Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
ИСТОРИЯ КОКАНДСКОГО ХАНСТВА В ТРУДАХ НАЦИОНАЛЬНЫХ ИСТОРИКОВ
The article examines the works of local historians who lived on the territory of the Kokand Khanate and covered the socio-economic and political processes that took place in it.Макалада Кокон хандыгынын аймагында жашаган жана анда болуп өткөн социалдык-экономикалык жана саясий процесстерди чагылдырган улуттук тарыхчылардын эмгектери каралат.В статье рассматриваются труды национальных историков, проживавших на территории Кокандского ханства и освещавших социально-экономические и политические процессы, происходившие в нем
ВЗАИМОСВЯЗЬ ПЕРИОДА ВЕГЕТАЦИИ ЛИНИЙ ХЛОПЧАТНИКА С НЕКОТОРЫМИ ХОЗЯЙСТВЕННО-ЦЕННЫМИ ПРИЗНАКАМИ В ЗАВИСИМОСТИ ОТ РЕГИОНОВ ВОЗДЕЛЫВАНИЯ
In 2020-2022, as a result of environmental tests of cotton lines of various genetic origin in three regions of Uzbekistan, as well as using two-way dispersion analysis with replication, a high genetic determinism of this trait and a certain level of its transmission were established. Lines 705, 782, 956 and 998 were identified, showing resistance to the disease in all three regions.2020-2022-жылдары Өзбекстандын үч регионунда ар кандай генетикалык келип чыккан пахта линияларын экологиялык сыноолордун натыйжасында, ошондой эле репликация менен эки тараптуу дисперсиялык анализди колдонуу менен бул белгинин жогорку генетикалык детерминанттуулугу жана анын берүү деңгээли аныкталган. 705, 782, 956 жана 998 линиялары үч аймакта тең ооруга туруштук берген.В 2020-2022 годах в результате экологических испытаний линий хлопчатника различного генетического происхождения в трех регионах Узбекистана, а также с использованием двустороннего дисперсионного анализа с репликацией установлена высокая генетическая детерминированность данного признака и уровень его трансмиссии определенный. Выявлены линии 705, 782, 956 и 998, показавшие устойчивость к заболеванию во всех трех регионах
ВЛИЯНИЕ ГЕПАЛАНА НА РОСТ И РАЗВИТИЕ МОЛОДНЯКА ГУСЕЙ
The purpose of our research was to evaluate the growth and development of young geese using the complex feed additive "Gepalan". The article presents the results of the use of the hepatoprotector "Hepalan" in the maintenance of goslings. The use of the complex feed additive "Hepalan" had a positive effect on the safety of goslings, on the increase in live weight and on the growth rate of goslings. It is recommended to use the hepatoprotector "Hepalan" for goslings in a volume of 0.75 ml per 1 liter of drinking water.Биздин изилдөөлөрдүн максаты "Гепалан" комплекстүү тоют кошумчасын колдонуу менен жаш каздардын өсүшүн жана өнүгүшүн баалоо болгон. Макалада гепатопротекторду – "Гепаланды" колдонуунун натыйжалары келтирилген. "Гепалан" комплекстүү тоют кошумчасын колдонуу балапандардын сакталышына, тирүү массанын өсүшүнө жана балапандардын өсүү темпине оң таасирин тийгизди. 0,75 литр ичүүчү сууга 1 мл көлөмүндө "Гепалан" гепатопротекторун колдонуу сунушталды.Целью наших исследований явилось оценка роста и развития молодняка гусей при использовании комплексной кормовой добавки «Гепалан». В статье представлены результаты использования гепатопротектора – «Гепалан» при содержании гусят. Использование комплексной кормовой добавки «Гепалан» оказало положительное влияние на сохранность гусят, на прирост живой массы и на скорость роста гусят. Рекомендовано использование гепатопротектора «Гепалан» для гусят в объеме 0,75 мл на 1 л питьевой воды
ВОЗДЕЙСТВИЕ ПРЕПАРАТОВ СЕЛЕНА НА МОЛОЧНУЮ ПРОДУКТИВНОСТЬ КОРОВ
The paper proves the relevance of the topic, studied the milk productivity of lactating cows. The authors give a brief description of the method of animal engineering experience. The article describes the productivity of experimental cows in different periods of lactation as a result of the action of the studied drugs E-selenium and Butophan used in the farm. Reasonable conclusions are made.Иш теманын актуалдуулугун далилдейт, саан уйлардын сут продуктуулугун изилдейт. Авторлор зоотехникалык эксперименттин методуна кыскача баяндап беришет. Чарбада колдонулуп жаткан изилденген Е-селен жана Бутофан препараттарынын аракетинин натыйжасында лактациянын ар кандай мезгилдеринде эксперименталдык уйлардын продуктуулугунун мүнөздөмөлөрү келтирилген. Негиздүү тыянактар чыгарылды.В работе доказана актуальность поставленной темы, изучена молочная продуктивность лактирующих коров. Авторы приводят краткую характеристику методики зоотехнического опыта. Дана характеристика продуктивности подопытных коров в различные периоды лактации в результате действия изучаемых препаратов Е-селен и Бутофан, применяемых в хозяйстве. Сделаны обоснованные выводы
ВЫХОД ПИТАТЕЛЬНЫХ ВЕЩЕСТВ И ЭНЕРГЕТИЧЕСКАЯ ЦЕННОСТЬ МЯСНОЙ ПРОДУКЦИИ МОЛОДНЯКА СВИНЕЙ
The results of studying the effect of the genotype of young pigs on the yield of nutrients, and the energy and biological value of meat products are presented. Positive crossbreeding of large white breed pigs with Duroc breed for the studied signs of meat products has been established.Жаш чочколордун генотипинин эт азыктарынын азыктык аш болумдуулугуна жана энергетикалык баалуулугуна тийгизген таасирин изилдөөнүн жыйынтыктары келтирилген. Эт продукциясынын изилденүүчү белгилерине ири ак тукумундагы чочколордун дурок породасы менен оң аргындашуусу аныкталды.Представлены результаты изучения влияния генотипа молодняка свиней, на выход питательных веществ и энергетическую ценность мясной продукции. Установлено положительное скрещивание свиней крупной белой породы с породой дюрок на изучаемые признаки мясной продукции
ВЛИЯНИЕ ГЕНОТИПА НА ПИЩЕВУЮ ЦЕННОСТЬ МЯСА МОЛОДНЯКА ОВЕЦ
The article presents the results of a study of the biological usefulness of the longissimus dorsi muscle of young sheep of the Tsigai, Stavropol and South Ural breeds. Analysis of our data indicates that with age, young animals of all genotypes experienced an increase in the concentration of tryptophan in the longissimus dorsi muscle and a decrease in the content of hydroxyproline, which indicates an improvement in the quality and biological usefulness of meat products. Thus, the increase in the tryptophan content in the meat of rams of the Tsigai breed in the period from 4 to 12 months was 32 mg%, Valushki - 32 mg%, lambs - 8 mg%, young animals of the South Ural breed, respectively, 36 mg%, 35 mg%, 11 mg%, Stavropol - 37 mg%, 36 mg% and 11 mg%. Intergroup differences also determined differences in the biological usefulness of meat.Макалада цигай, ставрополь жана тштүк урал тукумдарындагы токтулардын узун бел булчуңдарынын биологиялык толуктугун изилдөөнүн натыйжалары келтирилген. Биз алган маалыматтарды талдоо көрсөткөндөй, жаш курак менен бардык генотиптер триптофандын арткы булчуңунда концентрациясынын жогорулашын жана оксипролиндин азайышын көрсөтүшкөн, бул эт азыктарынын сапатын жана биологиялык толуктугун жакшырткан. Алсак, 4 айдан 12 айга чейинки мезгилде цигай тукумундагы кочкорлордун этинде триптофандын курамынын өсүшү 32 мг% ды, валушков – 32 мг% ды, ярочек – 8 мг% ды, Түштүк Урал тукумунун токтусунун тиешелүүлүгүнө жараша 36 мг%, 35мг%, 11мг% ды, ставропольскаяны – 37 мг%, 36 мг% жана 11 мг%түздү. Топтор аралык айырмачылыктар эттин биологиялык толуктугу боюнча да айырмачылыктарды шарттадыВ статье приводятся результаты изучения биологической полноценности длиннейшей мышцы спины молодняка овец цигайской, ставропольской и южноуральской пород. Анализ полученных нами данных свидетельствует, что с возрастом у молодняка всех генотипов наблюдалось повышение концентрации триптофана в длиннейшей мышце спины и снижение содержания оксипролина, что свидетельствует о улучшении качества и биологической полноценности мясной продукции. Так, увеличение содержания триптофана в мясе баранчиков цигайской породы в период от 4 до 12 мес составляло 32 мг%, валушков – 32 мг%, ярочек – 8 мг%, молодняка южноуральской породы соответственно 36 мг%, 35мг%, 11мг%, ставропольской – 37 мг%, 36 мг% и 11 мг%. Межгрупповые различия обусловили различия и по биологической полноценности мяса
ВЛИЯНИЕ ГЕНОТИПА ВАЛУШКОВ НА КАЧЕСТВО МЯСНОЙ ПРОДУКЦИИ
The article presents the results of assessing the quality of meat carcasses of purebred Romanovian boulders (I gr.), its first–generation crossbreeds with the Edilbaevsky breed (II gr. - ½ edilbai × ½ Romanovskaya) and second-generation crossbreeds (II gr. - ¾ edilbai × ¼ Romanovskaya). It was found that due to the effect of crossing, crossbreeds of II and III gr. were superior to purebred peers of I gr. according to the absolute weight of the scapular (front) cut, respectively, by 0.87 kg (32.34%) and 1.06 kg (39.40%), dorsal (middle) – by 3.17 kg (35.22%) and 3.98 kg (44.22%), rear – by 1.99 kg (36.12%) and 2.52 kg (45.73%). Crossbreeds of the II and III gr. exceeded purebred young animals of the I gr. in absolute weight of meat of the I grade by 5.59 kg (36.49%) and 7.05 kg (46.02%), relative respectively by 1.00% and 1.31%. In terms of the absolute weight of Grade II meat, the advantage was on the side of crossbreeds II and III gr., and in terms of relative weight, the leading position was occupied by purebred young I gr.Макалада таза кандуу Романов породасынын (I гр.), анын биринчи муундагы Эдилбай породасынын (II гр. - ½ Эдилбай × ½ Романовская) жана экинчи муундагы кросстун (II гр.) этинин сапатына баа берүүнүн натыйжалары берилген. . - ¾ Эдилбай × ¼ Романовская ). II жана III топтордун ортосунда кайчылаш өтүү эффектинин көрүнүшү менен байланыштуу экендиги аныкталган. 1-группадагы таза кандуу курбуларынан жогору болушкан. абсолюттук салмагы боюнча ийинин (алдыңкы) 0,87 кг (32,34%) жана 1,06 кг (39,40%) кесип, арткы каптал (орто) кесүү - 3,17 кг (35,22%) жана 3,98 кг ( 44,22%, арткы - 1,99 кг (36,12%) жана 2,52 кг (45,73%). Кросс II жана III гр. 1-группадагы таза кандуу жаш малдан жогору болушту. I сорттогу эттин абсолюттук салмагында 5,59 кг (36,49%) жана 7,05 кг (46,02%), салыштырмалуу салмагы 1,00% жана 1,31%. II сорттогу эттин абсолюттук салмагы боюнча II жана III сорттогу аргындаштырылган тукумдар тарабында артыкчылык, ал эми салыштырма салмагы боюнча I топтогу таза кандуу жаш мал алдыцкы орунду ээледи.В статье приводятся результаты оценки качества мясной туши чистопородных валушков романовской породы ( I гр.), её помесей первого поколения с эдильбаевской породой ( II гр. – ½ эдильбай × ½ романовская) и помесей второго поколения (II гр. - ¾ эдильбай × ¼ романовская). Установлено, что вследствие проявления эффекта скрещивания помеси II и III гр. превосходили чистопородных сверстников I гр. по абсолютной массе лопаточного (переднего) отруба соответственно на 0,87 кг (32,34 %) и 1,06 кг (39,40 %), спинореберного (среднего) – на 3,17 кг (35,22 %) и 3,98 кг (44,22 %), заднего – на 1,99 кг (36,12 %) и 2,52 кг (45,73 %). Помеси II и III гр. превосходили чистопородный молодняк I гр. по абсолютной массе мяса I сорта на 5,59 кг (36,49 %) и 7,05 кг (46,02 %), относительной соответственно на 1,00 % и 1,31 %. По абсолютной массе мяса II сорта преимущество было на стороне помесей II и III гр., а по относительной – лидирующее положение занимал чистопородный молодняк I гр
ВЛИЯНИЕ КОРМОВОЙ ДОБАВКИ «АМИЛОЦИН» НА ОБМЕННЫЕ ПРОЦЕССЫ В ОРГАНИЗМЕ ВАЛУШКОВ КУРДЮЧНОЙ ПОРОДЫ
The article presents the results of the study and the influence of different levels of PCD (Amylocin) on the metabolic processes in the body of the rolls of the tailed breed. Probiotic feed additive in the composition of the diet of meat and fat production in the amount of 10 g per head per day compared with control analogues significantly increased the digestibility of dry matter of the diet by 2.84%(p<0.05), organic matter-by 2.63% (p<0.05), crude protein - by 2.5% (p<0.05), crude fat – by 3.17% (p<0.05), crude fiber – by 2.92% (p<0.05) and extractive substances – by 2.49% (p<0.05). As for the increased dosages of 15 and 20 g per head per day of feed additive in the diet of the second and third experimental groups, they also have a smaller effect on the digestibility of nutrients compared to the first experimental group. It should also be noted that the degree of nitrogen assimilation from the feed was also high in the first experimental group compared to the control group – by 10.6% (p<0.001), with the second experimental group – by 5.5% (p<0.05) and with the third experimental group – by 10.06% (p<0.01). The reason for the decline of digestibility and use of nutrients of the diet with an excess of feed additives lilacina, obviously, is to reduce the secretion in the digestive tract. Studies have shown that the new probiotic Supplement has a noticeable effect on the absorption of minerals in the body of the rolls . Thus, the optimization of the amount of feed additives in the diets of animals of the first experimental group contributed to an increase in the amount of phosphorus, calcium and sulfur retained in the body compared to control analogues - by 0.53 g or 33.3 % (p<0.001), and the rolls from the second experimental group - by 0.38 g or 21.8% (p<0.001) and compared with the third experimental group that received the maximum amount of "Amylocin" (30 g/head per day) by 0.48 g or 29.2% (p<0.001).Макалада куйруктуу койлордун организминдеги зат алмашуу процесстерине ар кандай деңгээлдеги ПКДнын (амилоцин) тийгизген таасири жана изилдөөнүн натыйжалары берилген. Эт жана семиз асыл тукум уйлардын рационунун бир бөлүгү катары күнүнө 10 г өлчөмүндөгү пробиотикалык тоют кошумчасы, контролдук аналогдор менен салыштырганда, рациондогу кургак заттардын сиңирүүчүлүгүн 2,84% га (р < 0,05) бир топ жогорулатты. органикалык заттар – 2,63% (р<0,05), чийки белок – 2,5% (р<0,05), чийки май – 3,17% (р<0,05), чийки була – 2,92% (р<0,05) жана азоттуу экстрактивдүү заттарсыз - 2,49%га (р<0,05). Ал эми экинчи жана учунчу тажрыйба группасындагы уйлардын рационунда тоют ко-шумчасынын башына суткасына 15 жана 20 граммдан жогорулатылган дозалары женунде айтсак, алар да биринчи тажрыйба тобуна Караганда аш болумдуу заттардын синирууге азыраак таасирин тийгизет. Ошондой эле, тамак-аштан азотту сиңирүү деңгээли биринчи эксперименталдык топто да контролдук топко салыштырмалуу жогору болгондугун белгилей кетүү керек - 10,6% (р<0,001), экинчи эксперименталдык топ менен - 5,5% (p<0 ). 05) жана үчүнчү эксперименталдык топ менен – 10,06% (р<0,01). Тамактын сиңирүүчүлүгүнүн жана аш болумдуу заттардын пайдаланылышынын төмөндөшүнүн себеби, амилоциндин ашыкча кошулмасы менен тамак сиңирүү каналындагы секрециянын азайышы болуп саналат. Изилдөөлөр көрсөткөндөй, жаңы пробиотикалык кошулма valushki организминдеги минералдардын сиңирилишине байкаларлык таасир этет. Ошентип, биринчи эксперименталдык топтун жаныбарларынын рационундагы тоют кошумчасынын өлчөмүн оптималдаштыруу организмде кармалып калган фосфордун, кальцийдин жана күкүрттүн санын контролдук аналогдорго салыштырганда – 0,53 г же 33,3%га көбөйтүүгө шарт түздү (р < 0,001), ал эми экинчи эксперименталдык топто - 0,38 г же 21,8% (р <0,001) жана Амилоциндин максималдуу өлчөмүн (30 г/күнүнө канаттуу) 0,48 г же 29,2 алган үчүнчү эксперименталдык топ менен салыштырганда. % (p<0,001).В статье представлены результаты исследования и влияния различных уровней ПКД (Амилоцин) на обменные процессы в организме валушков курдючной породы. Пробиотическая кормовая добавка в составе рациона валушков мясо-сального направления продуктивности в количестве 10 г на голову в сутки по сравнению с контрольными аналогами достоверно увеличивала переваримость сухого вещества рациона на 2,84%(р<0,05), органического вещества - на 2,63% (р<0,05), сырого протеина – на 2,5% (р<0,05), сырого жира – на 3,17% (р<0,05), сырой клетчатки – на 2,92% (р<0,05) и без азотистых экстрактивных веществ – на 2,49% (р<0,05). Что касается повышенных дозировок 15 и 20 г на голову в сутки кормовой добавки в рационе валушков второй и третьей опытных групп, они также оказывают меньшее влияние на переваримость питательных веществ по сравнению с первой опытной группой. Следует также отметить, что степень усвоения азота от принятого с кормом, также было высокой в первой опытной группе по сравнению с контрольной – на 10,6% (р<0,001), со второй опытной группой – на 5,5% (р<0,05) и с третьей опытной группой – на 10,06% (р<0,01). Причиной снижения переваримости и использования питательных веществ рациона при избытке кормовой добавки амилоцина, очевидно, является снижение секреции в пищеварительном канале. Проведённые исследования показали, что новая пробиотическая добавка оказывает заметное влияние на усвоение минеральных веществ в организме валушков. Так, оптимизация количества кормовой добавки в рационах животных первой опытной группы способствовало повышению количества удерживаемого в организме фосфора, кальция и серы по сравнению с контрольными аналогами - на 0,53г или на 33,3 % (р<0,001), а валушками из второй опытной группы - на 0,38г или на 21,8% (р<0,001) и по сравнению с третьей опытной группой, получавшей максимальное количество "Амилоцина" (30 г/гол в сутки) на 0,48 г или на 29,2% (р<0,001)
ЛИНЕЙНЫЙ РОСТ ТЕЛОК РАЗНЫХ ПОРОД ПРИ ИНТЕНСИВНОМ ВЫРАЩИВАНИИ
The results of studying the exterior features of heifers of the red steppe, Simmental and Kazakh white-headed breeds are presented. The data obtained indicate that in all periods of cultivation, heifers of the red steppe and Kazakh white-headed breeds were inferior to the young of the Simmental breed in terms of the size of the main body measurements. So at the end of the scientific and economic experience in 18 months. the advantage of simmentals over their peers of the red steppe and Kazakh white-headed breeds in height at the withers was 11.8-13.7 cm (10.18–12.02%), height in the sacrum - 11.0-13.3 cm (9.24–11.40%), oblique trunk length (stick) - 2.7-4.8 cm (1.97-3.56%), depth chest – by 3.3-5.30 cm (5.34-8.36%), chest width – 2.10-3.70 cm (5.32-9.76%), chest circumference behind the shoulder blades – 14.8-21.2 cm (8.22-12.20%), width in macklocks – 3.1-5.7 cm (7.49-14.69%), width in the hip joints – 4.3-7.2 cm (10.16-18.27%), the half–girth of the butt - 10.3-20.4 cm (8.82-19.12%). At the same time, the maximum level of the coefficient of increase in body measurements with the age of heifers was characterized by latitudinal measurements (2.28-3.03 times), oblique trunk length (2.10-2.20 times) and half-girth of the butt (2.01–2.32 times), minimum - altitude measurements (1.52-1.68 times) and pastern girth (1.82-1.91 times).Кызыл талаа, симментал жана казак ак баш породасындагы кунаажындардын эктерьердик өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн жыйынтыктары келтирилет. Алынган маалыматтар көрсөткөндөй, кызыл талаа жана казак ак баштуу кунаажындарын багуунун бардык мезгилинде негизги дене өлчөмдөрүнүн чоңдугу боюнча жаш симментал породасынан төмөн болгон. Ошентип, 18 айдын ичинде илимий-экономикалык тажрыйба-жылдын акырына карата абал боюнча. симменталдардын кызыл талаа жана казак ак баштуу породаларынын курдаштарынан бийиктиги боюнча 11,8-13,7 см (10,18-12,02 %), сакрумдагы бийиктиги – 11,0-13,3 см (9,24-11,40 %), тулкунун кыйгач узундугу (таяк менен) – 2,7-4,8 см (1,97-3,56 %), көкүрөктүн тереңдиги – 3,3-5,30 см (5,34-8,36 %), төштүн туурасы – 2,10-3,70 см (5,32-9,76 %), төштүн ийин пышактарынын айланасы – 14,8-21,2 см (8,22-12,20 %), маклоктогу туурасы – 3,1-5,7 см (7,49-14,69 %), жамбаш муундарындагы туурасы – 4,3-7,2 см (10,16-18,27 %), жарым зад – 10,3-20,4 см (8,82-19,12 %). Мында кунаажындардын жашы менен дене өлчөөлөрүн көбөйтүү коэффициентинин Максималдуу деңгээли кеңдик ченемдери (2,28-3,03 эсе), тулкусунун кыйгач узундугу (2,10-2,20 эсе) жана задынын жарым узундугу (2,01-2,32 эсе), минималдуу бийиктик өлчөөлөрү (1,52 – 1,68 эсе) жана шыйрактын айланасы (1,82-1,91 эсе) менен мүнөздөлгөн.Приводятся результаты изучения экстерьерных особенностей телок красной степной, симментальской и казахской белоголовой пород. Полученные данные свидетельствуют, что во все периоды выращивания телки красной степной и казахской белоголовой пород уступали молодняку симментальской породы по величине основных промеров тела. Так при окончании научно-хозяйственного опыта в 18 мес. преимущество симменталов над сверстницами красной степной и казахской белоголовой породы по высоте в холке составляло 11,8-13,7 см (10,18-12,02 %), высоте в крестце – 11,0-13,3 см (9,24-11,40 %), косой длине туловища (палкой) – 2,7-4,8 см (1,97-3,56 %), глубине груди – на 3,3-5,30 см (5,34-8,36 %), ширине груди – 2,10-3,70 см (5,32-9,76 %), обхвату груди за лопатками – 14,8-21,2 см (8,22-12,20 %), ширине в маклоках – 3,1-5,7 см (7,49-14,69 %), ширине в тазобедренных сочленениях – 4,3-7,2 см (10,16-18,27 %), полу обхвату зада – 10,3-20,4 см (8,82-19,12 %). При этом максимальным уровнем коэффициента увеличения промеров тела с возрастом телок характеризовались широтные промеры (2,28-3,03 раз), косая длина туловища (2,10-2,20 раз) и полу обхват зада (2,01-2,32 раз), минимальным – высотные промеры (1,52-1,68 раз) и обхват пясти (1,82-1,91 раз)
ВЛИЯНИЕ ГЕНОТИПА ТЕЛОК И СЕЗОНА ГОДА НА ГЕМАТОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ
The article presents hematological indices of black-and-white heifers (group I), their crosses with first-generation Holsteins (½ Holstein x ½ black-and-white – group II) and second-generation (3/4 x ¼ black-and-white – group III) by seasons. It was found that second- and third-generation crossbred heifers on Holsteins of groups II and III were characterized by a higher concentration of erythrocytes and hemoglobin in the blood. At the same time, purebred black-and-white heifers of group I were inferior to them in the number of erythrocytes in the blood in the winter period by 1.92% and 4.40%, respectively, and in the summer period by 4.44% and 7.41%. Similar intergroup differences were also noted in the concentration of hemoglobin in the blood. At the same time, Holstein crossbreeds of groups II and III exceeded purebred peers of the black-and-white breed of group I in its level in the winter period by 3.92% and 8.49%, respectively, and in the summer season by 4.59% and 10.63%. At the same time, an increase in the concentration of erythrocytes and hemoglobin in the blood of heifers of all genotypes was noted with the leading position of Holstein crossbreeds of the second generation of group III. No intergroup differences were found in the content of leukocytes, mineral composition, concentration of vitamin A in the blood and acid capacity.Макалада ак-кара кунаажындардын гематологиялык көрсөткүчтөрү (I топ), анын биринчи муундагы голштейндер (½ голштейн х ½ кара-ак - II топ) жана экинчи муун (3/4 х ¼ кара-) менен айкаштары берилген. жана-ак - III топ) жылдын мезгили боюнча. II жана III группадагы голштейндердин экинчи жана учунчу муундарынын кроссбреддик кунаажындары кандагы эритроциттердин гемоглобининин жогорку концентрациясына ээ экендиги аныкталган. Мында I группадагы ак-кара породадагы таза канаажындар кандагы кызыл кан клеткаларынын саны боюнча алардан кышында 1,92 жана 4,40 процентке, ал эми жайында 4,44 процентке кем калышты. % жана 7,41%. Ушундай эле топтор аралык айырмачылыктар кандагы гемоглобиндин концентрациясында да байкалган. Мында II жана III группадагы голштейн кресттери езунун децгээли боюнча I группадагы ак-кара породасындагы таза кандуу курбуларынан кыш мезгилинде 3,92% жана жайкы сезондо 8,49% жогору болгон. 4,59% жана 10,63%га өстү. Мында III топтун экинчи муундагы голштейндик кресттердин алдыңкы позициясы менен бардык генотиптеги кунаажындардын канында эритроциттердин жана гемоглобиндин концентрациясынын жогорулашы байкалган. Лейкоциттердин курамында, минералдык курамында, кандагы А витамининин концентрациясында жана кислота сыйымдуулугунда топтор аралык айырмачылыктар болгон эмес.В статье приводятся гематологические показатели телок черно-пестрой породы (I группы), ее помесей с голштинами первого поколения (½ голштин х ½ черно-пестрая – II группа) и второго поколения (3/4 х ¼ черно-пестрая – III группа) по сезонам года. Установлено, что помесные телки второго и третьего поколений по голштинам II и III групп отмечались большей концентрацией эритроцитов гемоглобина в крови. При этом чистопородные телки черно-пестрой породы I группы уступали им по количеству эритроцитов в крови в зимний период соответственно на 1,92% и 4,40%, в летний период – на 4,44% и 7,41%. Аналогичные межгрупповые различия отмечались и по концентрации гемоглобина в крови. При этом голштинские помеси II и III групп превосходили чистопородных сверстниц черно-пестрой породы I группы по его уровню в зимний период соответственно на 3,92% и 8,49%, в летний сезон – на 4,59% и 10,63%. При этом отмечалось повышение концентрации эритроцитов и гемоглобина в крови телок всех генотипов при лидирующем положении голштинских помесей второго поколения III группы. По содержанию лейкоцитов, минеральному составу, концентрации витамина А в крови и кислотной емкости межгрупповых различий не установлено