Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Prawo do poszanowania uczuć religijnych w świetle Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Get PDFThis article is devoted to the right to respect for religious feelings, which is a derivative of freedom of religion. In the light of the case-law of the European Court of Human Rights in Strasbourg, the protection of religious feelings constitutes a value that justifies the restriction of freedom of speech. The law protects the feelings of believers primarily from statements that are gratuitously offensive. The concept of gratuitous offensiveness is interpreted relatively narrowly, and therefore expressions that are shocking, controversial, critical of religion or questioning dogmas, are fully allowed and within the limits of freedom of speech. The most appropriate form of protection of religious feelings are civil law sanctions, while criminal sanctions should apply only as a last resort in the case of statements calling for violence or leading to a serious disturbance of public order.Niniejszy artykuł poświęcony prawu do poszanowania uczuć religijnych, który jest pochodną wolności religii. W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu ochrona uczuć religijnych stanowi wartość, która usprawiedliwia ograniczenie wolności słowa. Prawo chroni uczucia wierzących przede wszystkim przed wypowiedziami, które są bezproduktywnie obraźliwe. Pojęcie bezproduktywnej obraźliwości jest interpretowane stosunkowo wąsko, a zatem w pełni dozwolone i mieszczące się w granicach wolności słowa są wypowiedzi szokujące, krytyczne wobec religii, kwestionujące dogmaty, budzące kontrowersje. Najwłaściwszą formą ochrony uczuć religijnych są sankcje cywilnoprawne, natomiast sankcje karne powinny mieć zastosowanie wyłącznie w ostateczności, w przypadku wypowiedzi nawołujących do przemocy lub prowadzących do poważnego zakłócenia porządku publicznego
Od mas rewolucyjnych do mas pracujących. O masie w sieci
Get PDFIn my paper, I try to demonstrate how two processes that are crucial for modern societies, namely digitalization and networking, are transforming the categories of mass and massification. These latter phenomena, treated by social sciences as symptoms of disturbing social changes, both transient and short-term, are today changing in terms of their nature. In the text, this identification is based on a presentation of how mass has evolved from the early days of the internet to today, going through three stages (mass 1.0, 2.0 and 3.0). In the latter, the most modern stage, networked working masses have appeared. The presentation of their characteristics and the reflection on how they differ from classic masses form an important part of the article. W swoim artykule staram się pokazać, jak dwa kluczowe dla współczesności procesy, a więc digitalizacja oraz usieciowienie rzeczywistości, przeobrażają kategorię masy i umasowienia. Te ostatnie zjawiska, traktowane przez nauki społeczne jako symptomy niepokojących zmian społecznych, fenomeny przejściowe o krótkotrwałym charakterze, dziś znacząco zmieniają swoją naturą. Jej identyfikacja zostało w tekście oparta na prezentacji tego, jak masa ewoluuje od początków Internetu do dzisiaj, przechodząc przez trzy stadia, określone mianem masy 1.0, 2.0 i 3.0. W tym ostatnim, najbardziej współczesnym stadium pojawia się to, co określam mianem sieciowych mas pracujących. Ich charakterystyka oraz refleksja nad tym, czym różnią się one od klasycznych mas, stanowi ważną część artykułu
Domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej i jego znaczenie dowodowe
Get PDFPresumption is a legal construction known in diverse branches of law – both private and public law. However, one of the aspects connected with applications of this structure in tax law is the presumption of the truthfulness of the tax declaration. This is regulated in general tax law (in the Tax Ordinance) and in special tax law (for example in the VAT law act). In making it a legal presumption, the legislator assumes the truthfulness of all the data which make up the content of the tax declaration submitted by a taxpayer. This concerns both declarations which only inform the tax administration about the tax base of a particular person, as well as declarations which include a so-called self-assessment, made by a taxpayer. The author considers the essence of presumption as a legal construction, the reason for such a regulation in the tax law, and presents its consequences. In the opinion of the author, one outcome is that the burden of proof principally falls on the tax authorities which impugn the tax declaration. It concerns all of elements of chargeable event, the fulfilment of which by a taxpayer creates the tax obligation. Therefore, the author is an opponent of dividing the burden of proof in tax law. According to this idea, some elements of tax event that are beneficial for a tax debtor, because they reduce the amount of tax (for example, costs in income tax, tax relief or input tax in value added tax) should be proven by a taxpayer. However, improving of other parts of the chargeable event would be the duty of the tax authorities.Domniemanie jest konstrukcją prawną, znaną w wielu gałęziach prawa – zarówno tych zaliczanych do prawa prywatnego, jak i w prawie publicznym. Jednym z przejawów jej funkcjonowania w prawie podatkowym jest domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej. Zostało ono ukształtowane nie tylko w przepisach ogólnego prawa podatkowego (Ordynacji podatkowej), ale i szczególnym prawie podatkowym (m.in. w ustawie o podatku od towarów i usług). W sytuacjach gdy zobowiązanie podatkowe powstaje przez doręczenie konstytutywnej decyzji podatkowej, ta postać domniemania znajduje swój przejaw w prawnie ukształtowanym założeniu, że prawdziwe są informacje zawarte w deklaracji podatkowej. Jeśli natomiast do konkretyzacji powinności podatkowej dochodzi z mocy samego prawa, ustawodawca nakazuje przyjmować, że we wspomnianym dokumencie prawidłowo wykazano kwotę zobowiązania podatkowego czy wielkość nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym. Autor artykułu rozważa istotę domniemania jako konstrukcji prawnej, przyczyny jej stosowania w prawie podatkowym oraz prezentuje jej konsekwencje. Stawia on przy tym tezę, że skutkiem domniemania prawdziwości deklaracji podatkowej co do zasady jest obciążenie powinnością dowodzenia organu podatkowego, podającego w wątpliwość rzetelność deklaracji podatkowej. Ponadto autor polemizuje z koncepcją swoistego dzielenia ciężaru dowodzenia w prawie podatkowym. Jej przejawem jest oczekiwanie na to, że urzeczywistnienie elementów konstrukcji podatku, skutkujących złagodzeniem obciążenia podatkowego jest domeną podatnika, który powinien wykazać tę okoliczność
O potrzebie istnienia surowości kary jako samoistnej przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania. Rozważania i wnioski na tle wykładni art. 258 § 2 k.p.k.
Get PDFArticle 258 § 2 of the Code of Criminal Procedure stipulates that pre-trial detention may be applied if the accused person is charged with a felony or offense with an upper threat limit of at least 8 years. This provision raised a number of controversies as to whether it could constitute an independent basis for the use of pre-trial detention without the existence of other specific conditions for the use of this measure, which led to the Supreme Court adopting a resolution in which it stated that this provision could be an independent basis for the use of pre-trial detention. However, this did not eliminate doubts about this provision, which in turn led to to review of its compliance with the Constitution. Contrary to numerous criticisms of this provision, The author’s position is that its functioning is justified; however, it is correct to indicate that it requires the intervention of the legislator, which would force the court adjudicating on the application for detention on remand to indicate in concreto the factors justifying the use of this measure.Artykuł 258 § 2 k.p.k. przewiduje, że tymczasowe aresztowanie może być stosowane w przypadku zarzucenia oskarżonemu popełnienia zbrodni lub występku, którego górna granica zagrożenia wynosi co najmniej 8 lat. Przepis ten budził liczne kontrowersje co do tego, czy może stanowić samoistną podstawę stosowania tymczasowego aresztowania bez zaistnienia pozostałych przesłanek szczególnych stosowania tego środka, co doprowadziło do wydania przez Sąd Najwyższy uchwały, w której stwierdził on, że przepis ten może być samodzielną podstawą stosowania tymczasowego aresztowania. Nie wyeliminowało to jednak wątpliwości co do tego przepisu, co doprowadziło z kolei do kontroli jego zgodności z Konstytucją. Autor stoi na stanowisku, że wbrew licznej krytyce tego przepisu, jego funkcjonowanie jest uzasadnione, jednakże słuszne jest wskazanie, że wymaga on interwencji ustawodawcy, która wymusiłaby na sądzie orzekającym w przedmiocie wniosku o tymczasowe aresztowanie wskazanie in concreto czynników uzasadniających zastosowanie tego środka
Wpływ organów administracji wymiaru sprawiedliwości na postępowanie dyscyplinarne w sądownictwie administracyjnym
Get PDFThis paper concerns the main problems of the influence of judicial administration bodies on the disciplinary proceedings of judges of administrative courts. This issue is of key importance in terms of research on the administrative supervision over courts and judges. In this respect, the most important issue is the protection of judicial independence. The article discusses the problem of the influence of the President of the Supreme Administrative Court, presidents of courts of first instance, and the National Council of the Judiciary on the disciplinary proceedings of judges of administrative courts and assessors. Attention is paid to the pros and cons of applicable legal solutions. It should be emphasized that in the administrative courts the structure of the disciplinary judicial system is different from that of the judiciary subject to judicial review supervised by the Supreme Court. The Supreme Administrative Court is the disciplinary court in the disciplinary matters of judges of administrative courts and assessors. The article discusses the most important features of this solution, especially the advantages of the lack of significant influence of the Minister of Justice on these proceedings.Niniejszy artykuł dotyczy wpływu organów administracji wymiaru sprawiedliwości na postępowanie dyscyplinarne sędziów sądów administracyjnych. Problem ten ma kluczowe znaczenie w zakresie badań nad nadzorem administracyjnym nad sądami i sędziami postępowaniem. W tym zakresie najistotniejsze znaczenie ma ochrona niezawisłości sędziowskiej. W artykule omawia się problem wpływu Prezesa NSA, prezesów sądów I instancji oraz Krajowej Rady Sądownictwa na postępowanie dyscyplinarne sędziów sądów administracyjnych i asesorów sądowych. Zwraca się uwagę na wady i zalety obowiązujących rozwiązań prawnych. Należy przy tym podkreślić, że w sądach administracyjnych funkcjonuje odmienna od sądownictwa podległego nadzorowi judykacyjnemu SN, struktura sądownictwa dyscyplinarnego. Sądem dyscyplinarnym w sprawach dyscyplinarnych sędziów sądów administracyjnych i asesorów sądowych jest Naczelny Sąd Administracyjny. W artykule omawia się najistotniejsze cechy tego rozwiązania, zwłaszcza zalety braku istotnego wpływu Ministra Sprawiedliwości na to postępowanie
Granice prawne bojkotu w relacjach gospodarczych
Get PDFThe subject of this article is an attempt to verify whether the opinions found in the doctrine and judicature allow a given act which takes the form of a boycott to be clearly classified as a manifestation of unfair competition. This is particularly important in view of the fact that the legal boundary between the so-called permitted dissemination of certain information about a given entrepreneur and the prohibited incitement is difficult to determine. A separate issue in this area is to specify whether hindering market access and the associated phenomenon of torpedoing business activity must always bear the characteristics of an act of unfair competition, and in particular a boycott.Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba weryfikacji, czy zastane w doktrynie i judykaturze opinie pozwalają jednoznacznie zakwalifikować dany czyn jako przejaw nieuczciwej konkurencji, który przybiera formę bojkotu. Jest to szczególnie istotne, biorąc pod uwagę fakt, że granica prawna pomiędzy tzw. dozwolonym rozpowszechnianiem określonych informacji o danym przedsiębiorcy a zakazanym nakłanianiem nie jest łatwa do ustalenia. Odrębnym zagadnieniem pozostaje ustalenie w tym obszarze, czy utrudnianie dostępu do rynku i związane z tym zjawisko torpedowania prowadzonej działalności gospodarczej zawsze musza nosić znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, a w tym w szczególności bojkotu
Samorząd zawodowy a pojęcie administracji publicznej
Get PDFThe article addresses the issue of the legal and political position of Polish professional self-government, referred to in Article 17(1) of the Constitution. It causes problems which, although they have been noticed for a long time, have yet to be solved. Previous studies on this subject failed to provide a clear answer to the following question: are professional self-governments, which exercise custody of the profession of public trust, one of the two types of self-government administration (in addition to local government) which are part of public administration? Furthermore, does their implementation of constitutional tasks constitute the exercise of public authority? In answering the above questions, the point of reference is Article 184 of the Constitution, which by the general decree of cognizance of administrative courts also sets limits on the concept of ‘public administration’. In addition, reference is also made to Article 17, which provides for professional self-government and economic self-government. By these means it was possible to indicate the differences between the two self-governments; however, these differences do not affect the final thesis.Artykuł porusza zagadnienie ustrojowoprawnej pozycji (charakteru) polskiego samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 Konstytucji. Sprawia ono problemy, które – mimo że są dostrzegane już od dłuższego czasu – nie zostały jak dotąd rozwiązane. Dotychczasowe opracowania na ten temat nie dały jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: czy samorządy zawodowe, które sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu zaufania publicznego, są w znaczeniu podmiotowym jednym z dwóch – obok samorządu terytorialnego – rodzajów (typów) administracji samorządowej, będącej częścią administracji publicznej? A także czy realizacja przez nie konstytucyjnych zadań jest sprawowaniem władzy publicznej? Odpowiadając na powyższe pytania, za punkt odniesienia przyjęto art. 184 Konstytucji, który przez generalne zadekretowanie kognicji sądów administracyjnych wyznacza również granice terminu „administracja publiczna”. Ponadto odwołano się do art. 17, który konstytuuje samorząd zawodowy i samorząd gospodarczy. Dzięki temu było możliwe wskazanie różnic pomiędzy oboma samorządami, które to różnice nie pozostają bez wpływu na końcową tezę badawczą
Obowiązek stosowania przez przedsiębiorców wewnętrznych procedur antykorupcyjnych w świetle projektu ustawy o jawności życia publicznego
Get PDFThe article focuses on the issue of punishment in the draft bill of the Act on the Transparency of Public Life. The adoption of the concept of administrative sanctions for violation of the law is a matter of concern. Corruption, due to the fact it is culpable and blameworthy, has been penalized by criminal law for years. The new sanctioning procedure is related to the need to penalize collective entities more effectively and efficiently. However, there are undoubtedly already regulations in criminal law that allow such entities to be held accountable. The new amendment will create an additional regime of quasi-criminal liability, which will clearly not guarantee effective and quick punishment. Aside from the amount of the sanctions, which can reach a maximum of PLN10 million, the procedure for imposing penalties is also questionable. Firstly, the Head of the Central Anti-corruption Bureau (CBA) will impose a fine on the enterprise. If the entrepreneur does not pay this fine voluntarily, an application to hold the enterprise liable will be forwarded to the President of the Office of Competition and Consumer Protection (UOKiK). However, under the new regulations, the position of the President is reduced to the role of an enforcer. Furthermore, anti-corruption procedures clearly fall under the competence of the Head of CBA, not of the President of UOKiK, hence the structure adopted in the Act is incomprehensible. The conclusion of the article is that it is necessary for the authors of the Act to reflect on the model of punishment for violating anti-corruption procedures.Artykuł koncentruje się na zagadnieniu karania w projekcie ustawy o jawności życia publicznego. Szczególne zastrzeżenia dotyczą przyjęcia koncepcji karania za naruszenia ustawy sankcją administracyjną. Zjawisko korupcji ze względu na swoją karygodność i moralną naganność od lat było penalizowane prawem karnym. Nowy tryb sankcjonowania związany jest z potrzebą karania podmiotów zbiorowych, i to w sposób sprawny i efektywny. Niewątpliwie jednak i w prawie karnym odnaleźć można regulacje pozwalające pociągnąć do odpowiedzialności takie podmioty. Projektowana procedura wymierzania administracyjnej kary pieniężnej nie jest gwarancją efektywnego i szybkiego karania, a wręcz przeciwnie – konieczność zapewnienia gwarancji zbliżonych do prawa karnego czyni to postępowanie quasi-karnym. Pomijając już samą wysokość kary, która w górnej swojej granicy może sięgać 10 mln zł, wątpliwości budzi także procedura jej wymierzania. Na pierwszym etapie szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA) wymierza karę pieniężną, a jeżeli przedsiębiorca jej nie uiści dobrowolnie, to szef CBA kieruje wniosek o ukaranie do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Pozycja prezesa za sprawą przyjętych rozwiązań została jednak sprowadzona do roli egzekutora. Niewątpliwie kwestie przeciwdziałania procedurom korupcyjnym leżą w kompetencji CBA, a nie prezesa UOKiK, stąd niezrozumiała jest przyjęta w ustawie konstrukcja. Konkluzja artykułu sprowadza się do tezy o konieczności przemyślenia przez projektodawcę modelu karania za naruszenie procedur antykorupcyjnych
Przełamanie rezultatów wykładni językowej zgodnie z zasadą nadrzędności konstytucji
Get PDFThe article analyses the possibility of adopting a pro-constitutional interpretation of legal provisions, rather than following the conclusions of linguistic interpretation focused on alternative ways of understanding the expressions used by the legislator in the content of provisions. The author argues that the principle of the hierarchy of legal acts and the supremacy of the Constitution – combined with the fact that this basic law implements an axiology in the legal system which is the basis for the functioning of a democratic state ruled by law – entails that when the literal application of a provision would lead to results contrary to constitutional principles or values, the principle lex superior derogat legi inferiori should be applied, which permits stepping outside the borders of linguistic interpretation.Przedmiotem artykułu jest analiza dopuszczalności przełamania rezultatów wykładni językowej – na podstawie wykładni prokonstytucyjnej – przez odejście od alternatyw interpretacyjnych wynikających z możliwego sposobu rozumienia wyrażeń użytych przez ustawodawcę w treści przepisu. Autor argumentuje w nim, że zasada hierarchiczności aktów prawnych oraz nadrzędności konstytucji w połączeniu z faktem, że ustawa zasadnicza implementuje do porządku prawnego aksjologię będącą podstawą funkcjonowania ładu demokratycznego państwa prawnego, sprawia, iż w sytuacji, gdy zastosowanie litery przepisu prowadzi do rezultatów sprzecznych z zasadami lub wartościami konstytucyjnymi, zastosowanie znaleźć powinna zasada lex superior derogat legi inferiori, co pozwala na przełamanie granicy językowej interpretacji przepisu
