Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Joanna Kamień, Prawo i literatura jako kierunek filozoficznoprawny, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Wolters Kluwer, 2024
Full text linkThe social pillar of sustainable development in the consumer credit market: Does the trader turn into a guardian of social values?
No full textThe article focuses on the social pillar of sustainable development in relation to the consumer credit market. Unfair practices in this market can lead to an increase in poverty, social exclusion, and inequality, thus having a direct impact on societal well-being and sustainable development. The article aims to assess the impact of the social pillar of sustainable development on the concept of public interest, which encompasses social values and justifies interventions in that limit economic freedom in the consumer credit market. For the social pillar of sustainable development in this market, the articulation of the ‘sustainable lending’ postulate in the new Consumer Credit Directive is significant. The pursuit of ‘sustainable lending’ requires reconciling the public interest with the economic interests of entities in the consumer credit market, which involves balancing the interests of financial institutions and society as a whole. This involves not only lessening the discrepancies between the interests of the financial institutions and those of the consumer who concludes the agreement, but also reducing the divergence between the interests of the financial institutions and the interests of society at large. The regulatory legal instruments introduced in the EU Consumer Credit Directive may contribute to achieving the social values that constitute the social pillar of sustainable development. The scope of the legal changes demonstrates that not only political actions but also decisive legislative measures are being undertaken to protect the values associated with the social pillar of sustainable development.The article focuses on the social pillar of sustainable development in relation to the consumer credit market. Unfair practices in this market can lead to an increase in poverty, social exclusion, and inequality, thus having a direct impact on societal well-being and sustainable development. The article aims to assess the impact of the social pillar of sustainable development on the concept of public interest, which encompasses social values and justifies interventions in that limit economic freedom in the consumer credit market. For the social pillar of sustainable development in this market, the articulation of the ‘sustainable lending’ postulate in the new Consumer Credit Directive is significant. The pursuit of ‘sustainable lending’ requires reconciling the public interest with the economic interests of entities in the consumer credit market, which involves balancing the interests of financial institutions and society as a whole. This involves not only lessening the discrepancies between the interests of the financial institutions and those of the consumer who concludes the agreement, but also reducing the divergence between the interests of the financial institutions and the interests of society at large. The regulatory legal instruments introduced in the EU Consumer Credit Directive may contribute to achieving the social values that constitute the social pillar of sustainable development. The scope of the legal changes demonstrates that not only political actions but also decisive legislative measures are being undertaken to protect the values associated with the social pillar of sustainable development
Beyond recognition: Women’s rights in unrecognized state-like entities and the role of international law – the case of Transnistria
No full textWomen’s rights cannot be suspended due to the uncertain status of a territory. This study examines how they can be protected in unrecognized entities, with Transnistria as a case study. The aim is to identify the mechanisms – legal, institutional, and societal – through which gender equality and protection from gender-based violence may be advanced despite the absence of international recognition. The study employs a qualitative methodology combining legal doctrinal analysis, case study research, policy analysis and the Human Rights-Based Approach (HRBA), drawing on reports, secondary sources, and expert interviews. The findings show that although constitutional guarantees exist, systemic barriers persist, and the lack of a dedicated genderequality framework leaves women dependent on civil society initiatives and international engagement. The paper concludes that coordinated action – linking legal reform, cross-border cooperation and sustained support for local advocacy – is essential for strengthening women’s rights in Transnistria and other unrecognized entities.Women’s rights cannot be suspended due to the uncertain status of a territory. This study examines how they can be protected in unrecognized entities, with Transnistria as a case study. The aim is to identify the mechanisms – legal, institutional, and societal – through which gender equality and protection from gender-based violence may be advanced despite the absence of international recognition. The study employs a qualitative methodology combining legal doctrinal analysis, case study research, policy analysis and the Human Rights-Based Approach (HRBA), drawing on reports, secondary sources, and expert interviews. The findings show that although constitutional guarantees exist, systemic barriers persist, and the lack of a dedicated genderequality framework leaves women dependent on civil society initiatives and international engagement. The paper concludes that coordinated action – linking legal reform, cross-border cooperation and sustained support for local advocacy – is essential for strengthening women’s rights in Transnistria and other unrecognized entities
Uniwersalne przesłanki prawomocności twierdzeń interpretacyjnych w teorii wykładni Jerzego Wróblewskiego
Full text linkThe paper analyses Jerzy Wróblewski’s theory of legal interpretation, conceived as a theory of rational interpretative activity. Its aim is to show that this theory consists of two elements. The first element is normative in nature: it comprises a set of common interpretative directives. The second element is theoretical in nature: it consists of propositions about the legal norm and the legal system. A non-formal relationship of presupposition exists between these elements. This relationship is understood as justificatory in nature. In the theory in question, both elements claim universal validity within the limits of a legal culture defined by the notion of a civil law system.W opracowaniu podejmuję próbę analizy teorii wykładni prawa Jerzego Wróblewskiego, postrzeganej jako teoria racjonalnego działania interpretacyjnego. Formułuję tezę, że omawiana teoria wykładni jest próbą identyfikacji przesłanek, których przyjęcie jest koniecznym warunkiem uzasadniającym roszczenie do prawomocności formułowanych w toku wykładni twierdzeń interpretacyjnych. Twierdzę, że w analizowanym przypadku kryteria racjonalności działania interpretacyjnego pomyślane są jako uzasadniające roszczenie do prawomocności uniwersalnej w ramach audytorium określonego przez przyjęcie założeń systemu prawa ustawowego. Inaczej mówiąc, omawiana teoria interpretacji prawniczej zmierza – w mojej opinii – do ujawnienia takich przesłanek prawomocności twierdzeń interpretacyjnych, których spełnienie jest warunkiem koniecznym ich uniwersalnej akceptowalności w ramach wskazanego audytorium. Przy założeniu, że badana teoria wykładni jest wzorcowym przykładem teorii analitycznej, poszukiwanie uniwersalnych przesłanek prawomocności twierdzeń interpretacyjnych można uznać za charakterystyczne dla analitycznego ujęcia interpretacji prawniczej
Analiza jakości dokumentacji metodologicznej sondaży: Studium przypadku inwentaryzacji 30 programów badań porównawczych z całego świata
Full text linkMethodological documentation serves as the primary source of information about sampling schemes, fieldwork procedures and related sources of potential measurement error in survey research. The quality of such documentation, including its completeness and standardization, is crucial for conducting methodological analyses based on inventories of multiple comparative survey programmes. Individual examples and quantitative summaries of historical development, as well as current methodological reports, serve as a foundation for reflecting on potential future analyses based on large methodological inventories. Therefore, the aim of this paper was to thoroughly analyse the gathered data, identify critical issues, and prepare proposals for a standardized report format suitable for automatic processing. The implementation of these proposals could enhance the capacity to conduct extensive methodological analyses. Given the increasing costs and labour intensity of survey research, both substantial and methodological data should be thoroughly utilized. The analysis is based on a methodological inventory of 10,493 surveys from 30 comparative programmes, spanning all inhabited continents. The paper demonstrates the challenges encountered during data collection and presents completeness indicators for both selected programmes and the complete dataset. The findings reveal that low levels of standardization between analysed methodological reports necessitate a critical evaluation of current practices. This situation impedes the development of future methodological inventories. The paper identifies critical barriers to creating quantitative comparisons of documentation quality and proposes solutions. Additionally, it presents a standardized report format addressing existing issues and potentially facilitating harmonization efforts.Podstawowym źródłem informacji o schematach losowania próby i procedurach terenowych badań sondażowych oraz związanych z nimi potencjalnych źródłach błędów pomiaru jest dokumentacja metodologiczna. Jej szeroko pojęta jakość, której istotny element stanowią kompletność i standaryzacja, jest czynnikiem determinującym możliwość prowadzenia badań metodologicznych na dużych zbiorach danych pochodzących z międzykrajowych programów porównawczych. Za punkt wyjścia do poprawy jakości dokumentacji metodologicznej powinno służyć dokładne rozpoznanie dotychczasowego stanu rzeczy. Stanowi to pierwszy cel poniższego badania. Kolejnym celem była analiza problemów obecnych w tym obszarze, która umożliwiła sformułowanie zaleceń dążących do zwiększenia standaryzacji tworzonych raportów i tym samym możliwości lepszego wykorzystania danych pochodzących z badań sondażowych. Analiza zawarta w artykule opiera się na inwentaryzacji danych metodologicznych z 30 międzykrajowych porównawczych programów sondażowych z całego świata. Podsumowuję całość zbioru opartego na 10 493 realizacjach krajowych, poszczególne programy, a także przedstawiam problematyczne praktyki na podstawie konkretnych raportów metodologicznych. Przykłady i zestawienia ukazują rozwój i obecny stan jakości opracowanej dokumentacji. Efektem badania jest krytyczna ocena obecnych praktyk dokumentacyjnych, które ze względu na niewielki poziom standaryzacji pomiędzy projektami bardzo utrudniają praktyczną inwentaryzację informacji na temat przyjętych procedur badawczych. Przedstawiam zestawienia problematycznych praktyk oraz propozycję standaryzacji formy raportów, która rozwiązałaby większość trudności pojawiających się obecnie w procesie harmonizacji danych metodologicznych
Dragon at the gates of Belmont: Obstacles to using Poland as a gateway for the rail component of the Belt and Road Initiative in light of geopolitical developments and shifting European Union policy towards China
No full textAn important element of the Belt and Road Initiative (BRI) involves the construction of rail links between China and the European Union (EU). Despite the geopolitical fallout from the ongoing war in Ukraine, the route through Russia, Belarus, and onward to Poland presently constitutes the only viable overland route from China to the EU. In this context, this paper aims to answer the question of whether such actions by Member States may constitute a breach of obligations arising from membership in the European Union, and consequently whether EU law may pose an obstacle to the development of individual trade relations with China by Member States outside the institutional and legal framework of the Union. In this study, on the one hand, programme documents and EU law relevant to the issue presented were analysed, and on the other hand, the geopolitical and operational considerations of rail links between the EU and China were examined. The authors, being aware of the politicization of the subject, concluded that EU State aid law instruments could successfully be used to block infrastructure investments designed to facilitate the reception of Chinese freight traffic if such an impulse were to arise at the political level.An important element of the Belt and Road Initiative (BRI) involves the construction of rail links between China and the European Union (EU). Despite the geopolitical fallout from the ongoing war in Ukraine, the route through Russia, Belarus, and onward to Poland presently constitutes the only viable overland route from China to the EU. In this context, this paper aims to answer the question of whether such actions by Member States may constitute a breach of obligations arising from membership in the European Union, and consequently whether EU law may pose an obstacle to the development of individual trade relations with China by Member States outside the institutional and legal framework of the Union. In this study, on the one hand, programme documents and EU law relevant to the issue presented were analysed, and on the other hand, the geopolitical and operational considerations of rail links between the EU and China were examined. The authors, being aware of the politicization of the subject, concluded that EU State aid law instruments could successfully be used to block infrastructure investments designed to facilitate the reception of Chinese freight traffic if such an impulse were to arise at the political level
Wiejska praca socjalna – uwagi wprowadzające o jej naturze i (niektórych) użytecznych koncepcjach
No full textIn Polish discourse on social work, the issue of ‘rural social work’ addressed in this study has so far been absent. To fill this gap, the author undertakes a reconstruction of this concept and its various interpretations based on a broad review of English-language literature on the subject. This reconstruction then enables the identification of key concepts for designing a model of social work practice that would meet the conditions and needs of rural communities in Poland. The study concludes with a reflection on possible directions for discussion and the development of Polish discourse in the field of rural social work.W polskim dyskursie o pracy socjalnej, podejmowane w opracowaniu zagadnienie „wiejskiej pracy socjalnej” było dotychczas nieobecne. Aby wypełnić tę białą plamę, autor podejmuje się rekonstrukcji tego pojęcia i różnych sposobów jego rozumienia na podstawie szerokiego przeglądu anglojęzycznej literatury przedmiotu. Rekonstrukcja ta służy następnie wskazaniu koncepcji kluczowych dla procesu projektowania takiego modelu praktyki pracy socjalnej, który odpowiadałby warunkom i potrzebom społeczności wiejskich w Polsce. Opracowanie kończy refleksja dotycząca możliwych kierunków dyskusji i rozwoju polskiego dyskursu w obszarze wiejskiej pracy socjalnej
Large language models in the banking sector: Areas, opportunities, and threats
No full textLarge language models (LLMs), a rapidly growing area of generative AI (GenAI), are being increasingly applied in banks. The article aims to identify the areas in which banks are using LLMs and to analyse the opportunities and threats associated with their implementation from the perspective of both banking institutions and their customers. The article employs a critical review of the relevant literature and a comparative method. Statistical secondary data from sources such as the Statista database and reports from Accenture, KPMG, PwC, and the European Banking Authority (EBA) support the research. The findings indicate that banks are primarily utilizing LLMs in customer service and internal operations, such as risk management, thereby contributing to their digital transformation. Banks seem to experience more benefits from the implementation of LLMs than their customers. The main challenges identified include legal, ethical, and customer acceptance issues
Ewolucja czy erozja? Kilka uwag o zmianach w konstrukcjach cywilistycznych podmiotowych praw własności intelektualnej
No full textFrom the beginning, intellectual property rights were based on certain structural foundations. We are talking about exclusive rights, effective against an indeterminate class of persons. Another defining feature is their monopolistic nature: they provide a monopoly in the use of an intangible good to the exclusion of others. Usually, they were also treated as limited to the territory of a specific state. However, their structure gradually changed. Relative rights appeared in addition to absolute rights in the model of subjective intellectual property rights; others gained very limited effectiveness. It can be asked whether these changes are accidental or whether they mark some new direction in the evolution of intellectual property rights. This question is not obvious, yet its consideration is important. If we want to keep up to date with changes in social and economic reality, we should already be anticipating the direction in which changes in the field of intellectual property rights will go. The paper aims to identify these trends and directions, and considers whether these changes are an erosion and deconstruction of intellectual property rights, or rather their modernization and replacement of the old model with a completely different one. Using the formal-dogmatic method and the theoretical-legal method, the author analyses changes in the regulations in force in Poland and the views expressed in Polish doctrine. In the concluding section, the author compares the evolution of industrial property regulations in Poland with copyright law. In the latter case, a greater number of constructions atypical for intellectual property rights appear.Od początku prawa własności intelektualnej oparte były na pewnych fundamentach konstrukcyjnych. Mówimy o prawach bezwzględnych, skutecznych w stosunku do bliżej nieokreślonej kategorii osób. Ich cechą jest też monopolistyczny charakter – prawa te zapewniają monopol w korzystaniu z dobra niematerialnego z wyłączeniem innych osób. Zwykle też omawiane prawa traktowano jako ograniczone swoim zasięgiem do terytorium konkretnego państwa. Z czasem jednak w strukturze omawianych praw zaczęły zaznaczać się różne zmiany. Pojawiły się obok uprawnień bezwzględnych prawa względne w modelu podmiotowego prawa własności intelektualnej. Inne prawa uzyskały bardzo ograniczoną skuteczność. Można zadać pytanie, czy zmiany te są przypadkowe, czy wyznaczają one pewien nowy kierunek w ewolucji praw własności intelektualnej. Kwestia ta nie jest oczywista, a jednak jej wzięcie pod uwagę ma istotne znaczenie. Jeżeli chcemy na bieżąco reagować na modyfikacje zachodzące w rzeczywistości społecznej i gospodarczej, to powinniśmy już dziś przewidywać, w jakim kierunku one podążą w dziedzinie praw własności intelektualnej. Celem artykułu jest próba wskazania na te trendy i kierunki. Autor rozważa też, czy owo przeobrażanie się to erozja i dekonstrukcja praw własności intelektualnej czy raczej ich modernizacja i wymiana dawnego modelu na zupełnie inny. Wykorzystując metodę formalno-dogmatyczną i metodę teoretycznoprawną, autor analizuje zmiany w obowiązujących w Polsce przepisach oraz poglądy polskiej doktryny. W konkluzjach autor pokazuje różnice między ewolucją w Polsce regulacji z zakresu własności przemysłowej a ewolucją regulacji prawa autorskiego. W tym ostatnim przypadku pojawia się więcej konstrukcji nietypowych dla własności intelektualnej