Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ПЛАТФОРМЫ LEARNING.APPS.ORG КАК СПОСОБ ПОВЫШЕНИЯ ПОНИМАНИЯ СТУДЕНТАМИ ДИСЦИПЛИНЫ ПАТОФИЗИОЛОГИЯ (НА ПРИМЕРЕ ПАТОФИЗИОЛОГИЯ АДАПТАЦИОННОГО СИНДРОМА И СТРЕССА)
No full textTo evaluate the pedagogical potential of the LearningApps.org platform in teaching pathological physiology in a medical school and its impact on students’ understanding of the topic of stress. The study was conducted with the participation of 46 students of Osh State University (specialty "Pharmacy"), divided into the main (using LearningApps: chronological timeline, classification) and control (traditional teaching) groups of 23 people each. The topics included four blocks: basics of stress, adaptation syndrome, pathogenesis of diseases, and correction methods. Knowledge was assessed through pre- and post-testing using the Plickers platform. The main group showed significant knowledge gains: +26% (block 1), +21% (block 3), +11% (block 2), +13% (block 4), with p<0.05 in blocks 1–3. The control group showed: 0% (block 1), +16% (block 2), +13% (block 3), +14% (block 4). The main group outperformed the control group despite lower initial results. LearningApps.org is effective for fundamental and clinical topics (blocks 1, 3), but requires task adaptation for abstract and applied topics (blocks 2, 4). The platform increases student engagement and saves teachers’ time.LearningApps.org платформасынын медициналык окуу жайда патофизиологияны окутуудагы педагогикалык потенциалын жана студенттердин стресс темасын түшүнүүсүнө тийгизген таасирин баалоо. Изилдөө Ош Мамлекеттик Университетинин 46 студенти (“Фармация” адистиги) менен жүргүзүлдү, алар негизги (LearningApps: хронологиялык сызык, классификация) жана контроль (салттуу окутуу) топторго 23 кишиден бөлүндү. Темалар төрт блокту камтыды: стресс негиздери, адаптация синдрому, оорулардын патогенези, коррекция ыкмалары. Билим деңгээли Plickers платформасын колдонуу менен алдын-ала жана кийин тестирлөө аркылуу бааланды. Негизги топто билимдин олуттуу өсүшү байкалды: +26% (1-блок), +21% (3-блок), +11% (2-блок), +13% (4-блок), 1–3-блоктордо p<0.05. Контроль тобунда: 0% (1-блок), +16% (2-блок), +13% (3-блок), +14% (4-блок). Негизги топ баштапкы жыйынтыктары төмөн болгонуна карабастан, контроль тобунан жогору натыйжа көрсөттү. LearningApps.org платформасы фундаменталдуу жана клиникалык темаларда (1, 3-блоктор) эффективдүү, бирок абстракттуу жана прикладдык темаларда (2, 4-блоктор) тапшырмаларды адаптациялоону талап кылат. Платформа студенттердин кызыгуусун жогорулатат жана окутуучулардын убактысын үнөмдөйт.Целью исследования являлась оценка педагогического потенциала платформы LearningApps.org в преподавании патологической физиологии в медицинском вузе и её влияние на понимание темы стресса студентами. Исследование проведено с участием 46 студентов Ошского государственного университета (специальность «Фармация»), разделённых на основную (с LearningApps: хронологическая линейка, классификация) и контрольную (традиционное обучение) группы по 23 человека. Темы включали четыре блока: основы стресса, адаптационный синдром, патогенез заболеваний, методы коррекции. Знания оценивались через пре- и посттестирование с помощью платформы Plickers. Основная группа показала значительный прирост знаний: +26% (блок 1), +21% (блок 3), +11% (блок 2), +13% (блок 4), с p <0.05 в блоках 1–3. Контрольная группа: 0% (блок 1), +16% (блок 2), +13% (блок 3), +14% (блок 4). Основная группа превзошла контрольную, несмотря на более низкие исходные результаты. LearningApps.org эффективен для фундаментальных и клинических тем (блоки 1, 3), но требует адаптации заданий для абстрактных и прикладных тем (блоки 2, 4). Платформа повышает вовлеченность и экономит время преподавателей
ЭПИДЕМИОЛДОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ГЕМОКОНТАКТНЫХ ВИРУСНЫХ ГЕПАТИТОВ В И С В ОШСКОЙ ОБЛАСТИ
No full textThis article presents an epidemiological analysis of blood-borne viral hepatitis B and C in the Osh region. It has been established that the epidemiological situation regarding hepatitis B and C infections transmitted through blood contact remains unfavorable in both the city of Osh and the Osh region. The most affected population groups are individuals of working age (20–59 years), who account for 81.5 ± 2.0% of cases, as well as children and people who inject drugs. This underscores the medical and social significance of the problem.
The high prevalence of these blood-borne viral infections among the population poses a real risk of further transmission, particularly when standard preventive measures are not observed. To reduce the risk of infection with hepatitis B and C viruses, it is essential to implement a comprehensive set of measures aimed at ensuring compliance with sanitary and anti-epidemic protocols in healthcare institutions and at strengthening control over the implementation of all components of infection safety.Бул изилдөөдө Кыргыз Республикасынын Ош шаарынын жана Ош облусунун аймактарында кан аркылуу жугуучу В жана С түрүндөгү вирустук гепатиттердин таралышына эпидемиологиялык талдоо жүргүзүлгөн.
Ош шаарынын жана Ош облусунун аймактарында кан аркылуу жугуучу В жана С вирустук гепатиттерине байланыштуу эпидемиологиялык абал кооптуу бойдон калууда. Бул оорулардын негизги (81,5 ± 2,0 %) жугуу тобуна эмгекке жарамдуу курактагы (20–59 жаштагы) адамдар, ошондой эле жаш балдар жана ийне аркылуу наркотик колдонгон адамдар кирет. Бул жагдай оорулардын медицина-социалдык маанисин жогорулатат.
Калк арасында кан аркылуу жугуучу вирустук оорулардын жогорку деңгээлде таралышы стандарттык профилактикалык иш-чаралар сакталбаган учурда бул инфекциялардын мындан ары да жайылышына реалдуу коркунуч жаратат.
Кан аркылуу жугуучу вирустук оорулардын жайылышын азайтуу максатында дарылоо-профилактикалык уюмдарда санитардык-эпидемиологиялык режимди сактоо боюнча комплекстүү иш-чараларды ишке ашыруу жана инфекциялык коопсуздуктун бардык талаптарынын аткарылышын контролдоону күчөтүү зарыл.В статье проводится эпидемиологический анализ вирусных гепатитов B и C с гемоконтактным механизмом передачи в Ошской области за 2015–2024 гг. Установлено, что в г. Ош и Ошской области эпидемиологическая ситуация по вирусным гепатитам B и C с гемоконтактным механизмом заражения остаётся неблагополучной. К группам риска заражения относятся лица трудоспособного возраста (20–59 лет), доля которых составила 81,5 ± 2,0 %, а также дети и потребители инъекционных наркотиков, что придаёт проблеме выраженный медико-социальный характер.
Высокий уровень распространённости среди населения вирусных инфекций с гемоконтактным механизмом заражения создаёт реальный риск дальнейшего распространения этих инфекций при несоблюдении стандартных профилактических мероприятий. В целях снижения риска инфицирования вирусами B и C необходимо обеспечить комплекс мер, направленных на соблюдение санитарно-противоэпидемического режима в лечебно-профилактических организациях и усиление контроля за выполнением всех компонентов инфекционной безопасности
МОТИВАЦИЯ ВЫБОРА ПРОФЕССИИ И КАРЬЕРНЫЕ ПЛАНЫ СТУДЕНТОВ НАПРАВЛЕНИЙ СВЯЗИ С ОБЩЕСТВЕННОСТЬЮ, РЕКЛАМЫ И ЖУРНАЛИСТИКИ: АНАЛИЗ ВУЗОВ КЫРГЫЗСТАНА
No full textThe aim of this study is to examine the motivation for professional choice and career plans of students in the fields of “Public Relations and Advertising” and “Journalism” in universities of Kyrgyzstan. To achieve this goal, a survey was conducted among students of six leading universities in the country. An online questionnaire method was used, where students were asked about the reasons for choosing their university and specialty, career preferences, and suggestions for improving educational programs. The results show that students make a conscious choice of profession, with most linking their future careers to the capital city or international opportunities. A low interest in working in government press services was observed, alongside a strong emphasis on developing digital competencies.Бул изилдөөнүн максаты - Кыргызстандын университеттеринде «Реклама жана коомчулук менен байланыш» жана «Журналистика» багыттары боюнча билим алган студенттердин кесипти тандоодогу мотивдерин жана карьералык пландарын изилдөө. Бул максатка жетүү үчүн өлкөнүн алдыңкы алты университетинин студенттери арасында онлайн-сурамжылоо жүргүзүлгөн. Сурамжылоодо студенттерден университетти жана адистикти тандоо себептери, карьералык артыкчылыктары, ошондой эле окуу программаларын жакшыртуу боюнча сунуштары тууралуу маалымат алынды. Изилдөө натыйжасында студенттер өз кесибин аң-сезимдүү тандагандары аныкталды. Көпчүлүк студенттер келечектеги карьераларын борбор жана чет өлкө менен байланыштырышат. Мамлекеттик мекемелердин басма сөз кызматтарында иштөөгө аз кызыгуу байкалган. Ошондой эле студенттер санариптик компетенцияларды өнүктүрүүгө чоң көңүл бурушат.
Целью настоящего исследования является изучение мотивации выбора профессии и карьерных планов студентов направлений «Реклама и связи с общественностью» и «Журналистика» в вузах Кыргызстана. Для достижения этой цели был проведён опрос среди студентов шести ведущих университетов страны. Использовался метод онлайн-анкетирования, в котором студентов опрашивали о мотивах выбора университета и специальности, карьерных предпочтениях, а также предложениях по совершенствованию учебных программ. Результаты исследования показывают осознанный выбор профессии студентами, при этом большинство связывают свою будущую карьеру со столицей или зарубежными направлениями. Также отмечается низкий интерес к работе в пресс-службах государственных органов и высокий акцент на развитии цифровых компетенций
ОПЫТ КЫРГЫЗСКОГО НАРОДА ПО ПАТРИОТИЧЕСКОМУ ВОСПИТАНИЮ ДЕТЕЙ ПОСРЕДСТВОМ ИГР
No full textPatriotic education of children is one of the most important values of traditional pedagogical culture and is evident in all layers of spiritual heritage. The purpose of this article is to examine, within a historical and ethnopedagogical context, the Kyrgyz people\u27s experience of instilling patriotism and military service in children through games. The research methodology included an analysis of documentary, folklore, and ethnographic sources. The results showed that traditional games reflect the fundamental values and experience of the Kyrgyz people in cultivating patriotism in children, passed down from generation to generation. Children\u27s spiritual and physical preparation for defending the Motherland through games began at an early age and continued uninterruptedly into adulthood. Children adapted and developed many traditional games, including military techniques used by adults, to their environment.Балдарды мекенчилдикке тарбиялоо салттык педагогикалык маданияттагы эң башкы баалуулуктардын бири катары руханий мурастардын бардык катмарларында учурайт. Бул макаланын максаты – кыргыздардын балдарды оюндар аркылуу жоокерликке, мекенчилдикке тарбиялоо тажрыйбаларын тарыхый –этнопедгогикалык өңүттө изилдөө. Изилдөөдө документ анализи методунун негизинде фольклордук, этнографиялык булактар талдоого алынды. Изилдөөнүн натыйжалары салттуу оюндарда кыргыздардын балдарды мекенчилдикке тарбиялоо боюнча муундан муунга өткөрүп келе жаткан түптүү баалуулуктары, тажрыйбалары чагылдырылгандыгын көрсөттү. Балдарды оюдары аркылуу мекенди коргоого руханий жана физикалык жактан даярдоо иши эң эле эрте жаштан башталып, эрезеге жеткенге чейин үзгүлтүксүз уланып келген. Чоң адамдар тарабынан согуштук техникаларды камтыган көптөгөн салттык оюндардын көпчүлүгүнүн балдар өз чөйрөсүнө ылайык туурап өнүктүрүшкөн.
Патриотическое воспитание детей является одной из важнейших ценностей традиционной педагогической культуры и прослеживается во всех слоях духовного наследия. Цель данной статьи – историко - этнопедагогическом контексте изучить опыт кыргызского народа по воспитанию у детей патриотизма и воинской службы посредством игр. Методология исследования включала анализ документальных, фольклорных и этнографических источников. Результаты показали, что традиционные игры отражают основополагающие ценности и опыт кыргызского народа в воспитании патриотизма у детей, которые передавались из поколения в поколение. Духовная и физическая подготовка детей к защите Родины через игры начиналась с раннего возраста и продолжалась непрерывно до зрелого возраста. Дети адаптировали и развивали многие традиционные игры, включавшие военные приёмы, используемые взрослыми, к своей среде.
 
ВАЖНОСТЬ ОРГАНИЗАЦИИ ЭКСКУРСИОННЫХ ПОХОДОВ В ПОЗНАНИИ СВОЕГО КРАЯ
No full textThe article provides recommendations on observing nature and its conservation, as well as reveals the meaning of knowing your region and sightseeing trips. Taking into account the opinions of scientists on the topic under study, the purpose, task and effectiveness of the study are established. For young local historians and tour organizers, the basic principles are explained and four justifications for its implementation are formulated.
In addition, the article describes methods of local history research and ways to involve students in safe and effective excursion activities. The material is of practical importance for the development of regional tourism and education system. The importance of identifying the tourism and recreational potential of the native land is also emphasized, and excursions organized for young local historians and students interested in tourism are proposed as an effective method of teaching and educationМакалада өз крайын таануу жана экскурсиялык жүрүштөрүнүн маанисин ачып көрсөтүү менен бирге инсандын табиятка байкоо жүргүзүү жана аны сактоо боюнча сунуштар берилген. Изилденген тема боюнча окумуштуулардын ойлорун эске алып, максатын, милдетин жана изилдөөлөрүнүн натыйжалуулугу белгилеген. Жаш край таануучулар жана экскурсия уюштуруучулар үчүн негизги принциптер такталып, аны ишке ашыруу үчүн төрт негиздеме менен жыйынтыкталган. Мындан тышкары, край таануу изилдөөлөрүнүн ыкмалары жана окуучуларды коопсуз жана натыйжалуу экскурсияга тартуу жолдору баяндалат. Макала аймактык туризмди өнүктүрүүдө жана билим берүүдө практикалык мааниге ээ. Ошондой эле, жашаган аймактагы туристтик жана рекреациялык мүмкүнчүлүктөрдү аныктоонун мааниси айтылып, жаш край таануучулар жана туризмге кызыккандар үчүн уюштурулган экскурсиялар билим берүү жана тарбиялоонун натыйжалуу усулу катары сунушталатВ статье даны рекомендации по наблюдению за природой и ее сохранению, а также раскрыт смысл познания своего края и экскурсионных походов. Учитывая мнения ученых по исследуемой теме, устанавливаются цель, задача и эффективность исследования. Для молодых краеведов и организаторов экскурсий были уточнены основные принципы и сформулированы четыре обоснования его реализации.
Кроме того, в статье описываются методы краеведческих исследований и пути вовлечения учащихся в безопасные и эффективные экскурсионные мероприятия. Материал имеет практическое значение для развития регионального туризма и системы образования. Также подчёркивается важность выявления туристско-рекреационного потенциала родного края, а экскурсии, организованные для юных краеведов и заинтересованных в туризме учащихся, предлагаются как эффективный метод обучения и воспитани
СМЫСЛ И ИСТОРИЯ РАЗВИТИЯ КОНЦЕПЦИИ ОРКЕСТРА
No full textIt is well known that since its inception, the Kyrgyz Folk Instrument Orchestra has experienced numerous creative successes and setbacks. The authors of this article focus on the orchestra\u27s history, its development, and the fact that the Kyrgyz Folk Instrument Orchestra was founded only due to various challenging circumstances.Кыргыз эл аспаптар оркестри түзүлгөн күндөн баштап бир топ чыгармачылык ийгиликтер, кемчиликтерге да дуушар болгондугу белгилүү. Оркестр түшүнүгүнө, улуттук оркестрдин түзүлүшү анын тарыхы жөнүндө, ар кандай оор түйшүктүн аркасында гана кыргыз эл аспаптар оркестри түзүлгөндүгү туралуу авторлор бул макалада көңүл бурушкан.Известно, что с момента своего создания кыргызский оркестр народных инструментов пережил множество творческих успехов и неудач. Авторы данной статьи акцентируют внимание на истории создания оркестра, его становлении и на том, что кыргызский оркестр народных инструментов был создан лишь благодаря различным сложным обстоятельствам
РАЗВИТИЕ ОРКЕСТРОВОГО ЖАНРА В РОССИИ И В СОВЕТСКИЙ ПЕРИОД
No full textThis article examines the rapid development of Kyrgyz musical art during the Soviet era, particularly the creation of a folk instrument orchestra during this period and the emergence of new perspectives on ensemble performance in artistic culture. In this area, the Kyrgyz folk instrument orchestra achieved its greatest success under the guidance of renowned Russian music educators, conductors, and composers P.F. Shubin and B.V. Feferman.Совет доорунда кыргыз музыка искусствосу гүлдөп өнүгүшү, айрыкча бул мезгилде эл аспаптар оркестринин түзүлгөндүгү, искусство маданиятында ансамбль аткаруучулуктун жаңы көз караштары калыптанган. Ушул багытта кыргыз эл аспаптар оркестринин эң чоң ийгиликтерге жетишүүсү белгилүү орусиялык музыка агартуучулар, дирижёрлор, композиторлор П.Ф. Шубин жана Б.В. Фефермандын жетекчилиги астында өнүккөндүгү бул макалада иликтөөгө алынган.В статье рассматривается бурное развитие кыргызского музыкального искусства в советское время, особенно создание в этот период оркестра народных инструментов, формирование новых взглядов на ансамблевое исполнительство в художественной культуре. В этом направлении наибольших успехов кыргызский оркестр народных инструментов достиг под руководством известных русских музыкальных педагогов, дирижёров и композиторов П.Ф. Шубина и Б.В. Фефермана
МУЗЫКА КАК КЛЮЧ ЭСТЕТИЧЕСКОГО ВОСПИТАНИЯ
Get PDFThe integration of education with music is the most effective means of guiding individuals toward goodness, patience, beauty, and humanity. By listening to music, a person purifies their soul, aspires to live meaningfully, and sets future goals. Through music, individuals awaken thoughts and understanding not only about the world around them but also about the wonderful and beautiful things within themselves.Билим берүүнүн музыка менен айкалышы адамды жакшылыкка, сабырдуулукка, кооздукка, адамгерчиликке тартуунун эң ыңгайлуу каражаты болуп саналат. Адам музыканы угуп, жан дүйнөсү тазарат, жашоого умтулат, алдына келечек максат коет. Музыка аркылуу адамда курчап турган дүйнөдөгү гана эмес, өзүндөгү ажайып, эң сонун нерселер жөнүндөгү ойлору, түшүнүгү ойгонот.Соединение образования с музыкой является наиболее удобным средством для привлечения человека к добру, терпению, красоте и человечности. Человек, слушая музыку, очищает свою душу, стремится к жизни и ставит перед собой будущие цели. Через музыку в человеке пробуждаются мысли и понимание не только об окружающем мире, но и о чудесных и прекрасных вещах внутри себя
ПРОБЛЕМЫ ПЕРЕВОДА ПРОИЗВЕДЕНИЙ А.С. ПУШКИНА НА КЫРГЫЗСКИЙ ЯЗЫК В КЫРГЫЗСКОЙ ЛИТЕРАТУРЕ
Get PDFIn this issue of our journal, we present to readers an unpublished article by the Kyrgyz national poet, writer, literary critic, and public figure Salizhan Zhigitov (1936-2006), dedicated to the issues of translating the works of the Russian poet A.S. Pushkin into the Kyrgyz language. The article examines the artistic mastery of such prominent translators in Kyrgyz literature as U. Abdukaimov, A. Osmonov, Zh. Turusbekov, K. Esenkhozhoyev and M. Elebaev, who translated Pushkin’s works. The author\u27s literary-critical perspective on their work is presented without any changes, fully preserving the style.Журналыбыздын бул санына да кыргыз эл акыны, жазуучу, адабий сынчы, коомдук ишмер Салижан Жигитовдун (1936-2006) орус акыны А.С. Пушкиндин чыгармаларын кыргыз тилине которуу маселелери боюнча мурун жарыяланбаган макаласын окурмандарга сунуштайбыз. Макалада А.С. Пушкинди кыргыз тилине которгон У.Абдукаимов, А. Осмонов, Ж. Турусбеков, К. Эсенкожоев жана М. Элебаев сыяктуу кыргыз адабиятында башы көрүнгөн инсандардын котормочулук өнөрү тууралуу адабий сын көз карашы чагылдырылган. Макалада автордун стили толук сакталып, эч өзгөртүүсүз берилди.В этом номере нашего журнала мы предлагаем читателям неопубликованную ранее статью кыргызского народного поэта, писателя, литературного критика и общественного деятеля Салижана Жигитова (1936-2006), посвященную вопросам перевода произведений русского поэта А.С. Пушкина на кыргызский язык. В статье рассматривается художественное мастерство таких известных переводчиков кыргызской литературы, как У. Абдукаимов, А. Осмонов, Ж. Турусбеков, К. Эсенкожоев и М. Элебаев, переведших произведения Пушкина. Литературно-критический взгляд автора на их творчество представлен без изменений, в полном сохранении стиля
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ В СФЕРЕ НОТАРИАТА
Get PDFThe article deals with the application of artificial intelligence (AI) technologies in the notarial sphere and their impact on the efficiency of notarial services. Special attention is paid to the possibilities of artificial intelligence in automatic verification of documents, simplification of signing processes, personal identification and prevention of illegal actions. The notariat remains an important institution for ensuring the rights and legitimate interests of citizens and legal entities. Digital technologies, including e-signature, e-governance and artificial intelligence technologies, contribute to improving the quality and accessibility of notarial servicesМакалада нотариат чөйрөсүндө жасалма интеллект (ЖИ) технологияларынын колдонулушу жана алардын нотариаттык кызмат көрсөтүүлөргө тийгизген таасири талданат. ЖИнин жардамы менен документтерди текшерүү, кол коюуну автоматташтыруу, идентификациялоо жана мыйзамсыз иштердин алдын алуу сыяктуу процесстерди оптималдаштыруу мүмкүнчүлүктөрү каралат. Нотариат — жарандардын жана юридикалык жактардын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоодо маанилүү институт болуп саналат. Санариптик технологиялар, анын ичинде электрондук кол тамгалар, электрондук башкаруу жана жасалма интеллект, нотариаттык кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын жогорулатууга жана жеткиликтүүлүгүн камсыздоого өбөлгө түзөтВ статье рассматривается применение технологий искусственного интеллекта (ИИ) в нотариальной сфере и их влияние на эффективность нотариальных услуг. Особое внимание уделяется возможностям искусственного интеллекта в автоматической проверке документов, упрощении процессов подписания, идентификации личности и предотвращении противоправных действий. Нотариат остаётся важным институтом по обеспечению прав и законных интересов граждан и юридических лиц. Цифровые технологии, включая электронную подпись, электронное управление и технологии искусственного интеллекта, способствуют повышению качества и доступности нотариальных услуг