Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Odrębności ustrojowe gmin uzdrowiskowych
Get PDFThe aim of this article is to present the distinct political-legal status of a spa commune (gmina) in Poland. With this aim, the considerations focus on the development of legislation on spa communes, which dates back to 1922. Nevertheless, the basis for the considerations relates to the current legal situation. In her article, the author indicates that a spa commune is a municipality of the dual political-legal model: standard and special. The differences are connected with a number of aspects: the area, name, tasks and spa fees charged, the spa commission, the statute and supervisory activity. They result from the specific character of these communes, which is determined by the presence of public tasks connected with providing treatment in health resorts. The conclusion is that there are two pillars on which a spa commune rests: the resource-related aspect – based on the necessity of providing very good sanitary and environmental conditions in resorts, and the human aspect – constituted by tourists. For these pillars to be managed in a proper way, the legislator has decided to grant separate political-legal status to these communes.Celem niniejszego artykułu jest wskazanie odrębności ustrojowych gmin uzdrowiskowych w Polsce. Aby to uczynić rozważania osadzono w perspektywie rozwoju ustawodawstwa uzdrowiskowego, którego początki sięgają 1922 roku, ale trzon rozważań dotyczy aktualnego stanu prawnego. W artykule wskazano, że gmina uzdrowiskowa jest gminą o dualnym modelu ustrojowoprawnym: standardowym i specjalnym. Odrębności dotyczą kilku zagadnień: obszaru i nazwy, zadań i opłaty uzdrowiskowej, komisji uzdrowiskowej, statutu oraz nadzoru. Wynikają one ze szczególnego charakteru tych gmin, zdeterminowanego występowaniem zadań publicznych, związanych z prowadzeniem lecznictwa uzdrowiskowego. W zakończeniu stwierdzono, że są dwa filary gminy uzdrowiskowej: surowcowy, opierający się na konieczności zapewnienia bardzo dobrych warunków sanitarnych i środowiskowych miejscowości i ludzki, który stanowią turyści. Aby prawidłowo zarządzać tymi filarami ustawodawca zdecydował o odrębnym statusie ustrojowoprawnym tych gmin
Granica pomiędzy dokuczaniem a przestępstwem stalkingu oraz innymi typami czynów zabronionych
Get PDFThe article presents issues associated with determining the relationship between the offences specified in Article 107 of the Code of Misdemeanors and the crime of stalking from Article 190a § 1 of the Penal Code, and other types of crimes characterized by the violation of the mental peace of the victim. These acts intersect each other, and the borderline between them is determined primarily by the intensity of the perpetrator’s actions.Artykuł przedstawia problematykę związaną z określeniem relacji, w jakiej pozostają w stosunku do siebie wykroczenie określone w art. 107 Kodeksu wykroczeń i przestępstwo stalkingu z art. 190a § 1 Kodeksu karnego oraz inne typy przestępstw cechujących się naruszeniem spokoju psychicznego pokrzywdzonego. Czyny te pozostają w stosunku krzyżowania, a granicę pomiędzy nimi wyznacza przede wszystkim intensywność działania sprawcy
Organizacja i finansowanie świadczeń opieki długoterminowej w wybranych krajach UE
Get PDFThe article presents the issues associated with constructing the system of services related to the risk of persons requiring long-term care. Model solutions for the organization and financing of the system adopted in the Netherlands, Germany and Austria are discussed and then used as a basis for the proposed construction of the long-term care system in Poland.Artykuł przedstawia zagadnienia dotyczące konstruowania systemu świadczeniowego związanego z ryzykiem niesamodzielności (potrzeby długoterminowej opieki). Omówiono w nim modelowe rozwiązania dotyczące organizacji i finansowania systemu przyjęte w Holandii, Niemczech i Austrii, aby na ich tle sfomułować propozycje ukształtowania systemu opieki długoterminowej w Polsce
Ograniczenia możliwości korzystania z praw zagwarantowanych w Międzynarodowym pakcie praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych na podstawie jego art. 4 a progresywna realizacja tych praw
Get PDFArticle 4 ICESCR is rarely applied or commented on. One of the most controversial issues regarding the understanding and application of this provision is its relation to the principle of the progressive exercise of rights covered by the Covenant. The key question comes down to whether or not any shortcomings in the possibility of exercising the rights contained in the Covenant, and thus also shortcomings related to the limited availability of resources and the resulting inability of the state to fully implement any of the rights or freedoms, should be understood as limitations and thus evaluated under Article 4 and the admissible criteria for limitations contained therein. The question becomes even more pertinent with regard to the introduction of so-called retrogressive measures, which are introduced by states when resources are limited. Should such measures be assessed under Article 4 ICESCR and the criteria stipulated therein, or do they fall under a different order and thus need to meet other conditions? This paper is an attempt at a delimitation of the issues associated with the lack of full enjoyment of Covenant rights by entitled persons due to limited resources, and as a result of other legitimate aims pursued by the States. The article shows how the justification of such a delimitation is based on travaux préparatoires, on the text of the Covenant itself, and on its protective function. In this paper, the way in which this delimitation can be made more precise by proper application of the communications procedure, especially when it comes to a proper understanding of Article 8(4) of the Optional Protocol, will be proposed.Artykuł 4 Międzynarodowe paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (MPPGSK) jest rzadko stosowany i komentowany. Jedną z najbardziej kontrowersyjnych kwestii związanych z rozumieniem i stosowaniem tego przepisu jest jego relacja do zasady progresywnej realizacji praw zawartych w Pakcie. Zasadnicza wątpliwość wiąże się pytaniem, czy wszelkie niedobory w możliwości korzystania z praw zawartych w Pakcie, a więc również te związane z ograniczoną dostępnością zasobów i wynikającą stąd niemożnością po stronie państwa pełnej realizacji któregoś z praw czy wolności, należy rozumieć jako ograniczenia i oceniać je pod kątem art. 4 i zawartych w nim kryteriów dopuszczalności ograniczeń, czy też nie. Wiąże się to szczególnie z pytaniem, czy wprowadzanie przez państwa tzw. środków retrogreasywnych, w sytuacjach gdy dostępne środki kurczą się, powinny podpadać pod reżim art. 4 MPPGSK, czy należą do innego porządku i podlegają innym wymogom. W tekście podjęto próbę rozgraniczenia kwestii związanych z niepełną możliwością korzystania przez podmioty uprawnione z praw zagwarantowanych w Pakcie wynikających z niedoboru zasobów oraz tych, które wynikają z realizacji przez państwa innych uprawnionych celów. Ukazano uzasadnienie takiego rozgraniczenia wynikające z prac przygotowawczych nad MPPGSK, jego z treści, a także z jego ochronnej funkcji. Podjęto również próbę wskazania drogi do doprecyzowania rozgraniczenia znaczenia art. 2 ust. 1 MPPGSK i art. 4 MPPGSK przez właściwe podejście do procedury skargowej na gruncie tego dokumentu, a szczególnie właściwe rozumienie art. 8 ust. 4 Protokołu ustanawiającego procedurę skargową
Odwołania do literatury pięknej w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
Get PDFThe article discusses the practice of invoking literary works in the jurisprudence of the European Court of Human Rights. The quantitative analysis of the case law allowed for the formulation of some conclusions. Firstly, literary references appear exclusively in dissents and concurrences, not in the Court’s judgments themselves. Secondly, the phenomenon of citing fiction in the ECtHR’s case law is neither common nor marginal. Thirdly, in the last two decades there has been a marked intensification in the use of literary references by the Court’s judges. Fourthly, the willingness to cite works of fiction in the dissent or concurrence is essentially independent of the judge’s nationality, sex or country of origin. Fifthly, literature is one of many extra-legal sources quoted in the ECtHR’s case law, among those such as philosophy, movies or music.W artykule omówiono praktykę posługiwania się odwołaniami do literatury pięknej w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Kwantytatywne studium orzecznictwa pozwoliło na sformułowanie kilku wniosków. Po pierwsze, beletrystyczne odniesienia pojawiają się nie w uzasadnieniach wyroków Trybunału, a wyłącznie w zdaniach odrębnych i zbieżnych do tych wyroków. Po drugie, praktyka posiłkowania się utworami literackimi w orzecznictwie strasburskim jakkolwiek nie jest powszechna, to zarazem nie ma też charakteru sporadycznego. Po trzecie, w ostatnich dwóch dekadach sędziowie Trybunału co raz częściej przywołują dzieła literatury pięknej. Po czwarte, gotowość posłużenia się literackim odniesieniem jest zasadniczo niezależna od narodowości i płci sędziego oraz typu kultury prawnej właściwej dla jego kraju pochodzenia. Po piąte, literatura piękna to jedno z wielu źródeł pozaprawnych wykorzystywanych przez sędziów Trybunału w zdaniach odrębnych i zbieżnych, obok np. filozofii, kinematografii czy muzyki
Prawomocność decyzji prokuratorskich kończących postępowanie przygotowawcze w świetle dyrektywy ne bis in idem
Get PDFThe article deals with the procedural consequences of a prosecutor’s decision closing criminal proceedings in the light of the application of the ne bis in idem prohibition. The analysis of the problem is carried out within two thematic areas designated by the scope of the ne bis in idem prohibition, namely in national conditions and within the framework of cooperation with the Member States of the EU. It is assumed that final prosecutor’s decisions on the termination of criminal proceedings create conditions for the ne bis in idem prohibition, when there is an attempt to re-initiate criminal proceedings against the same person for the same act. This tendency is not only characteristic of the Polish system, but is also visible in the criminal-law legislation of other EU Member States, and meets with cautious approval in the case law of the Court of Justice of the European Union (CJEU). As part of the penal cooperation of EU Member States for the interpretation of Article 54 of the Convention implementing the Schengen Agreement, the CJEU’s case law, in which the principle of the mutual recognition of judgments and judicial decisions is primarily used, is of the utmost importance. The connection between the application of the rule ne bis in idem and the principle of the mutual recognition of judgments and judicial decisions in the framework of criminal cooperation between EU Member States results from the fundamental role that this principle fulfills with regulations adopted in the Treaty on the functioning of the EU (Section: Area of Freedom, Security and Justice). The article shows that the concept of classifying the principle ne bis in idem in the Polish criminal procedural system as a negative procedural condition defined in Article 17 para. 1 item 7 of the Code of Criminal Procedure is the optimal solution, assuming that the res iudicata effect is reserved exclusively for the assessment of court judgments. The importance of the issue of the identity of the act as one of the criteria for the application of the ne bis in idem prohibition is also duly emphasized, given the thesis, which is referred to especially in the jurisprudence of the CJEU, that in such situations it is necessary to determine whether the act to which the final judgment relates is the same as the factual basis for the investigation or inquiry in which the decision to discontinue the proceedings is to be issued without assessing the adopted legal classification of the act or the legal interest of the State.Artykuł dotyczy procesowych skutków prawomocnych decyzji prokuratora o zakończeniu postępowania karnego w konfrontacji z stosowaniem zakazu ne bis in idem. Analiza problemu przeprowadzona została w obrębie dwóch płaszczyzn tematycznych wyznaczonych zakresem obowiązywania zakazu ne bis in idem, tzn. w warunkach krajowych i w ramach współpracy z państwami członkowskimi Unii Europejskiej. W rozważaniach przyjęto, że prawomocne decyzje prokuratorskie o zakończeniu postępowania karnego stwarzają warunki do stosowania zakazu ne bis in idem, gdy pojawia się próba ponownego wszczęcia postępowania karnego wobec tej samej osoby o ten sam czyn. Tendencja ta nie jest charakterystyczna wyłącznie dla systemu polskiego, ale widoczna jest także w ustawodawstwie karnoprocesowym innych państw członkowskich UE, budzi aprobatę w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ale ostrożną. W ramach współpracy karnej państw członkowskich UE dla wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen pierwszoplanowe znaczenie ma orzecznictwo TSUE, w którym przede wszystkim wykorzystywana jest zasada wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych. Związek stosowania zakazu ne bis in idem z zasadą wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych w ramach współpracy karnej państw członkowskich UE wynika z fundamentalnej roli, jaką zasada ta pełni wobec regulacji przyjętych w Traktacie o funkcjonowaniu UE (Dział: Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości). W artykule wykazano, że w przyjęta w polskim systemie karnoprocesowym koncepcja klasyfikowania zakazu ne bis in idem jako ujemnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania karnego jest rozwiązaniem optymalnym przy założeniu, że skutek res iuducata systemowo zastrzeżony jest wyłącznie dla oceny orzeczeń sądowych. Zwrócono też w odpowiednim zakresie uwagę na znaczenie kwestii tożsamości czynu jako jednego z kryteriów stosowania zakazu ne bis in idem, aprobując powielaną, zwłaszcza w orzecznictwie TSUE, tezę, że w zaistniałej sytuacji niezbędne jest ustalenie, czy czyn, którego dotyczy prawomocne orzeczenie, jest tożsamy z podstawą faktyczną śledztwa lub dochodzenia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania ma zostać wydane z pominięciem oceny przyjętej kwalifikacji prawnej czynu lub interesu prawnego państwa
Uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy jako podstawa żądania naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem
Get PDFThis article refers to the liability of the State Treasury for damages for erroneous court decisions in civil cases. To be able to sue the State Treasury for damages, the claimant must first obtain a Supreme Court decision. The Polish Code of Civil Procedure provides for a separate claim to determine that the court decision is in breach of the law, but there is also a regulation by which a successful cassation to the Supreme Court is to be an equivalent of that procedure and allows the claimant to sue for damages. This equivalent regulation, albeit with regard to legal provisions, is not accepted in the reported cases, and this provides grounds for the criticism in the article.Artykuł odnosi się do problematyki odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez wydanie wyroku niezgodnego z prawem w sprawach cywilnych. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje odrębną skargę w celu stwierdzenia, że wyrok sądu narusza prawo, ale istnieje również regulacja, zgodnie z którą uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy zrównuje się z tą odrębną procedurą, co umożliwia wniesienie pozwu o naprawienie szkody. To równoprawne rozwiązanie, jakkolwiek jasne, gdy chodzi o brzmienie przepisów prawa, nie jest jednak prawidłowo stosowane w orzecznictwie, co wywołuje krytykę przedstawioną w artykule
Liquidity of bitcoin – insights from Polish and global markets
Get PDFBitcoin can be exchanged for other cryptocurrencies as well as for fiat currencies on many different platforms. Nevertheless, its real convertibility may be limited by market liquidity. The main aim of this article is to characterize and compare big and small bitcoin markets in terms of liquidity. I examine four platforms with high trade volume: Kraken, Bitstamp, BitFlyer and BTCBOX, as well as small entities which enable bitcoin to be traded in Polish zloty: BitBay and BitMarket. I compare the number of trades and the time between trades on selected bitcoin markets, determine the volume distribution throughout the day and analyse the dynamics of Amihud’s illiquidity measure – ILLIQ. I find that an exchange which is among the global leaders in terms of trading bitcoin in a particular traditional currency can be considered a smaller market in terms of trade volume in another traditional currency. Moreover, the results imply that BitBay and BitMarket can be perceived as local markets. They are mainly used for trading in Polish zloty, and are illiquid in terms of trading in the remaining traditional currencies. Home bias, the fact that they offer a possibility of trading in a less popular currency (in comparison to the world reserve currencies), and that have their interface in Polish, may give these platforms a competitive advantage.Bitcoinem można obracać na wielu różnych platformach, wykorzystując do tego inne kryptowaluty, jak również waluty tradycyjne. Niemniej jego rzeczywista wymienialność może być ograniczona przez płynność rynku. Głównym celem artykułu jest scharakteryzowanie i porównanie wybranych giełd kryptowalut pod względem płynności. W tym celu przeanalizowano cztery platformy, które odznaczają się wysokim wolumenem obrotu: Kraken, Bitstamp, BitFlyer i BTCBOX, a także dwa małe podmioty umożliwiające handel w polskim złotym: BitBay i BitMarket. W artykule przedstawiono porównanie rynków pod względem liczby zawartych transakcji, średniego czasu pomiędzy kolejnymi transakcjami czy rozkładu wolumenu obrotu w ciągu dnia. Ponadto przeanalizowano zmiany w czasie miary płynności – ILLIQ. Wyniki pozwoliły stwierdzić, że platforma, która znajduje się wśród globalnych liderów w obrocie bitcoinem w danej walucie tradycyjnej, może być postrzegana jako podmiot mały, jeśli zostanie wzięty pod uwagę obrót w innej walucie tradycyjnej. Ponadto najbardziej popularne platformy umożliwiające wymianę bitcoina na polskiego złotego, czyli BitBay i BitMarket, mogą być uznane za rynki lokalne. Są one głównie wykorzystywane do handlu w złotym. W przypadku obrotu bitcoinem w innych walutach tradycyjnych cechuje je bardzo niska płynność. Czynniki takie jak home bias, możliwość handlu bitcoinem w mniej popularnej walucie tradycyjnej (w porównaniu ze światowymi walutami rezerwowymi) oraz interfejs użytkownika w języku polskim mogą dawać pewną przewagę konkurencyjną tym platformom
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – zbędny element w przepisach procedury sądowoadministracyjnej?
Get PDFThe Polish model of judicial control of the administration assumes that it is the element crowning the system of verification of administrative activities. Therefore, the mere launch of courtadministrative proceedings requires the exhaustion of appeals or, until recently, a call to remove the infringement. As a result of the reform of the administrative courts in mid-2017, this legal measure was eliminated from the provisions of the Act on Proceedings before Administrative Courts (APAC). The author answers the question of the extent to which the procedure of eliminating the summons to remove the violation of law from the provisions of the APAC – which had hitherto conditioned the effectiveness of lodging a complaint to the administrative court – was justified, and whether breaking with the fixed way of challenging acts and actions referred to in Article 3 para. 2 item 4 and 4a may be assessed positively. On this occasion, she indicates that despite the exclusion of this legal measure from the provisions of the APAC, it still functions in Polish legislation.Polski model sądowej kontroli administracji zakłada, że stanowi ona element wieńczący system weryfikacji działań administracji. W związku z tym samo uruchomienie postępowania sądowoadministracyjnego wymaga wyczerpania środków zaskarżenia, bądź – do niedawna – zwrócenia się z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku reformy sądownictwa administracyjnego w połowie 2017 r. ten środek prawny został wyeliminowany z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (u.p.p.s.a.). Autorka udziela odpowiedzi na pytanie, w jakiej mierze zabieg wyeliminowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa – z przepisów u.p.p.s.a. – warunkujący dotychczas skuteczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego był uzasadniony i czy zerwanie z utrwalonym sposobem kwestionowania aktywności i braku aktywności administracji publicznej można ocenić pozytywnie. Przy tej okazji wskazuje, że mimo wykluczenia tego środka prawnego z przepisów u.p.p.s.a. nadal funkcjonuje on w polskim prawodawstwie