Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Anonimowość rodziców genetycznych a dobrostan zdrowotny dziecka. Uwagi na tle Rekomendacji 2156(2019) Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy
Get PDFThe text presents the problem of the health interest of a child conceived as a result of the use of medically assisted procreation techniques using donor genetic material. The use of modern medical technology is becoming increasingly common nowadays and the procedures which a few years ago were seen as experimental are now becoming standard. The present text covers the issues of risks and conflicts for family members related to the use of technology for the conception and birth of a child. The issue is the physical and mental well-being that can be derived from knowing one’s origin from specific persons. Polish law does not provide access to information enabling the identification of a donor of reproductive cells, and the restrictions on the information that can be provided to an authorized person have been narrowly defined. This allows the formulation of the thesis, which is verified in the text, that the Polish legislator does not ensure the implementation of the right to know one’s own genetic identity as the right to information in the field of donor genome, and even more so the right to know the identity of gamete donors as the right to information in terms of donor identification data. The text presents postulates based on Italian solutions and Recommendation 2156(2019) of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe.Artykuł podejmuje problem zdrowotnego interesu dziecka poczętego w wyniku zastosowania technik wspomaganej medycznie prokreacji z użyciem obcych komórek rozrodczych. Zastosowanie nowoczesnych technologii medycznych staje się coraz bardziej powszechne, a procedury, które jeszcze kilka lat temu postrzegane były jako eksperymentalne, obecnie stają się świadczeniami standardowymi. Nie oznacza to jednak, że nie niosą za sobą żadnych zagrożeń. Prezentowany tekst obejmuje problematykę tych zagrożeń i konfliktów dla członków rodziny związanych z wykorzystaniem technologii do poczęcia i urodzenia dziecka. Chodzi o zapewnienie tzw. dobrostanu fizycznego i psychicznego związanego z faktem pochodzenia od określonych osób. Polskie prawo nie daje możliwości udostępnienia informacji identyfikujących dawcę komórek rozrodczych, a granice informacji zostały określone wąsko. Pozwala to na sformułowanie tezy, która jest weryfikowana w tekście, że ustawodawca polski nie zapewnia realizacji prawa do poznania własnej tożsamości genetycznej jako prawa do informacji w zakresie genomu dawcy ani tym bardziej prawa do poznania tożsamości dawców gamet jako prawa do informacji w zakresie danych identyfikujących dawcę. W tekście przedstawiono postulaty de lege ferenda na podstawie rozwiązań włoskich oraz Rekomendacji 2156(2019) Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy
Sankcje za niedozwoloną współpracę konkurentów: aspekty psychologiczne
Get PDFThe article looks at the importance of hindsight bias in the process of the application of law, in particular with regard to provisions on competition in European Union law. The focus is on how such a bias can creep into the way the effects of cooperation between (potential) competitors are assessed. The issue is particularly important in the case of cooperation considered to have as its effect the prevention, restriction or distortion of competition within the internal market (which is prohibited under Article 101(1) of the Treaty on the Functioning of the European Union). Reference is made to the way of preventing the negative effects of the hindsight bias on the judicial process that is advocated in the US scholarly literature. Furthermore, a competitive method to restrain liability for consequences of poor commercial decisions, without direct connection to the concept of cognitive errors, is presented. The author calls into question the application of this method to cases involving cooperation that is harmful to competition.Przedmiotem artykułu jest znaczenie, jakie błąd oceny z perspektywy czasu ma w procesie stosowania prawa, a zwłaszcza przepisów z zakresu konkurencji w Unii Europejskiej. Uwaga skupia się na tym, jak błąd ten może zaważyć na ocenie skutków kooperacji pomiędzy (potencjalnymi) konkurentami. Sprawa ma szczególne znaczenie tam, gdzie przyjmuje się, że kooperacja wywiera skutki w postaci zapobieżenia, ograniczenia lub zakłócenia na rynku wewnętrznym (co jest zabronione na podstawie art. 101(1) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). W tekście nawiązuje się do sposobu, który w literaturze amerykańskiej przedstawiany jest jako metoda zapobiegania negatywnym wpływom błędu oceny z perspektywy czasu na proces stosowania prawa. W artykule przedstawiona również inną koncepcję uwalniania od odpowiedzialności za nieprawidłowe decyzje gospodarcze, niezwiązaną ze sprawą błędów poznawczych. Autor podaje w wątpliwość zastosowanie tej koncepcji w sprawach szkodliwej dla konkurencji kooperacji
Znaczenie językowe normy prawnej w poznańsko-szczecińskiej szkole teorii prawa w świetle pragmatyzmu analitycznego
Get PDFThe author first reconstructs standpoints adopted by the scholars from the Poznan-Szczecin schoolof legal theory regarding the linguistic meaning of a legal norm. This reconstruction allows certaindilemmas related to the adoption of analytic philosophy in the theory of law to be visualized. Inthe next section of the article, attention is paid to the influence of Kazimierz Ajdukiewicz’s philosophyon the understanding of linguistic meaning within the School. The problem of linguistic meaning may be explained by the definition of equivalence, the core of which is a set of directivesof a specific language. Finally, the author comments on the theses of Robert B. Brandom’s analyticpragmatism and the application of the latter to legal theory of Maciej Dybowski. Analytic pragmatismextends semantic research through an attempt to understand practice-related conditions.Autor rekonstruuje stanowiska przyjmowane w ramach tzw. poznańsko-szczecińskiej szkoły teorii prawa (Szkoła) dotyczące znaczenia językowego normy prawnej. Pozwala to na unaocznienie pewnych dylematów związanych z przyjmowaniem założeń filozofii analitycznej w teorii prawa. Następnie zwrócono uwagę na wpływ filozofii Kazimierza Ajdukiewicza na pojmowanie znaczenia językowego w Szkole. Problem znaczenia językowego może zostać wyjaśniony przy użyciu definicji równoznaczności, której rdzeń stanowi zbiór dyrektyw danego języka. W ostatniej części tekstu omówione zostały natomiast tezy pragmatyzmu analitycznego Roberta B. Brandoma i sposób jego aplikacji do teorii prawa przez Macieja Dybowskiego. Pragmatyzm analityczny poszerza badania semantyczne o próbę zrozumienia uwarunkowań praktycznych
Społeczne budownictwo mieszkaniowe wobec starzenia się polskiego społeczeństwa
Get PDFThe article discuss the consequences of demographic changes which have an influence on housing needs of elderly people. Population forecasts predict that in the nearest decades the number of senior citizens will rise, particularly in the category of those aged 85+. Due to the limited number of places in sheltered flats, residential homes or old people’s homes, new solutions must be found to provide new housing unit for seniors. The needs of elderly people in the housing industry are diversified and depend on their social, psychological, biological or economic situation, and in particular on the degree of their independence or possibility of selfreliance. The importance of the place of living in the life of every man requires solving the problem. Social housing being a specific section of the housing market may have a great potential in solving housing problems for the elderly, especially when the lower costs of investments in the construction and maintenance of flats from this sector is taken into account.W artykule omówiono konsekwencje zachodzących zmian demograficznych wpływających na potrzeby mieszkaniowe osób starych. Prognozy demograficzne wskazują, że w najbliższych dekadach znacznie wzrośnie liczba osób starszych, szczególnie z kategorii tzw. starości, czyli w wieku 85 i więcej lat. Z uwagi na ograniczoną liczbę miejsc w domach pomocy społecznej, mieszkaniach chronionych i wspomaganych należy poszukiwać nowych rozwiązań w celu zapewnienia lokalu mieszkalnego seniorom. Potrzeby osób starszych w zakresie mieszkalnictwa są zróżnicowane z uwagi na sytuację ekonomiczną, społeczną, psychologiczną, biologiczną, a w szczególności ze względu na stopień samodzielności. Doniosłość kwestii starzenia się społeczeństwa i znaczenia mieszkania w życiu każdego człowieka sprawia, że autorzy uznają, że należy poszukiwać nowych rozwiązań w tym zakresie. Społeczne budownictwo mieszkaniowe jako specyficzny segment budownictwa mieszkaniowego może stanowić potencjał, który można wykorzystać do rozwiązania narastających problemów. Biorąc pod uwagę niższe koszty na poziomie inwestycji i użytkowania mieszkań z tego sektora, mogą one uzupełnić system budownictwa senioralnego i jednocześnie zmniejszać deficyt ilościowy i jakościowy mieszkań senioralnych. Część informacji zawartych w artykule pochodzi z badań realizowanych przez dr Zuzannę Rataj w ramach projektu pt. „Społeczne budownictwo mieszkaniowe i jego rola w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych niezamożnych gospodarstw domowych w Polsce” finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (2014/13/N/HS4/02100)
Bezpośrednie stosowanie Konstytucji w orzecznictwie sądowym
Get PDFThis article tackles direct application of the provisions of the Constitution. It examines in detail allegations of the violation of constitutional norms, the question of pro-constitutional interpretation of legal regulations, the application of the provisions of the Constitution in conjunction with the lower rank laws and interpretation in the compliance with the Constitution. It also presents the problem of a possible refusal to apply the provisions on the basis of validation rules. This article is based on the concept presented in a monograph written in cooperation with Professor dr. hab. Piotr Kardas (M. Gutowski, P. Kardas, Interpretation and Application of Law in a Constitution-based Process, Warsaw, 2017). A special attention has been given to some decisions of common courts, extensively discussed in Chapter 7 of this monograph.Opracowanie odnosi się do problematyki bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji. Artykuł poddaje szczegółowej analizie ocenę zarzutów naruszenia norm konstytucyjnych, zagadnienie prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa, współstosowania przepisów Konstytucji i ustaw niższego rzędu oraz wykładni w zgodzie z Konstytucją. W publikacji przedstawiono także problem ewentualnej odmowy stosowania przepisów na podstawie reguł walidacyjnych. Pozycja ta opiera się na koncepcji przedstawionej w monografii powstałej we współautorstwie z prof. dr. hab. Piotrem Kardasem (M. Gutowski, P. Kardas, Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017). W szczególności przedmiotem rozważań uczyniono część orzeczeń sądów powszechnych, obszernie omówionych w rozdziale 7 tej monografii
Rozum publiczny w praktyce – kwestia legitymacji moralnej wniosku grupy posłów o stwierdzenie niekonstytucyjności przesłanki aborcyjnej
Get PDFIn the paper, I analyse the argumentation which supports the motion put forward by a group of Polish MPs challenging the constitutionality of the provision which allows abortion in the event of grave and irreversible fetal defects or an incurable illness that threatens the foetus life. My considerations do not concern the legality of this action. Instead, I am interested in the issue of moral legitimacy of the MPs’ action. I search for the answer whether their initiative is defensible in terms of public morality. The evaluation is conducted according to the principles of the most important contemporary conception of political legitimacy, which is John Rawls’s theory of public reason. Therefore, firstly, I give an account of the Rawlsian theory of public reason. I focus mainlyon the conditions that settle the criteria of the legitimacy of political actions. Then I summarise the arguments which support the demand of the MPs concerned. Finally, in the main part of the paper, I evaluate their action in the light of the theory of public reason.W niniejszym artykule zajmuję się analizą argumentacji zawartej we wniosku grupy posłów do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów dopuszczających aborcję w przypadku ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu. Przedmiotem rozważań nie są jednak dywagacje natury prawnej, ale kwestia legitymacji moralnej działania podjętego przez posłów. Szukam więc odpowiedzi na pytanie, czy ich inicjatywa broni się w świetle zasad moralności publicznej. Podstawę tej oceny stanowi najważniejsza współczesna koncepcja legitymacji działań politycznych, tj. teoria rozumu publicznego Johna Rawlsa. W pierwszej kolejności przybliżono więc, na czym polega teoria rozumu publicznego Rawlsa (skupiając się przede wszystkim na wskazaniu warunków, które na gruncie tej koncepcji decydują o legitymacji działań politycznych). Następnie omówiono pokrótce najważniejsze argumenty, jakie wysuwa grupa posłów na rzecz wysuwanego żądania. W głównej części tekstu dokonano oceny tego działania w świetle wyłożonych wcześniej warunków legitymacji
Koncepcja prawna finansowego stosunku prawnorynkowego (zarys założeń)
Get PDFThe aim of the paper is to explain the interference of public and private norms in the financial market on the example of legal relationships created under financial market law. This paper shows the reasons and opinions regarding the doctrinal need to create such a concept and recognises the urgent need of its institutionalisation in the doctrine. Privity in financial market law that arises between parties is significantly different from the civil and administrative law relations and due to doctrinal, judicial and didactic reasons requires an autonomous approach. The analysis conducted in this paper presents the views and ideas of how to better evolve and explain the legal relationships existing in the financial market law, also theoretically, and is expected to ignite a serious doctrinal discussion on this subject.Celem artykułu jest pokazanie interferencji, zazębiania się wątków publicznych i prywatnych w ramach prawa rynku finansowego na przykładzie tworzonej konstrukcji finansowego stosunku prawnorynkowego. Dla realizacji tego celu w opracowaniu zebrano i poddano analizie argumenty za zasadnością tworzenia konstrukcji stosunku prawnorynkowego, zaproponowano analizę struktury prawnej stosunku prawnorynkowego, jako charakteryzującego się tak znacznymi odrębnościami od stosunku cywilnoprawnego i stosunku administracyjnoprawnego oraz wykazującego tak dalece idącą specyfikę prawną, że wymagającego autonomicznego ujęcia, z uwagi na potrzeby doktrynalne, orzecznicze oraz dydaktyczne. Taka propozycja doktrynalnego ujęcia stosunków prawnych na rynku finansowym – zdaniem autorki – wydaje się wierniej odzwierciedlać założenia prawodawcy i nadzorców krajowego i unijnego oraz pozwala również od razu dostrzegać wewnątrzsystemowe uwarunkowana i powiązania natury podmiotowej i funkcjonalnej oraz zwłaszcza – lepiej i w ekonomiczno-gospodarczym kontekście – zrozumieć finansowe treści prawnorynkowe
Wpływ starzenia się społeczeństwa na postęp techniczny
Get PDFThe article analyses the relation between the ageing of society and technical progress, which seems to be a particularly important subject in the view of the inevitability of changes in the demographic structure and the latest analyses of the impact of this phenomenon on labour productivity. On the basis of the results of empirical studies, forecasts of the GDP growth rate for Europe have been revised, taking into account this correlation. It appears that the existence of dependencies lowers this indicator significantly. Moreover, the analysis of the time series of macroeconomic aggregates has shown that a change in the demographic structure may have a severe impact not only on the long-term trend but also on the course of economic cycles. Furthermore, the article extends the classic model of overlapping generations in such a way as to reflect the impact of population ageing on technical progress. It has been shown that the impact of the modification is far greater than the impact of merely taking into account the slowdown resulting from demographic trends.Przedmiotem artykułu jest analiza związku starzenia się społeczeństwa i postępu technicznego, co wydaje się tematem szczególnie istotnym wobec nieuchronności przemian struktury demograficznej oraz najnowszych analiz dotyczących wpływu tego zjawiska na produktywność pracy. Korzystając z wyników badań empirycznych, dokonano rewizji prognoz stopy wzrostu PKB dla Europy, uwzględniającej przedmiotowy związek. Okazuje się, że istnienie zależności znacznie obniża wskaźnik. Ponadto na podstawie analizy szeregów czasowych agregatów makroekonomicznych pokazano, że zmiana struktury demograficznej może mieć dotkliwe skutki nie tylko dla długookresowego trendu, lecz także dla przebiegu cykli koniunkturalnych. W artykule rozszerzono również klasyczny model nakładających się pokoleń w taki sposób, by odzwierciedlał wpływ zmiany starzenia się społeczeństwa na postęp techniczny. Pokazano, że modyfikacja skutkuje pogorszeniem się wyników ekonomicznych w dużo większym stopniu niż uwzględnienie jedynie spowolnienia wynikającego z trendów demograficznych
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jako świadek w postępowaniu karnym
Get PDFThe article discusses the legal status of the President of the Republic of Poland acting in the capacity of a witness in the course of legal proceedings. Having noted the insufficiency of the current legal regulation, the author begins his research with a detailed analysis of the concept of immunity and the possible legal circumstances which would allow the Head of the Polish state to be summoned as a witness in criminal proceedings. Then, the procedure of questioning the President of the Republic of Poland and the admissibility of imposing penalties on the Head of the State are presented in detail. The conclusion of the discussion is that although the admissibility of summoning the President of the Republic of Poland to witness should be beyond doubt, the shape of the existing regulations continues to hinder the actual use of the source of evidence in question.W artykule poruszono problematykę dotyczącą statusu Prezydenta RP jako świadka w postępowaniu karnym. Rozważanie obejmują szczegółową analizę konstrukcji immunitetu, co pozwala zbudować osobliwe dyrektywy interpretacyjne, a także analizę zagadnienia dopuszczalności wezwania urzędującej głowy państwa polskiego na świadka. Następnie szczegółowy przedstawiono tryb przesłuchiwania Prezydenta RP oraz dopuszczalność stosowania wobec niego kar porządkowych. Rozważania kończy zaś konkluzja, że choć dopuszczalność wezwania Prezydenta RP na świadka nie powinna budzić wątpliwości, to jednak kształt obowiązujących regulacji wciąż utrudnia realne wykorzystywanie przedmiotowego źródła dowodowego