Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Normy ostrożnościowe oceny ryzyka kredytobiorcy hipotecznego
Get PDFThe recent financial crisis revealed a significant link between the stability of the banking system and real estate lending. The aim of the article is to present the supervisory measures (in the narrow and in the broader sense) employed in banking as factors that can limit the demand for real estate lending. The study covers supervisory measures implemented in the European Economic Area countries. Supervisory instruments restricting the use of real estate as collateral for loans and instruments imposing income requirements on borrowers are discussed. Particular attention has been paid to the link between the priorities of financial market regulators in a given country and the international differentiation of the supervisory measures.Ostatni kryzys finansowy ujawnił istotne powiązanie stabilności systemu bankowego z kredytowaniem nieruchomości. Celem artykułu jest przedstawienie narzędzi z zakresu nadzoru bankowego (sensu stricto, jak też largo) jako czynników, które mogą ograniczyć popyt na ten rodzaj kredytów. Badaniu poddano głównie środki nadzorcze zastosowane w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Omówiono zakres stosowania środków nadzorczych ograniczających możliwość wykorzystania nieruchomości jako zabezpieczenia kredytu oraz środków nadzorczych ograniczających możliwość wykorzystania całego dochodu kredytobiorcy do spłaty kredytu. Szczególną uwagę poświecono międzynarodowemu zróżnicowaniu stosowanych środków nadzorczych, wskazując, jak odpowiadają one na priorytety regulatorów rynku finansowego w danym kraju
Przysięga małżeńska (art. 7 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego)
Get PDFThe amendment to the Family and Guardianship Code of 2014, introducing the wording of the declaration of entering into marriage, deserves a positive assessment. Due to the importance of the marriage vow, it was right to assign it the rank of a legislative act. At the same time, it should be emphasized that no changes have been made regarding the preconditions required for entering into marriage because the constitutive element of entering into marriage is, as previously, expressing the will to enter into marriage, and not uttering a specific formula of words. Any incorrect uttering of the words does not have a negative effect on the act of entering into the marriage, as long as there is no doubt that, in spite of the incorrect uttering of the words, the will to enter into marriage has been expressed. Therefore, the wording of the marriage vow should be considered as an organizational precondition for entering into marriage. Its content may be deemed helpful during the interpretation of the provisions regarding the rights and obligations of spouses, and therefore, indirectly, may affect the application of law in practice.Nowelizacja k.r.o. z 2014 r., wprowadzająca do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego formułę oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński, zasługuje na pozytywną ocenę. Z uwagi na doniosłe funkcje, jakie spełnia przysięga małżeńska, właściwe było nadanie jej rangi ustawowej. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że nie nastąpiła żadna zmiana w zakresie przesłanek koniecznych zawarcia małżeństwa: konstytutywnym elementem zawierania małżeństwa jest bowiem, jak dotychczas, wyrażenie woli wstąpienia w związek małżeński, a nie – wypowiedzenie określonej formuły. Ewentualne uchybienia w jej wypowiadaniu nie mają zatem negatywnego wpływu na zawarcie małżeństwa, o ile nie powstają wątpliwości, że pomimo uchybień została wyrażona wola zawarcia małżeństwa. Formuła przysięgi małżeńskiej powinna być zatem zaliczana do przesłanek porządkowych zawarcia małżeństwa. Jej treść może się okazać pomocna przy wykładni przepisów dotyczących praw i obowiązków małżeńskich i tą drogą, pośrednio, wywoływać konsekwencje w praktyce stosowania prawa
Czynności mające na celu obejście ustawy na tle orzecznictwa sądów polskich
Get PDFThe position that legal transactions which circumvent an act of statutory law constitute a category of legal transactions contrary to the law prevails in the legal literature. However, Polish jurisprudence has not entirely followed this view. In some judgments, courts have distinguished transactions circumventing the law from other legal constructions, including transactions contrary to the law. In the article, the definition of law circumvention, the prerequisites for finding law circumvention, and examples of transactions aimed at circumventing statutory law identified in Polish jurisprudence are presented and discussed. The issue of autonomy and the functions performed by the prohibition on circumventing an act of statutory law in Polish private law in the context of the judgments of Polish courts is discussed in the conclusions. The author believes that law circumvention is autonomous from other private law constructions. It is a legal construction that fills a gap existing between the scope of application of a legal contradiction with the law and the scope of a contradiction with the principles of community life. The scope of the application of the construction of law circumvention depends on the definition of the rule of departure from the linguistic meaning of a legal provision or its part. An analysis of Polish case law allows identification of the important functions performed by the prohibition of transactions aimed at circumventing the law.W doktrynie dominuje stanowisko, zgodnie z którym czynności prawne mające na celu obejście ustawy stanowią kategorię czynności prawnych sprzecznych z ustawą. W orzecznictwie sądów polskich pogląd ten nie został w pełni przejęty. W niektórych orzeczeniach sądy odróżniły obejście prawa od innych konstrukcji prawnych, w tym od sprzeczności z prawem. W pracy przedstawione i omówione są zaakceptowane w orzecznictwie definicje obejścia prawa, przesłanki stwierdzenia obejścia prawa, a także przykłady czynności mających na celu obejście ustawy. We wnioskach rozważono problem autonomiczności i funkcji pełnionych przez zakaz dokonywania czynności mających na celu obejście ustawy w polskim prawie prywatnym na tle orzeczeń sądów polskich. Autor uważa, że obejście prawa jest konstrukcją autonomiczną w stosunku do innych konstrukcji prawa prywatnego, która wypełnia lukę, jaka istnieje albo może istnieć między zakresem zastosowania sprzeczności z prawem i zakresem zastosowania sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Zakres zastosowania konstrukcji obejścia prawa zależy od sposobu zdefiniowania reguły odstępstwa od sensu językowego przepisu lub jego części. Analiza orzecznictwa sądów polskich pozwala na wskazanie istotnych funkcji pełnionych przez zakaz dokonywania czynności mających na celu obejście ustawy
Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego – w stronę upodmiotowienia samorządu terytorialnego
Get PDFThe Joint Committee of Government and Local Self-Government has been operating for over 25 years. It is an institution that was conceived as having an advisory capacity, as a unique instrument of dialogue between the government authority and local self-government. However, experience over the last four years has shown that the central authority has marginalized the role of the Joint Committee, ignoring it completely in the legislative process – the vast majority of changes in the powers of the self-government authorities were introduced through member bills, which do not require an opinion from the Joint Committee. In this article, the authors propose extensive reforms to empower local self-government through the empowerment of the Joint Committee. Its fundamental recommendations are to furnish the Joint Committee with the right of legislative initiative, the right to file a motion with the Constitutional Tribunal, and the introduction of a group legislative initiative to the governing authorities of local self-government units.Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego funkcjonuje już od ponad 25 lat. Jest to instytucja, która z założenia miała mieć charakter opiniodawczo-doradczy, stanowiąc swoisty instrument dialogu między władzą rządową a samorządem terytorialnym. Praktyka ostatnich czterech lat pokazuje jednak, że władza centralna zmarginalizowała rolę Komisji Wspólnej, pomijając ją zupełnie w procesie legislacyjnym – zdecydowana większość zmian dotyczących kompetencji władz samorządowych była wprowadzano poprzez projekty poselskie, które nie wymagają opinii Komisji Wspólnej. W prezentowanym artykule autorzy proponują szeroko zakrojoną reformę mającą na celu upodmiotowienie samorządu terytorialnego poprzez upodmiotowienie Komisji Wspólnej. Podstawowymi jej postulatami są: wyposażenie Komisji Wspólnej w prawo inicjatywy ustawodawczej, prawo do występowania z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego oraz wprowadzenie grupowej inicjatywy ustawodawczej dla organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego
Dziekańskie wspomnienia w 100-lecie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Get PDFThe 100th anniversary is an occasion to recall and commemorate all the major events that occurred at the University and the Faculty, and the many achievements and accomplishments that have shaped the current position of both institutions. Humans tend to remember especially those events in which they participated personally. In my case, the first of such events are connected with my studies at the Faculty, then there are the most important events that occurred during my employment at the Faculty as an academic teacher, and lastly the extra-university events in which I participated as a member of the academic community. This report describes some of the events which occurred during my studies, between 1956 and 1961. These are related to the studies themselves, as well as to activities undertaken in student research groups and student organizations. Other memories cover more than 63 years of my relationship with the University and the Faculty as an academic teacher, and in particular the period 2002–2008, in which I served as Dean of the Faculty, and they highlight the satisfaction and the pride I feel from being a member of the University community and the Faculty with their 100-year history, whose rank and achievements are chiefly due to eminent, outstanding professors who have through all those years greatly contributed to this position.Jubileusz 100-lecia skłania do tego, aby przypomnieć i utrwalić wszystko to, co wypełniało działalność Uniwersytetu i Wydziału, ich bogate osiągnięcia i dorobek, które ukształtowały ich rangę. Ludzką właściwością jest wspominanie zwłaszcza takich zdarzeń, w których uczestniczyło się osobiście. W moim wypadku są to zwłaszcza zdarzenia związane ze studiami Wydziale, potem najważniejsze zdarzenia związane z funkcjonowaniem na Wydziale w charakterze nauczyciela akademickiego oraz te pozauniwersyteckie zdarzenia, które były moim udziałem z tytułu przynależności do akademickiej społeczności. Niniejsza relacja niniejsza obejmuje niektóre zdarzenia z okresu studiów odbywanych w latach 1956–1961, związane z przebiegiem studiów, ale także z działalnością w studenckich kołach naukowych i w organizacjach studenckich. Dalsze wspomnienia dotyczą ponad 63-letniego okresu związków autora z Uniwersytetem i Wydziałem w charakterze nauczyciela akademickiego, w tym zwłaszcza okresu pełnienia w latach 2002–2008 funkcji dziekana Wydziału. Podkreślono satysfakcję i dumę autora z tytułu jego związków z Uniwersytetem i Wydziałem, których ranga i osiągnięcia są efektem ich 100-letniego funkcjonowania, co jest zwłaszcza zasługą wybitnych profesorów, którzy w tym okresie kształtowali tę rangę
O konstytutywnej współzależności wyjaśniania i identyfikowania czynności konwencjonalnych
Get PDFThe article examines the specific correlation (interdependence) between the identification and intentional explanation of conventional acts (in particular, legally significant conventional acts). The author describes this interdependence as ‘constitutive’ because in this case intentional explanation plays a constitutive role for the identification of a conventional act. This can be expressed through the formula: ‘person P performed conventional act CA1’ only if ‘person P performed conventional act CA1 because person P was driven by the intention to perform conventional act CA1.’ The article analyses the logical and argumentative structure of the abovementioned correlation. On the basis of the analysis, the author claims that a constitutive correlation indicates that a relevant intention should be perceived as an element of the act itself (in contrast to the view adopted in the theory of conventional acts) and that verification rules relevant for the given act exist alongside the constitutive rules. Recognizing the relevant intention as an element of the conventional act stands in opposition to causalism, which treats intentions as the causes of actions.Artykuł dotyczy specyficznej współzależności między identyfikacją a intencjonalnym wyjaśnianiem czynności konwencjonalnych (w szczególności prawnie doniosłych czynności konwencjonalnych). Autor charakteryzuje tą współzależność jako „konstytutywną”, ponieważ odgrywa ona konstytutywną rolę przy identyfikacji danej czynności konwencjonalnej. Można wyrazić to formułą: „osoba O dokonała czynności konwencjonalnej CK1” tylko wtedy, gdy „osoba O dokonała czynności konwencjonalnej CK1, ponieważ osoba O kierowała się intencją dokonania czynności konwencjonalnej CK1”. W artykule analizowana jest logiczna i argumentacyjna struktura wskazanej współzależności. W świetle dokonanej analizy autor uznaje, że konstytutywna współzależność skłania do traktowania odpowiedniej intencji jako elementu samej czynności konwencjonalnej (w przeciwieństwie do poglądu przyjmowanego w teorii czynności konwencjonalnych) oraz postulowania istnienia, obok reguł konstytutywnych, właściwych dla danej czynności reguł weryfikacji. Uznanie odpowiedniej intencji za element czynności konwencjonalnej przemawia zaś przeciwko kauzalizmowi, traktującemu intencje jako przyczyny zachowań
Zasada szybkości postępowania administracyjnego w wybranych krajach skandynawskich i Polsce
Get PDFThe subject of this study is an analysis of legal norms focused on the efficiency of administrative procedure, including norms establishing the time limits for the administrative authorities to deal with cases and legal remedies to ensure that cases are settled without unnecessary delay. The considerations seek to verify whether the currently applicable regulations in the Polish legal system protect the right for cases to be considered in a fair manner, without undue delay, and whether they do not differ from the solutions adopted in other countries of the European Union. To compare models of administrative procedure in these terms, two Scandinavian procedures were chosen: Swedish and Finnish. It is widely accepted that Scandinavian countries are mature democracies, highly regarded for the administrative services provided to citizens and their guarantees of human rights protection. The Swedish model of administrative procedure was chosen due to the introduction of a new Administrative Procedure Act. In turn, the Finnish legal system is considered one of the most citizen-friendly public administration systems. In both Sweden and Finland, a number of improvements have been made to popularize e-administration, including actions taken to facilitate administrative procedure.Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza regulacji dotyczących sprawności postępowania administracyjnego, w tym w szczególności norm ustanawiających terminy załatwienia spraw administracyjnych i środków prawnych przysługujących stronom w celu zagwarantowania realizacji przez organ administracji publicznej obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Założeniem, które zostanie zweryfikowane w toku prowadzonych rozważań, jest stwierdzenie, że obecnie obowiązujące regulacje w polskim systemie prawnym zapewniają możliwość realizacji prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy w sposób sprawiedliwy, a równocześnie bez nieuzasadnionej zwłoki i nie odbiegają od rozwiązań przyjętych w innych krajach Unii Europejskiej. Do porównania modeli postępowania administracyjnego w omawianym zakresie wybrano dwie procedury skandynawskie – szwedzką i fińską. Powszechnie przyjmuje się, że państwa skandynawskie stanowią dojrzałe demokracje i są pozytywnie oceniane z uwagi na wysoki standard obsługi administracyjnej obywateli i gwarancje ochrony praw człowieka. Szwedzki model postępowania administracyjnego wybrany został z uwagi na fakt wprowadzenia, począwszy od 1 lipca 2018 r., nowego kodeksu (aktu) regulującego przebieg postępowania administracyjnego. Fiński system prawny z kolei uważany jest za jeden najbardziej przyjaznych odbiorcy systemów administracji publicznej. Zarówno w Szwecji, jak i Finlandii wprowadza się szereg usprawnień w zakresie upowszechnienia e-administracji, również w odniesieniu do postępowania administracyjnego
Deklaracje interpretacyjne jako instrument transformacji międzynarodowego prawa inwestycyjnego. Ku ograniczeniu aktywizmu sędziowskiego
Get PDFInternational investment law has been subject to significant criticism for at least a decade, due to the methodology applied in the jurisprudence of arbitration tribunals. As a result, both States and international organizations are seeking measures to limit the judicial activism of these tribunals. The most commonly used mechanisms in this respect include renegotiating existing investment treaties, concluding new agreements and terminating treaties. These mechanisms, which are generally the most desirable and guarantee the greatest certainty in terms of rights and obligations, also have significant shortcomings, above all related to the time required to achieve the desired result. This article postulates that interpretative declarations may be the most optimal solution for limiting judicial activism in international investment law. Although they do not provide the same legal certainty as a new treaty, it is the relative ease of with which these declarations are accepted that allows for a quicker legal effect, in terms of understanding the treaty in accordance with the intention of its parties.Międzynarodowe prawo inwestycyjne przynajmniej od dekady jest przedmiotem znaczącej krytyki z powodu sposobu orzekania trybunałów arbitrażowych. W rezultacie zarówno państwa, jak i organizacje międzynarodowe poszukują środków ograniczenia aktywizmu sędziowskiego tych trybunałów. Do najczęściej stosowanych mechanizmów w tym zakresie zalicza się renegocjacje istniejących traktatów inwestycyjnych, zawieranie nowych porozumień, jak również wypowiadanie istniejących traktatów. Mechanizmy te, zasadniczo najbardziej pożądane i gwarantujące największą pewność w zakresie praw i obowiązków stron umów, posiadają również istotne mankamenty, przede wszystkim związane z czasem wymaganym, aby osiągnąć pożądany rezultat. Niniejszy artykuł postuluje, że dla ograniczenia aktywizmu sędziowskiego w międzynarodowym prawie inwestycyjnym stosunkowo optymalnym rozwiązaniem mogą być deklaracje interpretacyjne. Mimo że nie zapewniają one takiej pewności prawnej, jak nowy traktat, to jednak z uwagi na relatywną łatwość ich uzgodnienia i akceptacji deklaracje te pozwalają znacznie szybciej osiągnąć skutek prawny w zakresie rozumienia traktatu zgodnie z intencją jego stron
Definicja i granice prawnej ochrony prywatności w epoce analityki big data
Get PDFMore than one hundred years after the first definitions of the right to privacy, the content of this right and the limits of its protection are still being discussed and disputed in the doctrine. The protection of human rights tends to define privacy by determining an open list of protected values. At the same time, in data protection law the scope of regulation is determined by terms ‘personal data’ and ‘special categories of data’. The definition of these terms has remained unchanged for over thirty years. The division of vertical and horizontal intrusions in the area of privacy protection in cyberspace is no longer valid. The activities of public authorities and specialized entities such as data brokers have been increasingly complementing one another. Collecting vast amounts of data about hundreds of millions of users may lead to privacy intrusions not only of individuals, but also of entire societies. The purpose of this article is an attempt to determine whether the legal regulations already in force and being implemented, based on the definition of personal data adopted in the pre-Internet era, have the potential to effectively protect against the risks associated with modern data processing techniques such as Big Data. To achieve this goal, the most important features of Big Data are discussed, such as algorithmic knowledge building or incremental effect, and it is also explained how this technology allows legal restrictions related to the processing of different categories of personal data to be bypassed. In the summary, a postulate to develop regulations dedicated to regulating the market for the processing of large data sets is formulated.Po ponad stu latach od wprowadzenia pierwszych definicji prawa do prywatności treść tego prawa i tym samym granice jego ochrony są wciąż analizowane i dyskutowane w doktrynie. W systemach ochrony praw człowieka dominuje podejście do definiowania prywatności przez wprowadzanie katalogu chronionych wartości. Jednocześnie w prawie ochrony danych zakres regulacji wyznaczany jest terminami „dane osobowe” i „specjalne kategorie danych”. Definicja tych pojęć jest stosowana w niemal niezmienionej formie od ponad trzydziestu lat. Podział zagrożeń dla prywatności na wertykalne i horyzontalne nie jest aktualny w odniesieniu do zdarzeń zachodzących w cyberprzestrzeni. Działania organów publicznych i wyspecjalizowanych podmiotów, takich jak brokerów danych, w coraz większym stopniu się uzupełniają. Gromadzenie ogromnej ilości danych na temat setek milionów użytkowników może prowadzić do naruszenia prywatności nie tylko jednostek, lecz także całych społeczeństw. Celem niniejszego artykułu jest próba analizy, czy obowiązujące przepisy prawne bazujące na koncepcjach ukształtowanych w erze przedinternetowej posiadają potencjał do skutecznej ochrony przed zagrożeniami związanymi z nowoczesnymi formami przetwarzania danych, takimi jak big data. W tym celu omówiono najważniejsze cechy big data, takie jak algorytmiczne budowanie wniosków czy efekt przyrostowy, a także wyjaśniono, w jaki sposób technologia ta pozwala na omijanie ograniczeń prawnych związanych z przetwarzaniem różnych kategorii danych osobowych. W podsumowaniu sformułowano postulat opracowania przepisów dotyczących regulacji rynku przetwarzania dużych zbiorów danych