Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Wspieranie rozwoju działalności gospodarczej w ujęciu zasad i wartości
Get PDFThe normative scope of the Act: Law on Entrepreneurs encompasses the rules of the undertaking, performance and termination of economic activity on the territory of the Republic of Poland, including the rights and the obligations of entrepreneurs as well as the tasks of public authority. Although the subject matter of the Act does not differ substantially from what was regulated by the Act on Freedom of Economic Activity, attention should be drawn to the manner in which the normative scope of the law on entrepreneurs is approached. The subject matter which the Act regulates, being a fundamental law governing economic relationships, has been anchored in legal values whose significance for entrepreneurs is nothing short of crucial, while the principles it relies on (the rule of law, legal certainty, freedom of economic activity) serve specific purposes, in that they seek to ensure the rights of entrepreneurs and guarantee continuous development of economic activity under conditions of free competition. These principles underscore the status of entrepreneurs, the significance of economic liberties and subjective rights. An analysis of the provisions contained in the Act in the light of its objective which the legislator formulates as ‘continuous development of economic activity,’ leads to the conclusion that this statutory determination of the behaviours of public administration dovetails with the legal category of ‘supporting entrepreneurship,’ a category both acknowledged and described in the doctrine. Significantly enough, the behaviours in question span detailed tasks of public administration which need to be carried out as part of its typical functions within the domain of economic activity, as well as general norms governing the interaction between the administration and the entrepreneurs.Ustawa Prawo przedsiębiorców obejmuje swoim zakresem normowania zasady podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym prawa i obowiązki przedsiębiorców oraz zadania organów władzy publicznej. I choć materia ustawy nie różni się znacząco od regulacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to należy zwrócić uwagę na sposób ujęcia zakresu normowania ustawy Prawo przedsiębiorców. Materia objęta regulacją tej podstawowej dla stosunków gospodarczych ustawy osadzona została w wartościach prawnych o zasadniczym znaczeniu dla przedsiębiorców, a ujęte w niej zasady (praworządności, pewności prawa, wolność działalności gospodarczej) służą określonym celom: zagwarantowaniu praw przedsiębiorców oraz zapewnieniu ciągłego rozwoju działalności gospodarczej w warunkach wolnej konkurencji. Zasady te podkreślają status przedsiębiorców, znaczenie gospodarczych wolności i praw podmiotowych. Analiza przepisów ustawy w kontekście realizacji celu określonego przez ustawodawcę jako „ciągły rozwój działalności gospodarczej” prowadzi do wniosku, że to ustawowe określenie zachowań administracji publicznej mieści się w znanej i opisanej w doktrynie kategorii prawnej, jakim jest „wspieranie przedsiębiorczości”. Przy czym są to zarówno szczegółowe zadania organów administracji publicznej związane są z realizacją typowych funkcji administracji w działalności gospodarczej, jak i ogólne normy postępowania w stosunkach z przedsiębiorcami
Dopuszczalność małżeństwa osób wyznania rzymskokatolickiego i prawosławnego w świetle prawa kanonicznego
Get PDFThe views of Canon Law on mixed marriages have recently changed and this paper takes a look at some selected issues of a mixed marriage under that law. In particular, the permissibility of a marriage between a Catholic and an Orthodox is analysed from the point of view of the currently binding Latin and Eastern Catholic law. The attitude of the Church to Catholic-Orthodox marriages has been changing over the centuries, and until recently mixed marriages have been regulated by the provisions of the Code of Canon Law of 1983. Those provisions have now been substantially amended, but two important questions still remain unanswered: (i) what is the nature of the prohibition to conclude a mixed marriage under the Code of Canon Law of 1983 and (ii) is a Catholic-Orthodox marriage permitted?Niniejszy artykuł z uwagi na zmianę prawa kanonicznego o małżeństwach mieszanych, podejmuje problematykę wybranych zagadnień z zakresu zawarcia małżeństwa mieszanego. W szczególności autorka zajmie się dopuszczalnością zawarcia małżeństwa mieszanego katolików z prawosławnymi według obecnego stanu prawa łacińskiego i katolickiego prawa wschodniego. Stosunek Kościoła (ustawodawcy kościelnego) do zawierania wskazanych powyżej małżeństw zmieniał się na przestrzeni wieków. Kwestię małżeństw mieszanych uregulował Kodeks prawa kanonicznego z 1983 r. Przepisy, a tym samym zasady prawne, dotyczące zawarcia małżeństwa przez osoby wyznania rzymskokatolickiego i prawosławnego zostały zasadniczo zmienione. Istotna jest odpowiedź na pytania: Jaki charakter ma zakaz zawierania małżeństw mieszanych wynikający z Kodeksu prawa kanonicznego z 1983 r. i czy małżeństwo katolicko-prawosławne jest dozwolone
Prawo cudzoziemca do odwołania w procedurze wydaleniowej w świetle Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Get PDFIn cases concerning expulsion of aliens, an expulsion decision should identify a competent authority as well as applicable provisions of substantive law and relevant procedural rules. An alien should be granted a right to appeal to an independent authority requesting revision of the legality of the expulsion order. The effectiveness of the above right depends on whether it has a suspensive effect leading to a State suspending an expulsion decision at the moment it is filed. Under the provisions of the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms (ECHR), the right of an alien to appeal against a deportation order is expressed in Article 13 and Article 1 of Protocol No. 7 to the ECHR. However, on the basis of the existing case law and decisions of the European Court of Human Rights, it may be concluded that Article 1 of Protocol No. 7 to the ECHR has not played any important role in practice. The procedural guarantees to which an alien is entitled in expulsion proceedings remain beyond the scope of the right to a fair trial under Article 6 of the ECHR. What is more, there are still countries unwilling to ratify Protocol No. 7. Thus Article 13 of the ECHR is an attempt to close the loophole concerning procedural protection against expulsion and formulates the right to an effective remedy.Decyzja o wydaleniu cudzoziemca powinna określać organ właściwy w sprawach wydalania cudzoziemców oraz zasady i tryb postępowania w tych sprawach. Cudzoziemiec, jako adresat decyzji o wydaleniu, powinien mieć zagwarantowane prawo odwołania się do niezależnego organu, właściwego do zbadania legalności tej decyzji. Wymaga podkreślenia, że efektywność omawianego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy odwołanie ma efekt suspensywny, który powodowałby wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w momencie złożenia odwołania. Na gruncie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC) prawo cudzoziemca do wniesienia środka odwoławczego w procedurze wydaleniowej jest przewidziane w art. 13 i art. 1 Protokołu nr 7. Analizując dotychczasowy dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, można jednak dojść do wniosku że, art. 1 Protokołu nr 7 nie odegrał jak dotąd znaczącej roli w praktyce. Na taki stan rzeczy składają się trzy zasadnicze powody. Po pierwsze, przysługujące cudzoziemcom gwarancje proceduralne w procesie wydalenia pozostają poza zakresem prawa do rzetelnego procesu sądowego na podstawie art. 6 EKPC. Po drugie, niektóre państwa w dalszym ciągu odmawiają ratyfikacji Protokołu nr 7. Po trzecie, zaistniałą lukę w zapewnieniu cudzoziemcom proceduralnej ochrony przed wydaleniem stara się wypełnić art. 13 EKPC, który formułuje prawo do skutecznego środka odwoławczego
POLITYKA PODATKOWA A KONKURENCYJNOŚĆ GOSPODARKI POLSKI, CZECH, SŁOWACJI I WĘGIER W LATACH 2000-2011
Get PDFThe purpose of this paper is to compare and evaluate solutions in the field of taxation introduced in the period 2000-2011 in Poland, the Czech Republic, Slovakia and Hungary. The aim is also to determine which factors triggered tax reforms. The paper provides a comparison of changes in direct and indirect taxes and discusses the structure of tax revenues in the analysed countries. The last section discusses the impact of tax reforms on the competitiveness of economies.Celem artykułu jest porównanie i ocena rozwiązań wprowadzanych w zakresie podatków w latach 2000-2011 w Polsce, Czechach, Słowacji i Węgrzech oraz próba ustalenia, jakie czynniki były źródłem reform podatkowych. W artykule przedstawiono zmiany w podatkach pośrednich i bezpośrednich oraz omówiono strukturę dochodów podatkowych. W ostatniej części omówiono wpływ reform podatkowych na konkurencyjność państw
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
No full textThe paper is a critical analysis of the civil budget, with particular attention to Poznan´ civil budget of 2013. Based on the proposals submitted by Poznan´ inhabitants to their city civil budget, their investment priorities and preferred models of citizen-public official relationships are analysed. Next the probable directions of criticism of such a form of citizen participation in city planning are discussed, including the limitations and potential development paths of sociological reflection on so-called social feed-back. The paper is also an assessment of the formula of the current Poznan´ civil budget, examined from the point of view of its capability to equip decision-makers with imagination, sensitivity and investment horizons usually absent or little present in the most common development strategies. It also accounts for the participation in the planning process of the city inhabitants, who are usually ignored or excluded from similar forms of social participation. Finally, there are certain conditions proposed, which could possibly better support realisation of so formulated goals, using the civil budget.Przedmiotem artykułu jest krytyczna analiza budżetu obywatelskiego ze szczególnym uwzględnieniem jego poznańskiej odsłony z 2013 r. Autorzy rozważają, jakich informacji o priorytetach inwestycyjnych mieszkańców, a także o preferowanych przez nich typach relacji obywatel–urzędnik, dostarczają wnioski zgłoszone do poznańskiego budżetu obywatelskiego. Rozpatrują i komentują prawdopodobne linie krytyki tej formy partycypacji; zastanawiają się także nad ograniczeniami i potencjalnymi ścieżkami rozwoju socjologicznej refleksji nad tzw. zwrotem społecznym. Artykuł zawiera też ocenę formuły budżetu obywatelskiego stosowanej obecnej w Poznaniu w kategoriach jej zdolności do dostarczenia decydentom wyobraźni, wrażliwości i horyzontów inwestycyjnych nieobecnych, bądź mało obecnych w najpopularniejszych strategiach rozwoju miasta, oraz uwzględniania mieszkańców zwykle wykluczonych z podobnych form partycypacji społecznej. W tekście obecna jest także próba zaproponowania warunków, które w większym stopniu sprzyjałyby realizacji za pomocą budżetu obywatelskiego tak sformułowanych celów
Reglamentacja działalności gospodarczej w świetle ustawy Prawo przedsiębiorców na tle unormowań wcześniejszych
Get PDFThis article explores the regulation of economic activity (licences, permits, registers of regulated activity) as laid down in the new Polish Act: Law on Entrepreneurs against the background of the previous Acts of 1988, 1999 and 2004. The author attempts to answer questions which are key from the systemic perspective: whether the new form of economic activity regulation corresponds with the objectives and the scope of the law on entrepreneurs, and whether it will strengthen or weaken the level of legal protection of economic freedom of entrepreneurs conducting regulated business activity. While searching for answers to these questions, prior to offering an assessment of the new legal provisions, the author provides a review of the previously applicable laws on the regulation of business activity and compares them with the laws currently in force. This comparison leads to a conclusion that the burden of regulating economic activity has been shifted from a general act: Law on Entrepreneurs to special acts, devoted to particular types of regulated activity. Although the change of the place of the provisions in question in the legal system did not result in any significant change as regards their substance, the author asserts that it may affect their interpretation and, consequently, the legal position of entrepreneurs conducting business activity in the regulated markets.Przedmiotem artykułu jest regulacja reglamentacji działalności gospodarczej (koncesji, zezwoleń, rejestrów działalności regulowanej) w nowej ustawie Prawo przedsiębiorców na tle wcześniejszych ustaw z 1988, 1999 i 2004 r. Autor stara się udzielić odpowiedzi na podstawowe, z perspektywy systemowej, pytania: czy nowy kształt regulacji reglamentacji działalności gospodarczej koresponduje z celami oraz zakresem ustawy Prawo przedsiębiorców oraz czy jego skutkiem będzie wzmocnienie, czy może osłabienie, poziomu prawnej ochrony wolności działalności gospodarczej przedsiębiorców prowadzących reglamentowaną działalność gospodarczą? Poszukując odpowiedzi na te pytania, przed dokonaniem oceny nowych przepisów, autor dokonuje przeglądu prawnej regulacji reglamentacji działalności gospodarczej we wcześniej obowiązujących ustawach oraz porównuje je z unormowaniem aktualnie obowiązującym. Porównanie to prowadzi do wniosku, że ustawodawca przesunął ciężar regulacji reglamentacji działalności gospodarczej z ustawy ogólnej, jaką jest Prawo przedsiębiorców, do ustaw szczególnych, poświęconych poszczególnym działalnościom reglamentowanym. Jakkolwiek nie spowodowało to istotnych zmian w treści samych przepisów, to jednak w ocenie autora zmiana ich umiejscowienia w systemie prawnym może mieć wpływ na ich wykładnię, a w konsekwencji na pozycję prawną przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na rynkach objętych reglamentacją
Bezpodstawne wzbogacenie pracownika
Get PDFIn the article the author’s opinion on the employee’s liability regulated by the Labour Code provisions regarding unjust enrichment regulated in Articles 405–414 of the Civil Code is presented. First both forms of liability are identified and the earlier views of the case law and scholars on the employee’s liability for unjust enrichment are analysed. The author ultimately aims at entering into polemics with the current views of the representatives of science and the judiciary, to end with the thesis pointing to the need for the regulation of the Civil Code in matters relating to employee’s unjust enrichment.W artykule przedstawiono opinię na temat styku odpowiedzialności pracowniczej uregulowanej przepisami Kodeksu pracy oraz odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia z art. 405–414 Kodeksu cywilnego. Przedstawiono obie omawiane instytucje oraz dotychczasowe poglądy orzecznictwa oraz doktryny na temat odpowiedzialności pracowniczej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, a nadto polemikę z aktualnymi poglądami przedstawicieli nauki i judykatury. Artykuł zamyka autorska teza o konieczności stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do stosunku pracy w zakresie kondykcji
MARIA JASTRZĘBSKA, FINANSE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO, WOLTERS KLUWER, WARSZAWA 2012, SS. 283.
Get PDFKilka uwag do artykułu Maurycego Zajęckiego Presupozycje surowe i instytucjonalne: próba poszerzenia koncepcji presupozycji tekstu prawnego Marka Smolaka
Get PDFThe paper contains the polemics and refers to certain doubts that Maurycy Zaje˛cki presented in his paper. Responding to them, Marek Smolak formulated the following three remarks. Firstly, he accepts the postulate that presuppositions should be divided into, as proposed by M. Zaje˛cki, brute and institutional presuppositions. Secondly, contrary to M. Zaje˛cki’s view, the author of this paper argues that a certain fact is indeed an institutional fact even when, based on mutual expectations, only two persons recognise it as a fact. Thirdly, the author emphasises the fact that the truthfulness of the existence of institutional facts presupposed in a legal text depends on their social acceptance.Artykuł zawiera polemikę z wątpliwościami, jakie przedstawił w swym artykule Maurycy Zajęcki. Autor sformułował trzy uwagi. Po pierwsze, uznaje zasadność podziału presupozycji zaproponowanego przez M. Zajęckiego na presupozycje surowe oraz presupozycje instytucjonalne. Po drugie, wbrew stanowisku M. Zajęckiego autor argumentuje, że dany fakt jest faktem instytucjonalnym nawet wtedy, gdy na podstawie wzajemnych oczekiwań zostanie uznany tylko przez dwie osoby. Po trzecie, autor podkreśla, że prawdziwość twierdzeń o istnieniu faktów instytucjonalnych presuponowanych w tekście prawnym jest uzależniona od ich społecznej akceptacji
Prawo międzynarodowe wobec problemu niewypłacalności państw
Get PDFAlthough the insolvency of state has been known to international law and interstate relations for ages, state insolvency became of a more serious interest to international law only in the eighties of the twentieth century. By then, however, its specificity as well as the socio-economic changes and the evolution of the legal system had made state insolvency an issue of a multidisciplinary character. The phenomenon of state insolvency has evolved over years. Although nowadays states are no longer allowed to evade paying their debts, creditors, especially private ones, continue to lack efficient tools to act against debtor-countries. And yet, the position of creditors and their chances of recovering debt have been systematically growing. This paper describes instruments that are currently available to creditors of insolvent states. It is also noteworthy that there have been attempts to create a worldwide, homogenous legal framework known as a Sovereign Debt Restructuring Mechanism to address the same issue. The importance of a homogenous legal regime relating to insolvency is reflected in the development of regional solutions (EU). All the recent changes in international law have been directed towards redefining the legal status of the debtor-country, so far unduly privileged, to make it more similar to that of a private creditor. Once these changes have been implemented, the confidence in the international business transactions will increase.Niewypłacalność państwa jest znana prawu międzynarodowemu i relacjom międzypaństwowym od wieków. Na szeroką skalę problemem tym prawo międzynarodowe zajęło się jednak dopiero w latach osiemdziesiątych XX w., choć już w tym czasie specyfika problemu, zmiany społeczno-ekonomiczne oraz ewolucja systemu prawnego narzuciły już temu zjawisku cechę multidyscyplinarności. Zjawisko niewypłacalności państwa warunkuje specyfika państwowej podmiotowości (suwerenność) i jej nadrzędnej pozycji w szeregu systemów prawnych. Oczywiście specyfika ta ewoluuje. Dziś nie tyle państwa dysponują katalogiem instrumentów, które pozwalają im uchylać się od zapłaty długów, ile wierzyciele, szczególnie prywatni, ciągle nie mają wystarczającego zestawu narzędzi do oddziaływania wobec krajów dłużników. Jednak prawdą jest też stwierdzenie, że pozycja wierzycieli i możliwości ich oddziaływania systematycznie rosną. Opis tego instrumentarium zawiera artykuł. Warto jednak wspomnieć, że interesującym wątkiem procesu budowy norm z obszaru niewypłacalności państw są próby stworzenia jednolitych ram prawnych na poziomie uniwersalnym w postaci Sovereign Debt Restructuring Mechanism. Znaczenie jednolitych reżimów prawnych odnoszących się do spraw niewypłacalności podkreśla też rozwój tego rodzaju rozwiązań regionalnych (UE). Całość zmian w prawie zmierza w kierunku przedefiniowania pozycji prawnej państwa dłużnika, uznanej za niesłusznie uprzywilejowaną w okresie rosnącej liberalizacji handlu i przepływu środków finansowych, w kierunku zbliżenia jej do pozycji wierzyciela prywatnego. Efektem tych zmian będzie niewątpliwie zwiększenie pewności międzynarodowego obrotu gospodarczego