Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Budżet obywatelski w Polsce i dylematy z nim związane
Get PDFThe article presents the problem of participatory budgeting in Poland, as a popular form of cooperation between the administration and citizens. The study describes the influence of participatory budgeting on people’s awareness and commitment to local issues. The author considers the legal, organizational, economic and social results of putting the procedure of participatory budgeting into practice. The aim of this article is to present the concepts of civic participation. The author describes the model of a participatory budget and the process of its evaluation.Artykuł koncentruje się na funkcjonowaniu budżetu obywatelskiego w Polsce, którego popularność jako narzędzia współpracy władz samorządowych z mieszkańcami stale rośnie. Uwzględniono rolę mieszkańców w realizowaniu tego budżetu, a także jego wpływ na pobudzanie aktywności i świadomości społecznej w sprawy lokalne. Poddano dyskusji prawne, organizacyjne, ekonomiczne i społeczne skutki wprowadzenia budżetu obywatelskiego w życie. Celem artykułu jest przedstawienie pojęcia partycypacji obywatelskiej oraz opisanie modelu budżetu obywatelskiego i procesu jego ewaluacji. Podjęto również próbę zaprezentowania stanu rozwoju budżetów obywatelskich w Polsce. Skomentowano proces ich wdrażania i dylematy z tym związane
O negatywnej ocenie moralnej postępowania dłużnika i osoby trzeciej jako przesłance skargi pauliańskiej
Get PDFThe paper presents the thesis according to which the immoral (or at least morally indifferent) nature of the debtor’s action is a prerequisite for actio Pauliana. Consequently, the defendant (third party) may raise the defense of the debtor’s moral behaviour. If the debtor’s conduct complies with moral standards, the legal act could not be regarded as detrimental (relevant to actio Pauliana), even if it resulted in the creditor’s detriment. The acceptance of the possibility of raising the defence seems necessary from the perspective of the axiological coherence of the legal system. Adopting the proposed interpretation result would also ensure an appropriate balance in the implications of the use of non-linguistic interpretation directives in relation to the provisions constructing the institution of the actio Pauliana. Should the accuracy of the above argument be acknowledged, Article 527 para. 2 of the Civil Code would, in fact, construct a presumption of the debtor’s immoral behaviour. It would be difficult but not impossible to refute the presumption in practice.W opracowaniu postawiono tezę, wedle której niemoralny (a przynajmniej indyferentny moralnie) charakter postępowania dłużnika jest konieczną przesłanką skargi pauliańskiej. W konsekwencji pozwany (osoba trzecia) ma możliwość podniesienia zarzutu w pełni czy bądź całkowicie moralnego postępowania dłużnika. W przypadku zgodności postępowania dłużnika z normami moralnymi nie można byłoby uznać dokonania czynności prawnej za krzywdzącą (relewantną pauliańsko), nawet jeśli doprowadziła do pokrzywdzenia wierzyciela. Akceptacja możliwości podniesienia przez pozwanego takiego zarzutu wydaje się przy tym konieczna z perspektywy spójności aksjologicznej systemu prawnego. Przyjęcie proponowanego wyniku wykładni zapewniałoby również odpowiedni balans w przyjmowanych konsekwencjach zastosowania pozajęzykowych dyrektyw wykładni w odniesieniu do przepisów konstruujących instytucję skargi pauliańskiej. Gdyby uznać trafność powyższej argumentacji, art. 527 § 2 k.c. konstruowałby w istocie domniemanie niemoralnego postępowania dłużnika. Obalenie tego domniemania byłoby w praktyce trudne, lecz nie niemożliwe
(Nie)zależność finansowa państwa we współczesnej gospodarce rynkowej
Get PDFState financial independence refers to the ability of the government to finance all state expenditure solely from the budgetary revenue attained. Thus, the full financial autonomy of the state means that the government finances the budgetary expenditures without having to borrow money. Therefore, the aim of this article is to examine the possibility for states to achieve full financial autonomy in the contemporary world economy. The results of the studies show that almost all countries now have a large or small public debt, which means that countries finance their development by borrowing money at home and abroad. The important issue seems to be not so much to maintain the full financial independence of the State as to guarantee the financial security of the state (that is, to maintain the ability of the state to raise money when necessary).Niezależność finansowa państwa odnosi się do możliwości finansowania przez rząd wszystkich wydatków państwowych wyłącznie z osiąganych dochodów budżetowych. Zatem pełna autonomia finansowa państwa oznacza, że rząd finansuje wydatki budżetowe bez konieczności pożyczania środków przez zaciąganie kredytów bankowych czy emisję instrumentów dłużnych. Dlatego też celem niniejszego artykułu jest zbadanie możliwości osiągnięcia przez państwo pełnej autonomii finansowej we współczesnej gospodarce światowej. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że obecnie prawie we wszystkich krajach występuje większy lub mniejszy dług publiczny, co oznacza, że państwa finansują swój rozwój, pożyczając środki w kraju i za granicą. Istotną kwestią wydaje się nie tyle utrzymanie pełnej niezależności finansowej państwa, ile zagwarantowanie bezpieczeństwa finansowego państwa, czyli utrzymanie zdolności do pozyskania przez państwo środków pieniężnych w sytuacji, gdy zachodzi taka potrzeba.
„Inność drażni jednakowość” – kilka uwag o problematyce dyskryminacji osób LGBT ze szczególnym uwzględnieniem przepisów Kodeksu karnego
Get PDFSexual minorities are present in every society. Unlike heterosexual orientation, an LGBT orientation often meets with a lack of acceptance and discrimination. Until 1991, the World Health Organization included homosexuality in the list of diseases. In some countries, the death penalty is the punishment for talking about sexual preferences openly. Discrimination due to sexual orientation and gender identity is socially accepted in Poland. The provisions of the Polish Penal Code do not contain effective mechanisms which can protect this group against homophobic hate speech. This often results in distrust with regard to law enforcement agencies and is the reason why many of these cases are not reported. The law should provide protection to every person, regardless of their differentiating characteristics.Mniejszości seksualne występują w każdym społeczeństwie. Odmienna od heteroseksualnej orientacja często jest przyczyną braku akceptacji i dyskryminacji. Do 1991 r. homoseksualizm znajdowała się na liście chorób Światowej Organizacji Zdrowia. W niektórych krajach grozi nawet kara śmierci za otwarte mówienie o swoich upodobaniach seksualnych. W Polsce istnieje społeczne przyzwolenie na dyskryminację z uwagi na orientację seksualną i tożsamość płciową. Przepisy polskiego Kodeksu karnego nie zawierają skutecznych mechanizmów, które chroniłyby tę grupę przed homofobiczną mową nienawiści. Takie podejście często jest przyczyną braku zaufania do organów ścigania i powoduje, że wiele takich przypadków nie jest zgłaszanych. Prawo jednak nie powinno stać nad bezprawiem i zapewnić ochronę każdemu człowiekowi bez względu na cechy go różnicujące
Oratio pro Aulo Caecina Cycerona – prawo pomiędzy jurysprudencją a retoryką
Get PDFThe starting point of the author’s considerations is one of Cicero’s forensic speeches in a civil case, Oratio pro Caecina. But the main purpose of this article is to answer the following question: was Cicero a jurist or not? For many years, this problem was controversial for Romanists, historians and theoreticians of rhetoric. The author puts forward two hypotheses – firstly, a historical one, and secondly a modern one. In the light of the former, Cicero was not a jurist, because in court he played the role of a Roman advocatus and Roman iurisconsultus. From the modern perspective the problem is more complicated – he was a jurist in the modern sense, even if he was not a jurist in today’s meaning. The author’s analysis is constructed more from the point of view of legal philosophy than from the history of Roman law.Punktem wyjścia rozważań autora jest prezentacja jednej z mów Cycerona w sprawie cywilnej, oratio pro Caecina. Na tym tle próbuje on odpowiedzieć na następujące pytanie, od dawna stawiane w nauce prawa rzymskiego: czy Cyceron był prawnikiem? W artykule zaproponowano spojrzenie na ten problem z dwóch perspektyw – historycznej i współczesnej. Zdaniem autora w perspektywie historycznej Cyceron nie był prawnikiem w rzymskim znaczeniu tego pojęcia; natomiast w perspektywie współczesnej powinniśmy go jednak uznać, stosując terminologię anglosaską, za jurist (nawet jeśli nie za lawyer). W artykule analiza prowadzona jest nie z pozycji historii prawa rzymskiego, lecz w ujęciu filozoficzno-prawnym
Determinanty zadowolenia z życia Polaków z pokolenia X
Get PDFThe research undertaken focused on a specific group: Poles aged 35 and over, thus representing so-called Generation X. The main objective of the study was to check which factors affect overall satisfaction with life, as well as how to what extent, which was measured as a weighted average of partial satisfaction indicators from 21 different spheres of life. The weights used to establish this general indicator were the declarations of respondents on how important every sphere is in their life, how much they want to be implemented in it. To achieve this goal, the results of a survey conducted in the first half of 2017 on a sample of 1,110 respondents from the Wielkopolska Voivodeship were used, and in determining what factors significantly determine a high or low level of satisfaction a multidimensional regression analysis was used. The results of the modeling process indicated 14 out of a potential 41 determinants of happiness, and the set of these factors includes the following characteristics of respondents: having children, the number of children, being financially independent, the value of property, place of residence, experiencing or not experiencing great failure in life, level of freedom/ liberty, level of safety, fitness level, self-assessment of health, number of sexual contacts, social prestige, level of extraversion and level of conscientiousness. In addition, it turned out that some of these factors positively affect the level of satisfaction, some negatively, and this influence is also manifested with varying intensity.Podjęte badanie skupiało się na Polakach w wieku 35 lat i więcej, a więc reprezentujących tzw. pokolenie X. Głównym celem badania było sprawdzenie, które czynniki oraz w jakim kierunku i w jakim stopniu wpływają na ogólne zadowolenie z życia (mierzone jako średnia ważona cząstkowych wskaźników zadowolenia z 21 różnych sfer życia a wagami stosowanymi do ustalenia tego ogólnego wskaźnika). Podstawą badania były deklaracje respondentów, jak ważna w ich życiu jest dana sfera, jak bardzo chcą się w niej realizować. Do zrealizowania tego celu wykorzystano wyniki badania ankietowego przeprowadzonego w pierwszym półroczu 2017 na próbie 1110 respondentów z województwa wielkopolskiego, a w ustaleniu, jakie czynniki istotnie determinują wysoki lub niski poziom zadowolenia, posłużono się wielowymiarową analizą regresji. Wyniki modelowania wskazały na 14 spośród potencjalnych 41 determinant szczęścia, a w zestawie tych czynników znalazły się następujące cechy respondentów: posiadanie dzieci, liczba dzieci, bycie niezależnym finansowo, wartość majątku, miejsce zamieszkania, doznanie bądź nie wielkiej życiowej porażki, poziom wolności/ swobody, poziom bezpieczeństwa, poziom sprawności, samoocena stanu zdrowia, liczba kontaktów seksualnych, poziom prestiżu, poziom ekstrawersji oraz poziom sumienności. Ponadto okazało się, że niektóre z nich na poziom zadowolenia wpływają dodatnio, niektóre ujemnie, wpływ ten zaś ujawnia się też z różną intensywnością
O (de)kompozycjach współczesności
Get PDFPolitical, economic, civilizational and social changes in the last few decades have led to a global anomie, and in this reality it was possible for the ideology of disruption to arise. If society were not immersed in the process of decomposing existing normative regulations, such marketing of quasirevolutionary ideas would be doomed to failure. Undermining the sense of normative regulation of goals and replacing them with new ones (surrounded by a false myth of improving the world) is an example of anomie used to maximize profits (not only in the financial sense). Simultaneously, two new mechanisms of social control have been developed and consolidated – control through emotions and control through the creation of illusions. This text is a preliminary attempt to analyse the above phenomena and processes.Zmiany polityczne, ekonomiczne, cywilizacyjne i społeczne ostatnich kilkudziesięciu lat doprowadziły do globalnego rozregulowania, w której to rzeczywistości mogła zaistnieć ideologia dezorganizacji. W społeczeństwie niepogrążonym w procesie dekompozycji dotychczasowych regulacji normatywnych (anomia) ten typ marketingowych quasi-rewolucyjnych idei skazany byłyby na porażkę. Podważanie sensu normatywnych regulacji celów i zastępowanie ich nowymi (otoczonymi fałszywym mitem udoskonalania świata), to przykład anomii wykorzystywanej do maksymalizacji zysku (nie tylko w sensie finansowym). Równolegle wypracowane zostały i uległy utrwaleniu dwa nowe mechanizmy kontroli społecznej – kontrola przez emocje i kontrola przez tworzenie iluzji. Niniejszy tekst stanowi wstępną próbę analizy wskazanych powyżej zjawisk i procesów
Change – social and personal: Thomas and Znaniecki’s The Polish Peasant for the study of present-day change in global higher education
Get PDFThe present work represents an extrapolation of W.I. Thomas and Florian Znaniecki’s study, The Polish Peasant in Europe and America, on behalf of the development of sociological theory. The article focuses on careers and institutions in higher education. The curriculum vitae serves as the novel human document by which to investigate both social and personal change. Academic careers are studied by virtue of their objective and subjective dimensions. Objectively, the institution of education is revealed through the shifting expectations that govern work in academia in specific historical times (indicated by the cohort in which academics earned their Ph.D.s) and in specific socially bound places (indicated by the type of university in which academics work). Major social change in education is likely to spell personal change for the way in which people subjectively experience the contemporary academic career. The data come from U.S.-based academics; parallel transformational changes are observable globally. The global change discussed in the work centres on the diffusion and institutionalization of the research role. The sources and consequences of this change are problematic. Akin to Thomas and Znaniecki’s larger analytic aims, patterns of change are used inductively to formulate theory: the paper culminates by postulating a theory of increasing tendencies in the way knowledge is produced in higher education institutions throughout the world
Recenzje książek w czasopismach nauk społecznych. Znaczenie i zagrożenia
Get PDFThe article concerns the functions of book reviews in scientific journals and the threats facing them. The first part of the article is an attempt to identify the functions of reviews in the dissemination of knowledge, ideas and scientific concepts, and in building the authority of authors of peer-reviewed books and their reviewers. The author presents the threats resulting from the monetization of social life and bureaucratization of science. In the second part of the article, based on empirical research, three types of reviews are presented: a review of a book by an outstanding author, of a book raising an important and interesting problem, and a review of a book addressed to practitioners. The article concludes by identifying the impact of changes in science and its environmenton the role of the reviewer.Artykuł dotyczy funkcji i zagrożeń stojących przed recenzjami książek w czasopismach naukowych. W pierwszej części artykułu wskazano na funkcje w upowszechnianiu wiedzy, idei i koncepcji naukowych oraz budowaniu autorytetu zarówno autorów recenzowanych książek, jak i recenzentów. Autor przedstawił zagrożenia wynikające z ekonomizacji życia społecznego oraz biurokratyzacji nauki. W drugiej części opartej na badaniach empirycznych przedstawiono trzy typy recenzji: książki wybitnego autora, książki poruszającej ważny interesujący problem i książki adresowanej do praktyków. W zakończeniu wskazano na wpływ zmian dokonujących się w nauce i jej otoczeniu na zmianę roli recenzenta