Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Czy edukacja prawna jest nadal potrzebna? Refleksje na 100-lecie „Ruchu Prawniczego, Ekonomicznego i Socjologicznego”
Get PDFThis article addresses the issue of improving legal awareness in society, as an element shaping the culture of trust. The challenges of contemporary times, both global and local, encourage reflection on the importance of law as an instrument that shapes interpersonal relations. Although the need for knowledge of law is undeniable, the decreasing legal awareness in Polish society should be viewed with concern. The aim of this article is to initiate a broader debate on this issue, and to encourage interdisciplinary research that will lead to the formulation of concrete conclusions and proposals for change. These recommendations will contribute to specific actions that will support the improvement of legal awareness in society, and also form the basis for another discussion on the legal education of future generations of lawyers – an issue which has long been the subject of lively debate among the representatives of legal sciences in other countries, and which also seems to be necessary in Poland.Przedmiotem artykułu jest problematyka edukacji prawnej społeczeństwa jako elementu kształtującego kulturę zaufania. Wyzwania czasów współczesnych – zarówno te o charakterze globalnym, jak i lokalnym – skłaniają do refleksji nad znaczeniem prawa jako instrumentu kształtującego relacje międzyludzkie. I choć potrzeba jego istnienia jest niezaprzeczalna, to jednak z obawą spoglądać należy na obniżający się stan świadomości prawnej społeczeństwa polskiego. Ideą towarzyszącą prowadzonym w artykule rozważaniom jest chęć zainicjowania szerszej debaty na ten temat, jak również badań o charakterze interdyscyplinarnym, które doprowadzą do sformułowania określonych wniosków i propozycji zmian. Miałyby się one stać przyczynkiem do określonych działań wspierających rozwój edukacji prawnej społeczeństwa, a w przyszłości i kolejnej dyskusji na temat edukacji prawniczej przyszłych pokoleń prawników, która to dyskusja stanowi od wielu lat przedmiot ożywionej debaty przedstawicieli zagranicznej nauki prawa i wydaje się być konieczną również w Polsce
Determinanty kredytu kupieckiego w Polsce w świetle wyników analizy danych panelowych – czynniki zróżnicowania wewnątrz- i międzyobiektowego
Get PDFTrade credit is an important way of financing enterprises in Poland, yet it has also received little attention from researchers. In this article, the authors analyse what factors determine the choice of trade credit made by enterprises in Poland – as a source of financing and a form of receivables. In addition, the authors diagnose the existence of so-called individual effects that differentiate individual enterprises in terms of the general scale of trade credit application. The research conducted by the authors and described in this article indicates the relation between such effects and sector and asset structure.Kredyt kupiecki stanowi istotny, chociaż, jak się wydaje, najmniej zbadany sposób finansowania przedsiębiorstw w Polsce. W niniejszym artykule autorzy analizują, jakie czynniki określają wybór kredytu kupieckiego przez przedsiębiorstwa w Polsce – jako źródła finansowania oraz sposobu tworzenia należności, a także diagnozują istnienie tzw. efektów indywidualnych, które różnicują poszczególne przedsiębiorstwa pod względem ogólnej skali zastosowania kredytu kupieckiego. Przeprowadzone przez autorów i opisane w tym artykule badania wskazują na zależność tych efektów za branży i struktury aktywów
Przeciwdziałanie bezdomności zwierząt jako problem społeczny
Get PDFIn terms of the welfare of both human and animal populations, in Western countries animal homelessness is a serious social challenge. Increasing emphasis is placed on controlling the size of the population of animals, particularly stray and feral ones. Three methods of reducing homelessness are most often indicated: education of animal owners, spaying/ neutering animals, and their permanent identification. In Poland the prevention of animal homelessness is a responsibility of the local municipalities. Although legislation allows municipalities to promote spaying/ neutering animals that have owners, there are not many municipalities which decide to dedicate a budget for such activities. This is evaluated negatively by the highest Polish authorities and controlling institutions. In this text we present empirical research on introducing programs that encourage the owners of animals to conduct spaying/castrating procedures. We also identify reasons why municipalities are not willing to designate resources for this purpose.Bezdomność zwierząt w krajach kultury zachodniej jest poważnym wyzwaniem społecznym, ze względu na dobrostan populacji ludzkich i zwierzęcych. W związku z tym coraz większy nacisk kładzie się na kontrolowanie wielkości populacji zwierząt towarzyszących, szczególnie zwierząt bezdomnych i wolno bytujących. Najczęściej wskazuje się trzy metody ograniczania bezdomności zwierząt: edukowanie właścicieli, trwałe znakowanie zwierząt oraz sterylizacje/kastracje zwierząt. W Polsce obowiązek zapobiegania bezdomności zwierząt spoczywa na samorządach gminnych. Mimo że polski ustawodawca umożliwia gminom wprowadzanie programów sterylizacji/ kastracji zwierząt mających opiekunów, niewiele gmin z tego korzysta, co jest oceniane krytycznie przez Najwyższa Izbę Kontroli. W niniejszym tekście zaprezentowano wyniki badań wprowadzania przez gminy w Wielkopolsce programów sterylizacji/ kastracji zwierząt właścicielskich, a także przyczyn niechęci samorządów do przeznaczania środków na realizację tych programów
Ochrona sygnalistów (whistleblowers) w kontekście wolności wypowiedzi
Get PDFWhistleblower protection is mainly a subject of interest for labour law. However, the jurisprudence of the European Court of Human Rights indicates the relations between whistleblower protection and freedom of speech protection. A person who discloses information about certain irregularities exercises the right to impart information, which is protected by the Polish Constitution as well as by the European Convention of Human Rights. Whistleblowing allows public institutions to be subjected to scrutiny and increases transparency in public life. Hence, a democratic society should protect a person who discloses irregularities from any sanctions that may be imposed. The aim of this paper is to establish under which circumstances a person disclosing information should enjoy protection as a whistleblower, to analyse the relations between whistleblower protection and the freedom of speech, and to consider whether the state has a positive obligation to introduce whistleblower protection.Ochrona sygnalistów jest przede wszystkim przedmiotem zainteresowania prawa pracy, jednakże w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje się na związki ochrony sygnalistów z ochroną wolności wypowiedzi. Ujawnienie nieprawidłowości przez sygnalistę jest bowiem realizacją prawa do rozpowszechniania informacji, chronionego przez Konstytucję RP oraz Konwencję o ochronie podstawowych praw i wolności. Sygnalizacja pozwala na kontrolę funkcjonowania instytucji publicznych oraz realizację postulatu transparentności życia publicznego, dlatego w demokratycznym społeczeństwie jest szczególnie istotne, by zapewnić sygnalistom ochronę przed różnego rodzaju sankcjami, które mogą być na nich nałożone w następstwie ujawnienia informacji o nieprawidłowościach. Celem niniejszego artykułu jest ustalenie, w jakich warunkach osobie ujawniającej nieprawidłowości przysługuje status sygnalisty, dokonanie analizy związków ochrony sygnalistów z wolnością wypowiedzi, a także próba rozważenia, czy na państwie ciążą obowiązki objęcia sygnalistów ochroną
Normatywność obowiązywania norm prawnych w koncepcji poznańsko-szczecińskiej szkoły teorii prawa. Perspektywa pragmatyzmu analitycznego
Get PDFThe article aims to interpret the standard reading of the normative account of the validity of law, through applying the notion of normativity developed within contemporary metaethics and philosophy of language. An attempt is also made to rectify the arguments used in polemics against the normative accounts of the validity of law, especially the argument of redundancy of iterated legal duties. This is achieved by referring to the observation of the polysemic character of the notion of normativity and also to the understanding of normativity offered by analytical pragmatism. In order to illustrate the results of these deliberations, an example of a comprehensive account of the validity of legal norms set forth by the Poznań-Szczecin school of legal theory will be elucidated.Artykuł stanowi próbę reinterpretacji standardowych ujęć normatywnych koncepcji obowiązywania prawa, z uwzględnieniem intuicji dotyczących pojęcia normatywności wypracowanych na gruncie współczesnej metaetyki i filozofii języka. Analiza normatywnych koncepcji obowiązywania prawa w świetle zagadnienia wieloznaczności pojęcia normatywności, a także aplikacja na grunt tych koncepcji pojęcia normatywności w rozumieniu pragmatyzmu analitycznego mają pozwolić na przekroczenie zarzutów stawianym tym koncepcjom, w szczególności zarzutu nieuprawnionego iterowania obowiązków prawnych. Dla zobrazowania wyników tych rozważań przywołany zostanie przykład koncepcji obowiązywania normy prawnej wypracowanej na gruncie poznańskiej szkoły teorii prawa
Znakowanie żywności wolnej od GMO w polskim systemie prawa żywnościowego
Get PDFThe research problem addressed in this work is the labeling of GMO-free food. The main aim of the paper is to determine the essence of food and feed labeling regarding the use of GMO. An analysis of the Polish Act of 13 June 2019 on the Labeling of Products Produced without the Use of Genetically Modified Organisms, and thus being free from such organisms, is performed in the context of the EU food law. The following research methods were applied in the course of the research: an analysis of national and EU legislation, an analysis of the subject literature, and an analysis of secondary documents (statements, reports). Food labeling provides a basis for consumers to make informed choices and is crucial for ensuring a high level of protection of human life, health, and socio-economic interests. The unification of information on the specificity of non-GMO products in the new law makes the message transparent and clear, which may have implications for stronger confidence among business and consumers.Przedmiotem badań było znakowanie żywności wolnej od GMO w celu określenia istoty znakowania żywności i pasz w odniesieniu do wykorzystania GMO podczas ich wytwarzania. W artykule dokonano analizy dogmatycznej przepisów ustawy z 13 czerwca 2019 r. o oznakowaniu produktów wytworzonych bez wykorzystania organizmów genetycznie zmodyfikowanych jako wolnych od tych organizmów na tle regulacji prawa UE. Zastosowano następujące metody badawcze: analizę aktów normatywnych, analizę źródeł literaturowych, analizę dokumentów wtórnych (sprawozdań, raportów). W opracowaniu omówiono problemy wynikające ze stosowania inżynierii genetycznej w uprawie roślin i hodowli zwierząt, dokonano przeglądu regulacji UE dotyczących GMO oraz szczegółowo przeanalizowano nowe przepisy dotyczące znakowania żywności wolnej od GMO w Polsce. Realizacja prawa do informacji poprzez znakowanie żywności tworzy podstawę dokonywania przez konsumentów świadomych wyborów i ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia im wysokiego poziomu ochrony życia, zdrowia i interesów ekonomiczno-społecznych. Ujednolicenie informacji o specyfice produktów wolnych od GMO w nowej ustawie sprawia, że przekaz jest jasny i przejrzysty, co może wpłynąć na budowanie zaufania między konsumentami i producentami żywności i pasz
Molestowanie seksualne i jego koszty finansowe dla gospodarki
Get PDFThe main goal of the paper is to consider the complex and interdisciplinary issue of sexual harassment as a phenomenon in the labour market, in economic terms, with regard to its effects on work and wages. The spatial scope covers Poland, with reference to China, the United Kingdom, Sweden and the US. The time range refers to the years 2007–2018. The hypothesis put forward in the article is as follows: sexual harassment in the workplace contributes to measurable financial costs, the reduction of which could make a real contribution to achieving a higher level of gross domestic product. First, the concept and forms of sexual harassment are outlined, as well as the impact this phenomenon has on the possibility of other types of economic discrimination occurring. The next section presents an analysis of the available results of public opinion surveys on the scope and economic impact of the researched phenomenon in Poland, China and the US. Finally, the deductive and inductive methods for measuring sexual harassment with regard to the UK, Sweden and the US are scrutinised, and attempts are made to estimate the cost of sexual harassment for Poland in 2018.Głównym celem artykułu jest próba rozważenia molestowania seksualnego jako złożonego i interdyscyplinarnego zjawiska występującego na rynku pracy w sferze pracy i płacy w ujęciu ekonomicznym. Zakres przestrzenny badań obejmuje Polskę z odniesieniem do Chin, Wielkiej Brytanii, Szwecji i USA. Zakres czasowy prowadzonych rozważań odnosi się do lat 2007–2018. Hipoteza przyjęta w opracowaniu brzmi następująco: molestowanie seksualne w miejscu pracy przyczynia się do powstawania mierzalnych kosztów o charakterze finansowym, których ograniczenie mogłoby realnie przyczynić się do osiągania wyższego poziomu produktu krajowego brutto. W artykule w pierwszej kolejności przedstawiono istotę i formy molestowania seksualnego oraz wpływu tego zjawiska na możliwość występowania innych rodzajów dyskryminacji ekonomicznej. Następnie dokonano analizy dostępnych wyników badań na temat zakresu, skutków ekonomicznych i determinant rozważanego zjawiska w Polsce, w Chinach i USA. Następnie przedstawiono metody dedukcyjne i indukcyjne pomiaru kosztów finansowych analizowanego zjawiska w Wielkiej Brytanii, Szwecji i USA, a także podjęto próbę oszacowania kosztów finansowych molestowania seksualnego dla Polski dla 2018 r
The cooperation between the African Union and the European Union in the field of migration and collective security as an absolute imperative
Get PDFAt a time when Africa is strengthening its attractiveness, acquiring its own story and arousing the interest of new partners, and when Europe is going through an important economic and institutional crisis, what can the new bases for cooperation between the European Union and the African Union be? The Abidjan summit in November 2017 offered an opportunity to reflect on the achievements of bi-regional cooperation between Africa and Europe in the field of migration, peace and security. It emphasized the priority of education, support for sustainable and inclusive development, and multi-sector cooperation, stating that all of them be carried out within the framework of horizontal cooperation favouring reciprocal Africa-European Union contributions. However, one must be aware of the constraints, weighing on both partners, which hinder implementation of the agreed strategies
Co dalej z socjologią? Między autonomią, służebnością a scenariuszem znikania
Get PDFThe paper is an attempt to diagnose the condition of contemporary sociology (its weaknesses, but also its potential strengths) based on an analysis of its language. On this basis, several scenarios concerning the future of sociology are formulated. Two of them (the scenario of the literaturization of sociology and the scenario of its gradual blending with the sciences of complexity) seem to be tantamount to the gradual self-elimination of sociology. Another – the scientization of sociology and its subordination to terminological and methodological regimes much more restrictive than previous ones – appears to be a practically unrealistic scenario, taking into account the history of sociology and its theoretical and methodological pluralism. The last three scenarios mentioned in the paper: the scenario of sociology developing as a sociological theory of complexity par excellence, the scenario of sociology based on existing traces, and the scenario of animation-intervention sociology, mean that it will be forced to undergo radical change, while at the same time seeking to prolong its chances of survival to the greatest extent as a scientific discipline.Artykuł jest próbą diagnozy kondycji współczesnej socjologii (jej słabości, ale także jej potencjalnych atutów) na podstawie analizy jej języka, która pozwoliła sformułować kilka scenariuszy dotyczących dalszych losów socjologii. Dwa z nich (scenariusz literaturyzacji socjologii oraz scenariusz jej stopniowego zrastania się z naukami o złożoności) wydają się równoznaczne ze stopniową samolikwidacją socjologii. Kolejny – scjentyzacja socjologii i podporządkowanie jej znacznie bardziej restrykcyjnym niż do tej pory reżimom terminologicznymi i metodologicznym jawi się jako scenariusz praktycznie nierealny – biorąc pod uwagę historię socjologii i jej teoretyczno-metodologiczny pluralizm. Trzy ostatnie zasygnalizowane w artykule scenariusze: scenariusz socjologii rozwijającej się jako par excellence socjologiczna teoria złożoności, scenariusz socjologii opartej na śladach zastanych oraz scenariusz socjologii animacyjno-interwencyjnej, oznaczają wprawdzie, że będzie zmuszona radykalnie się zmienić, lecz równocześnie w największym stopniu prolongują jej szanse na przetrwanie jako dyscypliny naukowej
Instytucja pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości w praktyce Sądu Najwyższego RP
Get PDFThe article discusses the experience of the Polish Supreme Court with 31 preliminary references to the Court of Justice. It presents the subject-matter of the references, the circumstances which had been taken into account before the reference was made or before the motion to refer was rejected (by use of acte clair or acte éclairé). It provides practical guidance as to when and how to refer, and how to reason the reference. The article also analyses the impact of a preliminary ruling on the judicial decision and reasoning following the judgement of the Court of Justice, by elaborating on how the Supreme Court adjudicated after the referral.Artykuł w sposób kompleksowy i syntetyczny analizuje instytucję pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości z perspektywy Sądu Najwyższego RP jako sądu unijnego. Przedstawia okoliczności wpływające na wykonywanie przez SN obowiązku kierowania pytań do TS z punktu widzenia krajowego orzecznictwa ze szczególnym uwzględnieniem zastosowania doktryn acte eclaire i acte clair. Uwzględnienia specyfikę różnych postępowań toczących się przed SN oraz różnych źródeł prawa unijnego. Prezentuje cele zadawanych pytań, przedmiot, sposób formułowania i uzasadniania. Odrębny fragment poświęcono wykonywaniu wyroków TS wydanych w odpowiedzi na pytania prejudycjalne SN z punktu widzenia zasad stosowania prawa unijnego przez sądy krajowe (prounijna wykładnia, bezpośredni skutek oraz pierwszeństwo)