Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
ПАТОМОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ВНУТРЕННИХ ОРГАНОВ ПОРОСЯТ ПРИ ЦИРКОВИРУСНОЙ ИНФЕКЦИИ
The pathomorphological and microscopic changes in piglets with characteristic clinical manifestations of circovirus infection were studied. It was found that during the growing period, the main reason for the withdrawal of animals from the herd (13.10%) is porcine circovirus diseases. The clinical picture of porcine circovirus infection is manifested in the form of multisystem wasting syndrome after weaning and dermatitis and nephropathy syndrome. Porcine reproductive and respiratory syndrome virus (PRRS) is added as a coinfection. Pathological examination of organs from piglets with a positive reaction to circovirus in the PCR method and subjected to diagnostic euthanasia revealed signs of interstitial pneumonia with widespread atelectasis and small foci of serous pneumonia; lymphoid tissue hypoplasia; interstitial nephritis; changes in the liver such as acute hepatitis; endocarditis and myocarditis. Histological examination of internal organs indicates the presence of abscessing purulent pneumonia in piglets. Morphological manifestations of septicemia and septicopyemia were also revealed: purulent endocarditis, purulent pericarditis, focal myocarditis, protein dystrophy of the kidney with the presence of purulent infiltrate in the area of the calyceal-pelvic system, severe protein dystrophy of the liver, hyperplasia of lymphoid tissue.Цирковирус инфекциясынын мүнөздүү клиникалык көрүнүштөрү менен чочколордун патоморфологиялык жана микроскопиялык өзгөрүүлөрү изилденген. Вегетация мезгилинде малдын үйүрдөн кетишинин негизги себеби (13,10%) чочколордун цировирустук оорулары экендиги аныкталган. Цирковирустук инфекциянын клиникалык көрүнүшү эмчектен чыгаргандан кийин көп системалуу алсыздык синдрому жана дерматит жана нефропатия синдрому түрүндө көрүнөт. Чочконун репродуктивдүү жана респиратордук синдромунун вирусу (PRRSV) – ко-инфекция. ПЦР ыкмасын колдонуу менен цирковируска оң реакциясы бар жана диагностикалык эвтаназияга дуушар болгон чочколордун органдарын өлгөндөн кийин текшерүүдө кеңири таралган ателектаз жана сероздук пневмониянын майда очоктору менен интерстициалдык пневмониянын белгилери аныкталган; лимфоиддик ткандардын гипоплазиясы; интерстициалдык нефрит; курч гепатит сыяктуу боордо өзгөрүүлөр; эндокардит жана миокардит. Ички органдардын гистологиялык изилдөөлөрү чочколордун ириңдүү пневмониясынын бар экендигин көрсөтөт. Септицемия жана септикопиемиянын мофрологиялык көрүнүштөрү да аныкталган: ириңдүү эндокардит, ириңдүү перикардит, фокалдык миокардит, жыйноочу системанын аймагында ириңдүү инфильтраттын болушу менен бөйрөктүн протеиндик дистрофиясы, боордун оор протеиндик дистрофиясы, ткандын гиперплазиясы.Изучены патоморфологические и микроскопические изменений у поросят, имеющих характерные клинические проявления цирковирусной инфекции. Установлено, что в период доращивание основной причиной выбытия животных из стада (13,10%) являются цирковирусные заболевания свиней. Клиническая картина цирковирусной инфекции проявляется в виде синдрома мульти системного истощения после отъема и синдрома дерматита и нефропатии. В роли коинфекции присоединяется вирус репродуктивно-респираторного синдрома свиней (РРСС). При патологоанатомическом исследовании органов от поросят, имеющих положительную реакцию на цирковирус в методе ПЦР и подвергнутых диагностической эвтаназии, выявлены признаки интерстициальной пневмонии с распространенными ателектазами и мелкими фокусами серозной пневмонии; гипоплазия лимфоидной ткани; интерстициальный нефрит; изменения в печени по типу острого гепатита; эндокардит и миокардит. Гистологические исследования внутренних органов свидетельствуют о наличии у поросят абсцедирующей гнойной пневмонии. Выявлены также мофрологические проявления септицемии и септикопиемии: гнойный эндокардит, гнойный перикардит, очаговый миокардит, белковая дистрофия почки с наличием гнойного инфильтрата в области чашечно-лоханочной системы, тяжелая белковая дистрофия печени, гиперплазия лимфоидной ткани
МЕСТО ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ПРЕПОДАВАНИИ ИНФОРМАТИКИ
Regardless of society, people put the issue of raising the future generation and providing them with quality education in the first place, and work to improve the education sector. Today, with the development of new information and communication technologies, the possibilities of their integration into the educational process have expanded, and they are used in various forms in the learning process, creating great opportunities to update teaching methods and improve their quality. The capabilities of these technologies are expanding everyday thanks to new unexpected discoveries. Especially in recent years, new technologies and artificial intelligence systems, including intelligent text generators such as ChatGPT, create different opinions in society and make representatives of many fields of activity think. Therefore, the main focus in the field of education is on improving the quality of education and increasing student readiness through the effective use of ICT capabilities. This article highlights the trends in the use of artificial intelligence, the Internet of Things (IoT), blockchain, augmented and virtual reality (AR/ VR), and big data in education, and discusses the use of artificial intelligence and its text intelligence generators in the subject of computer science. Examples of using some artificial intelligence tools in the subject of computer science are presented.Кайсыл гана коом болбосун, адамзат келечек муунга тарбия берүү жана аларды сапаттуу билим менен камсыздоо маселесин биринчи орунга коюп, билим берүү тармагын жакшыртуунун үстүндө иш алып барышат. Бүгүнкү күндө жаңы маалыматтык-коммуникациялык технологиялардын өнүгүшү менен аларды окуу процессине интеграциялоо мүмкүнчүлүктөрү кеңейип, окуу процессинде ар түрдүү формаларда колдонулуп, билим берүүнүн ыкмаларын жаңыртууга жана алардын сапатын жогорулатууга чоң мүмкүнчүлүктөрдү түзүп берүүдө. Бул технологиялардын мүмкүнчүлүктөрү күн сайын күтүлбөгөн жаңы ачылыштар менен толукталууда. Айрыкча акыркы жылдардагы жаңы технологиялар жана жасалма интеллект системалары, анын ичинде ChatGPT сыяктуу тексттик интеллектуалдык генераторлор коомдо түрдүү пикирлерди жаратып, ишмердүүлүктүн көптөгөн тармактарындагы өкүлдөрүн ойлонууга мажбур кылууда. Ошондуктан, билим берүү тармагында негизги басым МКТнын мүмкүнчүлүктөрүн эффективдүү пайдалануу аркылуу билим берүүнүн сапатын жогорулатууга жана окуучулардын даярдыгын жакшыртууга багытталат. Бул макалада жасалма интеллект, интернет нерселер (IoT), блокчейн, кошумча жана виртуалдык чындык (AR/VR), ошондой эле чоң маалыматтардын (Big Data) билим берүүдө колдонулуш тенденциялары баса белгиленип, жасалма интеллект жана анын тексттик интеллектуалдык генераторлорунун информатика предметинде пайдаланылышы каралып, информатика предметинде айрым жасалма интеллект куралдарын колдонуу мисалдары келтирилген.Независимо от того, в каком обществе люди ставят вопрос воспитания будущего поколения и обеспечения его качественным образованием на первое место, работают над совершенствованием сферы образования. Сегодня с развитием новых информационных и коммуникационных технологий возможности их интеграции в учебный процесс расширились, и они используются в различных формах в процессе обучения, создавая большие возможности для обновления методов обучения и повышения их качества. Возможности этих технологий расширяются каждый день благодаря новым неожиданным открытиям. Особенно в последние годы новые технологии и системы искусственного интеллекта, в том числе интеллектуальные генераторы текста, такие как ChatGPT, создают разные мнения в обществе и заставляют задуматься представителей многих сфер деятельности. Поэтому основной упор в сфере образования делается на повышение качества образования и повышение готовности учащихся за счет эффективного использования возможностей ИКТ. В данной статье освещаются тенденции использования искусственного интеллекта, Интернета вещей (IoT), блокчейна, дополненной и виртуальной реальности (AR/VR), а также больших данных в образовании, а также рассматривается использование искусственного интеллекта и его текстового интеллекта. генераторы в предмете информатики. Представлены примеры использования некоторых инструментов искусственного интеллекта в предмете информатики
ЯЗЫКОВОЕ ТАБУ В АФРИКАНСКИХ БРАКАХ
This paper presents a descriptive examination of a cultural practice within the Oromo community of Ethiopia, known as laguu or lagacha. This custom involves refraining from mentioning the names of relatives by marriage. The phenomenon is significant within ethnolinguistics, particularly in this culture, yet it remains relatively unexplored in literature. The study reveals that due to this language taboo, individuals such as spouses and in-laws refrain from using each other\u27s names and instead employ various alternative terms, many of which are newly created. It further delves into the taboo words and elucidates the methods employed to find substitutes.Бул макалада Эфиопиянын Оромо коомчулугунун лингво маданий жактан изилдөө болуп саналат. Нике мамилесиндеги туугандарынын ысымдарын атоодон алыс болууну камтыйт. Бул көрүнүш этнолингвистикада, лингво маданиятта олуттуу, адабиятта таанууда жаатында салыштырмалуу аз изилденген бойдон калууда. Изилдөө темасы ушундан улам актуалдуу экени кѳрүнүп турат. Тилдик тыюулар жубайлар жана туугандар мамилесинде кандай альтернативалуу терминдерди аркылуу колдонулары талкууланат. Тил илиминде тыюу салынган сөздөрдү, алмаштыруучу тергѳѳлѳрдү изилдѳѳ бүгүнкү күндүн талабы бойдон калууда.Это статья представляет собой описательное изучение культурной практики в рамках Оромо общины Эфиопии, известный как laguu или lagacha. Этот обычай предполагает воздержание от упоминания имен родственников по браку. Явление значительное в рамках этнолингвистики, в частности, в эту культуру, однако он остается сравнительно мало изученной в литературе. Исследование показывает, что из-за этого языковые табу, лиц например, супругов и родственников, воздержитесь от использования друг друга по именам и вместо того, чтобы использовать различные альтернативные термины, многие из которых были созданы недавно. Далее он углубляется в Табу слов и проливает свет на методы, применяемые, чтобы найти заменители
ПРОБЛЕМЫ КОНФЕССИОНАЛЬНЫХ ОТНОШЕНИЙ В ИЕРУСАЛИМЕ И ИСТОРИЧЕСКОЙ ПАЛЕСТИНЕ: ИСТОРИКО-ПРАВОВОЙ АНАЛИЗ
This article presents a general study of the historical, religious and legal aspects of the Middle East, including Jerusalem and Palestine, and analyzes the following key issues of this study: the geographical and geopolitical significance of the Middle East; historical, ethnic, religious and political changes in Palestine; the special confessional value of Jerusalem for the three monotheistic religions. In analyzing these issues, which constitute the main parts of the article, the city of Jerusalem (Jerusalem) and the religious significance of this city are related to the causes of modern conflicts, their legal and historical aspects are analyzed.Бул макалада Ортоңку Чыгыштын, анын ичинде Иерусалим менен Палестина аймагынын тарыхый, диний, жана укуктук аспектилери жалпы изилденүү менен бул изилдөөдө төмөнкү негизги маселелер талданат: Ортоңку Чыгыштын географиялык жана геосаясий мааниси; Палестинадагы тарыхый, этностук, диний жана саясий өзгөрүүлөр; Иерусалимдин үч монотеисттик дин үчүн өзгөчө конфессионалдык баалуулугу. Макаланын негизги бөлүктөрүн түзгөн бул маселелерди талдоодо, Иерусалим (Кудус) шаары жана бул шаардын диний маңыздуулугу бүгүнкү күндөгү жаңжалдардын себептери менен байланыштырылып, алардын укуктук жана тарыхый өңүттөрү анализделет.В этой статье представлено общее исследование исторических, религиозных и правовых аспектов Ближнего Востока, включая Иерусалим и Палестину, и анализируются следующие ключевые вопросы этого исследования: географическое и геополитическое значение Ближнего Востока; Исторические, этнические, религиозные и политические изменения в Палестине; Особая конфессиональная ценность Иерусалима для трех монотеистических религий.
При анализе этих вопросов, составляющих основные части статьи, город Иерусалим (Иерусалим) и религиозное значение этого города связаны с причинами современных конфликтов, анализируются их правовые и исторические аспекты
РОЛЬ КЫРГЫЗОВ В ВОЙНЕ ЗА НЕЗАВИСИМОСТЬ ВОСТОЧНОГО ТУРКЕСТАНА В 1933 ГОДА
The Xinjiang Uyghur Autonomous Region of China, or hisorically known as East Turkestan, is considered the homeland of the Kyrgyz people. The Kyrgyz have always played a role in all political and historical events there. They also actively participated in the struggle for independence of the region in the 1930s. They made a great contribution to the creation of the East Turkestan İslamic Republic, which was announced in November 1933. However, the struggle for independence in Xinjiang in the 1930s and the participation of the Kyrgyz in it are not mentioned in Kyrgyz historigraphy. This article describes the role of the Kyrgyz people in the struggle for freedom of East Turkestan in 1932-346 the courage of the Kyrgyz leaders, and their participation in various events. The article was mainly used from foreign sources.Кытайдын бүгүнкү Шинжаң Уйгур Автономдуу Аймагы же тарыхый аты Чыгыш Түркстан деп аталган жер байыртадан кыргыздардын байырлаган журту болуп эсептелет. Чөлкөмдө болуп өткөн баардык саясий, тарыхый орунтууу окуяларда кыргыздар дайыма аралашып келген. Ошондой эле кыргыздар аймактагы 1930-жылдардагы көз карансыздык үчүн болгон күрөшкө активдүү катышышкан. 1933-жылы ноябрь айында жарыяланган Чыгыш Түркстан Ислам Республикасынын курулушуна чоң салым кошушкан. Бирок 1930-жылдардагы Чыгыш Түркстандагы көз карансыздык үчүн болгон күрөш, аларга кыргыздардын катышкандыгы тууралуу кыргыз тарых наамасында айтыла бербейт. Бул макалада 1932-34-жылдардагы Чыгыш Түркстандагы азаттык үчүн болгон күрөштө кыргыздардын ролу, кыргыз лидерлеринин жасаган эрдиктери, ар түрдүү окуяларга катышкандыгы тууралуу баяндалат. Эмгек көбүнчө чет элдик булактардан пайдаланылды. Синьцзян-Уйгурский автономный район Китая, или историческое название Восточный Туркестан, считается родиной кыргызов. Кыргызы там всегда сыграли роль во все политические и истоические событиях. Также активно участвовали в борьбе за независимость региона в 1930-е годы. Они внесли большой вклад в создание Восточно Туркестанской Исламской Республики, о которой было объявлео в ноябре 1933 года. Однако борьба за независимость в Синьцзяне в 1930-е годы и участие в ней кыргызов в кыргызской историграфии не упоминаются. В данной статье описывается роль кыргызов в борьбе за свободу Восточного Туркестана в 1932-34 годах, храбрость кыргызских лидеров, их участие в различных событиях. Статья в основном использовалось из иностранных источников
ЦИАНОБАКТЕРИИ И ИХ КОНСОРЦИУМЫ НА ПРИМЕРЕ БИОЛОГИЧЕСКИХ ПРУДОВ ОЧИСТНОГО СООРУЖЕНИЯ Г. ЖАЛАЛ-АБАД
In order to understand the cleaning effect of cyanobacteria, it is necessary to pay close attention to the widespread consortium of the treatment plant in water bodies. We examined the cyanobacteria and their community of water bodies biological ponds of the sewage treatment plant in Jalal-Abad based on especially collected algae samples.Цианобактериялардын тазалоочу эффектин түшүнүү үчүн тазалоочу ишкананын суу объектилериндеги таралган консорциумуна көп көңүл буруу керек. Жалал-Абад шаарындагы саркынды сууларды тазалоочу станциянын суу объектилерин, биологиялык көлмөлөрдүн цианобактерияларын жана алардын коомдоштугун атайын алынган балырлар үлгүлөрүнүн негизинде карап чыктык.Чтобы понять очищающее действие цианобактерий, необходимо обратить пристальное внимание на широко распространенный консорциум очистных сооружений в водоемах. Мы исследовали цианобактерии и их сообщество водоемов биологических прудов очистных сооружений города Жалал-Абад на основе специально собранных проб водорослей
ОШГУ НА ПУТИ ТРАНСФОРМАЦИИ: ОТ ЮБИЛЕЯ К ЮБИЛЕЮ
The article is devoted to the successes of Osh State University over the past 5 years; between the 80th and 85th anniversary, Osh State University took a qualitative step in its development. In all areas of activity - transformation of educational and training programs in accordance with the requirements of the time for training personnel of a new formation, digitalization of the educational process and management, implementation of joint double degree educational programs with foreign universities, expansion of international relations , integration into the global educational space, focusing scientific research on solving the socio-economic problems of the region - Osh State University has achieved concrete results. Taken together, these successes undoubtedly bring closer the goals of transforming the university into a model of the university of the future and entering the QS ranking of world universities. All activities of the university are aimed at ensuring a close connection between science and education, achieving international recognition of scientific and educational activities, successful participation in international rankings, creating an effective system for commercializing scientific results aimed at solving social and economic problems. economic problems of the region and country. Osh State University is confidently moving along the path of transformation. The main strategic task of Osh State University in today\u27s conditions and the coming years is to achieve breakthrough results in the transformation of a classical university into an innovative research university and enter the world ranking of advanced universities of model 4.0.Макала ОшМУнун 80 жылдык мааракесинен 85 жылдык мааракесине чейинки 5 жыл аралыгындагы натыйжалуу ийгиликтерине, ОшМУнун өнүгүү жолунда сапат¬туу кадам таштоосун изилдөөгө багытталган. Университеттин иштеринин баардык багыттары боюнча - жаңы формациядагы адистерди даярдоо үчүн мезгилдин талаптарына шайкеш билим берүү жана окутуу программаларын трансформациялоо, окуу жараянын жана башкарууну санариптештирүү, чет өлкөлүк жогорку окуу жайлар менен биргелешкен, кош дипломдук билим берүү программаларын ишке ашыруу, эл аралык билим берүү программаларын жана мамилелерди кеңейтүү, дүйнөлүк билим берүү мейкиндигине ОшМУну интеграциялоо, илимий изилдөөлөрдү аймактын социалдык-экономикалык олуттуу маселелерин, көйгөйлөрүн чечүүгө багыттоо. Аталган багыттар боюнча акыркы жылдары ОшМУ иштиктүү натыйжаларга жетишти. Бул ийгиликтердин баардыгы, университетибизди келечектеги мыкты университеттин моделине айландырууга жана дүйнөлүк университеттердин QS рейтингине кирүү максаттарыбызга өбөлгө түзөт. Университеттин бардык ишмердүүлүгү илим менен билим берүүнүн тыгыз байланышын камсыздоого, илимий жана билим берүү ишмердүүлүгүнүн эл аралык деңгээлде таанылышына жетишүүгө, эл аралык рейтингдерге ийгиликтүү катышып, өз ордун табууга, аймактын жана өлкөнүн социалдык-экономикалык көйгөйлүү, олуттуу маселелерин чечүүгө, илимий натыйжаларды коммерциялаштыруунун натыйжалуу ыкмасын, туруктуу системасын түзүүгө багытталган. ОшМУ туруктуу өнүгүү трансформациялоо жолунда ишенимдүү бара жатат. ОшМУнун учурдагы жана жакынкы жылдардагы негизги стратегиялык максаты жана милдети классикалык университетти инновациялык изилдөө университетине айландыруу жана 4.0 моделиндеги алдыңкы университеттердин дүйнөлүк рейтингине кирүү болуп эсептелет.Статья посвящена успехам Ошского государственного университета за последние 5 лет, между 80 и 85-летними юбилеями ОшГУ сделал качественный шаг в своем развитии. Во всех сферах деятельности трансформации образовательных, учебных программ в соответствии с требованиями времени по подготовке кадров новой формации, цифровизации учебного процесса и управления, реализации совместных образовательных программ двойного диплома с зарубежными вузами, расширении международных связей, интеграции в мировое образовательное пространство, ориентировании научных исследований на решение социально-экономических проблем региона - ОшГУ достиг конкретных результатов. В совокупности эти успехи несомненно, приближают цели по преобразованию университета в модели университета будущего и вхождению в QS рейтинг мировых университетов. Вся деятельность университета направлена на обеспечение тесной связи науки и образования, достижение международного признания научной, и образовательной деятельности, успешное участие в международных рейтингах, создание эффективной системы коммерциализаций научных результатов, нацеленных на решение социально-экономических проблем региона и страны. ОшГУ уверенно идет по пути трансформации. Главная стратегическая задача ОшГУ в сегодняшних условиях и ближайшие годы достигнуть прорывных результатов в осуществлении трансформации классического университета в инновационный исследовательский университет и войти в мировой рейтинг передовых университетов модели 4.0
НОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ ОРГАНИЗАЦИИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА В ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПРЕПОДАВАТЕЛЯ МЕДИЦИНСКОГО ВУЗА
The purpose of the study is to substantiate and confirm the effectiveness of the developed new educational technologies for the organization of teaching activities of teachers and educational activities of students of higher medical educational institutions, didactic means and forms of their organization. The methodological basis for studying this problem is a competence-based approach that allows you to design the functions, characteristics, structure and content of various types of pedagogical activity of a medical university teacher in accordance with the requirements for the quality of the planned educational results of its graduates. The article presents the structure of the educational process based on the psychological processes of internalization and exteriorization. New didactic tools for teachers and students are described, which help to manage the educational and professional activities of each student in accordance with his individual educational trajectory, both in classroom classes and in independent extracurricular work on the unified educational portal of a medical university. The practical value lies in revealing to the teacher the essence of the process of "psychologization" of his professional activity, as well as in the development of educational and methodological materials for psychological and pedagogical support of the activities of the teacher and the student in the educational process.Изилдөөнүн максаты жогорку медициналык окуу жайларынын педагогдорунун окутуу ишин жана студенттердин окуу ишмердүүлүгүн уюштуруу үчүн иштелип чыккан жаңы билим берүү технологияларын, дидактикалык каражаттарды жана аларды уюштуруу формаларын негиздөө жана тастыктоо болуп саналат. Бул проблеманы изилдөөнүн методологиялык негизи болуп, анын бүтүрүүчүлөрүнүн пландаштырылган билим берүү жыйынтыктарынын сапатына карата талаптарга ылайык медициналык окуу жайдын окутуучусунун педагогикалык ишмердүүлүгүнүн ар кандай түрлөрүнүн функцияларын, мүнөздөмөлөрүн, түзүмүн жана мазмунун долбоорлоого мүмкүндүк берген компетенттүүлүк жана иш-аракет ыкмасы саналат. Макалада интериоризация жана экстериоризация психологиялык процесстеринин негизинде билим берүү процессинин түзүмү келтирилген. Окутуучу жана окуучу үчүн жаңы дидактикалык каражаттар сүрөттөлгөн, алар ар бир студенттин окуу-кесиптик ишмердүүлүгүн анын жеке билим берүү траекториясына ылайык, класстык сабактарда да, медициналык окуу жайдын бирдиктүү билим берүү порталында өз алдынча аудиториядан тышкаркы иште да башкарууга жардам берет. Изилдөөнүн практикалык мааниси болуп, "психологиялаштыруу" жараянынын маанисин окутуучуга профессионалдык ишмердүүлүгүндө ачып берүү, ошондой эле окутуу жараянына ылайык окутуучуну жана студентти психологиялык-педагогикалык колдоо үчүн окуу-методикалык материалдарды иштеп чыгуу болуп саналат.Целью исследования является обосновать и подтвердить эффективность разработанных новых образовательных технологий для организации преподавательской деятельности педагогов и учебной деятельности студентов высших медицинских учебных заведений, дидактических средств и форм их организации. Методологической основой изучения данной проблемы является компетентностно-деятельностный подход, позволяющий проектировать функции, характеристики, структуру и содержание разных видов педагогической деятельности преподавателя медицинского вуза в соответствии с требованиями к качеству планируемых образовательных результатов его выпускников. В статье представлена структура образовательного процесса на основе психологических процессов интериоризации и экстериоризации. Описаны новые дидактические средства для преподавателя и обучающегося, которые помогают управлять учебно-профессиональной деятельностью каждого студента в соответствии с его индивидуальной образовательной траекторией, как на аудиторных занятиях, так и в самостоятельной внеаудиторной работе на едином образовательном портале медицинского вуза. Практическая ценность заключается в раскрытии преподавателю сути процесса "психологизации" его профессиональной деятельности, а также в разработке учебно-методических материалов для психолого-педагогического сопровождения деятельности преподавателя и студента в образовательном процессе
ЛИНГВИСТИЧЕСКИЕ И КУЛЬТУРНЫЕ ОСОБЕННОСТИ РЕЧЕВЫХ АКТОВ ПОЗДРАВЛЕНИЯ И КОМПЛИМЕНТА В АНГЛИЙСКОМ И КЫРГЫЗСКОМ ЯЗЫКАХ
The аrticle еxplores charаcteristics of cоngratulatory and cоmplimentary speech аcts in English and Kyrgyz languages. The interest in this topic is due to the fact that as one of the types of expressive speech acts the speech act of congratulation and compliment is the main component of the etiquette speech genre.and has been widely used in the situation of festivals and in admiration. The subject of the research is the study оf the features of some speech аcts of congratulation and compliment in English and Kyrgyz languages. The interest in this topic is due to the fact that the speech act of сongratulation and сompliment as one of the types of exprеssive speеch аcts are the mаin compоnent of the etiquеtte speech gеnre and has bеen widely usеd in the situatiоn of fеstivals and in аdmiration. The purpose of the study is to reveal the concept of "congratulation and compliment" in Kyrgyz and English. The research methоd is based on cоmparative and textual anаlysis. The study examines the linguistic and cultural aspects of these speech acts, analyzing their structural and functiоnal characteristics. Special attention is given to the differencеs and similаrities in the use of cоngratulations and compliments in intercultural communication. The research is bаsed on the analysis of speech situatiоns and real-life exаmples, and includes cоnsideration of the sоcial and cultural contexts that influence the formation and perception of these speech acts.Изилдөөнүн предмeти aнглис жана кыргыз тилдериндеги куттуктaо жана кoмплимент сүйлөө aктыларынын өзгөчөлүктөрүн изилдөө. Бул темaнын кызыктуулугу куттуктaо жана кoмплимент сүйлөө актысы экспреcсивдүү cүйлөө актысынын бир түрү кaтары сүйлөө этикeт жaнрынын негизги компoненти болуп сaналып, мaйрамдык жана суктaнуу кырдaалдарда эң көп колдoнулушу менен шарттaлган. Изилдөөнүн мaксаты – кыргыз жана aнглис тилдеринде “куттуктoо жана кoмплимент” түшүнүгүн aчып берүү. Изилдөө метoду салыштырмa жана тексттик анaлизге негизделген. Мaкалада бул сүйлөө aктыларынын лингвистикaлык жана мадaний аспектилери каралып, алардын структуралык жана функционалдык өзгөчөлүктөрү анализденет. Айрыкча, куттуктоо жана мактоо сөздөрүнүн өз ара жана маданият аралык коммуникацияда колдонулушундагы айырмачылыктар жана окшоштуктар өзгөчө көңүл бурат. Изилдөө сүйлөө кырдаалдарын жана турмуштук мисалдарды талдоого негизделген, oшондой эле бул сүйлөө актылaрынын түзүлүшүнө жaна кабыл алынышынa таaсир эткен социалдык жана мaданий кoнтексттерди карoону камтыйтПредметoм исследовaния является изучениe осoбенностей речевых актoв поздрaвления и кoмплимента в английском и кыргызском языках. Интерес к дaнной теме oбусловлен тем, что речевой акт пoздравления и кoмплимента как oдин из видoв экспрессивных речевых aктов являются оснoвной сoставляющей этикетнoго речевoго жaнра и oбладают нaибольшей частoтностью упoтребления в ситуaции прaздника и вoсхищения. Целью исследовaния является раскрытие понятия «поздравление и комплимент» на материалах кыргызского и aнглийского языкoв. Метoд исследoвания основан на срaвнительном и текстoвом анализе. В обеих лингвoкультурах пoздравление и кoмплимент игрaют вaжную роль в межкультурной кoммуникации. В рабoте рaссматриваются лингвистические и культурныe aспекты этих речевых актoв, анализируются их структурные и функциональные характеристики. Осoбое внимание уделяется различиям и сходствам в использовании поздравлений и комплиментов в межкультурной коммуникации
СИСТЕМАТИЧЕСКИЙ ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ ТЕХНОЛОГИЙ БЛОКЧЕЙН В СИСТЕМАХ ДОКУМЕНТООБОРОТА
In the context of the rapidly evolving digital era, the management of documents faces persistent challenges related to data security and integrity. Blockchain technology, recognized as an innovative meta-technology, offers substantial potential to address these issues. This study aims to explore the impact of blockchain technology on document management through a comprehensive analysis of scientific publications between 2014 and 2024. A total of 517 articles from the Web of Science and Scopus databases were systematically reviewed. The findings provide a detailed overview of the current state and significance of blockchain technology in document management, highlighting its advantages, limitations, and associated challenges. Furthermore, this study identifies several key research questions and future directions, offering valuable insights for both researchers and practitioners in the field.Санариптик доордо документ башкаруу процесстерин маалымат коопсуздугу жана бүтүндүгү сыяктуу көйгөйлөр коштоп келет. Бул маселени чечүү жолу катары блокчейн технологиясынын кеңири колдонулушу байкалууда. Блокчейн – чоң потенциалга жана артыкчылыктарга ээ болгон инновациялык мета технология. Бул изилдөөдө блокчейн технологиясынын документ башкаруу тармагына болгон тассири талкууланып, 2014-2024-жылдар аралыгында жазылган макалалар жана илимий публикацияларга систематикалык талдоо жүргүзүлдү. Изилдөөнүн көлөмү Web of Science жана Scopus базалары менен чектелип, акыркы он жылдын 517 макаласы изилденди. Изилдөөнүн жыйынтыктарында документ башкаруудагы блокчейн технологиясынын учурдагы абалы жана мааниси талкууланып, тиешелүү адабияттарда талкууланган артыкчылыктар, кемчиликтер жана көйгөйлөр белгиленди. Бул жыйынтыктардын негизинде окумуштуулар жана адистер үчүн керектүү боло турган бир нече изилдөө маселелери жана багыттары аныкталды.В эпоху цифровых технологий процессы документооборота сопровождаются такими проблемами, как безопасность и целостность данных. Технология блокчейн широко используется для решения этой проблемы. Блокчейн — это инновационная мета технология с огромным потенциалом и преимуществами. В данном исследовании мы обсудили влияние технологии блокчейн на процессы документооборота, а также был проведен систематический анализ статей и научных публикаций, написанных в период с 2014 по 2024 год. Объем исследования ограничился базами данных Web of Science и Scopus, было изучено 517 статей за последние десять лет. В результатах исследования обсуждено современное состояние и значение технологии блокчейн в системах документооборота, а также отмечены преимущества, недостатки и проблемы данной сферы. На основе этих результатов определены несколько исследовательских вопросов и направлений, которые будут полезны для ученых и специалистов