээн судлаачдын үздэг туульсын зохиолтой Дантегийн эл найраглал агуулгын хувьд төсөөтэй учраас хоёр орчуулагчийн аль аль нь эл байдлыг нарийн тооцож, монгол ардын туульсын хэлбэрээр толгой холбон шүлэглэх цагаан шүлгийг орчуулгадаа тулгуур болгосон нь эх зохиолын агуулгыг бүрэн дүүрэн илэрхийлэн гаргахад дөхөм үзүүлсэн хэмээн үзэх үндэстэй байна. Бид энэхүү илтгэлдээ орчуулгуудыг бүхэлд нь шинжлэн үзэх, аль нэгийг нь шүүмжлэх, эсвэл дөвийлгөн магтах зорилго агуулаагүйг энэ дашрамд дурдсуу
The Principle of Certainty and Criminal Code of Mongolia
No full textWhen making a legal syllogism comparing the norms of a special class of the Criminal code of Mongolia with a specific case or real action, there are various problems, such as the lack of understanding of the formulation of some types of crimes. It does not correspond to The Legal principle that is the main guarantee of a democratic state, so this article purposes to identify some conflicting problems of the Criminal Code and seek ways to correct and overcome them. Based on “The Principle of Legality” and “the elements of crime that make up the complex of norms”, some norms of the Criminal code and the terms that make up it were analyzed, and as a result, it was determined that the elements of some crimes in special part was legislated in a vague manner in the Criminal code and the coordination between the norms was disturbed. As a result, the “Methodology for creating and developing quantitative measures” is proposed to improve the process of drafting the Criminal Code.
Туйлын тодорхой байх зарчим ба Монгол Улсын Эрүүгийн хууль
[Товч утга]2015 онд батлагдсан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн хэм хэмжээг тодорхой тохиолдол буюу гадаад ертөнцөд бий болсон бодит үйлтэй харьцуулан эрх зүйн силлогизм хийх үед зарим төрлийн гэмт хэргийн хэм хэмжээний бүрэлдүүний томьёолол тодорхойгүй байх, хэм хэмжээнүүд өөр хоорондоо ижил утга агуулгатай байх гэх зэрэг янз бүрийн асуудал тулгарсаар байгаа билээ. Энэ нь Ардчилсан эрх зүйт төрийн үндсэн баталгаа болсон хууль ёсны зарчимд нийцэхгүй тул Эрүүгийн хуулийн зөрчилдөөнтэй зарим асуудлыг тодорхойлж, түүнийг засаж залруулах, даван туулах арга замыг эрэлхийлэхийг зорилоо. Хууль ёсны зарчим, хэм хэмжээний цогцыг бүрдүүлэгч гэмт хэргийн бүрэлдүүнд тулгуурлан Эрүүгийн хуулийн зарим хэм хэмжээ, түүнийг бүрдүүлж буй нэр томьёонд дүн шинжилгээ хийсэн ба үүний үр дүнд Эрүүгийн хуульд хэм хэмжээний цогцыг тодорхой бус байдлаар хуульчилж, хэм хэмжээ хоорондын уялдаа холбоог алдагдуулсан байна гэдгийг тодорхойлсон. Цаашлаад эрүүгийн хуулийн төсөл боловсруулах үйл ажиллагааг боловсронгуй болгоход чиглэгдсэн “хэм хэмжээг бүтээж, томьёолох арга зүйг” тодорхойлон, санал дэвшүүлсэн болно.
[Түлхүүр үг]Эрүүгийн эрх зүй, гэмт хэргийн бүрэлдүүн, хэм хэмжээ, нэр томьёо, эрүүгийн хуулийн тодорхой бус байдал
Implementation, Challenges, and Development Strategies of Inheritance Rights Regulations Under the Civil Code of Mongolia
No full textSince the adoption of Mongolia’s first Civil Code in 1926, which was based on the concepts of the country’s First Constitution, inheritance relations have been governed by the Civil Codes of 1952, 1963, 1994, and 2002. During this period, although socio-economic and property relations underwent fundamental changes, the necessary legal regulations did not see significant adjustments. As modern society and rapid economic changes make property relations increasingly complex, including the mixing of types and forms of ownership, the current legal system is no longer able to effectively address inheritance involving ownership objects and consolidated assets. Inheritance rights, as a ‘fundamental’ right provided by the Constitution, require further refinement of legal regulations. This includes addressing issues such as the requirements for the form and content of wills, conflicts in laws governing citizens and notarial procedures, the ability of entities such as notary-less subdistricts, soum governors, or other individuals designated by law to certify wills, as well as the necessary but currently missing norms in inheritance law. This article highlights these challenges and real-world issues, while also exploring solutions such as recognizing stepchildren as legal heirs, and using inheritance agreements or donation contracts as means to transfer inherited property effectively.
Монгол Улсын Иргэний хууль дахь өвлөх эрхийн зохицуулалтын хэрэгжилт, тулгамдаж буй асуудал, боловсронгуй болгох арга зам
[Товч утга]Монгол Улсын анхдугаар Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалд тулгуурлан боловсруулсан 1926 оны анхны иргэний хууль батлагдсанаас эдүгээ хүртэлх үеийн өв залгамжлалын харилцааг 1952, 1963, 1994, 2002 оны Иргэний хуулиар зохицуулж ирсэн. Уг хугацаанд нийгэм, эдийн засаг, өмчийн харилцаа үндсээрээ өөрчлөгдсөн ч түүнийг дагалдан өөрчлөгдвөл зохих эрх зүйн зохицуулалтад дорвитой өөрчлөлт ороогүй нь дээр Орчин үеийн нийгэм, эдийн засгийн хурдацтай өөрчлөлтөөс шалтгаалан өмчийн харилцаа нарийн төвөгтэй болохын хэрээр өмчийн төрөл, хэлбэр холилдох явцад үүссэн өмчлөлийн зүйлс, хөрөнгийн нэгдлийг өвлүүлэх харилцааг өнөөгийн эрх зүйгээр цаашид зохицуулах бодит боломжгүй. Өвлөх эрх нь Үндсэн хуулиар олгогдсон “үндсэн” эрх болохын хувьд энэ талаарх эрх зүйн зохицуулалтыг цаашид улам нарийвчлан боловсронгуй болгох шаардлага нь гэрээслэлийн хэлбэр, агуулгад тавигдах шаардлага, иргэн, нотариатын хуулийн хэм хэмжээний зөрчил, нотариатгүй баг, сумын засаг дарга болон хуульд заасан бусад субъект гэрээслэлийг гэрчлэх боломж, нөхцөл, өв залгамжлалын эрх зүйн зохицуулалтад зайлшгүй байвал зохих, үгүйлэгдэж буй хэм хэмжээ зэрэг асуудлуудаас харагдаж байна. Энэхүү өгүүллээр дээрх бодит байдал, тулгамдаж буй асуудлыг хөндөхийн сацуу дагавар хүүхдийг хууль ёсны өвлөгчид тооцох, өв залгамжлах гэрээ, бэлэглэлийн гэрээ байгуулах замаар өвлөгдөх хөрөнгийг өвлүүлэх нь дээрх асуудлыг шийдвэрлэх арга зам болохыг тухайлан авч үзсэн болно.
[Түлхүүр үг]Өвлөх эрх, өв залгамжлалын эрх зүйн институт, эрх зүйн шинэчлэл, эрх зүйн шинэтгэл, гэрээслэлээр өвлөх эрх, хууль ёсоор өвлөх эрх, өв залгамжлалын гэрээ, гэрээслэх эрх чөлөөний зарчим, хууль ёсоор өвлөгчийн эрхийг хамгаалах зарчим
Issues Regarding Legal Regulation of Trade in Mongolia
No full textConsidering that the issue of how to regulate trade by law in Mongolia remains an ongoing research topic, this article aims to study the legal environment of trade in Mongolia, the legal regulations of the World Trade Organization (WTO), Mongolia’s commitments, and the experiences of key trading partner countries. The goal is to determine the need for state regulation of trade, particularly through legislation, and to provide recommendations. The research findings indicate that Mongolia’s main trading partners regulate foreign trade with separate laws, which could also be implemented in Mongolia. As a WTO member, it is crucial for Mongolia to develop and define its trade policies within the framework of WTO agreements to benefit from international trade rules, manage risks, and address legal issues. Trade laws typically define the basis of state policy for foreign trade separately, which is a common international practice. Following this, it is recommended to regulate foreign trade with a separate law while specifying regulations for domestic trade by sector. For example, in the retail sector, it is necessary to consider the impact of foreign chain stores and implement policies to protect domestic retailers.
Монгол Улс дахь худалдааны эрх зүйн зохицуулалтын асуудал
[Товч утга]Монгол Улсад худалдааг хуулиар хэрхэн зохицуулах асуудал судалгааны нээлттэй сэдэв хэвээр буйг харгалзан энэ өгүүлэлд Монгол Улсын худалдааны эрх зүйн орчин, Дэлхийн Худалдааны Байгууллага (ДХБ)-ын эрх зүйн зохицуулалт, Монгол Улсын үүрэг амлалт болон худалдааны гол түнш орнуудын туршлагыг судалж, Монгол Улсад худалдааг төрөөс зохицуулах, тэр дундаа хуулиар зохицуулах асуудлыг тодорхойлж, санал, зөвлөмж дэвшүүлэхийг зорив. Судалгааны үр дүнгээс харахад Монгол Улсын худалдааны гол түншүүд гадаад худалдааг тусдаа хуулиар зохицуулдаг бөгөөд үүнийг Монгол Улсад ч мөн адил хэрэгжүүлэх боломжтой. ДХБ- ын гишүүн орны хувьд Монгол Улс худалдааны бодлогоо ДХБ-ын хэлэлцээрүүдийн хүрээнд боловсруулж, зохицуулалтаа тодорхойлох нь олон улсын худалдааны дүрмээр дэлхийн улсуудтай худалдаа хийж үр ашиг хүртэх, түүнээс үүсэх эрсдэл, эрх зүйн асуудлыг мөн тийнхүү зохицуулахад чухал. Худалдааны хууль нь гадаад, дотоод худалдааг нэгэн дор буюу хамтад нь гэхээсээ гадаад худалдааны төрийн бодлогын үндсийг тодорхойлдог нь олон улсын нийтлэг жишиг байна. Үүнийг даган гадаад худалдааг тусдаа хуулиар зохицуулах бол дотоод худалдааны зохицуулалтыг салбар бүрээр тусгайлан тодорхойлох, дотоод худалдааг салбар бүрээр нарийвчлан зохицуулах нь зүйтэйг энэ өгүүлэлд онцлов. Тухайлбал, жижиглэн худалдааны салбарт гадаадын сүлжээ дэлгүүрүүдийн нөлөөг анхаарч, дотоодын жижиглэн худалдаачдыг хамгаалах бодлого хэрэгжүүлэх хэрэгтэй.
[Түлхүүр үг]Худалдаа, худалдааны хууль, худалдааны бодлого, гадаад худалдаа, дотоод худалдаа, Дэлхийн худалдааны байгууллагын хэлэлцээрүүд
Стандарт солонгос хэлний дүрэм болон солонгос үсгийг кириллээр галиглах асуудалд: The Regulations of Standard Korean and Some Issues on the Cyrillization of Korean
No full textBased on the basic principles of the standard Korean language, including the basic regulations of correct spelling and pronunciation, the article sheds light on the problems encountered in transliterating the sounds and letters of the modern Korean language into Mongolian Cyrillic letters, analyzes the proposals put forward by previous researchers, and directs the development of standard Korean proposals. After carefully studying the relevant regulations and comparing the 19 consonants and 21 vowel sounds of the Korean language with Russian and Mongolian Cyrillic transliteration, I added my opinion by clarifying the transliteration with some differences. For example, 1) transliterate the alveolar nasal sound ‘ㄴ[n]’ with ‘нь’, and the velar nasal consonant ‘o[ng]’ with ‘н’, 2) when transliterating the 5 consonants that are pronounced unaspirated and tensed is marked using the [’] symbol transliteration as ㄲ [г’], ㄸ [д’], ㅃ [б’], ㅆ [с’], ㅉ [ж’], 3) transliteration of the Korean vowel ‘ㅓ[eo]’ into Mongolian Cyrillic with two letters 'о', taking into account the phonetic properties and experimental phonological results, 4) transliteration of the Korean vowel ‘ㅡ [eu]’ into the Mongolian vowel ‘ө’ etc. As a result, 40 Korean sounds were transliterated into Mongolian Cyrillic letters, and examples were presented (Table 16). In the future, it is necessary to discuss Korean sounds and letters in Mongolian Cyrillic with organizations and citizens who conduct training and research in this field and develop relevant standard rules, along with explanations and examples. Therefore, if you follow the rules carefully, it will become a necessary task at this time when the relations between the two countries are actively developing