Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Szczegółowość ujawnianych informacji o ryzyku finansowym w sprawozdaniach finansowych spółek notowanych na GPW w Warszawie
Full text linkFinancial risk is an inherent aspect of the operations of publicly traded companies, affecting their operating, investing, and financing activities. Therefore, a detailed description of financial risk exposure and the policies and methods of risk management are crucial information that should be presented in the financial statements. A specific motivation for undertaking research on the financial risk disclosure was the outbreak of the COVID-19 pandemic, during which many companies experienced increased exposure to various types of financial risk. The aim of this article is to assess the extent of financial risk disclosure in the financial statements of companies listed on the Warsaw Stock Exchange (WSE) from 2018 to 2023, and to identify the factors that affect the level of detail in these disclosures. Based on the provisions of IFRS 7 and IFRS 9, a questionnaire was developed to examine the extent of financial risk disclosure. The study was conducted based on the financial statements of 30 companies listed on the WSE for the years 2018–2023. Using the Spearman correlation test, linear regression model estimations, and the Student’s t-test, the study found that company size, level of debt, and the audit firm examining the financial statements all influence the extent of financial risk disclosure. The results show that companies disclosed more information about financial risk after the economic and public health crisis caused by the COVID-19 pandemic than before its outbreak.Ryzyko finansowe stanowi nieodłączny element działalności spółek giełdowych, wpływając na ich działalność operacyjną, inwestycyjną oraz finansową. Dlatego szczegółowy opis ekspozycji na ryzyko finansowe oraz polityka i sposoby zarządzania ryzykiem są istotnymi informacjami, które powinny zostać zaprezentowane w sprawozdaniu finansowym. Szczególną przesłankę podjęcia badań dotyczących szczegółowości ujawnianych informacji o ryzyku finansowym stanowi wybuch pandemii COVID-19, wówczas to dla wielu przedsiębiorstw wzrosła ekspozycja na różne rodzaje ryzyka finansowego. Celem artykułu jest ocena szczegółowości ujawnianych informacji o ryzyku finansowym w sprawozdaniach finansowych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW) w Warszawie w latach 2018–2023 oraz wskazanie czynników, od których zależy szczegółowość ujawnianych informacji. Wykorzystując regulacje zawarte w Międzynarodowym Standardzie Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) 7 oraz 9, utworzono formularz pytań do badania szczegółowości ujawnianych informacji o ryzyku finansowym. Badanie zostało przeprowadzone na podstawie sprawozdań finansowych 30 spółek notowanych na GPW w Warszawie za lata 2018–2023. Wykorzystując test korelacji Spearmana, estymacje modeli regresji liniowej oraz test t-Studenta, wskazano, że szczegółowość ujawnianych informacji o ryzyku finansowym w sprawozdaniach finansowych zależy od wielkości spółki, poziomu zadłużenia spółki oraz firmy audytorskiej badającej sprawozdanie finansowe. Przeprowadzone badanie wykazało, że spółki ujawniały więcej informacji o ryzyku finansowym po zakończeniu kryzysu gospodarczo-zdrowotnego wywołanego pandemią COVID-19 niż przed jego wybuchem
Metafory transformacji: analiza dyskursu transformacji energetycznej w regionie Turowa i Wielkopolski Wschodniej
No full textThe paper aims to explore the public\u27s readiness for the transition process. It presents the language used to discuss transition and decarbonization in two lignite basins in Poland: Konin and Bogatynia. The timeframe of the analysis is roughly the last ten years, with particular emphasis on the last five years. The analysis is primarily qualitative in nature. Methodologically, it draws on the cognitive linguistics developed by George Lakoff and Mark Johnson; it also incorporates the work of other researchers interested in meaning-making in the context of sensory experience, culture, and even geopolitics. I treat metaphors as a cognitive tool for taming unknown and uncertain reality. I put forward the thesis that the presence of metaphors in discourse can indicate that the process being described is proceeding vaguely, as there is still a lack of certainties and specifics. In addition, I show that metaphors can reflexively influence the community\u27s willingness to think creatively and imagine reality. Examples are provided of how, with the help of metaphors formulated by important actors in the transformation, communication can be manipulated and the willingness of the public to participate in the transformation process can be influenced. I conclude that the metaphors used serve not only to describe reality, but also to motivate action.W artykule przedstawiam język, w jakim mówi się o transformacji i dekarbonizacji w dwóch zagłębiach węgla brunatnego w Polsce: Koninie i Bogatyni. Ramy czasowe mojej analizy to mniej więcej ostatnie dziesięć lat, a przede wszystkim ostatnie pięć lat. Analiza ma charakter głównie jakościowy. Metodologicznie w pracy korzystam z językoznawstwa kognitywnego rozwijanego przez George Lakoffa i Marka Johnsona oraz innych badaczy zainteresowanych tworzeniem znaczeń w kontekście doświadczenia zmysłowego, kultury a nawet geopolityki. Metafory traktuję jako narzędzie poznawcze, które pozwala oswajać rzeczywistość nieznaną i niepewną. Stawiam tezę, że obecność metafor w dyskursie może świadczyć o tym, że opisywany proces przebiega w sposób niejasny, ponieważ wciąż brakuje pewników i konkretów. Dodatkowo pokazuję, że metafory mogą zwrotnie wpływać na gotowość społeczności do kreatywnego myślenia i wyobrażania sobie rzeczywistości. Pokazuję przykłady, jak za pomocą metafor formułowanych przez istotnych aktorów transformacji można manipulować komunikacją i wpłynąć na gotowość do współuczestniczenia społeczeństwa w procesie transformacji. Wnioskuję, że używane metafory służą nie tylko opisowi rzeczywistości, ale też motywują do działania
Energia i świętowanie: od bycia razem do eksploatacji
No full textHoliday celebrations are extremely energy-consuming, but they also produce energy that allows the community to survive and affirm the distinctiveness of human beings as a species. For many people, they are the only times of the year when they can satisfy all their needs, feel that nothing is lacking, and finally stop worrying. Celebrating a holiday is also a time when we can feel better than we do in everyday life – at last, we are able to feel the way we would like to always feel. At the same time, such times are associated with waste, the senseless consumption of precious resources. These paradoxes and pitfalls associated with celebration also lie in the fact that it is not only a time of reconciliation, of reuniting what is usually separated, but also something that divides, especially when it comes to class distinctions and ideas of the good life. Considering the intersection of celebration and energy offers an opportunity to show how complex discussions of comfort really are, and how often we overlook the fact that, for many people, comfort is a very rare and fleeting experience. At the same time, the few moments in which it is given to them are subject to harsh criticism, as thoughtless waste, unacceptable excess, or a lack of solidarity.Święta są niezwykle energochłonne, ale produkują też energię pozwalającą przetrwać wspólnocie i afirmować gatunkową odrębność człowieka. Dla wielu osób są one też jedynymi momentami w roku, w których mogą one zaspokoić swoje wszystkie potrzeby, poczuć, iż niczego im nie brakuje, i nie martwić się niczym. Święto to również czas, w którym możemy czuć się lepiej niż na co dzień, wreszcie tak, jakbyśmy chcieli zawsze się czuć. Jednocześnie to czas utożsamiany z marnotrawstwem, bezsensownym zużywaniem cennych zasobów. Te paradoksy i pułapki, jakie zastawia na nas świętowanie, polegają też na tym, iż nie jest ono tylko czasem pojednania, ponownego złączenia tego, co na co dzień rozdzielone, ale też czymś, co dzieli – zwłaszcza tam, gdy chodzi o klasowe zróżnicowania i koncepcje dobrego życia. Rozważanie styku świętowania i energii jest dla mnie okazją do tego, by pokazać, jak złożone są dyskusje o komforcie i jak często pomijamy w nich fakt, iż doświadczenie go dla wielu osób jest bardzo okazjonalne, te nieliczne zaś momenty, w których jest on im dany, podlegają ostrej krytyce jako bezmyślne marnotrawstwo, niedopuszczalny eksces czy niesolidarne zachowanie
Błąd joński a autorytaryzacja dyskursu liberalnego
No full textThe article presents the issue of the so-called the Ionian fallacy, which Isaiah Berlin originally identified as a philosophical error shaping the content of liberal thought. This fallacy, in the broadest sense, consists in the assumption that there is a connection between truth, law and the good, which are understood as reflections of the same lógos. The authors examine the nature of the fallacy, identify, what its historical sources and manifestations, and consider how it may affect the authoritarianization of liberal discourse currently observed in the world of scholarship. The authors consider the issues of the genealogy of the Ionian fallacy, its impact on political practice (and, consequently, on mainstream legal and jurisprudential discourses) and the problem of the (im)politicity of law, which gives rise to many contradictions within the demoliberal ideological and discursive formation dominant in the broadly conceived West. The authors conclude that the Ionian fallacy fosters an epistemic closure of liberal discourse to unorthodox views, and that populism, by defining itself as a movement opposed to the liberal paradigm, in fact reproduces the same pattern of thinking that contains the Ionian fallacy.Artykuł podejmuje zagadnienie tzw. błędu jońskiego, zidentyfikowanego pierwotnie przez Isaiaha Berlina, który w opinii tego autora, ma być błędem o charakterze filozoficznym, rzutującym na treść całej zachodniej filozofii, a zgodnie z założeniem autorów niniejszego artykułu, szczególnie zauważalnym w myśli liberalnej. Błąd ten, w największej ogólności, polegać ma założeniu, że istnieje powiązanie pomiędzy prawdą, prawem i dobrem, które stanowią odbicie tego samego logosu. Autorzy próbują odpowiedzieć na pytanie, na czym ten błąd polega, jakie są jego historyczne źródła i przejawy, oraz jak wpływać może na aktualnie zauważaną w świecie błędu jońskiego, jego wpływu na polityczną praktykę (a w konsekwencji na mainstreamowe dyskursy prawnicze i prawoznawcze) oraz problem (nie)polityczności prawa, który funduje wiele sprzeczności w łonie dominującej na szeroko pojętym Zachodzie demoliberalnej formacji ideologiczno-dyskursywnej. Autorzy konkludują, że błąd joński sprzyja epistemicznemu zamknięciu dyskursu liberalnego na poglądy nieortodoksyjne, a populizm – kreując się na ruch przeciwny paradygmatowi liberalnemu – w istocie powiela ten sam schemat myślenia, zawierający w sobie błąd joński
Some options for a legal strategy for sustainable development
No full textSustainable development has become a central societal goal for the national and global community and, therefore, also an inherent value that the legal system needs to enhance. The author argues that the current primary strategy to achieve sustainability, based on command-and-control regulation, is insufficient. More fundamental institutional change and ‘smart regulation’ are needed to create adequate incentive structures and facilitate sustainable practices. The strategy should create incentives and opportunities for individuals and corporations to choose sustainable alternatives. Environmental degradation is primarily a result of discrepancies in private and public costs. Traditional command-and-control regulations, in which the state prescribes standards for action or uses taxation to level out discrepancies in private and social costs, are insufficient to solve the global community’s large and complex issues in dealing with poverty, pollution, natural resource depletion, biological degradation, and climate change. Problems related to externalization, the tragedy of the commons, and free riders that create market failure must be addressed by smart regulation and institutional change, focusing on the incentive structures leading to ecological degradation and ineffective use of resources. New ideas and concepts focusing on smart regulation, involving stakeholders and people affected by the regulation in the legislative process, as well as stimulating innovation, are needed. Property and market-based solutions, like cap-andtrade systems for the distribution of climate and fishing quotas, also need to be developed in other areas. More substantial effort should be put into finding the most effective solution to the problem each measure is intended to solve.Sustainable development has become a central societal goal for the national and global community and, therefore, also an inherent value that the legal system needs to enhance. The author argues that the current primary strategy to achieve sustainability, based on command-and-control regulation, is insufficient. More fundamental institutional change and ‘smart regulation’ are needed to create adequate incentive structures and facilitate sustainable practices. The strategy should create incentives and opportunities for individuals and corporations to choose sustainable alternatives. Environmental degradation is primarily a result of discrepancies in private and public costs. Traditional command-and-control regulations, in which the state prescribes standards for action or uses taxation to level out discrepancies in private and social costs, are insufficient to solve the global community’s large and complex issues in dealing with poverty, pollution, natural resource depletion, biological degradation, and climate change. Problems related to externalization, the tragedy of the commons, and free riders that create market failure must be addressed by smart regulation and institutional change, focusing on the incentive structures leading to ecological degradation and ineffective use of resources. New ideas and concepts focusing on smart regulation, involving stakeholders and people affected by the regulation in the legislative process, as well as stimulating innovation, are needed. Property and market-based solutions, like cap-andtrade systems for the distribution of climate and fishing quotas, also need to be developed in other areas. More substantial effort should be put into finding the most effective solution to the problem each measure is intended to solve
Rethinking local content requirements in EU public procurement within the paradigm of sustainable development
No full textThe European Union (EU) has traditionally opposed local content requirements (LCRs) in public procurement, viewing them as contrary to the principles of free trade and competition. However, recent global crises, including the COVID-19 pandemic, geopolitical tensions, and supply chain disruptions, have prompted a reconsideration of these policies. This article explores how the concept of sustainable development, enshrined in EU law, provides a framework for justifying LCRs under specific conditions. By analysing EU case law and policy developments, the study argues that LCRs can be permissible if they serve broader strategic goals determined within the sustainable development paradigm, such as environmental protection and social welfare, rather than economic protectionism. Ultimately, the findings suggest that carefully designed LCRs can enhance economic resilience while remaining compatible with EU legal principles. It is, however, crucial to emphasize that LCRs may be permissible, provided that they are proportionate to the contracting authority’s objectively justified needs, assessed with due diligence.The European Union (EU) has traditionally opposed local content requirements (LCRs) in public procurement, viewing them as contrary to the principles of free trade and competition. However, recent global crises, including the COVID-19 pandemic, geopolitical tensions, and supply chain disruptions, have prompted a reconsideration of these policies. This article explores how the concept of sustainable development, enshrined in EU law, provides a framework for justifying LCRs under specific conditions. By analysing EU case law and policy developments, the study argues that LCRs can be permissible if they serve broader strategic goals determined within the sustainable development paradigm, such as environmental protection and social welfare, rather than economic protectionism. Ultimately, the findings suggest that carefully designed LCRs can enhance economic resilience while remaining compatible with EU legal principles. It is, however, crucial to emphasize that LCRs may be permissible, provided that they are proportionate to the contracting authority’s objectively justified needs, assessed with due diligence
Wprowadzenie
No full textOn the social diagnosis of rural areas
IntroductionWokół diagnozy społecznej terenów wiejskich
Wprowadzeni
Decyzje kobiet o nazwisku po ślubie w wymiarze diachronicznym i synchronicznym
Full text linkThe article attempts a sociological analysis of the social phenomenon of women changing their surnames after marriage in Poland, based on data from 234 Civil Registry Offices in the Subcarpathian and Greater Poland voivodeships. The collected information covers the years 2000–2020 and illustrates over 343,000 choices made by women. The research aimed to determine the relationship between the type of surname decision and the locality where the marriage was concluded (population of the municipality; voivodeship), as well as the influence of women’s increased professional and social activity in recent decades on the variation in these decisions. Statistical analysis of the official data allows the conclusion that despite the persistently high tendency to adopt the husband’s surname, an emerging process can be observed, consisting of an approval of women choosing double-barreled surnames or keeping their maiden name. This study constitutes the first stage of ongoing and planned research on the negotiation and decision-making by women and men regarding the surname used after marriage and divorce.Artykuł stanowi próbę socjologicznej analizy społecznego fenomenu podejmowania decyzji o zmianie nazwiska noszonego po ślubie przez kobiety w Polsce na podstawie danych z 234 urzędów stanu cywilnego z województw podkarpackiego i wielkopolskiego. Zebrane informacje dotyczą lat 2000–2020 i obrazują ponad 343 000 wyborów kobiet. Zrealizowane badania miały na celu ustalenie zależności rodzaju decyzji o nazwisku po ślubie od miejscowości, w jakiej małżeństwo zostało zawarte (liczba mieszkańców gminy, województwo), oraz wpływu wzrostu aktywności zawodowej i społecznej kobiet w ostatnich dekadach na różnicowanie się tych decyzji. Analiza statystyczna danych urzędowych pozwala na wniosek, że mimo wciąż wysoko utrzymującej się tendencji do przyjmowania nazwiska męża, można zaobserwować rozpoczynający się proces polegający na aprobacie przyjmowania przez kobiety nazwisk dwuczłonowych lub pozostawania przy rodowym. Prezentowane opracowanie stanowi pierwszy etap realizowanych i zaplanowanych badań nad negocjowaniem i podejmowaniem przez kobiety i mężczyzn decyzji o nazwisku noszonym po ślubie i rozwodzie
Problem podmiotowości prawnej spółki komandytowo-akcyjnej w organizacji
Full text linkThis article is a critical analysis of the concept of the lack of legal subjectivity of a pre-partnership limited joint-stock partnership (company in organization). It indicates the essence of a commercial company in organization, as well as the differences between capital companies in organization and partnerships in organization. Legal personality in a capital company in organization is presented as an effect of a certain evolutionary need for capital companies. A special type of limited joint-stock partnership is emphasized, in particular, its mixed personal and capital character. Attention is drawn to the fact that contributions are made to this pre-company, such as real estate or a company. The concept of legal personality of a pre-company in organization is the best standard for accepting contributions and administering them. If a joint-stock company in organization benefit from special legal facilitations, then a limited joint-stock partnership in organization that accepts contributions to the share capital in a similar way should also benefit from these special facilitations. The legal standard for contributions to both types of companies is the same. The presented concept does not imply a postulate of opening legal personality to other types of partnerships in organization. The revealing norm of Article 126 of the Polish Commercial Companies Code allows for an appropriate interpretation, as a result of which the provision of Article 11 of the Commercial Companies Code will apply to a limited joint-stock partnership. The study ends with the formulation of certain de lege ferenda conclusions.Niniejszy artykuł jest krytyczną analizą – przyjmowanej przez większość doktryny – koncepcji braku podmiotowości prawnej przedspółki komandytowo-akcyjnej (spółki w organizacji). Koncepcja ta jest nieefektywna ekonomicznie, zwłaszcza w przypadku wnoszenia do takiej spółki „skomplikowanych” wkładów, co uzasadnia jej krytykę i poszukiwanie innego rozwiązania. Celem niniejszego opracowania jest zatem zaprezentowanie rozwiązania odpowiadającego ekonomicznej analizie prawa. W ramach podjętych badań w niniejszym opracowaniu wskazano na istotę spółki handlowej w organizacji, różnice pomiędzy spółkami kapitałowymi w organizacji a spółkami osobowymi w organizacji. Przedstawiono podmiotowość prawną w spółce kapitałowej w organizacji jako efekt pewnej potrzeby ewolucyjnej dla spółek kapitałowych. Podkreślono szczególny rodzaj spółki komandytowo-akcyjnej, w szczególności jej mieszany osobowo-kapitałowy charakter. Zwrócono uwagę na okoliczność wnoszenia wkładów do tej przedspółki, takich jak na przykład nieruchomości czy przedsiębiorstwo. Koncepcja podmiotowości prawnej przedspółki w organizacji, to najlepszy standard dla przyjmowania wkładów i administrowania nimi. Jeżeli spółka akcyjna w organizacji korzysta ze specjalnych ułatwień prawnych, to spółka komandytowo-akcyjna w organizacji, w podobny sposób przyjmująca wkłady na kapitał zakładowy, również powinna korzystać z tych szczególnych ułatwień. Standard prawny wkładów wnoszonych do obu wymienionych typów spółek jest taki sam. Prezentowana koncepcja nie oznacza postulatu otwarcia podmiotowości prawnej dla innych typów spółek osobowych w organizacji. Norma odsłaniająca z art 126 k.s.h. pozwala na odpowiednią interpretację, w wyniku której do spółki komandytowo-akcyjnej znajdzie zastosowanie przepis art. 11 k.s.h. Opracowanie zakończono sformułowaniem pewnych wniosków de lege ferenda