Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
ОБРАЗОВАНИЕ И ЛИКВИДАЦИЯ ЖЕНСКОЙ НЕГРАМОТНОСТИ В КЫРГЫЗСТАНЕ В СОВЕТСКИЙ ПЕРИОД
No full textThis article examines in detail the formation of the Soviet system of education and upbringing, as well as its impact on social and societal transformations. After the establishment of Soviet power, the primary goal was to raise the younger generation as citizens devoted to society, collectivist in nature, and oriented toward socialist values. To achieve this aim, the state undertook measures such as eradicating illiteracy, creating educational institutions, and introducing a new policy of upbringing. Special emphasis was placed on raising women’s educational levels and ensuring their active participation in public life and the productive sphere, which was regarded as one of the central ideological priorities. Statistical data show that between 1897 and 1970 women’s literacy rates rose to nearly complete coverage, while the number of women with higher education increased significantly. As a result, the educated mother came to be regarded as an ideological force of socialist society and a key figure in raising the new generation. Soviet educational policy is thus viewed as a product of historical transformations aimed at strengthening social unity, fostering Soviet patriotism, and consolidating the principles of equality.Бул макалада советтик билим берүү жана тарбия системасынын түзүлүшү, анын коомдук жана социалдык өзгөрүүлөргө тийгизген таасири кеңири талданат. Совет бийлиги орногондон кийин негизги максат жаш муунду коомго берилген, коллективчил жана социалисттик баалуулуктарды өздөштүргөн жаран катары тарбиялоо болгон. Бул максатка жетүү үчүн сабатсыздыкты жоюу, билим берүү мекемелерин уюштуруу жана жаңы тарбиялык саясатты киргизүү мамлекеттик деңгээлде жүргүзүлгөн. Айрыкча аялдардын билим деңгээлин жогорулатуу, алардын коомдук турмушка жана өндүрүш тармагына активдүү катышуусун камсыздоо идеологиялык негиздердин борбордук багыттарынын бири катары белгиленген. Статистикалык маалыматтар 1897–1970-жылдар аралыгында аялдардын сабаттуулук көрсөткүчү дээрлик толук деңгээлге жеткенин жана жогорку билимге ээ болгондордун саны кескин өскөнүн көрсөтөт. Натыйжада билимдүү эне социалисттик коомдун идеологиялык күчү жана жаңы муунду тарбиялоонун башкы фигурасы катары бааланган. Советтик билим берүү саясаты коомдун биримдигин, социалисттик патриотизмди жана теңдик принциптерин чыңдоого багытталган тарыхый өзгөрүүлөрдүн жемиши катары каралат.В данной статье подробно рассматривается формирование советской системы образования и воспитания, а также её влияние на общественные и социальные изменения. После установления советской власти основной целью стало воспитание молодого поколения как преданных обществу, коллективистских граждан, усвоивших социалистические ценности. Для достижения этой цели на государственном уровне проводились меры по ликвидации неграмотности, созданию образовательных учреждений и внедрению новой воспитательной политики. Особое внимание уделялось повышению уровня образования женщин, обеспечению их активного участия в общественной жизни и производственной сфере, что рассматривалось как одно из ключевых идеологических направлений. В результате образованная мать рассматривалась как идеологическая сила социалистического общества и главная фигура воспитания нового поколения. Советская образовательная политика стала результатом исторических преобразований, направленных на укрепление единства общества, развитие советского патриотизма и утверждение принципов равенства
ВЛИЯНИЕ ГЛОБАЛИЗАЦИИ НА КУЛЬТУРУ КЫРГЫЗСТАНА И ЦЕННОСТИ МОЛОДЕЖИ: МЕЖДУНАРОДНЫЕ АСПЕКТЫ
No full textThe article examines the impact of the globalization process on the culture of Kyrgyzstan and the values of young people. Both the positive and negative consequences of globalization for the sociocultural identity of Kyrgyz society, particularly its youth, are considered. It is emphasized that globalization leads to significant changes in social life, including shifts in value orientations, cultural traditions, and moral paradigms among young people. The article analyzes the process of combining traditional and new, Western and local cultural elements, which results in the transformation of the youth value system and the formation of new social and cultural models of behavior. Special attention is paid to the crisis of traditional values, the strengthening of individualism and pragmatism, as well as the need to develop the qualities of an active and initiative-driven generation capable of adapting to the dynamic socio-economic conditions of contemporary Kyrgyzstan. The article highlights the importance of preserving national identity through the revival of language, history, and cultural traditions in the context of globalization-driven changes.Макалада глобалдашуу процессинин Кыргызстандын маданиятына жана жаштардын баалуулуктарына тийгизген таасири изилденет. Глобалдашуунун кыргыз коомуна, айрыкча жаштардын социо-маданий идентичтүүлүгүнө тийгизген оң жана терс натыйжалары каралып чыкты. Глобалдашуу коомдук турмушта, анын ичинде жаштардын баалуулук багыттарынын, маданий салттардын жана моралдык парадигмалардын өзгөрүшүнө алып келе турган маанилүү өзгөрүүлөргө себепкер экени белгиленди. Салттуу жана жаңы, батыш жана жергиликтүү маданий элементтердин айкалышуу процесси талданып, бул жаштардын баалуулук системасынын трансформациясына жана жаңы социалдык жана маданий жүрүм-турум үлгүлөрүнүн калыптанышына алып келери көрсөтүлдү. Салттуу баалуулуктардын кризиси, индивидуализм менен прагматизмдин күчөшүнө, ошондой эле Кыргызстандын динамикалуу социалдык-экономикалык шарттарына ылайыкташа билген активдүү жана демилгелүү муундун калыптанышынын зарылдыгына өзгөчө көңүл бурулду. Макалада глобалдашуу өзгөрүүлөрү шартында тил, тарых жана маданий салттарды жандантуу аркылуу улуттук идентичтуулукту сактоонун маанилүүлүгүнө басым жасалды.В статье исследуется влияние процесса глобализации на культуру Кыргызстана и ценности молодежи. Рассмотрены как положительные, так и отрицательные последствия глобализации для социокультурной идентичности кыргызского общества, в частности молодежи. Подчеркивается, что глобализация приводит к существенным изменениям в общественной жизни, включая смену ценностных ориентиров, культурных традиций и нравственных парадигм у молодежи. Анализируется процесс сочетания традиционных и новых, западных и местных культурных элементов, что вызывает трансформацию системы ценностей молодежи и формирование новых социальных и культурных моделей поведения. Особое внимание уделено кризису традиционных ценностей, усилению индивидуализма и прагматизма, а также необходимости развития качеств активного и инициативного поколения, способного адаптироваться к динамичным социально-экономическим условиям современного Кыргызстана. Статья подчеркивает важность сохранения национальной идентичности через возрождение языка, истории и культурных традиций в условиях глобализационных изменений
СУБЪЕКТЫ И КЛАССИФИКАЦИЯ КОРПОРАТИВНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ В СОВРЕМЕННОМ ПРАВЕ
No full textThe article examines the subjects of corporate responsibility and its classification in modern law. It analyzes the main approaches to defining the essence of corporate responsibility, identifying key subjects and their role in ensuring the sustainable functioning of corporations. Particular attention is paid to the types of corporate responsibility and their legal regulation in both national and international contexts. Based on the conducted research, the paper provides conclusions and recommendations aimed at improving the corporate responsibility mechanism in order to enhance transparency and protect investors’ interests.Бул макалада корпоративдик жоопкерчиликтин субъекттери жана анын заманбап укукта классификациясы каралат. Корпоративдик жоопкерчиликтин мазмунун аныктоонун негизги ыкмалары талданат, негизги субъекттер жана алардын корпорациялардын туруктуу иштешин камсыз кылуусундагы ролу белгиленет. Корпоративдик жоопкерчиликтин түрлөрүнө жана алардын улуттук жана эл аралык укуктук жөнгө салынуусуна өзгөчө көңүл бурулат. Изилдөөнүн жыйынтыгында ачык-айкындуулукту жогорулатуу жана инвесторлордун кызыкчылыктарын коргоо максатында корпоративдик жоопкерчилик механизмин өркүндөтүүгө багытталган сунуштар берилет.В статье рассматриваются субъекты корпоративной ответственности и ее классификация в современном праве. Анализируются основные подходы к определению содержания корпоративной ответственности, выделяются ключевые субъекты и их роль в обеспечении устойчивого функционирования корпораций. Особое внимание уделяется видам корпоративной ответственности, а также их правовому регулированию в национальном и международном контексте. На основе проведенного исследования предлагаются выводы и рекомендации по совершенствованию механизма корпоративной ответственности в целях повышения прозрачности и защиты интересов инвесторов
СОСТОЯНИЕ, ДОСТИЖЕНИЯ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ ОВЦЕВОДСТВА В УЗБЕКИСТАНЕ
No full textSheep breeding in Uzbekistan occupies one of the leading positions in the agricultural sector and is an important source of livestock products – mutton, wool, and sheepskins. In conditions of limited forage resources and the predominance of desert and semi-desert pastures (more than 21 million hectares), and the need to increase the productivity of local breeds, the task of breeding livestock renewal becomes especially urgent. Considering the climatic characteristics of the country and market requirements, the creation of new, more productive and sustainable sheep breeds is of strategic importance. The purpose of this study was to comprehensively analyse the state of sheep breeding in Uzbekistan and generalise data on breeding work to create a new factory type of fat-tailed sheep of meat and fat production, obtained by crossing the Jaydari and Hissar breeds. In the course of the study, methods of targeted factory crossing, selection and breeding, and a comprehensive assessment of zootechnical indicators were used. Breeding work was carried out in 2009-2022 in conditions of farms and scientific institutions of mountainous and foothill regions. As a result, a new type of sheep was described – “Akchasai”, officially registered in 2024 (patent No. ZAP 34). Animals of this type demonstrate consistently high rates: the live weight of breeding rams reaches 120-140 kg, ewes – up to 100 kg, which is 20-25% higher than the parameters of the original breed. High viability, early maturity, resistance to climatic stress, and stability of inherited traits make this type a valuable breeding resource. By 2022, a breeding core of 5,100 animals had been formed. The practical significance of the research lies in expanding the genetic potential of domestic sheep breeding and forming a scientific base for its sustainable development in UzbekistanӨзбекстанда кой чарбачылыгы агрардык сектордо алдыңкы орундардын бирин ээлейт жана мал чарбачылыгынын маанилүү булагы болуп саналат – эт (кой эти), жүн жана каракүл өндүрүү. Чектелген тоют ресурстары, ошондой эле 21 млн гектардан ашык чөл жана жарым чөл жайыттардын үстөмдүгү шартында, жергиликтүү породалардын продуктивдүүлүгүн жогорулатуу зарылчылыгы туулат. Өлкөнүн климаттык өзгөчөлүктөрүн жана базардын талаптарын эске алуу менен, жаңы, жогорку өндүрүмдүү жана туруктуу кой породаларын түзүү стратегиялык мааниге ээ. Бул изилдөөнүн максаты – Өзбекстандагы кой чарбачылыгынын абалын ар тараптуу талдоо жана эт-салоо багытындагы жаңы заводдук курдючтук кой порода тибин түзүүгө багытталган селекциялык иштердин жыйынтыктарын жалпылоо болуп саналат. Изилдөөдө заводдук багытталган аргындаштыруу, тандоо жана курактоо ыкмалары, ошондой эле зоотехникалык көрсөткүчтөрдү комплекстүү баалоо колдонулган. Селекциялык иштер 2009-2022-жылдары тоолуу жана тоо этектери аймактарындагы фермердик чарбаларда жана илимий мекемелерде жүргүзүлгөн. Натыйжада 2024-жылы расмий түрдө катталган (патент № ZAP 34) “Акчасай” аттуу жаңы кой тиби сүрөттөлгөн. Бул типтеги малдар туруктуу жогорку көрсөткүчтөрдү көрсөтөт: асыл тукум кочкорлордун тирүү салмагы 120-140 кг, кочкорлордуку 100 кг га чейин жетет, бул көрсөткүчтөр баштапкы породадан 20-25% жогору. Жогорку жашоого жөндөмдүүлүк, эрте жетилүү, климаттык катаалдыктарга туруктуулук жана тукум кайталоочу белгилердин сакталышы – бул типти баалуу селекциялык ресурс кылат. 2022-жылга карата бул породанын асыл тукум ядросу 5100 башка жетти. Изилдөөнүн практикалык мааниси – улуттук кой чарбачылыгынын генетикалык потенциалын кеңейтүү жана Өзбекстандын шартында туруктуу өнүктүрүү үчүн илимий база түзүүОвцеводство в Узбекистане занимает одно из ведущих мест в аграрном секторе и является важным источником продукции животноводства – баранины, шерсти и смушек. В условиях ограниченных кормовых ресурсов и преобладания пустынных и полупустынных пастбищ (более 21 млн га), а также необходимости повышения продуктивности местных пород особенно актуальной становится задача селекционного обновления поголовья. С учётом климатических особенностей страны и рыночных требований создание новых, более продуктивных и устойчивых пород овец приобретает стратегическое значение. Целью настоящего исследования являлся всесторонний анализ состояния овцеводства в Узбекистане, а также обобщение данных о селекционной работе по созданию нового заводского типа курдючных овец мясо-сального направления продуктивности, полученного путём скрещивания джайдаринской и гиссарской пород. В ходе исследования были использованы методы направленного заводского скрещивания, отбора и подбора, а также комплексной оценки зоотехнических показателей. Селекционная работа проводилась в 2009-2022 гг. в условиях фермерских хозяйств и научных учреждений горных и предгорных регионов. В результате описан новый тип овец – «Акчасай», официально зарегистрированный в 2024 году (патент № ZAP 34). Животные этого типа демонстрируют устойчиво высокие показатели: живая масса племенных баранов достигает 120-140 кг, овцематок – до 100 кг, что на 20-25 % превышает параметры исходной породы. Высокая жизнеспособность, скороспелость, устойчивость к климатическим нагрузкам и стабильность наследуемых признаков делают данный тип ценным селекционным ресурсом. К 2022 году было сформировано племенное ядро численностью 5100 голов. Практическая значимость исследования заключается в расширении генетического потенциала отечественного овцеводства и формировании научной базы для его устойчивого развития в условиях Узбекистан
РЕЗУЛЬТАТЫ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНЫХ РАБОТ ПО ФОРМИРОВАНИЮ РЕЗУЛЬТАТОВ ОБРАЗОВАНИЯ
No full textThe article presents the results of an experiment aimed at improving the educational level of master\u27s students through the organization of a learning process focused on learning outcomes. The research was conducted within the framework of academic disciplines in the field of "Physics and Mathematics Education." During the experiment, a methodology was tested for shaping learning outcomes for each discipline in the curriculum, selecting appropriate content and teaching technologies to achieve those outcomes, and developing tools for assessing the achieved learning results. The findings confirmed the effectiveness of the proposed approach and showed improved academic performance among the master\u27s students. The results of this study may be useful for educational program directors and instructors seeking to enhance educational programs and course curricula.Макалада билим берүү процессин окутуунун натыйжаларына багыттап уюштуруунун негизинде магистранттардын билим деңгээлинин өзгөрүшүн аныктоого багытталган эксперименттин жыйынтыктары чагылдырылат. Изилдөө «Физика-математикалык билим берүү» багыты боюнча окуу дисциплиналарынын алкагында жүргүзүлдү. Эксперименттин жүрүшүндө окуу планындагы ар бир дисциплина үчүн окутуунун натыйжаларын иштеп чыгуу, бул натыйжаларды калыптандырууга багытталган мазмунду жана окутуу технологияларын тандоо, ошондой эле жетишилген окутуу натыйжаларын баалоо каражаттарын иштеп чыгуу методикасы сыноодон өткөрүлдү. Натыйжада сунушталган методиканын натыйжалуулугу тастыкталып, магистранттардын жетишүү көрсөткүчтөрү жакшырды. Изилдөөнүн жыйынтыктары билим берүү программаларынын жетекчилери жана окутуучулар үчүн билим берүү программаларын жана дисциплиналардын окуу программаларын өркүндөтүүдө пайдалуу болушу мүмкүн.В статье описаны результаты эксперимента по изменению уровня образования магистрантов в результате организации образовательного процесса, ориентированного на результаты обучения. Исследование проводилось в рамках учебных дисциплин по направлению «Физико-математическое образование». В ходе эксперимента апробировалась методика формирования результатов обучения по каждой дисциплине учебного плана, выбор содержания и технологий обучения для формирования результатов обучения, и разработка инструментов для оценки достигнутых результатов обучения. В результате была подтверждена эффективность предложенного метода и улучшились показатели успеваемости магистрантов. Результаты исследования могут быть полезны руководителям образовательных программ, преподавателям для совершенствования образовательных программ и учебных программ дисциплин
ОСОБЕННОСТИ УПОТРЕБЛЕНИЯ ФРАЗЕОЛОГИЗМОВ, ВКЛЮЧАЮЩИХ ПИЩЕВЫЕ ТЕРМИНЫ, В ХУДОЖЕСТВЕННОЙ РЕЧИ
Get PDFThe academic article delves into the nuances of employing phraseological units that incorporate specific culinary terms within artistic discourse. Phrases intertwined with food-related lexicon are frequently harnessed for a myriad of functions, ranging from imbuing the narrative with the ambiance of a particular epoch to unraveling the intricacies of characters\u27 personalities, traits, and circumstances. Furthermore, they serve to underscore the societal backdrop and national hues of the characters inhabiting the depicted era, substantiated by illustrative instances. This scholarly exposition sheds light on the pivotal role played by food-related phraseological units in artistic expression, elucidating their significance in crafting vivid imagery and setting the tone within literary works.Берилген илимий макалада тамак-аш терминдерин камтыган фразеологизмдердин көркөм сөздө колдонулуш өзгөчөлүктөрү талданат. Тамак-аш жана суусундуктарга байланыштуу фразеологиялык сөз айкаштары көбүнчө белгилүү бир доордун атмосферасын түзүү, каармандардын мүнөзүн жана алардын абалын ачуу, ошондой эле каармандардын социалдык-маданий контекстти жана улуттук өзгөчөлүктөрүн көрсөтүү үчүн колдонулат. Адабий чыгармаларда тамак-аш терминдери бар фразеологиялык бирдиктерди колдонуу авторлорго баяндоочу мазмунду гана бербестен, каармандардын жана окуялардын дагы жандуу жана эсте каларлык образын түзүүгө мүмкүндүк берет. Бул туюнтмалар кырдаалды жана чөйрөнү сүрөттөө үчүн да, каармандын психологиялык портретин тереңдетүү үчүн да колдонулушу мүмкүн. Макалада ар кандай адабий чыгармалардан конкреттүү мисалдар келтирилген, анда авторлор белгилүү бир көркөм максаттарга жетүү үчүн фразеологизмдерди тамак-аш терминдери менен колдонушкан. Бул мисалдарды талдоо мындай идиомалардын адабиятта колдонулушунун өзгөчөлүгүн жана алардын текстти окурмандардын кабыл алуусуна тийгизген таасирин аныктоого мүмкүндүк берет. Ошентип, бул изилдөө фразеологизмдердин тамак-аш терминдери бар фразеологизмдердин адабий кептеги ордун жана алардын адабий чыгарманын образын жана атмосферасын түзүүдөгү маанисин изилдөөгө кошкон маанилүү салым болуп саналат.В представленной научной статье проводится анализ особенностей использования фразеологизмов, содержащих пищевые термины, в художественной речи. Фразеологические обороты, связанные с едой и напитками, часто используются для создания атмосферы определенной эпохи, раскрытия характеров персонажей и их состояния, а также для демонстрации социокультурного контекста и национальных особенностей персонажей. Использование фразеологизмов с пищевыми терминами в литературных произведениях позволяет авторам передать не только повествовательное содержание, но и создать более яркое и запоминающееся изображение персонажей и событий. Эти выражения могут быть использованы как для описания обстановки и окружения, так и для углубления психологического портрета персонажа. В статье приводятся конкретные примеры из различных литературных произведений, где авторы использовали фразеологизмы с пищевыми терминами для достижения определенных художественных целей. Анализ этих примеров позволяет выявить специфику использования таких идиом в литературе и их влияние на восприятие текста читателями. Таким образом, данное исследование представляет собой важный вклад в изучение роли фразеологизмов с пищевыми терминами в художественной речи и их значимость для создания образности и атмосферы литературного произведения
ГЕНЕТИКО-СТАТИСТИЧЕСКИЕ ПАРАМЕТРЫ ПРИЗНАКОВ КЫРГЫЗСКОЙ ШЕРСТНОЙ ПОРОДЫ КОЗ
Get PDFThe article presents genetic and statistical parameters of the characteristics of the Kyrgyz wool breed of goats. The calculated repeatability coefficients for different age periods have the highest reliable values for wool clipping in 1-2 years - 0.44, in 1-3 years - 0.47 and for wool length, respectively - 0.46 and 0.51. This indicates a high genetic determinacy of these traits. In terms of live weight, repeatability coefficients at different age periods have values in the range of 0.33-0.39, which are also significant at P≤0.95. Previous studies have shown that there are certain differences in the quality of wool between white and dark goats, established by studying the thickness (diameter) of wool fibers on the New Zealand OFDA-2000 apparatusМакалада кыргыздын жүндүү эчки породасынын өзгөчөлүктөрүнүн генетикалык жана статистикалык көрсөткүчтөрү берилген. Ар кандай курак мезгили үчүн эсептелген кайталануу коэффициенттери жүн кыркып алуу үчүн 1-2 жылда - 0,44, 1-3 жылда - 0,47 жана жүн узундугу үчүн тиешелүүлүгүнө жараша - 0,46 жана 0,51 эң ишенимдүү мааниге ээ. Бул белгилердин жогорку генетикалык сапаттарын көрсөтүп турат. Тирүү салмак боюнча, ар кандай курактагы мезгилдерде кайталануу коэффициенттери 0,33-0,39 диапазонундагы маанилерге ээ, алар дагы P≤0,95те маанилүү. Жаңы Зеландиянын OFDA-2000 аппаратында жүн булаларынын калыңдыгын (диаметрин) изилдөө жолу менен белгиленген ак жана кара эчкилердин жүнүнүн сапатында белгилүү бир айырмачылыктар бар экендигин мурунку изилдөөлөр көрсөткөн.В статье представлены генетико-статистические параметры признаков кыргызской шерстной породы коз. Вычисленные коэффициенты повторяемости в разные возрастные периоды наибольшие достоверные величины имеют по настригу шерсти в 1-2 года 0,44, в 1-3 года - 0,47 и по длине шерсти соответственно - 0,46 и 0,51. Это указывает на высокую генетическую обусловленность данных признаков. По живой массе коэффициенты повторяемости в разные возрастные периоды имеют величины в пределах 0,33-0,39, которые также достоверны при Р≤0,95. Проведенные ранее исследования показали, что имеются определенные различия по качеству шерсти у коз белого и темного типов, установленные путем изучения толщины (диаметра) шерстных волокон на новозеландском аппарате OFDA-2000
ФОРМИРОВАНИЕ ГРАЖДАНСКОГО ОБЩЕСТВА В ПОСТСОВЕТСКОМ СОЦИОГУМАНИТАРНОМ ПРОСТРАНСТВЕ
Get PDFIn this article, the explores the issues of the formation of civil society in the post-Soviet socio-humanitarian space, in addition, it substantiates the classification of paradigms of civil society depending on the specifics of the subject field of a particular scientific discipline. Within the framework of the philosophical approach, one can also identify historical-philosophical, socio-philosophical, ontological, socio-cultural, axiological, political-philosophical, hermeneutic aspects of the study of civil society. The historical and philosophical aspect of the study of civil society is associated with the need to study the evolution of the idea of civil society. The socio-methodological analysis of civil society can be considered as a specific social phenomenon and a subsystem of society as a whole. The socio-methodological analysis of civil society considers it as a social phenomenon. What structures, elements and principles underlie the existence of civil society are problems considered through the prism of its ontological research. The discourse of the socio-cultural study of civil society of all the ambiguity of the concept of “civil society" requires its hermeneutic analysis.Бул макалада постсоветтик социогуманитардык мейкиндиктеги жарандык коомдун калыптануу маселелерин изилдейт, андан тышкары анда айтылгандай, жарандык коомдун парадигмаларын конкреттүү илимий дисциплинанын предметтик талаасынын өзгөчөлүгүнө жараша классификациялоо негиздүү. Ал эми философиялык мамиленин алкагында жарандык коомду изилдөөнүн тарыхый-философиялык, социалдык-философиялык, онтологиялык, социалдык-маданий, аксиологиялык, саясий-философиялык, герменевтикалык аспектилерин дагы айырмалоого болот. Жарандык коомду изилдөөнүн тарыхый-философиялык аспектиси жарандык коом идеясынын эволюциясын изилдөө зарылдыгы менен байланыштуу. Жарандык коомдун коомдук-методологиялык талдоо жалпы коомдун өзгөчө коомдук көрүнүш жана чакан система катары кароого болот. Ал жарандык коомдун коомдук-методологиялык талдоо, анын коомдук көрүнүшү катары каралат. Жарандык коомдун болмушунун негизин кандай структуралар, элементтер жана принциптер түзөт – анын онтологиялык изилдөөсүнүн объективинде каралган көйгөйлөр. Жарандык коомду социалдык-маданий изилдөөнүн дискурсу баарынан “Жарандык коом” түшүнүгүнүн көп маанилүүлүгү анын герменевтикалык анализин талап кылат.В данной статье исследует вопросы формирования гражданского общества на постсоветском социогуманитарном пространстве, кроме того, в ней обоснована классификация парадигм гражданского общества в зависимости от специфики предметного поля конкретной научной дисциплины. В рамках философского подхода можно выделить также историко-философский, социально-философский, онтологический, социокультурный, аксиологический, политико-философский, герменевтический аспекты изучения гражданского общества. Историко-философский аспект изучения гражданского общества связан с необходимостью изучения эволюции идеи гражданского общества. Социально-методологический анализ гражданского общества можно рассматривать как специфическое социальное явление и подсистему общества в целом. Социально-методологический анализ гражданского общества рассматривает его как социальное явление. Какие структуры, элементы и принципы лежат в основе существования гражданского общества – проблемы, рассматриваемые через призму его онтологического исследования. Дискурс социокультурного изучения гражданского общества из всех многозначность понятия “гражданское общество” требует его герменевтического анализа
ПАМЯТИ НАСТАВНИКА: К 75-ЛЕТНЕМУ ЮБИЛЕЮ ПРОФЕССОРА ДЖ. У. БАЙСАЛОВА (1949-2020)
Get PDFThe article is dedicated to the 75th anniversary of the birth of the scientist-methodologist, a famous figure in pedagogical science of the Kyrgyz Republic, Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Djoomart Usubakunovich Baysalov (01/12/1949 – 07/8/2020). The study of J. Baisalov’s contribution to the development of the national science of pedagogy and methods of teaching mathematics was carried out on the basis of the professor’s professional biography, and allows us to evaluate his talent as a scientist, researcher and organizational skills. We can classify Professor J. Baisalov as one of the few domestic methodological scientists who took responsibility for the development of methodological science in the Kyrgyz Republic, which was reflected in his systematic organizational activities in training personnel for domestic science. The achievements of J. Baisalov in the organizational, scientific, and expert spheres are explained by the totality of the scientist’s personal qualities associated with the ability to think strategically, see systemic solutions to problems, and take responsibilityМакала Кыргыз Республикасынын педагогика илиминде өзгөчө орду бар белгилүү илимпоз, окумуштуу-усулчу, педагогика илимдеринин доктору, профессор Байсалов Джоомарт Усубакуновичтин 75 жылдыгына арналат (12.01.1949 – 8.07.2020-ж.ж.). Ата мекендик педогогика илимине, математиканы окутуу усулуна Дж. Байсаловдун кошкон салымын изилдөө, профессордун кесибине байланышкан өмүрүнүн негизинде жүргүзүп, биз анын окумуштуулук талантын, уюштуруучулук жана изилдөөдөчүлүк чеберчилигин баалоого аракет кылдык. Изилдөөнүн натыйжасында, профессор Дж. Байсаловду Кыргыз Республикасынын билим берүү тармагын өнүктүрүү жоопкерчилигин мойнуна алган эсептелүү окумуштуу-усулчулардын катарына кошууну эп көрдүк. Себеби, ата мекендик илим үчүн кадрларды даярдоо багытында үзгүлтүксүз жүргүзгөн уюштуруучулук ишмердигин ал өзгөчө чеберчиликте жүргүзгөнү байкадык. Уюштуруучулук, илимий, эксперттик чөйрөлөрдөгү Дж. Байсаловдун бийиктиги – стратегиялык ой жүгүртүү, маселелерди системалуу чечүү жолдорун көрө билүү, керт башына жоопкерчиликти алуу жөндөмдөрү сыяктуу окумуштуунун инсандык сапаттарынын жыйындысынан даана көрүнөт.Статья посвящена 75-летию со дня рождения ученого-методиста, известного деятеля педагогической науки Кыргызской Республики, доктора педагогических наук, профессора Байсалова Джоомарта Усубакуновича (12.01.1949 – 8.07.2020). Изучение вклада Дж. Байсалова в развитие отечественной науки педагогики и методики преподавания математики выполнялось на основе профессиональной биографии профессора, и позволяет оценить его талант ученого, исследователя и организаторские способности. Профессора Дж. Байсалова мы можем отнести к тем немногочисленным отечественным ученым-методистам, которые брали на себя ответственность за развитие образование в Кыргызской Республике, что нашло свое отражение в его систематической организаторской деятельности по подготовке кадров для отечественной науки. Достижения Дж. Байсалова в организаторской, научной, экспертной сферах объясняются совокупностью личностных качеств ученого, связанных со способностью стратегически мыслить, видеть системное решение проблем, принимать на себя ответственность
ПРОБЛЕМЫ, С КОТОРЫМИ СТАЛКИВАЮТСЯ ДЕТИ РОДИТЕЛЕЙ-МИГРАНТОВ В ШКОЛАХ КЫРГЫЗСТАНА
Get PDFRelevance. This study examines, from the viewpoint of educators specifically, how parental migration influences children\u27s education in Kyrgyzstan. Interviews with instructors at Osh\u27s Zh. Abdurasulov School were used for the study. According to the research, children whose parents migrate abroad encounter a number of difficulties, such as emotional and psychological distress, disruptions in their schooling, and trouble sustaining friendships with their peers. However, extracurricular activities were one way that some students showed resilience, and parental involvement was found to be important. The study suggests a number of tactics for improving educational support, including providing academic flexibility, support groups, counseling services, and awareness raising within the school community. The study emphasizes how crucial it is to support left-behind children\u27s emotional and academic development through a comprehensive approach.Маанилүүлүк. Бул изилдөө Кыргызстандагы балдардын билим алуусуна ата-энелердин миграциясынын таасирин изилдейт, мугалимдердин көз карашына басым жасалган. Изилдөө Ош шаарындагы Ж. Абдурасулов атындагы мектептин мугалимдери менен жарым-структуралаштырылган маектешүүлөр аркылуу жүргүзүлгөн. Натыйжалар мигрант ата-энелери таштап кеткен балдар кабылган ар кандай кыйынчылыктарды, анын ичинде эмоционалдык жана психологиялык кыйынчылыктарды, окуудагы үзгүлтүктөрдү жана теңтуштары менен мамилелерге тийгизген таасирин ачып берди. Бирок, кээ бир окуучулар кошумча иш-чараларга катышуу аркылуу өздөрүнүн туруктуулугун көрсөтүштү, ата-энелердин катышуусу маанилүү экени аныкталды. Изилдөө ата-энеси жок балдардын билим берүү жана эмоционалдык жактан колдоону камсыз кылуу үчүн комплекстүү мамиленин маанилүүлүгүн баса белгилейт жана саясатчылардын, мугалимдердин жана ата-энелердин биргелешкен аракеттерин талап кылат, алар бул окуучулардын өзгөчө муктаждыктарын эске алган инклюзивдүү стратегияларды иштеп чыгышат.Актуальность. Это исследование изучает влияние миграции родителей на образование детей в Кыргызстане, с акцентом на точку зрения педагогов. Исследование было проведено посредством полу структурированных интервью с учителями школы имени Ж. Абдурасулова в Оше. Результаты выявили различные проблемы, с которыми сталкиваются дети, оставшиеся без родительского попечения из-за миграции, включая эмоциональные и психологические трудности, нарушения в учебном процессе и влияние на отношения со сверстниками. Тем не менее, некоторые студенты проявили устойчивость через участие во внеклассных мероприятиях, и было установлено, что вовлеченность родителей имеет решающее значение. Рекомендации по улучшению образовательной поддержки включают услуги консультирования, группы поддержки, гибкость в учебном процессе и повышение осведомленности в образовательном сообществе. Исследование подчеркивает важность комплексного подхода к поддержке образовательного и эмоционального благополучия детей, оставшихся без родительской опеки, и призывает к совместным усилиям политиков, педагогов и родителей для разработки инклюзивных стратегий, которые учитывают уникальные потребности этих учеников