Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
ФОРМИРОВАНИЕ ЭКОЛОГИЧЕСКИХ ПРЕДСТАВЛЕНИЙ УЧАЩИХСЯ О МИНЕРАЛЬНЫХ ВОДАХ В ХОДЕ ЛАБОРАТОРНОГО ЗАНЯТИЯ
Get PDFIn this article, students understood the color, smell, taste, chemical and ecological significance of water. By comparing qualitative and quantitative measurements, the chemical composition of natural and mineral waters "Kyz Bulak", "Ayub Bulak", "Shor Bulak" in the city of Jalal-Abad was studied. Understanding the maximum permissible concentration in water, ideas about the ecological purity of water were formed. They received information about the complexity of the composition of natural and mineral waters and that there is no exact definition. They learned that the body and the environment are connected through water. The categories of use of mineral waters formed knowledge. Students understood received ecological concepts, assessing the purity of local ecologically clean, natural and mineral waters. Having become acquainted with the properties of water, when determining organoleptic indicators, they understood how to detect them through our usual organs of sight, smell and taste.Бул макалада окуучулар суунун түсү, жыты, даамы, химиялык жана экологиялык маанисин түшүнүштү. Жалал-Абад шаарындагы табигый минералдык “Кыз булак”, “Аюб булак», “Шор булак” сууларынын химиялык курамы сапаттык жана сандык өлчөмүн салыштырып аныктоо үйрөнүлдү. Суулардагы чектик жол берүүчү концентрациясын түшүнүү менен суунун экологиялык тазалыгы жөнүндө түшүнүктөрү калыптанды. Табигый жана минералдык суулардын курамынын өтө татаалдыгы, так аныктамасы жок экендиги туралуу маалыматтарга ээ болушту. Организм жана айлана чөйрө суу аркылуу байланышарын билишти. Минералдык сууларды колдонуу категориялары туралуу билимдерин калыптандырды. Окуучуларга жергиликтүү экологиялык жактан таза, табигый жана минералдык суулардын тазалыгына баа берүү менен экологиялык түшүнүктөргө ээ болушту. Суунун касиеттери менен таанышуу, органолептикалык көрсөткүчтөрдү аныктоодо кадимки өзүбүздүн көрүү, жыттоо, даам сезүү органдарыбыз аркылуу аныктоону түшүнүштү.В этой статье учащиеся поняли цвет, запах, вкус, химическое и экологическое значение воды. Путем сравнения качественных и количественных измерений изучен химический состав природных и минеральных вод «Кыз булак», «Аюб булак», «Шор булак» в городе Джалал-Абад. Понимая предельно допустимую концентрацию в воде, сформировались представления об экологической чистоте воды. Они получили информацию о сложности состава природных и минеральных вод и о том, что точного определения нет. Они узнали, что тело и окружающая среда связаны через воду. Категории использования минеральных вод сформировали знания. Учащиеся поняли получили экологические понятия, оценивая чистоту местных экологически чистых, природных и минеральных вод. Познакомившись со свойствами воды, при определении органолептических показателей, они поняли, как обнаружить их посредством наших обычных органов зрения, обоняния и вкуса
МЕТОДЫ ОПТИМИЗАЦИИ ПРОИЗВОДИТЕЛЬНОСТИ НА ПРЕДПРИЯТИЯХ ПЕРЕРАБАТЫВАЮЩЕЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ
Get PDFThis article examines methods for optimizing production costs and the use of production resources in manufacturing enterprises of the recycling industry. It is important to note that cost optimization and efficient use of production resources are key components of improving productivity in recycling production. It is well known that mathematical methods serve as a universal tool for solving all types of optimization problems. The main goal of the research is to explore ways to efficiently utilize materials and costs in the production process at recycling industry enterprises. The article provides practical recommendations for improving economic strategies and optimizing recycling production. The main focus of the article is on the application of optimization methods for cost management and productivity enhancement in recycling industry enterprises.Бул макалада изилдөөнүн предмети катары кайра иштетүү тармагындагы өндүрүүчү ишканалар жана алардын продукция өндүрүүсүнө кеткен чыгымдарды оптималдаштыруу усулдары каралган. Кайра иштетүү продукциялары өндүрүүдө аларга кеткен чыгымдар, жана өндүрүү каражаттарынын натыйжалуу пайдаланылуусу өндүрүмдүүлүктү оптималдаштыруу болуп эсептелери белгилүү. Оптималдаштыруу маселелеринин бардык түрлөрүн чечүүнүн жалпы усулу катары математика болору да баарыбызга белгилүү. Изилдөөнүн негизги максаты кайра иштетүү өндүрүш тармагындагы ишканалардын продукция өндүрүүсүндө материалдарды жана чыгымды натыйжалуу пайдаланууну оптималдаштыруу жолдорун кароо болуп эсептелет. Макала экономикалык стратегияларды өркүндөтүү жана кайра иштетүү өндүрүшүн оптималдаштыруу усулдары аркылуу өнүктүрүү боюнча практикалык сунуштарды сунуштайт. Макаланын негизин кайра иштетүү ишканаларынын продукцияларын өндүрүүдө чыгымдарды натыйжалуу пайдалануу жана өндүрүмдүүлүктү оптималдаштыруу усулдарын пайдалануу түзүп турат.В данной статье рассматриваются методы оптимизации затрат на производство и использования производственных ресурсов на предприятиях перерабатывающей промышленности. Важно отметить, что оптимизация затрат и эффективное использование производственных мощностей являются основными составляющими повышения производительности в перерабатывающем производстве. Известно, что математические методы являются универсальным инструментом для решения всех типов задач оптимизации. Основной целью исследования является рассмотрение способов эффективного использования материалов и затрат в производственном процессе на предприятиях перерабатывающей промышленности. Статья предлагает практические рекомендации по совершенствованию экономических стратегий и методов оптимизации перерабатывающего производства. Основное содержание статьи посвящено применению методов оптимизации затрат и повышению производительности на предприятиях перерабатывающей промышленности
ИСТОРИЯ ЗОРОАСТРИМЗА В ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ
Get PDFZoroastrianism is the national religion of the Persians, which originated in the vicinity of present-day Iran in the 6th century BCE. Because Persians also lived in Central Asia, we can consider that there is some connection between this region and Zoroastrianism. In addition to this, we should not think that Zoroastrianism is limited to the region where only Persians live. Because there have also been converts to Zoroastrianism among the Turks. Zoroastrianism is unquestionably the national religion. Therefore, the spread of Zoroastrianism among the Turks is interesting. A national religion should not extend beyond its own people. The Zoroastrians who migrated to India were called Parsis by the locals. This shows the integration of Zoroastrianism with the Persians. Questions arise regarding who among the Turks adopted Zoroastrianism. Today, we use concepts belonging to Zoroastrianism within our national and religious values. We also need to answer the question of how those concepts entered our language. Therefore, in this article, we will focus on the relationship between Zoroastrianism and the communities in Central Asia, and we will discuss its influence in the vicinity of Kyrgyzstan.Зороастризм б.з.ч. VI кылымдарда азыркы Ирандын аймагында пайда болгон жана перстердин улуттук дини болуп эсептелет. Орто Азия аймагында перстер да жашагандыктан аймактын зороастризм менен кандайдыр бир байлынышы болгонун ойлосок болот. Бирок, зороастризм жайылган аймактарды бир гана перстер менен чектеп караганыбыз да туура эмес. Анткени, түрк элдеринин арасынан да зороастризмди кабыл алгандар болгон. Зороастризмдин улуттук дин экени чындык. Бирок, зороастризмдин түрк элдери арасында да жайылганы кызык жагдайды түзөт. Улуттук дин өзүнүн улутунун сыртына чыкпашы керек эле. Индияга качып барган зороастристтер жергиликтүүлөр тарабынан парси деп аталган. Бул зороастризмдин перс элдери менен бүтүндөшкөнүн айгинелейт. Түрк элдери арасында зороастризмди кимдер кабыл алган болушу мүмкүн деген суроо туулат. Учурда зороастризмге таандык терминдерди улуттук жана диний баалуулуктардын ичинде колдонуп келебиз. Ал терминдердин кандай себептерден улам бизге жетип келгенине да тактоо киритүү керек. Андыктан бул макалада зороастризмдин Орто Азия жана ал аймакта жашаган элдер менен байланышына, ошондой эле Кыргызстандын аймагындагы таасирине токтолобуз.Зороастризм — национальная религия персов, возникшая в окрестностях современного Ирана в VI вв. до н. э. Поскольку персы также жили в Средней Азии, можно считать, что между этим регионом и зороастризмом существует некоторая связь. Кроме того, не следует думать, что зороастризм ограничивается регионом, где живут только персы. Потому что среди турок тоже были обращенные в зороастризм. Зороастризм, бесспорно, является национальной религией. Поэтому интересно распространение зороастризма среди тюрков. Национальная религия не должна выходить за пределы собственного народа. Зороастрийцев, переселившихся в Индию, местные жители называли парсами. Это показывает интеграцию зороастризма с персами. Возникают вопросы относительно того, кто из тюрков принял зороастризм. Сегодня мы используем концепции, принадлежащие зороастризму, в рамках наших национальных и религиозных ценностей. Нам также необходимо ответить на вопрос, как эти понятия вошли в наш язык. Поэтому в этой статье мы сосредоточимся на отношениях между зороастризмом и общинами Центральной Азии и обсудим его влияние в окрестностях Кыргызстана
ЭФФЕКТИВНОСТЬ И ОСОБЕННОСТИ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ МУЛЬТИМЕДИЙНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ПРОЦЕССЕ ОБУЧЕНИЯ ИНОСТРАННОМУ ЯЗЫКУ В ПРОФИЛЬНЫХ ВУЗАХ КЫРГЫЗСТАНА
Get PDFThis study aims to evaluate the effectiveness of using multimedia technologies to teach English in specialized universities in Kyrgyzstan. The study sample included the medical and international medical faculties of Osh State University (Osh State University). The choice was derived from the active use of multimedia technologies in acquiring the English language at the faculties in question. The scientific novelty of the work is connected with optimizing the use of multimedia technologies in the educational process in higher education institutions. The analysis of the scientific literature has demonstrated the opportunities multimedia technologies provide in learning English. Significant shortcomings of multimedia in the study of the English language were identified. An assessment was also made of the effectiveness of the use of multimedia technologies at the medical faculties of Osh State University.Бул изилдөөнүн максаты Кыргызстандын адистештирилген жогорку окуу жайларында англис тилин окутуу процессинде мультимедиалык технологияларды колдонуунун натыйжалуулугун баалоо болуп саналат. Изилдөөнүн үлгүсүнө ОшМУнун медициналык жана эл аралык медициналык факультеттери кирет. Мындай тандоо булл университеттерде англис тилин үйрөнүүдө мультимедиалык технологияларды активдүү колдонуу менен шартталган. Иштин илимий жаңылыгы ЖОЖдо окуу процессинде мультимедиалык технологияларды колдонуу мүмкүнчүлүктөрүн оптималдаштырууга байланыштуу. Илимий адабияттарды талдоо мультимедиалык технологиялардын англис тилин үйрөнүүдө берген мүмкүнчүлүктөрүн көрсөттү. Англис тилин үйрөнүүдө мультимедианын олуттуу кемчиликтери аныкталды. Ошондой эле ОшМУнун медициналык факультеттеринде мультимедиалык технологияларды колдонуунун натыйжалуулугуна баа берилди.Цель настоящего исследования заключается в оценке эффективности использования мультимедийных технологий в процессе обучения английскому языку в профильных вузах Кыргызстана. Выборка исследования включает медицинский и международный медицинский факультет Ошского государственного университета (ОшГУ). Такой выбор обусловлен активным использованием мультимедийной технологии в изучении английского языка в данных вузах. Научная новизна работы связана с оптимизацией возможностей использования мультимедийных технологий в образовательном процессе в высшем учебном заведении. Выполненный анализ научной литературы продемонстрировал, какие возможности предоставляют мультимедийные технологии в изучении английского языка. Были выявлены существенные недостатки мультимедиа в изучении английского языка. Также была произведена оценка эффективности использования мультимедийных технологий на медицинских факультетах ОшГУ
ТРАНСФОРМАЦИЯ ФИНАНСОВОГО АНАЛИЗА С ПОМОЩЬЮ ЯЗЫКА ПРОГРАММИРОВАНИЯ PYTHON: ОТ РУТИННЫХ ВЫЧИСЛЕНИЙ К СТРАТЕГИЧЕСКИМ РЕШЕНИЯМ
Get PDFThe digitalization of economic processes is radically changing the paradigm of financial analysis, transforming it from a set of routine calculations into a tool for strategic planning and decision-making. Modern economic challenges require the rapid processing of large volumes of data, making the automation of financial analysis one of the key areas for the application of information technologies. This article explores the use of the Python programming language to simplify and accelerate financial calculations, data analysis, and result visualization. The focus is placed on practical examples of automating tasks such as budgeting, investment portfolio analysis, and financial forecasting. The use of libraries such as pandas, numpy, and matplotlib not only reduces the time needed to complete tasks but also improves the accuracy of the analysis. The authors provide a comparative analysis of traditional financial data processing methods versus modern programming approaches. The results show that automation with Python makes financial analysis accessible even to professionals without deep programming knowledge, freeing up time for strategic planning and opening new opportunities for informed business decisions.Экономикалык процесстердин санариптештирилиши финансылык анализдин парадигмасын түп-тамырынан бери өзгөртүп, аны кадимки эсептөөлөр топтомунан стратегиялык пландаштыруу жана чечим кабыл алуу каражатына айландырууда. Заманбап экономикалык милдеттер маалыматтардын чоң көлөмүн тез иштетүүнү талап кылат, бул финансылык анализди автоматташтырууну маалыматтык технологияларды колдонуунун негизги чөйрөлөрүнүн бирине айландырат. Макалада финансылык эсептөөлөрдү, маалыматтарды талдоону жана натыйжаларды визуалдаштырууну жөнөкөйлөштүрүү жана тездетүү үчүн Python программалоо тилин колдонуу жагы изилденет. Негизги басым бюджетти эсептөө, инвестициялык портфелдерди талдоо жана финансылык көрсөткүчтөрдү болжолдоо сыяктуу тапшырмаларды автоматташтыруунун практикалык мисалдарына коюлат. Pandas, numpy жана matplotlib сыяктуу библиотекаларды колдонуу менен маселелрди аткаруу үчүн керектүү убакытты кыскартып гана тим болбостон, анализдин тактыгын да жогорулатат. Авторлор финансылык маалыматтарды салттуу иштетүү ыкмаларынын жана программалоону колдонуу менен заманбап ыкмалардын салыштырма анализин мисал катары карашат. Жыйынтыгында Python менен автоматташтыруу финансылык анализди программалоо боюнча билими жок адистер үчүн да жеткиликтүү кылаарын, стратегиялык пландаштыруу үчүн убакытты үнөмдөп, ишкердик чечимдерди кабыл алуу үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү жаратаарын көрсөтүшөт.Цифровизация экономических процессов кардинально меняет парадигму финансового анализа, трансформируя его из набора рутинных вычислений в инструмент стратегического планирования и принятия решений. Современные экономические задачи требуют оперативной обработки больших объёмов данных, что делает автоматизацию финансового анализа одной из ключевых областей применения информационных технологий. В статье рассматривается использование языка программирования Python для упрощения и ускорения финансовых расчётов, анализа данных и визуализации результатов. Основное внимание уделяется практическим примерам автоматизации таких задач, как расчёт бюджета, анализ инвестиционных портфелей и прогнозирование финансовых показателей. Применение библиотек pandas, numpy и matplotlib позволяет не только сократить время выполнения задач, но и повысить точность анализа. Авторы приводят сравнительный анализ традиционных методов обработки финансовой информации и современных подходов с использованием программирования. Результаты демонстрируют, что автоматизация с помощью Python делает финансовый анализ доступным даже для специалистов без глубоких знаний программирования, освобождая время для стратегического планирования и открывая новые возможности для принятия обоснованных бизнес-решений
ВЗАИМОСВЯЗЬ ИСЛАМСКОГО ПРАВА С ДРУГИМИ ПРАВОВЫМИ СИСТЕМАМИ
Get PDFIslamic law emerged with its basic concepts, institutions and principles over a period of approximately two hundred years after the advent of Islam and generally carried out its formation. Various views have been expressed on whether or not other legal systems that preceded or were contemporary with it influenced its emergence and formation. These views can be broadly divided into three groups. The first group includes researchers who argue that Islamic law is based on Roman law. Researchers in the second group argue that Islamic law was not influenced by other legal systems, but rather that others were influenced by it. Researchers in the third group argue that the influence of other legal systems on Islamic law was not on its origin and formation, but was in the sphere of public law in later periods and remained very limited. This article examines the relationship between Islamic law and other legal systems based on the above three views and examines the extent to which mutual influence was realized.Ислам укугу Ислам келгенден кийин болжол менен эки жүз жылдык бир мезгилде өзүнүн негизги түшүнүктөрү, институттары жана принциптери менен пайда болуп, өзүнүн калыптанышын жалпы жонунан ишке ашырган. Пайда болушунда жана калыптанышында андан мурунку же аны менен замандаш болгон башка укуктук системалардын таасиринин болуп-болбошу тууралуу ар кандай көз караштар айтылган. Бул көз караштарды жалпысынан үч топко ажыратып изилдөөгө мүмкүн. Биринчи топко Ислам укугу Рим укугуна негизделгенин жактаган изилдөөчүлөр кирет. Экинчи топтогу изилдөөчүлөр Ислам укугу башка укуктук ситемалардан таасирленбегенин, тескерисинче башкалар андан таасирленгенин жакташат. Ал эми үчүнчү топтогу изилдөөчүлөр болсо, Ислам укугуна башка укуктук системалардын таасири анын келип чыгышы жана калыптанышына эмес, кийинки доорлордо өзгөчө коомдук укук чөйрөсүндө болгонун жана өтө чектелген деңгээлде калганын айтышат. Бул макалада Ислам укугунун башка укуктук системалар менен байланышы жогорудагы үч көз караштын негизинде каралып, өз ара таасирленүүнүн канчалык деңгээлде ишке ашканы изилденет.Исламское право возникло со своими основными концепциями, институтами и принципами и в целом сформировалось в течение примерно двухсот лет после появления ислама. Были высказаны различные мнения относительно влияния других правовых систем, которые предшествовали или сосуществовали с ней в ее возникновении и становлении. Эти взгляды можно условно разделить на три группы. К первой группе относятся исследователи, которые утверждают, что исламское право основано на римском праве. Исследователи второй группы утверждают, что исламское право не подверглось влиянию других правовых систем, а, скорее, другие подверглись влиянию исламского права. Однако исследователи третьей группы утверждают, что влияние других правовых систем на исламское право не повлияло на его возникновение и формирование, а проявилось в более поздние периоды, особенно в области публичного права, и оставалось весьма ограниченным. В данной статье рассматривается взаимосвязь между исламским правом и другими правовыми системами с трех вышеуказанных точек зрения, а также изучается степень взаимного влияния
МЕТОДЫ И ЗНАЧЕНИЕ КРАСИВОГО ЧТЕНИЯ КОРАНА В РАМКАХ НЕФОРМАЛЬНОГО РЕЛИГИОЗНОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Get PDFWhile the Qur’an carries the purpose of building a world enveloped in peace and an afterlife reached in tranquility through the universal values it contains, it also comprises universal principles pertaining to its own recitation. In fact, the concept of “tartīl” alone is comprehensive enough to imply all the principles of proper recitation. In this context, just as the Qur’an lays out specific rulings related to its recitation, it also proclaims divine commandments in various areas such as human relations, society, economics, psychology, worldly affairs, and the hereafter. Accordingly, while it is certainly important to adhere to rules and principles during the act of tilāwah (recitation), it is equally possible and indeed necessary to internalize and comprehend its content and meaning. These two aspects are not mutually exclusive; on the contrary, each one reinforces the other.Куран, өзүнө камтыган универсалдуу баалуулуктар аркылуу бейпил дүйнөнү жана акыретти куруу максатын камтуу менен бирге, Куранды окууга байланыштуу универсалдуу принциптерди да камтыйт. Керек болсо, бир эле "тартил" түшүнүгү Куранды туура окуунун бардык эрежелерин камтыйт десек да болот. Бул жагынан алып караганда Куран, аны окууга байланыштуу белгилүү эрежелерди көрсөтүү менен бирге адам мамилелери, коом, экономика, психология, дүйнө иштери жана акырет сыяктуу ар түрдүү тармактардагы илахий буйруктарды да белгилейт. Демек, тилават (окуу) учурунда эрежелерди жана принциптерди кармануу канчалык маанилүү болсо, анын мазмунун жана маанисин өздөштүрүү жана түшүнүү да ошончолук маанилүү болуп саналат. Бул эки аспект бири-бирин жокко чыгарбайт; тескерисинче бири бири-бирин бекемдеп толуктап турат.В то время как Коран несет в себе цель построения мира, окутанного миром, и загробной жизни, достигнутой в спокойствии посредством универсальных ценностей, которые он содержит, он также включает в себя универсальные принципы, относящиеся к его собственному чтению. Фактически, одно только понятие «тартиль» достаточно всеобъемлюще, чтобы подразумевать все принципы правильного чтения. В этом контексте, так же как Коран излагает конкретные правила, связанные с его чтением, он также провозглашает божественные заповеди в различных областях, таких как человеческие отношения, общество, экономика, психология, мирские дела и загробная жизнь. Соответственно, хотя, безусловно, важно придерживаться правил и принципов во время акта тилава (чтения), в равной степени возможно и действительно необходимо усвоить и понять его содержание и смысл. Эти два аспекта не являются взаимоисключающими; напротив, каждый из них усиливает другой
ПРИМЕНЕНИЕ НАНОЧАСТИЦ В ЛЕЧЕНИИ ОЖОГОВЫХ РАН
No full textRegenerative activity of the skin is very important for the timely healing of burn wounds. Zinc oxide and silver nanoparticles possess antibacterial and wound-healing properties. Although today the pharmaceutical market offers a wide range of topical agents for burn wound treatment, it must be acknowledged that the optimal level of wound-healing efficacy has not yet been achieved. The purpose of the study: to study the healing of burn wounds in adults and children with second-degree burns using zinc oxide and silver nanoparticles and the youthful characteristics of skin regenerative activity. Research objects: 1) to synthesize nanoparticles of zinc and silver oxide, determine their structure, composition, and antibacterial properties; 2) to develop dressings containing nanoparticles of zinc and silver oxide for local treatment of second-degree burns in children and adults; 3) to determine the effectiveness of dressings containing zinc and silver oxide nanoparticles in treating second-degree burn wounds compared to other drugs. In this study, experiments were conducted to synthesize zinc oxide and silver nanoparticles for preparing antibacterial dressings for burn wound treatment. The zinc oxide and silver nanoparticles were synthesized using a chemical method. The structural and phase compositions of the synthesized nanoparticles were determined using X-ray diffraction analysis (XRD) and infrared spectroscopy. The preparation of dressing materials containing zinc oxide and silver nanoparticles for burn wound treatment involves several stages aimed at ensuring sterility, uniformity, and effectiveness of the final product. The antimicrobial activity of zinc oxide and silver nanoparticles was assessed using the disk diffusion method on Mueller-Hinton agar in accordance with the guidelines specified in Order No. 729 of the Ministry of Health of the Kyrgyz Republic dated October 25, 2018. Age characteristics of skin regeneration: the skin\u27s ability to regenerate is generally higher in children than in adults, which is due to higher metabolism, improved microcirculation, and higher cellular proliferation. As a result, wound healing processes in children are faster and less complicated. In adults, the regeneration process is slower, which is due to age-related changes in the body, such as decreased cell function, impaired microcirculation, and general age-related changes in skin tissue.Теринин кайра жаралуучу активдүүлүгү күйүк жараларын убагында айыктыруу үчүн абдан маанилүү. Бүгүнкү күндө фармацевтикалык рынокто күйүк жараларын жергиликтүү дарылоо үчүн кеңири колдонулган каражаттар сунушталса да, эң оптималдуу жараны айыктыруу эффективдүүлүгүнүн деңгээли азырынча жетишилген эмес. Изилдөөнүн максаты: экинчи даражадагы күйүк оорулары менен жабыркаган чондордун жана балдардын күйүк жараларын цинк оксидинин жана күмүштүн нанобөлүкчөлөрүн колдонуу менен айыктыруу жана теринин регенеративдик активдүүлүгүнүн жаштык өзгөчөлуктөрүн изилдөө. Изилдөөнүн милдеттери: 1) цинк жана күмүш оксидинин нанобөлүкчөлөрүн синтездөө, алардын түзүлүшүн, курамын жана антибактериалдык касиеттерин аныктоо; 2) балдардын жана чоңдордун экинчи даражадагы күйүк жарааттарын жергиликтүү дарылоо үчүн цинк жана күмүш оксидинин нанобөлүкчөлөрүн камтыган таңгычтарды иштеп чыгуу; 3) курамында цинк жана күмүш оксидинин нанобөлүкчөлөрү бар таңгычтардын экинчи даражадагы күйүк жараларын дарылоодо башка дарыларга салыштырмалуу эффективдүүлүгүн аныктоо. Бул изилдөөдө күйүк жараларын дарылоодо бактерияга каршы дары-дармек камтыган жука каптамаларды даярдоо үчүн цинк оксиди жана күмүш наночөлүкчөлөрүн синтездөө боюнча эксперименттер жүргүзүлдү. Цинк оксиди жана күмүш наночөлүкчөлөрү химиялык ыкма менен синтезделди. Синтезделген нанобөлүкчөлөрдүн түзүлүшү жана фазалык курамы рентген дифракциялык анализи (PДA) жана инфракызыл спектроскопиясы аркылуу аныкталды. Күйүк жараларын дарылоодо цинк оксиди жана күмүш нанобөлүкчөлөрүн камтылган каптамаларды даярдоонун бир нече этабы аткарылып, ал акыркы продуктунун стерилдүүлүгүн, бирдиктүүлүгүн жана натыйжалуулугун камсыздоого багытталган. Цинк оксиди жана күмүш наночөлүкчөлөрүнүн бактерияга каршы активдүүлүгү Мюллер-Хинтон агарында диск диффузиялык ыкма менен аныкталды жана Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин 2018-жылындагы 25-октябрдын № 729 буйругунда көрсөтүлгөн нускамаларга ылайык жүргүзүлдү. Теринин регенерациясынын жаштык өзгөчөлүктөрү: балдарда теринин регенерациялоо жөндөмдүүлүгү чоңдорго караганда жалпысынан жогору, бул зат алмашуунун жогору болушу, микроциркуляциянын жакшырышы жана клеткалык пролиферациянын жогору болушу менен байланыштуу. Чоңдордо регенерация процесси жайыраак жүрөт, бул организмдеги жаш куракка байланыштуу өзгөрүүлөргө, мисалы, клеткалардын иштешинин төмөндөшүнө, микроциркуляциянын начарлашына жана тери кыртышында жалпы куракка байланыштуу өзгөрүүлөргө байланыштуу.Регенеративная активность кожного покрова очень важна для своевременного заживления ожоговых ран. Наночастицы оксида цинка и серебра обладают антибактериальными и ранозаживляющими действиями. Несмотря на то, что на сегодняшний день фармацевтический рынок предлагает большое количество средств для местного лечения ожоговых ран, однако, приходится признать, что оптимальная степень ранозаживляющего эффекта препаратов до сих пор не достигнута. Цель исследования: определить влияние возрастных особенностей регенеративной активности кожного эпителия и заживления ожоговой раны у взрослых и детей при ожогах второй степени с применением наночастиц оксида цинка и серебра. Задачи исследования: 1) синтезировать наночастицы оксида цинка и серебра, определить их строение, состав и антибактериальные свойства; 2) разработка перевязочных материалов содержащих наночастицы оксида цинка и серебра для местного лечения ожоговых ран II степени у детей и взрослых; 3) определение эффективности перевязочных материалов, содержащих наночастицы оксида цинка и серебра в лечении ожоговых ран II степени по сравнению с другими препаратами. В данном исследовании проведены эксперименты по синтезу наночастиц оксида цинка и серебра для приготовления антибактериальных повязок для лечения ожоговых ран. В этом исследовании наночастицы оксида цинка и серебра синтезированы химическим методом. Структурный и фазовый составы синтезированных наночастиц оксида цинка и серебра были определены при помощи рентгенофазового РФА, ИК-спектроскопического и микроскопических анализов. Приготовление перевязочных материалов с наночастицами оксида цинка и серебра для лечения ожоговых ран включает несколько этапов, направленных на обеспечение стерильности, однородности и эффективности конечного продукта. Определение антимикробной активности наночастиц оксида цинка и серебра осуществлена диск диффузионным методом на агаре Мюллера-Хинтона в соответствии с методическими указаниями приказа Министерства Здравоохранения Кыргызской Республики № 729 от 25.10.2018. Возрастные особенности регенерации кожи: у детей регенеративная способность кожи в целом выше, чем у взрослых, что связано с более активным обменом веществ, лучшей микроциркуляцией и более высокой клеточной пролиферацией. В результате процессы заживления ран у детей проходят быстрее и с меньшими осложнениями. У взрослых процесс регенерации замедлен, что связано с возрастными изменениями в организме, такими как снижение функции клеток, ухудшение микроциркуляции и общие возрастные изменения в тканях кожи
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ СИСТЕМЫ ПОВЫШЕНИЯ КВАЛИФИКАЦИИ И ПЕРЕПОДГОТОВКИ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ КАДРОВ В КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКЕ: ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ
No full textThe article examines the current state of the system of advanced training and retraining of teaching staff in the Kyrgyz Republic. Based on the analysis of regulatory documents, statistical data and expert assessments, the key features of the functioning of this system, as well as factors influencing its effectiveness, are identified. The article identifies current areas for further development, including improving retraining mechanisms, expanding methodological support and creating conditions for wider access of teachers to modern educational resources.Макалада Кыргыз Республикасындагы педагогикалык кадрлардын квалификациясын жогорулатуу жана кайра даярдоо системасынын учурдагы абалы каралат. Ченемдик документтердин, статистикалык маалыматтардын жана эксперттик баа берүүнүн талдоосунун негизинде бул системанын иштөөсүнүн негизги өзгөчөлүктөрү, ошондой эле анын натыйжалуулугуна таасир этүүчү факторлор аныкталат. Макалада мындан ары өнүктүрүүнүн актуалдуу багыттары, анын ичинде кайра даярдоо механизмдерин өркүндөтүү, усулдук камсыздоону кеңейтүү жана мугалимдердин заманбап билим берүү ресурстарына кеңири жеткиликтүүлүгү үчүн шарттарды түзүү белгиленген.В статье рассматривается современное состояние системы повышения квалификации и переподготовки педагогических кадров в Кыргызской Республике. На основе анализа нормативных документов, статистических данных и экспертных оценок выделяются ключевые особенности функционирования данной системы, а также факторы, влияющие на её эффективность. В статье обозначены актуальные направления дальнейшего развития, включая совершенствование механизмов переподготовки, расширение методического обеспечения и создание условий для более широкого доступа педагогов к современным образовательным ресурсам
СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ПРЕДПОЧТЕНИЙ РАЗЛИЧНЫХ ПОКОЛЕНИЙ ПРИ ВЫБОРЕ РЕСТОРАНА: НА ПРИМЕРЕ ГОРОДА БИШКЕК
No full textThis article explores the attitudes and preferences of different generations (Z, X, Y, and Baby Boomers) toward public catering establishments. The purpose of the study is to identify and analyze the factors influencing the choice of restaurants and other catering venues among representatives of different generations. Methodology. A survey was conducted among 210 respondents residing in Bishkek to determine the main factors influencing their choice of restaurants. The study is based on empirical data obtained through questionnaires and analyzed using quantitative method. The results are presented in graphical form, and the behavioral characteristics of each generation are interpreted through comparative analysis. Research Results. Intergenerational differences play a significant role in the selection of public catering establishments and in attitudes toward food and service. Generation Z tends to prioritize socialization and fast dining, placing importance on aesthetics and speed. Generation X and Baby Boomers, on the other hand, adhere more to traditional values and tend to choose restaurants for family-related reasons. Tipping behavior is also closely associated with generational characteristics. These findings can serve as a foundation for improving restaurant operations, developing marketing strategies, and enhancing service quality.Учурда коомдук тамактануу жайларды тандалышы бир катар факторлор менен шартталып, керектөөчүлөрдүн жаш курагы, маданий баалуулуктары жана социалдык статусу менен тыгыз байланышта. Бул макалада ар кандай муундардын (Z, X, У жана беби-бумерлер) коомдук тамактануу жайларына болгон мамилеси жана тандоодогу артыкчылыктары изилденет. Методология. Бишкек шаарында жашаган 210 респонденттин арасында сурамжылоо жүргүзүлүп, алардын ресторан тандоодогу артыкчылыктары жана өзгөчөлүктөрүн аныктаган негизги факторлор изилденди. Изилдөө эмпирикалык маалыматтарга негизделип, катышуучулардан сурамжылоо аркылуу алынган жооптор сандык жана сапаттык ыкмалар менен талданды. Жыйынтыктар графикалык материалдар аркылуу көрсөтүлүп, ар бир муундун жүрүм-турум өзгөчөлүктөрү салыштыруу жолу менен чечмеленди. Изилдөөнүн жыйынтыктары. Муундар аралык айырмачылыктар коомдук тамактануу жайларын тандоодо, тамак-ашка жана тейлөөгө болгон мамиледе маанилүү роль ойнойт. Z мууну социалдашууга жана тез тамактанууга ыктап, эстетикага жана ылдамдыкка көңүл бурат. X мууну жана беби-бумерлер көбүрөөк салттуу баалуулуктарды карманып, үй-бүлөлүк себептер менен ресторан тандашат. Бул жыйынтыктар ресторан ишмердүүлүгүндө, маркетинг стратегияларын иштеп чыгууда жана тейлөө кызматын өнүктүрүүдө негиз катары кызмат кыла алат.В данной статье рассматривается отношение различных поколений (Z, X, Y и бэби-бумеров) к заведениям общественного питания и их предпочтения при выборе. Методология. Путём анкетирования 210 респондентов, проживающих в городе Бишкек, были выявлены основные факторы, определяющие их предпочтения при выборе ресторанов. Исследование основано на эмпирических данных, собранных посредством опроса, и проанализировано с использованием количественного метода. Полученные результаты представлены в графическом виде, а особенности поведения каждого поколения интерпретированы сравнительным методом. Результаты исследования. Представители поколения Z ориентированы на социализацию и быстрое питание, придавая значение эстетике и скорости. Поколение X и бэби-бумеры, напротив, придерживаются более традиционных ценностей и чаще делают выбор в пользу ресторанов по семейным причинам. Поведение, связанное с оставлением чаевых, также тесно связано с этими поколенческими особенностями. Полученные выводы могут быть использованы в ресторанной практике, при разработке маркетинговых стратегий и улучшении качества обслуживания