Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
КОНФЛИКТЫ НА КОРЕЙСКОМ ПОЛУОСТРОВЕ: ИСТОРИЯ И СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ
No full textConflicts on the Korean Peninsula have been studied in some CIS countries, but there is almost no research on this topic in Kyrgyzstan. Taking this into account, this scientific article provides a historical-political analysis of the causes of conflicts on the Korean Peninsula, the stages of their development, the current situation, potential methods for conflict resolution, and their international significance.Корея жарым аралындагы конфликттер боюнча айрым гана КМШ өлкөлөрүндө илимий-изилдөөлөр жүргүзүлүп келсе Кыргызстанда бул теманын айланасында илимий-изилдөөлөр дээрлик жок экендигин эске алуу менен бул илимий макалада Корея жарым аралындагы конфликттердин келип чыгышынын жана конфликттердин этаптарынын тарыхына, учурдагы абалына, конфликттерди чечүү боюнча болжолдуу методдоруна тарыхый-саясий жана эл аралык маанисине анализ берилип жазылды.Конфликты на Корейском полуострове изучаются в некоторых странах СНГ, однако в Кыргызстане практически отсутствуют научные исследования по данной теме. Учитывая это, в данной научной статье представлен историко-политический анализ причин возникновения конфликтов на Корейском полуострове, этапов их развития, текущего состояния, предполагаемых методов разрешения конфликтов, а также их международного значения
ГЕОПОЛИТИЧЕСКИЕ И ЭКОНОМИЧЕСКИЕ ОТНОШЕНИЯ МЕЖДУ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКОЙ И РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИЕЙ (1991-2024 ГГ.)
No full textThe Kyrgyz Republic, on August 31, 1991, separated from the USSR and became an independent sovereign state in Central Asia. This article provides a detailed analysis of the geopolitical and economic relations between Kyrgyzstan and Russia from 1991 to 2024. The article discusses the collapse of the USSR and the early years of the Kyrgyz Republic\u27s sovereignty, including its multifaceted cooperation with Russia as a strategic partner. Additionally, it covers future prospects, new opportunities, and potential future collaborations.Кыргыз Республикасы 1991-жылы 31-августта СССРдин курамынан бөлүнүп чыгып өз алдынча Орто Азиядагы суверендүү өлкөгө айланат. Бул макалада Кыргызстан менен Орусиянын 1991-жылдан тартып 2024-жылга чейинки геосаясий жана экономикалык мамилелери боюнча кеңири баяндалат. Макала СССРдин кулашы жана Кыргыз Республикасынын алгачкы суверендүү жылдары анын ичинде стратегиялык өнөктөшү Орусия менен болгон көп тармактуу кызматташуусу тууралуу кеңири маалымат берилет. Мындан сырткары келечектеги перспективалар, жаңы мүмкүнчүлүктөр жана мындан аркы кызматташуулар жөнүндө жазылат.Кыргызская Республика в 1991 году 31 августа вышла из состава СССР и стала независимым суверенным государством в Центральной Азии. В данной статье подробно рассматриваются геополитические и экономические отношения между Кыргызстаном и Россией с 1991 по 2024 годы. Статья предоставляет информацию о распаде СССР и первых годах суверенитета Кыргызской Республики, включая её многогранное сотрудничество с Россией, которая стала стратегическим партнером. Также рассматриваются перспективы на будущее, новые возможности и дальнейшее сотрудничество между странами
РОЛЬ ТУРЦИИ В ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ: ПРИОРИТЕТ КЫРГЫЗСТАНА ВО ВНЕШНЕЙ ПОЛИТИКЕ ТУРЦИИ
No full textThe article examines the development of Turkey\u27s geopolitical and strategic activity in Central Asia, with a special focus on Kyrgyzstan as a priority partner. The historical, cultural, economic and diplomatic factors underlying the bilateral relations are analyzed, as well as Kyrgyzstan\u27s place in Turkey\u27s broader regional strategy is assessed. Based on official documents, an analysis of foreign policy initiatives and regional cooperation, it is concluded that Turkey is playing a growing role in the region, where Kyrgyzstan occupies one of the key places in Ankara\u27s multi-vector foreign policy.Макалада Түркиянын Борбордук Азиядагы геосаясий жана стратегиялык активдүүлүгүнүн өнүгүүсү каралып, Кыргыз Республикасы артыкчылыктуу өнөктөш катары өзгөчө басым менен талдоого алынат. Эки тараптуу мамилелердин негизин түзгөн тарыхый, маданий, экономикалык жана дипломатиялык факторлор изилденип, Кыргызстандын Түркиянын регионалдык стратегиясында ээлеген орду бааланат. Ресми документтердин негизинде, тышкы саясий демилгелер жана региондук кызматташтыкты талдоо аркылуу Түркиянын Борбордук Азиядагы ролу өсүп жаткандыгы тууралуу жыйынтык чыгарылып, бул процессте Кыргызстан Анкаранын көп векторлуу тышкы саясатынын алкагында негизги орундардын бирин ээлеп турганы белгиленет.В статье рассматривается развитие геополитической и стратегической активности Турции в Центральной Азии с особым акцентом на Кыргызстан как приоритетного партнёра. Анализируются исторические, культурные, экономические и дипломатические факторы, лежащие в основе двусторонних отношений, а также оценивается место Кыргызстана в более широкой региональной стратегии Турции. На основе официальных документов, анализа внешнеполитических инициатив и регионального сотрудничества делается вывод о растущей роли Турции в регионе, где Кыргызстан занимает одно из ключевых мест в многовекторной внешней политике Анкары
СОВРЕМЕННОЕ РАЗВИТИЕ АРАБСКОГО ОБЩЕСТВА
No full textThis article presents a general study of the modern development of Arab society. Modern Arab society is experiencing a period of rapid transformation, globalization, technological progress and political upheaval caused by both internal and external factors. A characteristic feature of this period is the contradictory processes of modernization and preservation of traditional values.Бул макалада араб коомунун заманбап өнүгүүсүнүн жалпы изилдөөсү берилген. Азыркы араб коому ички жана тышкы факторлор менен шартталган тез өзгөрүү, глобалдашуу, технологиялык прогресс жана саясий толкундоолор мезгилин башынан өткөрүп жатат. Бул мезгилдин мүнөздүү өзгөчөлүгү салттуу баалуулуктарды модернизациялоонун жана сактоонун карама-каршы процесстери болуп саналатВ этой статье представлено общее исследование современного развитие арабского общества. Современное арабское общество переживает период стремительных трансформаций, глобализаций, технологический прогресс и политические потрясения, вызванных как внутренними, так и внешними факторами. Характерной чертой этого периода является противоречивость процессов модернизации и сохранения традиционных ценностей
КЫРГЫЗСКО-КИТАЙСКОЕ СОТРУДНИЧЕСТВО В СФЕРЕ «ЗЕЛЕНЫХ» ИННОВАЦИЙ КАК ФАКТОР УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ
No full textThe article examines Kyrgyz-Chinese cooperation in the field of “green” innovations as a key factor in the sustainable development of Kyrgyzstan. The main areas of joint activities of the two countries are analyzed, including projects in the field of renewable energy and environmental protection. Particular attention is paid to the Belt and Road Initiative, which opens up new opportunities for the introduction of environmentally friendly technologies and practices. The article also discusses the challenges that Kyrgyzstan faces in the process of implementing joint projects, including insufficient attention to environmental standards and the need to strengthen the regulatory framework. In conclusion, the importance of further developing Kyrgyz-Chinese cooperation in the field of “green” innovations is emphasized to achieve sustainable development goals and improve the environmental situation in the region.Макалада “жашыл” инновациялар тармагындагы кыргыз-кытай кызматташтыгы Кыргызстандын туруктуу өнүгүүсүнүн негизги фактору катары каралат. Эки өлкөнүн биргелешкен ишмердүүлүгүнүн негизги багыттары, анын ичинде энергиянын кайра жаралуучу булактары жана айлана-чөйрөнү коргоо жаатындагы долбоорлор талдоого алынган. Айрыкча экологиялык таза технологияларды жана тажрыйбаларды киргизүү үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачкан “Бир алкак жана жол” демилгесине өзгөчө көңүл бурулат. Макалада биргелешкен долбоорлорду ишке ашырууда Кыргызстан туш болгон кыйынчылыктар, анын ичинде экологиялык стандарттарга жетиштүү көңүл бурулбагандыгы жана ченемдик-укуктук базаны бекемдөө зарылчылыгы да талкууланат. Жыйынтыгында туруктуу өнүгүү максаттарына жетүү жана аймактагы экологиялык абалды жакшыртуу үчүн “жашыл” инновациялар чөйрөсүндө кыргыз-кытай кызматташтыгын мындан ары өнүктүрүүнүн маанилүүлүгү баса белгиленди.В статье рассматривается кыргызско-китайское сотрудничество в сфере «зеленых» инноваций как ключевой фактор устойчивого развития Кыргызстана. Анализируются основные направления совместной деятельности двух стран, включая проекты в области возобновляемых источников энергии и охраны окружающей среды. Особое внимание уделяется инициативе «Пояс и путь», которая открывает новые возможности для внедрения экологически чистых технологий и практик. В статье также обсуждаются вызовы, с которыми сталкивается Кыргызстан в процессе реализации совместных проектов, включая недостаточное внимание к экологическим стандартам и необходимость укрепления нормативно-правовой базы. В заключение подчеркивается важность дальнейшего развития кыргызско-китайского сотрудничества в области «зеленых» инноваций для достижения целей устойчивого развития и улучшения экологической ситуации в регионе
ПАНИСЛАМИСТСКИЕ И ПАНТЮРКИСТСКИЕ ФАКТОРЫ В ВОЗНИКНОВЕНИИ БАСМАЧЕСКОГО ДВИЖЕНИЯ
Get PDFAfter the February Revolution of 1917, the Provisional Government, which switched from monarchical to republican rule, created very favorable conditions for the beginning of democratic processes in Turkestan. Never before in the history of Turkestan had there been such a political opportunity. As many historical sources testify, as a result of political and democratic processes, local religious leaders in Turkestan actively sought the right to govern in the region. Because in Turkestan, programs containing ideas of theocratic (religious) form of government were supported by the masses of the local population immersed in religion. However, these aspirations were rejected by the Bolsheviks who came to power in October, and their political organization was brutally destroyed. The results of a number of scientific studies confirm that these historical objective and subjective reasons played a major role in the birth of the long Basmachi movement in the Ferghana Valley. Of course, pan-Islamic and pan-Turkist factors undoubtedly played a dominant role in the ideology of the Basmachi movement against the Soviet in Central Asia from 1918 to the mid-1930s.1917-жылдын февраль төңкөрүшүнөн соң монархиядан республикалык башкарууга өткөн Убактылуу бийлик Түркстанда демократиялык процесстердин башталышына абдан ыңгайлуу шарттарды түзүп берди. Мурда түркстандыктардын тарыхында эч качан мындай саясий мүмкүнчүлүк болгон эмес. Саясий демократиялык процесстердин натыйжасында Түркстандагы жергиликтүү диний лидерлер аймакта башкаруу укугуна ээ болууга, абдан жигердүүлүк менен умтулгандыгын, бир топ тарыхый булактар айгинелеп турат. Анткени Түркстанда теократиялык (диний) формадагы мамлекеттик башкаруу идеяларын камтыган программалары, динге сугарылган жергиликтүү калктын калың катмары тарабынан колдоого алынган. Бирок, бул умтулууларды октябрда бийлике келген большевиктер тарабынан четке кагылып, алардын саясий уюмдашуусун катаал жол менен жок кылынган. Фергана өрөөнүндө узака созулган басмачылык кыймылдын келип чыгышына так ушул тарыхый оъективдүү жана субъективдүү себептер чоң рол ойногондугун, бир топ илимий изилдөөлөрдүн жыйынтыгы тастыктап турат. Панисламдык жана пантүркчүлдүк факторлор Орто Азия аймагында Кеңеш бийлигине каршы 1918-жылдан 1930-жылдардын орто ченине чейин басмачылар кыймылынын идеологиясы катары доминанттык ролду ойногондугу талашсыз.После Февральской революции 1917 года Временное правительство, перешедшее от монархического правления к республиканскому, создало весьма благоприятные условия для начала демократических процессов в Туркестане. Никогда прежде в истории Туркестана не было такой политической возможности. Как свидетельствуют многие исторические источники, в результате политико-демократических процессов местные религиозные лидеры Туркестана активно стремились получить право на управление в регионе. Потому что в Туркестане программы, содержащие идеи теократической (религиозной) формы правления, поддерживались массами местного населения, погруженными в религию. Однако эти стремления были отвергнуты пришедшими в октябре к власти большевиками, а их политическая организация была жестоко разрушена. Результаты ряда научных исследований подтверждают, что эти исторические объективные и субъективные причины сыграли большую роль в зарождении длительного басмаческого движения в Ферганской долине. Конечно, панисламский и пантюркистский факторы, несомненно, сыграли доминирующую роль в идеологии басмаческого движения против Совета в Средней Азии с 1918 по середину 1930-х годов
ПРОБЛЕМЫ И ВОЗМОЖНОСТИ РАЗВИТИЯ СЕКТОРА ЧАСТНЫХ УСЛУГ ПО РАЗВИТИЮ БИЗНЕСА ДЛЯ МАЛЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ В КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКЕ
Get PDFThis article examines the state of the business development services market in the Kyrgyz Republic, with an emphasis on the role of private providers and trade associations. Based on surveys and interviews conducted as part of a mission by the Organization for Economic Cooperation and Development, it analyzes institutional and market barriers to the provision of business development services. Special attention is paid to the problems of access of microenterprises to consulting, information and training services. Key problems hindering the development of the private sector in this area are identified, and directions for improving state policy are proposed in order to increase the availability and efficiency of business development services.Бул макалада жеке провайдерлердин жана соода ассоциацияларынын ролуна басым жасоо менен Кыргыз Республикасындагы бизнести өнүктүрүү боюнча кызмат көрсөтүүлөр рыногунун абалы каралып, Экономикалык Кызматташтык жана Өнүгүү Уюмунун миссиясынын алкагында жүргүзүлгөн сурамжылоонун жана интервьюлардын негизинде бизнести өнүктүрүү боюнча кызматтарды көрсөтүүдө институционалдык жана рыноктук тоскоолдуктар талданат. Микро ишканалардын консультациялык, маалыматтык жана окутуу кызматтарына жетүү көйгөйлөрүнө өзгөчө көңүл бурулган. Бул чөйрөдө жеке секторду өнүктүрүүгө тоскоол болгон негизги көйгөйлөр аныкталып, бизнести өнүктүрүү боюнча кызмат көрсөтүүлөрдүн жеткиликтүүлүгүн жана натыйжалуулугун жогорулатуу максатында мамлекеттик саясатты өркүндөтүү багыттары сунушталат.В статье рассматривается состояние рынка услуг по развитию бизнеса в Кыргызской Республике, с акцентом на роль частных поставщиков и торгово-промышленных ассоциаций. На основе данных опросов и интервью, проведённых в рамках миссии Организацией экономического сотрудничества и развития, анализируются институциональные и рыночные барьеры в сфере предоставления услуг по развитию бизнеса. Отдельное внимание уделено проблемам доступа микропредприятий к консалтинговым, информационным и обучающим услугам. Выявлены ключевые проблемы, сдерживающие развитие частного сектора в этой сфере, и предложены направления совершенствования государственной политики в целях повышения доступности и эффективности услуг по равзитию бизнеса
СВЯЗЬ МЕЖДУ РАЗНЫХ ФОРМ ПРЕДСТАВЛЕНИЯ МНОГОМЕРНЫХ СИНГУЛЯРНЫХ ИНТЕГРАЛОВ
No full textMany problems of mechanics, theory of analytical functions of mathematical physics, etc. are connected with multidimensional singular integral equations. Therefore, naturally the question of what connection exists between different forms of singular integrals is of interest and in the article this question is studied on the example of Φ(x)=∬ M(x,y) φ(y)dy, S r²
where φ(x) and Φ(x) are the vector of the function, and M(x,y) is some matrix, if х ∈ S, then this integral is a singular integral.Көп өлчөмдүү сингулярдуу интегралдык теңдемелер менен механиканын көптөгөн маселелери, математикалык физиканын аналитикалык функцияларынын теориясы жана башкалар байланышкан. Ошондуктан, сингулярдык интегралдардын ар кандай формаларынын ортосунда кандай байланыш бар деген суроо табигый түрдө кызыктуу жана макалада бул суроо Φ(x)=∬ M(x,y) φ(y)dy, S r²
мисалында изилденет, мында φ(x) жана Φ(x) функциянын вектору, ал эми M(x,y) кандайдыр бир матрица, эгерде х ∈ S болсо, анда бул интеграл сингулярдык интеграл болот. Многие задачи механики, теории аналитических функции математической физики и т.д. связаны с многомерными сингулярными интегральными уравнениями. Поэтому естественно интересен вопрос о том, какая существует связь между разными формами сингулярных интегралов и в статье изучается именно этот вопрос на примере
Φ(x)=∬ M(x,y) φ(y)dy, S r²где φ(x) и Φ(x) - вектор функции, а M(x,y) некоторая матрица, если х ∈ S, то данный интеграл является сингулярным интегралом. 
ОРГАНИЗАЦИОННЫЕ МОДЕЛИ И ПРОФИЛАКТИЧЕСКАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ ПЕРВИЧНОЙ МЕДИКО-САНИТАРНОЙ ПОМОЩИ В УРАНОВЫХ БИОГЕОХИМИЧЕСКИХ ЗОНАХ (ЛИТЕРАТУРНЫЙ ОБЗОР)
No full textThis literature review analyzes and summarizes scientific publications devoted to organizational models and preventive measures in primary health care (PHC) in uranium biogeochemical zones and environmentally disadvantaged areas associated with uranium man-made legacy. Conceptual approaches to the role of PHC in public health protection for populations exposed to long-term radiation and chemical environmental factors are examined. Particular attention is paid to the coverage of preventive medical examinations, the quality of medical examinations and follow-up, and factors limiting the effectiveness of preventive work at the primary health care level. Literary sources point to the irregularity of preventive examinations, the perfunctory nature of medical checkups, the inadequate adaptation of standard algorithms to environmental risk conditions, the weak integration of public health education efforts, and the lack of stable registries of risk groups, which reduces the continuity of monitoring and the manageability of preventive programs. Data on the burden on primary health care, the use of risk-based prevention mechanisms, territorial population stratification, and the use of radiation and environmental monitoring information in planning medical interventions are summarized. A separate section is devoted to an analysis of international experience, including the implementation of digital registries, standardized monitoring protocols, mobile forms of medical care, intersectoral collaboration, and programs to improve public health literacy. The importance of integrating medical, sanitary-hygienic, and engineering-environmental measures, as well as the readiness of primary health care to respond to emergencies, is emphasized. A conclusion is drawn regarding the need for systemic optimization of organizational models and preventive activities in primary health care in uranium biogeochemical zones using risk stratification, risk group registries, and integrated medical and environmental risk management.Макала уран биогеохимиялык зоналарында жана урандын техногендик калдыктары менен байланышкан экологическиялык жактан кооптуу аймактарда баштапкы медициналык-санитардык жардамды (БМСЖ) юштуруу жана алдын алуу чарарары боюнча илимий басылмаларды талдоого жана жалпылого арналган. Узак мөөнөттүү радиациялык жана экологиялык факторлорго болгон калктын коомдук ден соолуктарын коргоодогу БМСЖнын мааниси концептуалдык жактан каралат. Алдын алуучу медициналык кароолордун жеткиликтүүлүгүнө жана андан кийинки байкоолордун сапатына, ошондой эле баштапки медициналык-санитардык жардам деңгээлиндеги алдын алуу иштеринин натыйжалулугуна таасир этүччү факторлорго өзгөчө көңүл бурулат. Адабияттар алдын алуучу кароолордун үзгүлтүксүздүгүнө, медициналык кароолордун үстүртөн жүргүзүлүшүнө, стандарттуу алгоритмдердин экологиялык тобокелдикторге жетиштүү деңгээлде ыңгайлашпагандыгына, коомдук саламаттыкты сактоо боюнча билим берүү аракеттеринин начар интеграцияланышына жана тобокелдик топторунун туруктуулугунун жоктугуна басым жасашат, бул мониторингдин үзгүлтүксүздүгүн жана алдын алуу программаларын башкарууну начарлатат. Баштапки медициналык-санитардык жардамдин жүгү, тобокелдикке негизделген алдын алуу механизм колдонуу, калктын аймактык стратификации жана медициналык кийлигишүүүлөрдү пландаштыруудалы жана экологиялык мониторинг маалыматын пайдалау боюнча маалыматтар кыскача баяндалат. Өзүнчө бөлүм эл аралык тажрыйбаны, анын ичинде санариптик реестрлерди, стандартташтырылган Мониторинг протоколдорун, медициналык жардамдын мобилдик формарын, тармактар аралык кызматташууну жана коомдук саламаттыкты сактоо боюнча сабаттуулукту жогорулатуу программаларын ишке ашырууну талдоого арналган. Медициналык, санитарык-гигиеналык жана инженерно-экологялык чараларды интеграциялоонун, ошондой эле баштапкы медициналык-санитардык жардамдын өзгөчө кырдаалдарга жооп кайтаруу даярдыгы баса белгиленет. Уран биогеохимиялык зоналарда баштапки медициналык-санитардык жардам тобокелдиктерди стратификация, тобокелдик топторунун реестри жана интеграцияланган медициналык жана экологиялык тобокелдиктерди башкаруу колдонуу менен уюштуруу модельдерин жана алдын алуу иш-чараларын системалуу оптималдаштыруу зарылдыгы жөнүндө жыйынтык чыгарылат.В данном литературном обзоре проведен анализ и обобщение научных публикаций, которые посвящены организационным моделям работы и профилактическим мероприятиям в первичной медико-санитарной помощи (ПМСП) в урановых биогеохимических зонах и экологически неблагополучных районах, связанных с урановым техногенным наследием. Рассмотрены концептуальные подходы к значению ПМСП в системе охраны здоровья населения, находящегося под длительным воздействием радиационных и химических факторов окружающей среды. Особое внимание уделено вопросам охвата профилактическими медицинскими осмотрами, качеству диспансеризации и диспансерного наблюдения, а также факторам, ограничивающим эффективность превентивной работы на уровне первичной медицинской помощи. Литературные источники указывают на нерегулярность профилактических обследований, формальный характер диспансеризации, недостаточную адаптацию стандартных алгоритмов к условиям экологического риска, слабую интеграцию санитарно-просветительной работы и отсутствие устойчивых регистров групп риска, что снижает непрерывность наблюдения и управляемость профилактических программ. Обобщены данные о нагрузке на ПМСП, использовании механизмов профилактики, ориентированных на риск, территориальной стратификации населения и применении информации о радиационно-экологическом мониторинге в планировании медицинских мероприятий. Отдельный раздел посвящен анализу зарубежного опыта, включая внедрение цифровых регистров, стандартизированных протоколов наблюдения, мобильных форм медицинской помощи, межсекторального взаимодействия и программ повышения медицинской грамотности населения. Подчеркивается значение интеграции медицинских, санитарно-гигиенических и инженерно-экологических мероприятий, а также готовности ПМСП к реагированию на чрезвычайные ситуации. Сделан вывод о необходимости системной оптимизации организационных моделей и профилактической деятельности ПМСП в урановых биогеохимических зонах с использованием риск-стратификации, регистров групп риска и комплексного управления медико-экологическими рисками
СИСТЕМА ОЦЕНКИ КОМПЕТЕНЦИЙ ПРОГРАММИСТОВ В КЫРГЫЗСТАНЕ: ТЕКУЩЕЕ СОСТОЯНИЕ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ
No full textThe study focuses on a deep analysis of the process of evaluating the professional qualities and programming skills of IT specialists in Kyrgyzstan. The main objective of the work is to develop an objective, multifaceted, and up-to-date system for assessing the professional qualities and skills of programmers at the initial stages of their training. The research covers the role of programming courses, the integration of theoretical and practical knowledge, as well as the development of new evaluation methods that meet the current requirements of the IT sector. To achieve this goal, the need to create a dynamic and multifaceted system for assessing the competencies of programmers is emphasized. The study discusses methods of assessment through testing, expert evaluations, and practical assignments. Additionally, suggestions are provided for addressing the shortcomings of the existing education system. This research is aimed at developing new methodological and instrumental solutions to improve the training and development of professional qualities of IT specialists in Kyrgyzstan.Изилдөө Кыргызстандын IT адистеринин кесиптик сапаттарын жана программалоо жөндөмдөрүн баалоо процессин терең изилдөөгө багытталган. Бул иш-чаранын негизги максаты — программисттерди даярдоонун баштапкы этаптарында алардын кесиптик сапаттарын жана жөндөмдөрүн объективдүү, көп кырдуу жана актуалдуу баалоо системасын иштеп чыгуу. Изилдөө программалоо сабактарынын ролун, теориялык жана практикалык билимдердин интеграциясын, ошондой эле заманбап IT тармагынын талаптарына ылайык жаңы баалоо ыкмаларын иштеп чыгуу маселелерин камтыйт. Бул максатка жетүү үчүн, программисттин компетенцияларын баалоонун динамикалуу жана көп тараптуу системасын түзүүнүн зарылдыгы баса белгиленген. Изилдөөдө тестирлөө, эксперттик баалоо жана практикалык тапшырмалар аркылуу адистердин даярдыгын баалоо ыкмалары каралат. Мындан тышкары, учурдагы билим берүү системасындагы кемчиликтер жана алардын жоюлуусу үчүн сунуштар берилген. Бул изилдөө Кыргызстандагы IT адистеринин кесиптик сапаттарын өнүктүрүү жана аларды даярдоо процессин жакшыртуу үчүн жаңы методикалык жана инструменталдык чечимдерди иштеп чыгууга багытталган.Исследование направлено на глубокий анализ процесса оценки профессиональных качеств и навыков программирования IT-специалистов в Кыргызстане. Основная цель работы — разработка объективной, многогранной и актуальной системы оценки профессиональных качеств и навыков программистов на начальных этапах их подготовки. Исследование охватывает роль учебных дисциплин по программированию, интеграцию теоретических и практических знаний, а также разработку новых методов оценки, соответствующих современным требованиям IT-сектора. Для достижения этой цели подчеркивается необходимость создания динамичной и многогранной системы оценки компетенций программистов. В работе рассматриваются методы оценки через тестирование, экспертные оценки и практические задания. Также представлены предложения по устранению недостатков существующей образовательной системы. Данное исследование направлено на разработку новых методических и инструментальных решений для улучшения подготовки и развития профессиональных качеств IT-специалистов в Кыргызстане