Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
МЕЖДУНАРОДНО-ПРАВОВАЯ ЗАЩИТА ПРАВ МИГРАНТОВ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ
The article examines the features of international legal regulation of the protection of the rights of migrants from the Kyrgyz Republic. Key international documents that enshrine the norms of protection of migrants, as well as Kyrgyzstan\u27s participation in these agreements, are analyzed. The problems of implementing international norms in national legislation and the practice of their application are considered.Макалада Кыргыз Республикасынан келген мигранттардын укуктарын коргоону эл аралык укуктук жөнгө салуунун өзгөчөлүктөрү каралат. Мигранттарды коргоонун нормаларын бекиткен негизги эл аралык документтер, ошондой эле Кыргызстандын бул келишимдерге катышуусу талданган. Эл аралык нормаларды улуттук мыйзамдарга киргизүү көйгөйлөрү жана аларды колдонуу практикасы каралатВ статье рассматриваются особенности международно-правового регулирования защиты прав мигрантов из Кыргызской Республики. Проанализированы ключевые международные документы, в которых закреплены нормы защиты мигрантов, а также участие Кыргызстана в этих соглашениях. Рассматриваются проблемы имплементации международных норм в национальное законодательство и практика их применени
РОЛЬ ФИЗИЧЕСКОГО ВОСПИТАНИЯ В ПРОЦЕССЕ ОБУЧЕНИЯ В ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ ШКОЛЫ
The aim of this study is to determine the role and place of physical education in the teaching and upbringing of schoolchildren, as well as the public’s attitude towards physical education. The study utilizized a screening model among quantitative reaearch methods.The focus group consisted of 50 students from public schools in the city of Osh, selected through a random sampling method. The reseachers analyzed varies aspects of physical education lessons, including their necessity and benefits,as well as theopinions of teachers,students, and the community, which were collected through questionnaires. The results of the study indicated that the overall attitude of students, teachers,and the public towards physical education classes is positive. It was determintd that the goal of physical education is to contribute to the proper education and upbringing of children, their personal development and healthy growth. However. Certain shortcomings were also identified, such as the lack of sports halls in schools,low competence of teachers and the absence of insufficiency of sport clubs.Бул изилдөөнүн максаты мамлекеттик мектептердеги окуучуларды тарбиялоодогу дене тарбия сабагынын орду жана коомчулуктун дене тарбия сабагына болгон көз карашын аныктоо болуп эсептелет. Изилдөөдө сандык изилдөө методдорунун ичинен скрнинг модели колдонулган. Изилдөөнүн фокус-группасын Ош шаарындагы мамлекеттик мектептерде окуган 50 окуучу түзгөн. Фокус-группаны тандоодо “кокустан тандоо” ыкмасы колдонулган. Дене тарбия сабагынын жалпы өзгөчөлүктөрү, предметтин керектүүлүгү, пайдалуулугу жана кээ бир элементтери боюнча мугалимдердин, окуучулардын, коомчулуктун ой-пикирлери изилдөөчүлөр тарабынан иштелип чыгып, анкета менен чогултулган. Изилдөөнүн жыйынтыгында, окуучулардын, мугалимдердин, коомчулуктун дене тарбия сабагына карата көз караштары жалпы мүнөздө позитивдүү экендиги белгиленген. Дене тарбия сабагынын максаты: балдардын туура билим алуусуна, адам болуп калыптануусуна, дени сак болуп жетилүүсүнө салым кошуу экендигин аныктап, мектептердеги спорт залдары, мугалимдин компетенттүүлүгү, кружоктордун аздыгы боюнча мүчүлүштүктөр бар экендиги аныкталган.Целью данного исследования является определение роли и места физического воспитания в обучении и воспитании школьников и отношения общественности к физическому воспитанию. В работе использовалась модель скрининга в количественных исследованиях. Фокус-группу исследования составили 50 учащихся государственных школгорода Ош. Для формирования фокус- группы использовался метод случайной выборки. Особенности, необходимость и полезность уроков физкультуры по некоторым элементам, мнения учителей, учеников и сообщество были обработаны со стороны исследователей, которые были собраны с помощью анкет. В результате исследования было отмечено, что отношение учащихся, учителей и общественности к занятием по физическому воспитанию в целом положительное. Было определенно, что цель занятии по физкультуре способствовать надлежащему обучению и воспитанию детей, развитию их как личностей и здоровому росту. Также было отмечено, что существует недостатки: нехватка спортивных залов в школах, низкая компетентность учителей и отсутствие или нехватка специальных кружков и клубов
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ РАЗВИТИЯ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА В КЫРГЫЗСТАНЕ И ПУТИ К УСТОЙЧИВОМУ РАЗВИТИЮ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА: ПРОБЛЕМЫ, ВОЗМОЖНОСТИ И СТРАТЕГИИ
This article provides a detailed analysis of the formation of scientific and theoretical foundations for the development of agriculture in Kyrgyzstan and the path of its development. Agriculture is an important sector of the country\u27s economy and includes such main areas as farming, livestock farming and agronomy. In Kyrgyzstan\u27s agriculture, issues of organic production and entering the international market with clean products are currently of particular importance. The research used a comprehensive approach, studying the main problems of agriculture and ways to solve them through historical and economic analysis, comparative studies and a systems approach. It was noted that it is necessary to provide support to peasants and farmers to solve such problems as socio-economic problems in rural areas, lack of material and technical resources, and lack of government support. In addition, issues of increasing the competitiveness of farmers and peasants by uniting them, introducing innovative technologies for the production of clean and organic products, and maintaining environmental safety were discussed.Бул макалада Кыргызстандын айыл чарбасын өнүктүрүү боюнча илимий теориялык негиздердин калыптанышы жана анын өнүгүү жолдору кеңири талданган. Айыл чарба – өлкө экономикасынын маанилүү тармагы болуп, дыйканчылык, мал таануу, агрономия сыяктуу негизги багыттарды камтыйт. Кыргызстандын айыл чарбасында азыркы учурда органикалык продукция өндүрүү, таза продукция менен эл аралык рынокко чыгуу маселелери өзгөчө мааниге ээ болууда. Илимий изилдөөлөрдө комплекстүү ыкма колдонулуп, тарыхый-экономикалык анализ, салыштырмалуу изилдөө жана системалык мамиле аркылуу айыл чарбанын негизги көйгөйлөрү жана алардын чечүү жолдору иликтенди. Айыл жерлериндеги социалдык-экономикалык маселелер, материалдык-техникалык базанын жетишсиздиги, мамлекеттик колдоонун жетимсиздиги сыяктуу көйгөйлөрдү чечүү үчүн дыйкандарды жана фермерлерди колдоо зарыл экени белгиленди. Мындан сырткары, фермерлерди жана дыйкандарды бириктирүү аркылуу аларды атаандаштыкка жөндөмдүү кылуу, таза жана органикалык продукция өндүрүү, экологиялык коопсуздукту сактоо максатында инновациялык технологияларды киргизүү маселелери да каралды.В данной статье дается подробный анализ формирования научно-теоретических основ развития сельского хозяйства в Кыргызстане и пути его развития. Сельское хозяйство является важной отраслью экономики страны и включает в себя такие основные направления, как земледелие, животноводство и агрономия. В сельском хозяйстве Кыргызстана в настоящее время особое значение приобретают вопросы органического производства и выхода на международный рынок с чистой продукцией. В научных исследованиях использовался комплексный подход, изучающий основные проблемы сельского хозяйства и пути их решения посредством историко-экономического анализа, сравнительных исследований и системного подхода. Было отмечено, что необходимо оказывать поддержку крестьянам и фермерам для решения таких проблем, как социально-экономические проблемы на селе, нехватка материально-технической базы, отсутствие государственной поддержки. Кроме того, обсуждались вопросы повышения конкурентоспособности фермеров и крестьян путем их объединения, внедрения инновационных технологий для производства чистой и органической продукции, поддержания экологической безопасности
СОВЕРШЕНТСВОВАНИЕ МЕТОДА ПОСАДКИ ЧЕРЕНКОВ ШЕЛКОВИЦЫ СДВОЕННЫМ ОКОЛЬЦЕВАНИЕМ
In the article is discussed the issue of rooting lignified mulberry stem cuttings with a single method of banding and planting segments with upper and lower ends. During the experiment, double cuttings (15 cm x 2), cuttings of 15 cm, 30 cm (control) and 45 cm were used. Under all conditions affecting high rooting (timing of banding, planting, depth of embedding), with a variation in the length of the cuttings from 30 to 45 cm, the effect of survival is almost the same. But a short (15 cm) stalk rots less than a long one, so its survival rate is higher. The highest survival rate is for double cuttings, and the yield rate from 1 ha is also the highest. The use of double cuttings is recommended for hard-to-root mulberry varieties, since varieties with dense wood (Balkhi here, Tajik seedless, etc.) do not have a high rooting property.Макалада тыттын жалбырактуу сабагынын кыюуларын түптөө маселеси каралат. Тажрыйбада кош кыюу (15 см х 2), 15 см, 30 см (көзөмөлдөө) жана 45 см кесүү колдонулган, жогорку тамырланууга таасир этүүчү бардык шарттар (шакекченин мөөнөтү, отургузуу, отургузуу тереңдиги) аткарылганда, 30дан 45 смге чейин өзгөргөн кыюулардын узактыгы дээрлик бирдей болгон. Ал эми кыска (15 см) кесүү узунунан азыраак чирийт, ошондуктан анын жашоо деңгээли жогору. Эң жогорку аман калуу көрсөткүчү эки жолу кесилген кыркылган, ал эми гектарынан алынган түшүм да эң жогорку көрсөткүч. Туттун тамыры кыйын сортторуна кош кыюуларды колдонуу сунушталат, анткени жыш жыгачтуу сорттор (балхи тут, тажик уруксуз ж. б.) тамырлануу жөндөмүнө ээ эмес.В статье рассматривается вопрос укоренения стеблевых одревесневших черенков шелковицы с единственным способом кольцевания и посадки отрезков с верхним и нижним концами. При проведении эксперимента использовались сдвоенных черенки (15 см х 2), черенки 15 см, 30 см (контроль) и 45 см. При соблюдении всех условий, влияющих на высокие окоренение (сроки кольцевания, посадки, глубины заделки), при варьировании длины черенка от 30 до 45 см эффект приживаемости почти одинаков. Но короткий (15 см) черенок меньше загнивает, чем длинный, поэтому и приживаемость его выше. Самый высокий показатель приживаемости у сдвоенных черенков, также показатель выхода с 1 га тоже самый высокий. Применение сдвоенных черенков рекомендуется для трудноокореняемых сортов шелковицы, так как сорта с плотной древесиной (Балхи тут, Таджикская бессемянная и др.) не обладают высоким свойством корнеродности
РАЗВИТИЕ МЯГКИХ НАВЫКОВ СТУДЕНТОВ ПРОГРАММИСТОВ НА ЗАНЯТИЯХ ПО ПРОГРАММИРОВАНИЮ
This article explores the application and analysis of methods for developing students’ soft skills in the context of programming education. Instructional strategies are employed to cultivate competencies such as communication management, critical thinking, creativity, time management, and teamwork—skills that are fundamental to success in the IT industry. The study highlights pathways for self-development and the formation of professional competencies through these approaches. Although the article focuses on select aspects of soft skills development, it acknowledges the difficulty in ranking these skills by importance due to their context-dependent nature. As a result, a list of commonly valued soft skills has been compiled based on expert opinions. The study demonstrates that the "Flipped Classroom" method significantly enhances students’ soft skills and contributes to improving the overall quality of education. Additionally, practical methods and strategies are proposed for educators to effectively integrate soft skills development into the programming curriculumМакалада программалоо сабактарын окутуу процессинде студенттердин жумшак көндүмдөрүн (soft skills) өнүктүрүүнүн методдорун колдонуу жана анализдөө каралат. IT сферасындагы ийгиликтүү профессионалдык ишмердүүлүк үчүн негизги болуп саналган коммуникативдик башкаруу, критикалык ой жүгүртүү, креативдүүлүк, убакытты башкаруу жана командада иштөө сыяктуу компетенцияларды калыптандыруу үчүн окутууга багытталган методдор колдонулат. Бул методдорду колдонуу аркылуу өзүн-өзү өнүктүрүү жана кесиптик компетенттүүлүктү калыптандыруунун жолдору көрсөтүлөт. Студенттерде жумшак көндүмдөрдү өнүктүрүү боюнча алардын бир бөлүгү гана каралган. Бирок, тигил же бул жумшак көндүмдөрдүн маанилүүлүгүн баалоо кыйын болгондуктан, бирдиктүү рейтинг жок. Ошондуктан, азыркы мезгилде көп колдонулган жумшак көндүмдөрдүн тизмеси көптөгөн эксперттердин пикиринин негизинде түзүлгөн. Макалада мисал катары “Оодарылма сабак” методун колдонуу аркылуу студенттердин жумшак көндүмдөрү өркүндөтүлүп, билимдин сапатын жогорулатууга өбөлгө түзүлөрү көрсөтүлгөн. Андан сырткары, окутуучулар окуу процессине жумшак көндүмдөрдү өнүктүрүүнүВ статье рассматриваются применение и анализ методов развития мягких навыков (soft skills) студентов в процессе обучения программированию. Используются методы, ориентированные на обучение, для формирования таких компетенций, как коммуникативное управление, критическое мышление, креативность, управление временем и работа в команде, которые являются основой для успешной профессиональной деятельности в IT-сфере. Показываются пути саморазвития и формирования профессиональной компетентности с помощью этих методов. Рассматривается лишь часть развития мягких навыков у студентов. Однако, поскольку трудно оценить важность тех или иных мягких навыков, единого рейтинга не существует. Поэтому список часто используемых в настоящее время мягких навыков составлен на основе мнений многих экспертов. В статье на примере использования метода «Перевернутый класс» показано, что мягкие навыки студентов совершенствуются и способствуют повышению качества образования. Кроме того, предлагаются практические методы и стратегии, которые преподаватели могут использовать для интеграции развития мягких навыков в учебный процес
ПОЗНАВАТЕЛЬНО-ХУДОЖЕСТВЕННАЯ АКСИОЛОГИЯ РОМАНА «СНЕГ» ОРХАНА ПАМУКА
This article is dedicated to the analysis of the cognitive and artistic axiology of Orhan Pamuk\u27s novel Snow. The author examines how the system of values, reflecting the contradictions between tradition and modernization, religiosity and secularism, East and West, is formed within the work. Special attention is given to the cognitive aspect of the novel, which reveals the internal processes of Turkish society, as well as to the artistic means through which Pamuk conveys the metaphysical uncertainty and spiritual quest of the characters. The article highlights the significance of Snow as a cultural document and an artistic testimony to the complex processes of personal self-identification in a crisis-ridden world.Бул макала Орхан Памуктун «Кар» романынын таанып-билүүчүлүк жана көркөм аксиологиясын талдоого арналган. Автор чыгармадан салт менен модернизациянын, динчилдик менен секулярдуулуктун, Чыгыш менен Батыштын ортосундагы карама-каршылыктарды чагылдырган баалуулуктар системасы кандайча түзүлгөнүн изилдейт. Өзгөчө көңүл романындагы таанып-билүүчү аспектке бурулуп, түрк коомунун ички процесстери ачылып көрсөтүлөт, ошондой эле Памук каармандардын метафизикалык белгисиздигин жана руханий издөөсүн чагылдырган көркөм каражаттарды колдонот. Макала «Кар» романын кризистик дүйнөдө инсандык өзүн-өзү аныктоо процесстеринин татаалдыгын чагылдырган маданий документ жана көркөм күбөлүк катары маанилүүлүгүн белгилейт.Статья посвящена анализу познавательно-художественной аксиологии романа «Снег» Орхана Памука. Автор исследует, как в произведении формируется система ценностей, отражающая противоречия между традицией и модернизацией, религиозностью и секуляризмом, Востоком и Западом. Особое внимание уделяется познавательному аспекту романа, раскрывающему внутренние процессы турецкого общества, а также художественным средствам, через которые Памук передает метафизическую неопределенность и духовные поиски героев. Статья подчеркивает значимость «Снега» как культурологического документа и художественного свидетельства сложных процессов самоопределения личности в кризисном мире
ИРАНО-ИРАКСКИЕ КОНФЛИКТЫ: ИСТОРИЯ И СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ
While the Iran-Iraq conflicts have been studied scientifically in some post-Soviet countries, there are almost no scientific studies on this topic in Kyrgyzstan. Considering this, the scientific article will provide a historical and political analysis of the origin, stages, current situation, and international significance of the Iran-Iraq conflicts.Иран-Ирак конфликттери айрым бир гана постсоветтик өлкөлөрдө илимий-изилдөөгө алынып келсе, Кыргызстанда дээрлик илимий-изилдөөлөр жок экендигин эске алуу менен бул илимий макалада иран-ирак конфликттеринин келип чыгышынын, этаптарынын тарыхына, учурдагы абалына жана эл аралык маанисине тарыхый-саясий анализ берилет.Иран-ирак конфликттери айрым бир гана постсоветтик өлкөлөрдө илимий-изилдөөгө алынып келсе, Кыргызстанда дээрлик илимий-изилдөөлөр жок экендигин эске алуу менен бул илимий макалада иран-ирак конфликттеринин келип чыгышынын, этаптарынын тарыхына, учурдагы абалына жана эл аралык маанисине тарыхый-саясий анализ берилет
ТРАДИЦИОННЫЕ ВИДЫ КОВРОВ И КОВРОВЫХ ИЗДЕЛИЙ (НА ПРИМЕРЕ КОВРА “АРАБИ”)
This scientific article will discuss traditional Kyrgyz carpets, including the equally popular “Arabi” carpet. Like traditional Kyrgyz carpets, this type of carpet has been used for centuries, but it still remains a material treasure trove of applied art that has not been studied. Weaving tools are very similar to those used to make pile carpets. However, the weaving technique is significantly different. The “Arabi” carpet is woven using the weaving technique, without the use of scissors. The “Arabi” carpet is also considered an important part of the traditional culture of the Kyrgyz people and is used as an ethnocultural source.Бул илимий макалада кыргыздардын салттуу килемдери жана алардын катарында андан кем эмес колдонулуучу “араби” килеми жөнүндө сөз болмокчу. Кыргыздын салттуу килеми сыяктуу эле бул килемдин түрү көп кылымдардан бери колдонулуп, бирок изилдене элек колдонмо искустводогу материалдык байлыктардын катарын толуктап келет. “Араби” килеминин токуу конструкциясы (дүкөнү), токуу куралдары түктүү килемдикиндей эле, орнаменттери дагы абдан окшош. Бирок току техникасы кескин түрдө айрымаланат. “Араби” килемин кайчы колдонбостон, жөрмөмө техникасын колдону токулат. “Араби” килеми да кыргыздардын салттуу маданиятынын бир маанилүү бөлүгү катары каралып, этномаданий булак катары колдонулат.В данной научной статье речь пойдет о традиционных кыргызских коврах, в том числе о не менее популярном ковре «араби». Как и традиционные кыргызские ковры, этот тип ковров использовался на протяжении столетий, но он до сих пор остается материальной сокровищницей прикладного искусства, которая не была изучена. Ткацкие инструменты очень похожи на инструментов изготовления ворсовых ковров. Однако техника плетения существенно отличается. Ковер «араби» соткан в технике плетения, без использования ножниц. Ковер «араби» также считается важной частью традиционной культуры кыргызского народа и используется как этнокультурный источник
КИТАЙСКО-ТАЙВАНЬСКИЕ КОНФЛИКТЫ: ИСТОРИЯ И СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ
The China–Taiwan conflict holds a special place in global geopolitics. Although this topic has been studied in developed countries and in some CIS states, it has received little to no scholarly attention in Kyrgyzstan. Taking this into account, this article explores the historical causes and development stages of the China–Taiwan conflict, its current geopolitical situation, and various proposed methods for resolving it. The article also analyzes the historical, political, and international significance of the conflict, its impact on regional security, and its potential consequences. The main objective of this study is to provide a comprehensive political and historical assessment of the China–Taiwan conflict, to raise academic interest in this issue within Kyrgyzstan, and to establish a foundation for future research.Кытай-тайвань конфликттери буга чейин КМШ өлкөлөрүнүн айрымдарында гана илимий изилдөөгө алынбаса, Кыргызстанда дээрлик илимий изилдөөгө алына электигин эске алуу менен бул илимий макалада кытай-тайвань конфликттеринин келип чыгышынын жана этаптарынын тарыхына, учурдагы абалына, конфликттерди чечүү үчүн сунушталган болжолдуу методдоруна, конфликттердин тарыхый-саясий жана эл аралык маанисине жана конфликттердин кесепеттерине карата анализ берилет.Конфликты между Китаем и Тайванем занимают особое место в мировой геополитике. Несмотря на то что исследования по данной теме проводятся в развитых странах мира и в отдельных странах СНГ, в Кыргызстане этот конфликт практически не изучался на научном уровне. Учитывая данный фактор, в данной статье рассматриваются исторические причины возникновения конфликта между Китаем и Тайванем, этапы его развития, текущее геополитическое положение, а также предлагаемые методы его урегулирования. Также проводится анализ историко-политического и международного значения конфликта, его влияния на региональную безопасность и возможных последствий.Основной целью данного исследования является комплексная политико-историческая оценка конфликта между Китаем и Тайванем, а также стимулирование интереса к данной теме в научном сообществе Кыргызстана и создание базы для дальнейших исследований
ГЕОПОЛИТИЧЕСКАЯ СИТУАЦИЯ В СТРАНАХ ВОСТОКА И ЗАПАДА
Geopolitics is the geographical mind of a state. It does not view the state as a static and unchanging entity, but rather in dynamics – as a living organism. This approach was introduced by the German theorist Friedrich Ratzel. Geopolitics primarily studies the state in relation to its environment, especially space, and aims to address issues arising from spatial relationships. A geopolitical situation refers to the established balance of political, military, economic, and geographic factors during a specific period. This situation changes as these factors and the ways of resolving them change. The current geopolitical landscape in Eurasia is characterized by a complex interaction of various forces, including major powers, regional alliances, and international organizations.Геосаясат – бул мамлекеттин географиялык аң-сезими. Геосаясат мамлекетти туруктуу, өзгөрбөс түзүлүш катары эмес, динамикалуу – тирүү организм катары карайт. Бул ыкманы немис теоретиги Фридрих Ратцель сунуштаган. Геосаясат, негизинен, мамлекеттин айлана-чөйрөсү менен, өзгөчө аймактык байланыштар аркылуу болгон өз ара мамилелерин изилдейт жана аймактык маселелерди чечүүгө багытталган. Геосаясий абал – бул белгилүү бир убакыт аралыгындагы саясий, аскерий, экономикалык жана географиялык маселелердин тең салмакта турушу. Бул маселелер жана аларды чечүү жолдору өзгөргөндө, геосаясий абал да өзгөрөт. Евразиядагы азыркы геосаясий кырдаал ар түрдүү күчтөрдүн – ири державалардын, аймактык бирикмелердин жана эл аралык уюмдардын татаал өз ара аракеттешүүсү менен мүнөздөлөт.геополитика - это географический разум государства. Геополитика рассматривает государство не в статистике, как постоянное, неизменное образование, а в динамике - как живое существо. Такой подход предложил немецкий теоретик Фридрих Ратцель. Геополитика изучает государство в основном в его отношении к окружению, прежде всего к пространству и ставит целью решать проблемы, возникающие из пространственных отношений. Геополитическая ситуация - это устоявшийся баланс политических, военных, экономических и географических вопросов на определенный период времени. Она изменяется, как только меняются эти вопросы и способы их решения. Современная геополитическая ситуация в Евразии характеризуется сложным взаимодействием различных сил, включая крупные державы, региональные объединения и международные организации