Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Następstwa zmiany sposobu korzystania z nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste wbrew celowi ustalonemu w treści tej umowy oraz przeznaczeniu gruntu wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
The following paper addresses two issues. First, it focuses on the assessment of the legality of changing the perpetual usufruct through the actual behaviour of the user, with particular consideration of the provisions of the area development plan. The considerations start with the legal qualification of the purpose and its meaning for the perpetual usufruct, which is a point of reference for further analysis. In this regard, the article attempts to show that the actual action of the perpetual user is not an event modifying the perpetual usufruct, but is rather a premise for the competences of the relevant authorities to make changes to the content of this legal relationship. Legal actions undertaken in this matter must be compliant with the generally applicable law, in particular with the relevant spatial development plan. Second, efforts were made to indicate the scope of a landowner’s legally permissible reaction to the action of the perpetual usufructuary that would change this legal relationship. Options are analysed, starting from contract termination to modifications. The paper concludes with some proposed solutions which could solve the contradiction of the perpetual user’s behaviour with the analysed standards, when it does not take on an obvious character.Poniższy tekst podejmuje dwa zagadnienia. Po pierwsze, koncentruje się na ocenie legalności zmiany treści użytkowania wieczystego przez faktyczne działanie użytkownika wieczystego ze szczególnym uwzględnieniem postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozważania rozpoczyna kwalifikacja prawna celu i jego znaczenia dla treści użytkowania wieczystego, co stanowi punkt odniesienia dalszych analiz. Starano się tu wykazać, że faktyczne działanie użytkownika wieczystego nie jest zdarzeniem modyfikującym treść użytkowania wieczystego, ale przesłanką aktualizującą kompetencje stosownych organów do dokonania zmian w treści tego stosunku prawnego. Podejmowane w tej kwestii czynności prawne muszą dla swojej ważności być zgodne z powszechnie obowiązującym prawem, a w szczególności z odpowiednim planem zagospodarowania przestrzennego. Po drugie, starano się wskazać zakres prawnie dopuszczalnych reakcji właściciela gruntu przeciwko zachowaniu użytkownika wieczystego, zmierzających do zmiany tego stosunku prawnego. Przeanalizowano możliwe do wystąpienia warianty, począwszy od rozwiązania umowy po jej zmianę. Zaproponowano także sposoby rozstrzygania spraw spornych, w których sprzeczność zachowania użytkownika wieczystego z analizowanymi standardami nie przybierają oczywistego charakteru
Członek czy sędzia Trybunału Stanu? Uwagi na temat statusu prawnego osób zasiadających w Trybunale Stanu
The article analyses the legal status of persons sitting on the State Tribunal in order to determine the legal nature of the function of a member of the State Tribunal. The State Tribunal in Poland is basically a dead institution and it is reasonable to examine the reasons for this phenomenon. In connection with this, research was conducted on how to create the personal composition of this body, and on the independence of its members and their apoliticality. It turns out that the legal formula on which the State Tribunal bases its existence in Poland is seriously flawed. Members of the State Tribunal were not assured all guarantees of judicial independence. Consequently, those sitting on the State Tribunal – with the exception of the chairman of this body – are not judges and should be identified as members of the State Tribunal. The work also formulates de lege ferenda comments.W artykule dokonano analizy statusu prawnego osób zasiadających w Trybunale Stanu celem ustalenia charakteru prawnego funkcji członka tej instytucji. Trybunał Stanu jest w Polsce w zasadzie instytucją martwą i zasadne było zbadanie przyczyn tego zjawiska. W związku z tym przeprowadzono badania dotyczące sposobu kreacji składu personalnego tego organu, niezawisłości zasiadającym w nim członków i ich apolityczności. Okazało się, że formuła prawna, na której opiera swe istnienie w Polsce Trybunał Stanu, jest mocno wadliwa; jego członkom nie zagwarantowano wszystkich gwarancji niezawisłości sędziowskiej. W konsekwencji osoby nim zasiadające – z wyjątkiem przewodniczącego tego organu – nie są sędziami i należy ich określać jako członków Trybunału Stanu. W pracy sformułowano również uwagi de lege ferenda
Prawa własności intelektualnej jako składniki majątków małżonków w świetle art. 33 pkt 9 k.r.o.
The reason for considering the issue of Intellectual Property Rights as elements of spouses’ property is the ongoing technological revolution, as a result of which ownership and the structure of production factors are changing, and intellectual assets are gaining in importance. The paper first presents terminological issues related to the concepts of ‘Intellectual Property’, ‘intangible goods’ and ‘Intellectual Property Law’. Having clarified these issues, the basic construction assumptions of the Legal Marital Property Regime are discussed in the context of the allocation of Intellectual Property Rights, which is established by the Family and Guardianship Code. The final comments present an assessment of the applicable provisions of the Family and Guardianship Code which pertain to Intellectual Property Rights.Motywem podjęcia rozważań na ten temat praw własności intelektualnej jako składników majątków małżonków jest dokonujący się przewrót technologiczny, w wyniku którego zmienia się własność i struktura czynników produkcji a aktywa intelektualne zyskująi będą zyskiwać na znaczeniu. W artykule przedstawiono w pierwszej kolejności kwestie terminologiczne związane z pojęciami „własność intelektualna”, „dobra niematerialne” i „prawo własności intelektualnej”. Dopiero po wyjaśnieniu tego zagadnienia omówiono podstawowe założenia konstrukcyjne majątkowych ustrojów małżeńskich i wynikające z nich zasady przyporządkowywania praw własności intelektualnej, które ustanawia Kodeks rodzinny i opiekuńczy. W uwagach końcowych zaprezentowano ocenę obowiązujących przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które dotyczą prawa własności intelektualnej
Środowisko prawne funkcjonowania samorządu terytorialnego (czy tylko decentralizacja?)
The article presents the legal environment in which local self-governments may operate. The author seeks to demonstrate that such an environment can be one characteristic for the decentralization of public administration, understood as independence in the field of law application, without simultaneous independence in the field of law-making that is equal to the rank of an ordinary act. However, in the author’s opinion, a local self-government may also function autonomously, which involves independence not only in the application of the law, but also in adopting acts with the rank of an ordinary act, as was the case in the Silesian Voivodeship in the times of the Second Polish Republic, and as found today in the Italian Republic and the Kingdom of Spain. Finally, local self-government can also function under conditions of quasi-autonomy. The author suggests that in this case individual units of local self-government have been directly equipped by the constitutional legislator with the right to articulate their own tasks – within the limits specified in the provisions of the Constitution of the Republic of Poland – and to define their internal structures, without the need to appoint – as a legal basis – authorizations included in ordinary acts, and without constitutional guarantees of non-interference in these two spheres by the ordinary legislator.Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba ukazania środowiska prawnego, w którym może funkcjonować samorząd terytorialny. Autor stara się wykazać, że środowiskiem takim może być środowisko charakterystyczne dla decentralizacji administracji publicznej rozumianej jako samodzielność w zakresie stosowania prawa, bez jednoczesnej samodzielności w zakresie stanowienia prawa rangą równego ustawie zwykłej. Jednakże – w ocenie autora – równie dobrze samorząd terytorialny może funkcjonować w warunkach autonomii, obejmującej samodzielność nie tylko w zakresie stosowania prawa, lecz także samodzielność w zakresie stanowienia aktów rangą równych ustawie zwykłej, jak działo się to w województwie śląskim w czasach II Rzeczpospolitej, a współcześnie w Republice Włoskiej oraz w Królestwie Hiszpanii. Wreszcie samorząd może funkcjonować także w warunkach quasi-autonomii. Tę z kolei autor charakteryzuje w ten sposób, że poszczególne jednostki samorządu terytorialnego zostały wyposażone bezpośrednio przez ustawodawcę konstytucyjnego w prawo do artykułowania własnych zadań – w granicach określonych w przepisami Konstytucji RP oraz do określania swych struktur wewnętrznych, bez konieczności powoływania – jako podstawy prawnej – upoważnień zawartych w ustawach zwykłych oraz bez konstytucyjnych gwarancji nieingerencji w te dwie sfery przez ustawodawcę zwykłego
O niepołączalności ról procesowych organów jednostek samorządu terytorialnego
The article presents an analysis of the permissibility of conducting administrative proceedings by local self-government bodies (commune heads, mayors and city presidents) in cases in which these bodies have a legal interest, that is, are treated as parties. In the author’s opinion, in such cases local self-government bodies lose the ability to conduct the proceedings (are excluded from settling a case). The author takes a critical stance towards the repeal of a provision in 1994 that explicitly referred to the exclusion of these bodies. Since then, both in legal science and in judicial practice, there have been disputes as to whether such exclusion can be based on the provisions of Article 24 § 1 point 1 and 4 of the Code of Administrative Procedure. The author calls for a rapid amendment of the Code, supplementing Article 25 with a regulation constituting the content of Article 27a which was repealed in 1994, and making a minor revision of the existing Article 26. The question of whether the legislature has enough courage to make these changes is also addressed.W artykule przedstawiono analizę zagadnienia dopuszczalności prowadzenia przez organy jednostek samorządu terytorialnego (wójtów, burmistrzów i prezydentów miast) postępowania administracyjnego w sprawach, w których jednostki te mają interes prawny, czyli są traktowane jako strony. W ocenie autora w takich przypadkach organy jednostek samorządu terytorialnego tracą zdolność do prowadzenia postępowania (podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy). Krytycznie odniósł się on do uchylenia w 1994 r. przepisu, który stanowił wprost o wyłączeniu tych organów. Od tego czasu, zarówno w nauce prawa, jak i w orzecznictwie sądowym, trwają spory, czy podstawą wyłączenia mogą być przepisy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Autor postuluje szybką zmianę Kodeksu – uzupełnienie przepisów art. 25 o uregulowanie stanowiące treść uchylonego w 1994 r. art. 27a i niewielką korektę obecnego art. 26. Stawia on zarazem pytanie, czy legislatywie wystarczy odwagi do dokonania tych zmian
Prawne interpretacje bliskich relacji człowieka z innymi zwierzątami
The relations between people and other animals are indissoluble. Most often they are determined by deeply rooted anthropocentrism – because animals serve various human purposes – from emotional to economic. The article attempts to provide interdisciplinary insight into the philosophical, sociological and legal foundations of the human-other animal relationship. To what extent is it a relation between two autonomous entities, and to what extent is the unilateral exploitation of animals by humans? Animals are present in human reality; hence it is necessary to specify their status in relation to people. The Act on the protection of animals, even if it embodies the highest humanist (or posthumanist) values, will be criticized until it ensures that these values have real significance in social life. The article attempts to answer the question of how legislation and jurisprudence reflect the social perception of close relationships between people and other animals. From this perspective, the question of what social changes must take place in order for these declarations to have a real dimension which translates into an improvement of the actual status of animals, and not just symbolic status, is also important. It is possible that the legislator has already exhausted the range of promises to animals, and that the role of making these declarations a reality rests with society and jurisprudence. The acceptance of animals and the improvement of their status depends on their ‘humanization’, or on their release from anthropocentric patterns, which would make them autonomous entities.Relacje człowieka z innymi zwierzętami są nierozerwalne. Najczęściej są one zdeterminowane przez głęboko zakorzeniony antropocentryzm, zwierzęta bowiem służą rozmaitym celom człowieka – od emocjonalnych po ekonomiczne. W artykule podjęto próbę interdyscyplinarnego wejrzenia w filozoficzne, socjologiczne oraz prawne podstawy stosunku człowiek–inne zwierzęta. W jakim zakresie jest to relacja dwóch autonomicznych bytów, a w jakim jednostronna eksploatacja zwierząt przez człowieka? Zwierzęta są obecne w człowieczej rzeczywistości, stąd konieczne jest dookreślenie ich statusu w relacji do człowieka. Ustawa o ochronie zwierząt, choćby ucieleśniała najwznioślejsze humanistyczne (lub posthumanistyczne) wartości, będzie poddawana krytyce dopóty, dopóki nie zapewni tym wartościom realnego znaczenia w życiu społecznym. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ustawodawstwo i orzecznictwo odzwierciedlają społeczną percepcję bliskich relacji ludzi i innych zwierząt. Z tej perspektywy istotne jest również pytanie o to, jakie zmiany społeczne muszą zajść, aby deklaracje te miały realny wymiar przekładający się na poprawę faktycznego, a nie symbolicznego statusu zwierząt. Możliwe, że ustawodawca wyczerpał już zasób obietnic wobec zwierząt i rola ucieleśniania tych deklaracji spoczywa na społeczeństwie i orzecznictwie. Akceptacja zwierząt i poprawa ich statusu zależy od ich „uczłowieczenia” bądź od uwolnienia z antropocentrycznych schematów, które uczynią z nich autonomiczne byty
Finansyzacja gospodarki w ujęciu makroekonomicznym
This article attempts a holistic analysis of the phenomenon of the financialization of the economy using a macroeconomic approach. The first part of the article deals with terminological issues. In the second part the author presents the determinants of financialization and the stages of the process from a historical perspective. The third part of this article analyses economic phenomena and business processes linked to financialization: transformation on commodity markets, inflation targeting as a goal of monetary policy, the impact of the financial sector on economic growth and asset inflation on capital markets.W artykule podjęto próbę holistycznego spojrzenia na zagadnienie finansyzacji gospodarki, przyjmując perspektywę makroekonomiczną. Część pierwsza przybliża kwestie terminologiczne. Część druga poświęcona została ukazaniu czynników determinujących rozwój finansyzacji oraz etapy rozwoju tego zjawiska. W części trzeciej przedstawiono zjawiska ekonomiczne i procesy gospodarcze, których wystąpienie lub nasilenie jest wiązane z procesem finansyzacji (m.in. przekształcenia na rynkach towarowych, politykę monetarną zakładającą sterowanie inflacją, oddziaływanie sektora finansowego na wzrost gospodarczy, czy też inflację aktywów)
Miejsce zjawiska współdzielenia w koncepcji zrównoważonego rozwoju
The aim of the article is to identify the place of the sharing phenomenon in the concept of sustainable development. Thus far, attempts to address the sharing phenomenon are very rarely connected with the concept of sustainable development. According to the author, considerations in this area should be based on the theory of sustainable economic development. This would be the best starting point for juxtaposing the sharing phenomenon with the classic conception of the market and its key concepts, such as homo oeconomicus.Celem artykułu jest określenie miejsca zjawiska współdzielenia w koncepcji zrównoważonego rozwoju. Dotychczas podejmowane w literaturze przedmiotu próby bliższego przedstawienia zjawiska współdzielenia rzadko wiązane są ze zrównoważonym rozwojem. Zdaniem autora rozważania w tym obszarze powinny opierać się między innymi na ukształtowanej teorii ekonomii zrównoważonego rozwoju – stanowić punkt wyjścia zestawienia zjawiska współdzielenia z klasycznym ujęciem rynku i funkcjonującymi w nim pojęciami, takimi jak homo oeconomicus
Redaktor Naczelny Profesor Maciej Zieliński (1940–2020)
Editor in Chief Professor Maciej Zieliński (1940–2020)Redaktor Naczelny Profesor Maciej Zieliński (1940–2020