Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
СОСТОЯНИЕ ДОШКОЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ В СОВЕТСКОМ КЫРГЫЗСТАНЕ
Today, education is considered one of the most important areas and the most important indicators of social development in the world. The special responsibility of each state in building an education system that meets the requirements of the 21st century society and is aimed at achieving results is aimed at the formation of human capital and the use of human potential in the interests of an individual, society. After all, the need for scientific, theoretical, historical and methodological study of the issue of human development starting from preschool age is related to the strategy of education development in the world community and the tendency of states to switch to a system of continuing education.Бүгүнкү күндө билим берүү дүйнөдөгү коомдук өнүгүүнүн орчундуу багыттарынын жана маанилүү көрсөткүчтөрүнүн бири болуп эсептелет. XXI кылымдагы коомдун талаптарын канааттандырган жана натыйжага жетишүүгө багытталган билим берүү тутумун курууда ар бир мамлекеттин өзгөчө жооптуулугу адам капиталын калыптандырууга жана адам дараметин жеке инсандын, коомдун кызыкчылыктарына иштетүүгө багытталган. Анткени, Адамды өнүктүрүү маселесин анын мектепке чейинки курагынан баштап илимий-теориялык, тарыхый жана методологиялык жактан изилдөөнүн зарылдыгы, дүйнө коомчулугундагы билим берүүнү өнүктүрүүнүн стратегиясы жана мамлекеттердин үзгүлтүксүз билим берүү системасына өтүү тенденциясы менен байланыштуу.Сегодня образование считается одним из важнейших направлений и важнейших показателей социального развития в мире. Особая ответственность каждого государства в построении системы образования, отвечающей требованиям общества XXI века и направленной на достижение результата, направлена на формирование человеческого капитала и использование человеческого потенциала в интересах отдельной личности, общества. Ведь необходимость научно-теоретического, исторического и методологического изучения вопроса развития человека начиная с его дошкольного возраста связана со стратегией развития образования в мировом сообществе и тенденцией государств к переходу на систему непрерывного образования
КОЧЕВАЯ ЦИВИЛИЗАЦИЯ И ЕЕ МЕСТО В МИРОВОЙ ИСТОРИИ
Since the rise of nomadic civilization, both those who talk about nomadic civilization and those who seek a settled, urbanized nomadic culture have regularly expressed and recorded their thoughts, reflections, and arguments to prove it. The very word "civilization" in a narrow sense comes from Latin-"citizenship", "statehood", which meant the growth and development of this state, a very high level of development of the country, outstripping the development of culture, the financial situation of people. In a broad sense, civilization is the material and spiritual world, chastity, and the values of our ancestors, who left humanity as a whole to achieve a decent life –humanity, generosity, decency, loyalty, well-being, and wealth, and this can be called their great legacy, embedded in the future of humanity. And in the article, attempts were made to define the role of these nomads.Көчмөндөр цивилизациясы көтөрүлгөндөн тарта, көчүп жүрсө көчмөндөрдө кайдагы цивилизия дегендер да, көчмөндөрдүн отурукташкан, ордолуу шаарлашкан маданиятын издегендер да өз ойлорун, ой толгоолорун байма-бай айтып да, жазып да, аны далилдөөгө жүйөөлү делген далилдерин тартып келишет. Деги эле «цивилизация» сөзүнүн өзү тар мааниде латын тилинен – «жарандык», «мамлекеттүүлүк» дегенди түшүндүрүп, ошол мамлекеттин өсүп-өнүгүүсүн, өлкөнүн өтө бийик өнүгүү деңгээлин, адамдардын маданиятынын, материалдык абалынын алдыда жүрүшүн туюндурган. Цивилизация кеңири түшүнүгүндө жалпы адамзатын татыктуу жашоого – адамкерчиликке, айкөлдүккө, адептүүлүккө, ыймандуулукка, бакубаттуулукка, байгерчиликке жетишүү үчүн калтырган ата-бабаларыбыздын материалдык жана руханий дүйнөсү, аруулуктары, баалуулуктары болуп, бул алардын адам баласынын келечегине түптөп кеткен улуу мурасы деп атоого болот. Ал эми макалада ошол көчмөндөрдүн ролун аныктоого аракеттер жасалды.Со времен подъема кочевой цивилизации, как те, кто говорит о кочевой цивилизации, так и те, кто ищет оседлую, урбанизированную культуру кочевников, регулярно высказывают и записывают свои мысли, размышления и приводят аргументы в доказательство. Само слово» цивилизация «в узком смысле происходит от латинского-» гражданство", "государственность", что означало рост и развитие этого государства, очень высокий уровень развития страны, опережающее развитие культуры, материального положения людей. В широком понимании цивилизация – это материальный и духовный мир, целомудрие, ценности наших предков, которые оставили человечество в целом для достижения достойной жизни-человечности, щедрости, порядочности, верности, благополучия, богатства, и это можно назвать их великим наследием, заложенным в будущее человечества. А в статье были предприняты попытки определить роль этих кочевников
ХОДЖЕНТ В РУССКОЙ ДОРЕВОЛЮЦИОННОЙ ИСТОРИОГРАФИИ
Since the incorporation of Central Asia into the Russian Empire, a large number of historical works have been produced that reflect this process in accordance with specific conceptual approaches. The present material brings together various types of historical sources, including the diaries of travelers, diplomats, and military personnel, reports, audit materials, as well as the works of researchers—historians, ethnographers, linguists, and others. Particular significance is given to the memoirs of high-ranking officials of the Russian administration, ranging from district and regional heads to governors-general. These materials are especially valuable as they serve both as an informational base and as a primary source for studying the history of Khujand. An enormous number of documents, written sources, legislative acts, and periodicals from the studied period serve as factual material. The works of Russian pre-revolutionary researchers are of particular interest, as they provide not only insights into history, culture, and everyday life, but also shed light on the political and economic relations between Russia and the Central Asian states prior to their incorporation into the Russian Empire.Орто Азия Россия империясынын курамына кирген мезгилден баштап, бул процессти белгилүү концептуалдык ыкмага ылайык чагылдырган көптөгөн тарыхый эмгектер жаралган. Сунулуп жаткан материалда ар түрдүү мүнөздөгү тарыхый маалыматтар топтолгон, тактап айтканда: саякатчылардын, дипломаттардын жана аскер адамдардын күндөлүктөрү, отчеттору, текшерүү материалдары, ошондой эле изилдөөчүлөрдүн — тарыхчылар, этнографтар, тилчилер ж.б. материалдары камтылган. Айрыкча орус администрациясынын жогорку даражадагы чиновниктеринин — уезд, облус жетекчилеринен тартып генерал-губернаторлорго чейин — эскерүүлөрү өзгөчө мааниге ээ. Бул маалыматтар абдан баалуу, анткени алар Хожент тарыхын изилдөөдө маалыматтык база катары гана эмес, түздөн-түз булак катары да кызмат кылат. Изилденип жаткан доорго таандык болгон документтердин, жазма булактардын, мыйзамдык актылардын, мезгилдүү басылмалардын саны өтө көп, жана булардын баары фактологиялык материал болуп эсептелет. Орус дореволюциялык изилдөөчүлөрүнүн эмгектери тарых, маданият жана күнүмдүк жашоо боюнча маалыматтарды гана эмес, Россия менен Орто Азия мамлекеттеринин Россия империясынын курамына киргенге чейинки саясий жана экономикалык байланышын да чагылдырганы менен кызыктуу.С момента вхождения Средней Азии в состав Российской империи создано большое количество исторических трудов, отражающих данный процесс в соответствии с определенным концептуальным подходом. В предлагаемом материале группированы разнохарактерные исторические материалы, то есть дневники путешественников, дипломатов и военных, отчеты, ревизионные материалы, а также материалы исследователей – историков, этнографов, лингвистов и т.д. Особое значение имеет мемуары высокопоставленных чиновников русской администрации от уездных, областных начальников до генерал-губернаторов. Данные сведения являются весьма ценными, поскольку они служат как информационная база, так и как источник по изучению истории Ходжента. Огромное количество документов, письменных источников, законодательных актов, периодических изданий изучаемого периода, которые, по сути, являются фактологическим материалом. Работы русских дореволюционных исследователей интересны тем, что они содержат факты не только по истории, культуре и быту в целом, но и освещают политические и экономические связи России со среднеазиатскими государствами до их вхождения в состав Российской империи
ПОЛОЖЕНИЕ ЖЕНЩИН ВО ВРЕМЯ И ПОСЛЕ ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЫ
This study examines the role of women during World War II (the Great Patriotic War) and its impact on their subsequent lives. During the war, women demonstrated resilience, hard work, and selflessness both on the front lines and in the rear. They served as nurses, signalers, snipers, tankers, pilots, partisans, and held other military positions. Additionally, working in industry, agriculture, heavy and light manufacturing, they made a significant contribution to maintaining the country’s wartime economy. After the war, the role of women in society underwent significant changes. On the one hand, they gained equal rights with men and became an important part of the workforce. On the other hand, the consequences of the war – physical and psychological trauma, societal attitudes towards women returning from the war, and the challenges of post-war recovery – created serious trials for them.Бул изилдөөдө Экинчи дүйнөлүк согуш (Ата мекендик согуш) учурунда аялдардын аткарган орду жана анын алардын кийинки жашоосуна тийгизген таасири каралды. Согуш маалында аялдар фронтто жана тылда өздөрүнүн кайратмандыгы, эмгеги жана жан аябас күжүрмөндүгү менен өзгөчөлөнүшкөн. Алар медайым, байланышчы, снайпер, танкист, учкуч, партизан жана башка аскердик кесиптерде кызмат өтөшкөн. Ошондой эле, өндүрүш тармагында, айыл чарбасында, оор жана жеңил өнөр жайда эмгектенип, мамлекеттин согуштук экономикасын колдоого зор салым кошушкан. Согуш аяктагандан кийин аялдардын коомдогу ролу олуттуу өзгөрүүлөргө дуушар болгон. Бир жагынан, аларга эркектер менен тең укуктуу болуп, жумушчу күчүнүн маанилүү бөлүгү катары карала баштаган. Экинчи жагынан, согуштун кесепеттери – физикалык жана психологиялык жаракаттар, коомдун согуштан кайтып келген аялдарга болгон мамилеси, согуштан кийин турмушту калыбына келтирүү көйгөйлөрү – алардын жашоосунда татаал сыноолорду жараткан.Данное исследование рассматривает роль женщин в годы Второй мировой войны (Великой Отечественной войны) и ее влияние на их дальнейшую жизнь. В период войны женщины проявили свою стойкость, трудолюбие и самоотверженность как на фронте, так и в тылу. Они служили медсестрами, связистками, снайперами, танкистами, летчицами, партизанками и занимали другие военные специальности. Кроме того, работая в промышленности, сельском хозяйстве, тяжелой и легкой промышленности, они внесли значительный вклад в поддержание военной экономики страны. После окончания войны роль женщин в обществе претерпела значительные изменения. С одной стороны, они получили равные права с мужчинами и стали важной частью рабочей силы. С другой стороны, последствия войны – физические и психологические травмы, отношение общества к женщинам, вернувшимся с войны, проблемы восстановления мирной жизни – создали для них серьезные испытания
ВЛИЯНИЕ РОДНОГО ЯЗЫКА НА ИЗУЧЕНИЕ ИНОСТРАННЫХ ЯЗЫКОВ
The native language has a significant influence on the process of learning foreign languages, shaping language perception, grammatical structures, and phonetic features. This article examines the main mechanisms through which the native language affects the learning of new languages, as well as the difficulties faced by learners. Particular attention is given to the transfer of language norms, cross-linguistic interference, and strategies for overcoming barriers encountered during the learning process.Эне тил жаңы тилдерди үйрөнүү процессине чоң таасир этет, анткени ал тилди кабылдоону, грамматикалык түзүмдөрдү жана фонетикалык өзгөчөлүктөрдү калыптандырат. Бул макалада эне тилдин жаңы тилдерди үйрөнүүгө тийгизген негизги таасир механизмдери жана үйрөнүүчүлөр туш болгон кыйынчылыктар каралат. Айрыкча тил нормаларынын ташылышына, тил аралык интерференцияга жана окуу процессинде жаралган тоскоолдуктарды жеңүү жолдоруна өзгөчө көңүл бурулат.Родной язык оказывает значительное влияние на процесс изучения иностранных языков, формируя языковое восприятие, грамматические структуры и фонетические особенности. В данной статье рассматриваются основные механизмы влияния родного языка на изучение новых языков, а также трудности, с которыми сталкиваются изучающие. Особое внимание уделяется переносу языковых норм, межъязыковым интерференциям и способам преодоления барьеров, возникающих в процессе обучения
РОЛЬ КОРЕЙСКОГО ЯЗЫКА В СОЦИАЛЬНОЙ ИНТЕГРАЦИИ И МЕТОДЫ ИЗУЧЕНИЯ КОРЕЙСКОГО ЯЗЫКА
This article explores the important role of the Korean language in social integration and the effective methods used in the language learning process. Korean is one of the major world languages and plays a crucial role in fostering connections across business, politics, and culture. Learning Korean provides deeper access to Korean culture, mindset, and history. The article covers various learning methods, including approaches such as learning through practical sentences and using dialogues. These methods help learners apply the language in everyday situations and enhance social integration.Бул макала корей тилинин социалдык интеграциядагы маанилүү ролун жана корей тилин үйрөнүү процессиндеги эффективдүү методдорду изилдейт. Корей тили дүйнөдөгү маанилүү тилдердин бири болуп, бизнес, саясат жана маданият арасындагы байланышты жөнгө салат. Корей тилин үйрөнүү Корей маданиятына, сана-сезимине жана тарыхына тереңирээк кирүүгө мүмкүнчүлүк берет. Макалада корей тилин үйрөнүүдө колдонулган методдор, анын ичинде практикалык сүйлөмдөр аркылуу үйрөнүү жана диалогдорду колдонуу сыяктуу ыкмалар камтылган. Бул методдор корей тилин күнүмдүк кырдаалдарда колдонууга жардам берет жана социалдык интеграцияны жакшыртат.Данная статья исследует важную роль корейского языка в социальной интеграции и эффективные методы его изучения. Корейский язык является одним из важных мировых языков и играет ключевую роль в установлении связей в сферах бизнеса, политики и культуры. Изучение корейского языка позволяет глубже проникнуть в корейскую культуру, менталитет и историю. В статье рассматриваются методы изучения корейского языка, включая такие подходы, как обучение через практические фразы и использование диалогов. Эти методы способствуют применению языка в повседневных ситуациях и улучшают процессы социальной интеграции
МУСУЛЬМАНСКИЕ ТРАДИЦИИ И ПРАЗДНИКИ В КЫРГЫЗСКОМ НАРОДЕ
In the paper moslem traditions and holidays were investigational in the kyrgyz people. Influence of islam culture, application, is considered in life moslem ceremony and traditional celebration of moslem holidays.Макалада кыргыз элинин жашоосундагы мусулман салттары жана майрамдары изилденди. Күнүмдүк жашоодо кайталанып турган исламдын ырым-жырымдары, анын таасири, мусулман майрамдарынын салттуу түрдө майрамдала баштаганы каралды.В статье были исследованы мусульманские традиции и праздники в кыргызском народе. Рассмотрены влияние исламской культуры, применение в жизни мусульманских обряд и традиционное празднование мусульманских праздников
ИСТОРИЯ И СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ ЯПОНО-КИТАЙСКИХ КОНФЛИКТОВ
This scientific article provides a comprehensive analysis of the historical and current political relations between Japan and China. Special attention is given to the causes, developments, and consequences of the First Sino-Japanese War (1894–1895) in the late 19th century and the Second Sino-Japanese War (1937–1945) in the 20th century. These wars significantly reshaped the political map of East Asia and laid the foundation for long-term rivalry between the two nations. In addition, the article explores the historical and geopolitical aspects of the ongoing territorial dispute over the Diaoyu (Senkaku) Islands. This conflict not only fuels diplomatic tensions between Japan and China but also negatively affects regional security and international relations in East Asia. The main purpose of the article is to scientifically analyze the historical roots and modern manifestations of the Japan–China conflicts, as well as to assess their significance at both regional and global levels. The study is based on historical documents, archival data, and scholarly sources evaluating current political processes.Бул илимий макалада Япония менен Кытайдын ортосундагы тарыхый жана азыркы саясий мамилелердин татаалдыгы ар тараптуу каралат. Айрыкча, XIX кылымдын аягында чыккан Биринчи Сино-япон согушу (1894-1895) менен XX кылымдагы Экинчи Сино-япон согушунун (1937-1945) себептери, жүрүшү жана жыйынтыктары терең талданат. Бул согуштар Чыгыш Азиядагы саясий картага олуттуу өзгөрүүлөрдү киргизип, эки мамлекеттин ортосундагы узак мөөнөттүү карама-каршылыктардын негизин түзгөн. Мындан тышкары, макалада Диоюйдао (Сенкаку) аралдары боюнча бүгүнкү күнгө чейин уланып келе жаткан аймактык талаштын тарыхый жана геосаясий аспекттери изилденет. Бул талаш Япония менен Кытайдын ортосундагы дипломатиялык чыңалуунун булагы гана болбостон, Чыгыш Азия аймагындагы жалпы регионалдык коопсуздукка жана эл аралык мамилелерге да терс таасир тийгизип келет. Макаланын негизги максаты — япон-кытай конфликттеринин тарыхый тамырларын жана алардын азыркы күндөгү көрүнүштөрүн илимий негизде талдоо, ошондой эле бул жаңжалдардын регионалдык жана глобалдык деңгээлдеги маанисин ачып берүү. Изилдөөдө тарыхый документтер, архивдик маалыматтар жана азыркы учурдагы саясий процесстерге баа берүүчү илимий булактар колдонулган.В данной научной статье всесторонне рассматриваются исторические и современные политические отношения между Японией и Китаем. Особое внимание уделяется причинам, ходу и последствиям Первой Сино-японской войны (1894–1895) конца XIX века и Второй Сино-японской войны (1937–1945) XX века. Эти войны внесли значительные изменения в политическую карту Восточной Азии и заложили основу длительного соперничества между двумя странами. Кроме того, в статье исследуются исторические и геополитические аспекты территориального спора вокруг островов Дяоюйдао (Сенкаку), продолжающегося по сей день. Этот спор является не только источником дипломатической напряжённости между Японией и Китаем, но и оказывает негативное влияние на региональную безопасность и международные отношения в Восточной Азии. Основная цель статьи — научный анализ исторических корней и современных проявлений японо-китайских конфликтов, а также выявление их значения на региональном и глобальном уровнях. В исследовании использованы исторические документы, архивные материалы и современные научные источники, оценивающие текущие политические процессы
Проблемы совместного использования водных ресурсов в Центральной Азии
This article explores the complex institutional, legal, and geopolitical dimensions of transboundary water management in Central Asia. Based on the master`s thesis, it examines how historical legacies, fragmented legal frameworks, and climate change continue to shape regional water cooperation. Special emphasis is placed on Kyrgyzstan’s national strategy and its upstream geopolitical position. The study reviews the role of institutions such as the International Fund for Saving the Aral Sea (IFAS), the Interstate Commission for Water Coordination (ICWC), and international partners like the Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE) and the United Nations Economic Commission for Europe (UNECE). Comparative lessons from other basins, such as the Mekong and Nile, are used to illustrate effective governance models. The paper concludes with recommendations for harmonizing national legislation, enhancing data transparency, and strengthening basin-level institutions.Бул макала Борбордук Азиядагы трансчегаралык сууларды башкаруунун татаал институттук, укуктук жана геосаясий өлчөмдөрүн изилдейт. Магистрдик диссертациянын негизинде ал тарыхый мурастар, бытыранды мыйзамдык базалар жана климаттын өзгөрүүсү аймактык суу кызматташтыгын кантип калыптандырып жатканын изилдейт. Кыргызстандын улуттук стратегиясына жана анын жогорку агымына байланыштуу геосаясий абалына өзгөчө басым жасалат. Изилдөө Аралды куткаруу эл аралык фонду, Суу координациялоо боюнча мамлекеттер аралык комиссия сыяктуу институттардын жана Европадагы коопсуздук жана кызматташтык уюму (ЕККУ) жана Бириккен Улуттар Уюмунун Европалык экономикалык комиссиясы (БУУ ЕЭК) сыяктуу эл аралык өнөктөштөрдүн ролун карайт. Меконг жана Нил сыяктуу башка бассейндердин салыштырма сабактары башкаруунун эффективдүү моделдерин көрсөтүү үчүн колдонулат. Документ улуттук мыйзамдарды шайкеш келтирүү, маалыматтардын ачыктыгын жогорулатуу жана бассейндик деңгээлдеги институттарды бекемдөө боюнча сунуштар менен аяктайт.В этой статье рассматриваются сложные институциональные, правовые и геополитические аспекты управления трансграничными водами в Центральной Азии. Опираясь на магистерскую диссертацию, и интегрируя события до 2025 года, в ней рассматривается, как историческое наследие, фрагментированные правовые рамки и изменение климата продолжают формировать региональное водное сотрудничество. Особое внимание уделяется национальной стратегии Кыргызстана и его геополитическому положению вверх по течению. В исследовании рассматривается роль таких институтов, как Международный фонд спасения Арала (МФСА), Межгосударственная координационная водохозяйственная комиссия (МКВК), и международных партнеров, таких как Организация по безопасности и сотрудничеству в Европе (ОБСЕ) и Европейская Экономическая Комиссия Организации Объединённых Наций (ЕЭК ООН). Сравнительные уроки других бассейнов, таких как Меконг и Нил, используются для иллюстрации эффективных моделей управления. В заключение приводятся рекомендации по гармонизации национального законодательства, повышению прозрачности данных и укреплению институтов на уровне бассейна
ИНТЕГРАЦИЯ ЭЛЕМЕНТОВ СОРЕВНОВАТЕЛЬНЫХ ИГРОВЫХ ПРОГРАММ НА УРОКАХ ИНФОРМАТИКИ
This article presents a study of the methodology for integrating competitive gaming program elements into computer science education. Special attention is paid to the analysis of modern educational platforms such as CodeWars, HackerRank, CodinGame, and Codingbat, and their potential in developing students\u27 programming competencies. Based on comprehensive research, a methodology for the phased implementation of gaming elements into the educational process has been developed and tested, taking into account individual student characteristics and technical capabilities of educational institutions. The research results demonstrate a significant increase in students\u27 motivation to study programming and improvement in their algorithmic thinking skills when using competitive elements. The developed methodological recommendations include practical aspects of organizing the educational process using gaming programs and can be applied to improve computer science teaching in schools.Бул макалада информатиканы окутуу процессине атаандаштык оюн программаларынын элементтерин интеграциялоонун методикасын изилдөө көрсөтүлөт. CodeWars, HackerRank, CodinGame жана Codingbat сыяктуу заманбап билим берүү платформаларын талдоого жана алардын окуучулардын программалаштыруу компетенциясын калыптандыруудагы потенциалына өзгөчө көңүл бурулат. Комплекстүү изилдөөнүн негизинде окуучулардын жеке өзгөчөлүктөрүн жана билим берүү мекемелеринин техникалык мүмкүнчүлүктөрүн эске алган оюн элементтерин билим берүү процессине этап-этабы менен киргизүүнүн методикасы иштелип чыгып, сыналып көрүлгөн. Изилдөөнүн жыйынтыктары атаандаштык элементтерди колдонуу менен окуучулардын программалаштырууну үйрөнүүгө болгон мотивациясынын олуттуу жогорулашын жана алардын алгоритмдик ой жүгүртүү көндүмдөрүнүн жакшырышын көрсөтөт. Иштелип чыккан методикалык сунуштар оюндук программаларды колдонуу менен окуу процессин уюштуруунун практикалык аспектилерин камтыйт жана мектепте информатиканы окутууну өркүндөтүү үчүн колдонулушу мүмкүн.В данной статье представлено исследование методики интеграции элементов соревновательных игровых программ в процесс обучения информатике. Особое внимание уделяется анализу современных образовательных платформ, таких как CodeWars, HackerRank, CodinGame и Codingbat, и их потенциалу в формировании программистских компетенций учащихся. На основе комплексного исследования разработана и апробирована методика поэтапного внедрения игровых элементов в образовательный процесс, учитывающая индивидуальные особенности учащихся и технические возможности образовательных учреждений. Результаты исследования демонстрируют значительное повышение мотивации учащихся к изучению программирования и улучшение их навыков алгоритмического мышления при использовании соревновательных элементов. Разработанные методические рекомендации включают практические аспекты организации учебного процесса с использованием игровых программ и могут быть применены для совершенствования преподавания информатики в школе