Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Rozwój mikromobilności miejskiej a konflikt o przestrzeń wspólną
Get PDFIncreasing urbanization and the growing population of large cities are causing more and more problems related to traffic (traffic jams, accidents, lack of parking spaces, etc.) and environmental degradation. For many cities around the world, micromobility (lightweight vehicles powered by electricity or the power of one’s own muscles, such as bicycles or scooters) is becoming a recipe for the problems of first and last miles, traffic jams and gas emissions. These devices are becoming increasingly popular and widely available, especially as part of the fast-growing sharing economy. However, their emergence in public spaces is also causing problems and challenges for local communities and authorities. Inadequate urban infrastructure, combined with weak enforcement of regulations, causes users of micromobile vehicles to drive into public spaces, overcrowding them and causing serious safety concerns for both themselves and pedestrians. The main purpose of the article is to answer the question of how and to what extent the development of micromobility in cities affects the health and safety of people in public spaces, and whether it contributes to generating conflicts over this space. The basis for the analysis is the author’s pilot study conducted among pedestrians and users of micromobility devices in Gdansk, Warsaw and Berlin.Postępująca urbanizacja i rosnąca liczba mieszkańców dużych miast powodują coraz więcej problemów związanych z ruchem samochodowym i degradacją środowiska naturalnego. Dla wielu miast na całym świecie mikromobilność staje się receptą na problemy związane z kongestią i emisją gazów. Urządzenia te są coraz bardziej popularne i powszechnie dostępne, zwłaszcza w ramach szybko rozwijającej się ekonomii współdzielenia. Jednak ich pojawienie się w przestrzeni publicznej powoduje także problemy i wyzwania dla lokalnych społeczności i władz. Głównym celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, w jaki sposób i w jakim stopniu rozwój mikromobilności w miastach wpływa na zdrowie i bezpieczeństwo ludzi w przestrzeniach wspólnych oraz czy przyczynia się do powstawania konfliktów o tę przestrzeń
Dojazdy do szkół w województwie wielkopolskim w roku szkolnym 2022/23
Get PDFThe goal of the paper is to identify the scale and directions of school commuting in the Wielkopolskie Voivodeship. Compared to other voivodeships, the region is characterized by a large scale of movements related to the accessibility of educational services. A place where the most intensive movements are noticed is the Poznań agglomeration. The main city of the agglomeration (according to data published by the Statistics Poland) is the second largest destination for school commuters in Poland. Movements to primary and secondary schools differ significantly due to their scale, direction and distance, which is a result of the location of educational functions. Taking these issues into account, the Wielkopolskie Voivodeship is an interesting area of research. The study based on statistical data about the scale and directions of school commuting, divided into primary and secondary schools in the 2022/2023 school year, was published by the Statistics Poland. They were made available in the form of relational tables that could be downloaded from the office’s website. The mentioned data are, in fact, the first such summary of school commuting in the range of communes in Poland. The analyses and research results presented in the paper indicate that school commuting is an important component of daily mobility in the Wielkopolskie Voivodeship. Urbanized areas are characterized by a particularly large scale of displacement, where school commuting is an indicator of strong functional and spatial connections in the region.Celem opracowania jest identyfikacja skali i kierunków dojazdów do szkół na obszarze województwa wielkopolskiego. Region ten cechuje się na tle pozostałych województw dużą skalą przemieszczeń związanych z realizacją usług edukacyjnych. Szczególnie interesującym miejscem, w którym odnotowuje się najintensywniejsze przemieszczenia, jest aglomeracja poznańska. Niniejsze opracowanie bazuje na danych statystycznych o skali i kierunkach dojazdów do szkół w podziale na szkoły podstawowe i ponadpodstawowe w roku szkolnym 2022/2023 opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Przemieszczenia, których celem są szkoły podstawowe i ponadpodstawowe, zdecydowanie różnią się od siebie z uwagi na ich skalę, kierunki i odległość dojazdów, która jest pochodną rozmieszczenia funkcji edukacyjnych
Wprowadzenie
Get PDFZapraszamy Czytelników do zapoznania się z treścią 68. numeru czasopisma „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”, który poświęcony jest w całości problematyce badań regionalnych i miejskich. Duża dynamika zdarzeń społecznych, ekonomicznych i politycznych występujących w ostatnich latach (kryzys finansowy, kryzys migracyjny, pandemia COVID-19, wybuch wojny w Ukrainie w lutym 2022 r. i inne) przyczyniła się do zmian w wielu sferach ludzkiej działalności. W naturalny sposób pojawiają się więc pytania o odporność miast i regionów na skutki zmian, w szczególności tych negatywnych, oraz o sposoby funkcjonowania miast i regionów, a także ich adaptacji do warunków ogólnie pojmowanej niepewności i niestabilności. Wyrażamy nadzieję, że przedstawione w poniższych artykułach wyniki badań w pewnym stopniu pozwalają na przybliżenie problematyki odporności miast i regionów w warunkach niepewności oraz podejmowanych na różnych szczeblach działań mających zapobiegać negatywnym konsekwencjom niepożądanych zdarzeń
Proaktywność klimatyczna jako czynnik wspierający regionalną konkurencyjność i odporność
No full textClimate transition affects many social, economic and political processes. With the green transformation and increasing climate change, the competitive paradigm is shifting toward greater impact of environmentally related factors. To improve the competitiveness, economic performance and resilience of regional units, appropriate climate change mitigation action and policy are needed. The strategy to anticipate and cope with the inevitable impacts under various climate change scenarios is referred to as climate proactivity. This paper attempts to describe regional climate proactivity in economic, institutional and social dimensions and to examine the differences in climate proactivity approach among European Union regions (NUTS 2). For this purpose, an original research model of climate proactivity, synthetic Overall Regional Climate Proactivity Index (ORCPI) and a typology of regions in terms of climate proactivity were developed. The result was a ranking of EU regions and a typology containing 4 groups of regions: leaders, progressive, moderate and lagging behind, into which all EU regions were classified. The survey revealed that Scandinavian regions are the leaders in climate proactivity, while regions from Central and Eastern Europe countries represent the largest group of regions lagging behind.Zmiany klimatu wpływają na szereg procesów społeczno-gospodarczych. Wraz z zieloną transformacją i postępującymi przeobrażeniami klimatu zmienia się także paradygmat konkurencyjności, uwzględniający większy wpływ czynników związanych ze środowiskiem. Aby poprawić konkurencyjność, wyniki gospodarcze i odporność jednostek regionalnych, potrzebne są odpowiednie działania i polityka łagodzenia zmian klimatu. Strategia przewidywania i radzenia sobie z nieuniknionymi skutkami w ramach różnych scenariuszy zmian klimatu określana jest jako proaktywność klimatyczna. W niniejszym artykule podjęto próbę opisania regionalnej proaktywności klimatycznej w wymiarze ekonomicznym, instytucjonalnym i społecznym. Zbadano także różnice w poziomie proaktywności klimatycznej regionów Unii Europejskiej (NUTS 2). W tym celu opracowano: model badawczy proaktywności klimatycznej, syntetyczny wskaźnik regionalnej proaktywności klimatycznej oraz typologię regionów dotyczącą proaktywności klimatycznej. Wyróżniono 4 kategorie regionów: liderzy, regiony progresywne, umiarkowane i zapóźnione. Badanie wykazało, że liderami w zakresie proaktywności klimatycznej są regiony skandynawskie, natomiast regiony z krajów Europy Środkowo-Wschodniej stanowią największą grupę jednostek zapóźnionych, doświadczających największych problemów
Soviet Utopia vs. systemic transformation: Development paths of mono-functional industrial towns in Georgia
Get PDFCelem artykułu jest porównanie ścieżek rozwoju wybranych miast przemysłowych Gruzji, ze szczególnym uwzględnieniem przemian, które nastąpiły w nich po odzyskaniu przez kraj niepodległości. Zakres przestrzenny badania obejmuje cztery gruzińskie monotowns: Cziaturę, Kaspi, Tkibuli oraz Rustawi. Zakres czasowy analizy szczegółowej, opartej na danych ludnościowych, obejmuje lata 1922–2021 (podczas badania ścieżek rozwoju Cziatury oraz Tkibuli odniesiono się również do okresu sprzed włączenia Gruzji do Związku Radzieckiego). W artykule przedstawiono możliwe ścieżki rozwoju gruzińskich monotowns, które wyodrębniono w oparciu o założenia teorii zależności od ścieżki.The article aims to compare the development paths of selected industrial mono-functional towns of Georgia, considering, in particular, the changes that occurred after the country regained independence. The spatial scope includes four monotowns of Georgia: Chiatura, Kaspi, Tkibuli and Rustavi. The time frame of the detailed analysis, based on population data, covers the period 1922–2021 (in examining the changes that occurred in Chiatura and Tkibuli, reference was also made to the period prior to Georgia’s incorporation into the Soviet Union). Based on the research conducted using the case study and desk research methods, the article presents the possible directions of development of the monotowns in Georgia, which were identified based on the assumptions of path dependency theory. In the detailed results, the characteristic features of the units were indicated, and their development paths were presented (both in the Soviet period and after 1991). The study was concluded by assigning the towns to the priorly extracted variants of the development paths after 1991 (variants A and B)
Programy rewitalizacji – uniwersalny czy unikatowy sposób rozwiązywania problemów? Krytyczna analiza programów rewitalizacji wybranych gmin wiejskich i miejsko-wiejskich
Get PDFThe purpose of the article is to show the consistency of revitalisation strategies (determined by revitalisation programs) with the existing crisis situations in municipalities (diagnosed in the programs), which will be served by, first, defining the crisis situations, and second, identifying recovery strategies in different types of municipalities (rural and urban-rural). The research method used was content analysis and comparative analysis. It was assumed that the characteristics of the municipality determine the way in which the municipal government operates, and thus contributes to the selection of a specific strategy according to which revitalisation is carried out. The analysis was made of municipalities selected intentionally – they differ in terms of their employment structure and the type of social structure that goes with it, defined by a specific arrangement of socio-professional groups.
15 revitalisation programs were analyzed – already this small number of studied cases allowed to indicate some regularities in the choice of revitalisation path. On the basis of the analysis, a disturbingly large number of similarities were noted in terms of the analyzed elements of revitalisation programs. It turned out that the nature of the entity does not determine the choice of the path for conducting the revitalisation process. The documents included unified diagnoses and revitalisation projects. In addition, a number of weaknesses were identified in the construction of the documents, which can negatively affect the effectiveness of their implementation.Celem artykułu jest wykazanie spójności strategii rewitalizacji (wyznaczonych programami rewitalizacji) z istniejącymi sytuacjami kryzysowymi w gminach (zdiagnozowanymi w programach), czemu służyć będzie, po pierwsze, zdefiniowanie sytuacji kryzysowych, a po drugie, identyfikacja strategii naprawczych w różnych typach gmin (wiejskich i miejsko-wiejskich). Zastosowaną metodą badawczą była analiza treści i analiza porównawcza. Założono, że charakterystyka gminy determinuje sposób działania samorządu terytorialnego, a tym samym przyczynia się do wyboru konkretnej strategii, według której prowadzona jest rewitalizacja. Analizie poddano gminy wybrane celowo – różnią się one strukturą zatrudnienia i związanym z nią rodzajem struktury społecznej, określonej specyficznym układem grup społeczno-zawodowych. Przeanalizowano 15 programów rewitalizacji – już tak niewielka liczba zbadanych przypadków pozwoliła wskazać pewne prawidłowości w wyborze ścieżki rewitalizacji. Na podstawie analizy stwierdzono niepokojąco dużą liczbę podobieństw w zakresie analizowanych elementów programów rewitalizacji. Okazało się, że charakter podmiotu nie determinuje wyboru ścieżki przeprowadzenia procesu rewitalizacji. W dokumentach znalazły się ujednolicone diagnozy i projekty rewitalizacji. Ponadto zidentyfikowano szereg uchybień w konstrukcji dokumentów, które mogą negatywnie wpłynąć na skuteczność ich wdrażania
Przestrzeń miejska w gospodarce obiegu zamkniętego
Get PDFIntensive urbanization and the dynamic development of contemporary cities have led to a significant reduction in spatial resources. This necessitates changing the approach to managing urban space, emphasizing its economical and sustainable use. This article is theoretical and aims to present the conceptual assumptions of a circular economy concerning urban space and the effects of its circular utilization. In order to achieve the research goal, the first step involved a literature review on circular economy and a discussion of space renewability, revealing various possibilities for its re-adaptation while considering the physical limitations. The conceptual framework for circular space management is presented in the next section, and its various stages are discussed. Subsequently, potential economic, social, and environmental effects of the circular use of urban space are developed and categorized to complement the discussed concept. In the final part, the principles of the circular economy, the essence of “reuse” and “recycling” of space, are highlighted and subjected to terminological discussion. As a result of the research, the author presented that the concept of circular space management involves reducing the “consumption” of new land, reusing previously developed areas, and mitigating the negative impacts of new investments by undertaking actions to restore ecological balance. This idea – alongside the management of water, energy, and waste cycles, as well as the reduction of transport and harmful substances – is not a temporary trend but an absolute necessity for the sustainable development of cities.Intensywna urbanizacja oraz dynamiczny rozwój współczesnych miast doprowadziły do znacznego ograniczenia zasobów przestrzennych. Powoduje to konieczność zmiany podejścia do gospodarowania przestrzenią zurbanizowaną, akcentując oszczędne i zrównoważone jej wykorzystanie. Artykuł ma charakter teoretyczny, a jego celem jest zaprezentowanie założeń koncepcyjnych gospodarki obiegu zamkniętego w odniesieniu do przestrzeni miejskiej oraz efektów jej cyrkularnego zastosowania. Aby osiągnąć zamierzenie badawcze, w pierwszej kolejności dokonano przeglądu literatury w zakresie gospodarki obiegu zamkniętego oraz odnawialności przestrzeni jako zasobu. Następnie zaprezentowano koncepcję cyrkularnego gospodarowania przestrzenią oraz opracowano potencjalne efekty ekonomiczne, społeczne i środowiskowe wynikające z jej ponownego wykorzystania. W ostatniej części wskazano na istotę „ponownego wykorzystania” i „recyklingu” przestrzeni, które poddano dyskusji terminologiczne
Mobility segregation throughout the lifetime of highly segregated lower social profile inhabitants in Warsaw – case study
Get PDFCelem artykułu jest zdefiniowanie pojęcia segregacji mobilności w ciągu życia oraz określenie zakresu segregacji mobilności dwóch mieszkańców Warszawy charakteryzujących się niższym profilem społecznym, żyjących w homogenicznym środowisku społecznym. Mobilność stała się nowym wymiarem nierówności społecznych, który należy uwzględnić w badaniach nad segregacją społeczną w coraz bardziej spolaryzowanych miastach. Można ją badać metodami jakościowymi, które są komplementarne do ilościowych badań nad segregacją. W artykule segregacja mobilności analizowana jest na podstawie wywiadów biograficznych, z wykorzystaniem podejścia rekonstrukcyjno-interpretatywnego. Ta nowa metoda pozwala na badanie segregacji w ciągu życia w ujęciu holistycznym i na określenie doświadczenia segregacji poszczególnych mieszkańców. Badanie wykazało, że segregacja mobilności może zmieniać się w trakcie życia. Wskazano „okna zmiany”, kiedy zmieniają się formy i zakresy mobilności, co skutkuje zmianą miejsc regularnie odwiedzanych i profilu społecznego spotykanych w nich osób. Jednakże relacje te są złożone.The aim of the article is to define the concept of mobility segregation during lifetime and to distinguish mobility segregation scope among two Warsaw (Poland) inhabitants characterised by lower social profile, who lived in homogeneous social environment. Mobility has become a new dimension of social inequality that should be taken into account in research on social segregation in increasingly polarised cities. It can be studied by qualitative methods that can contribute to quantitative-dominant research on segregation. In this paper, mobility segregation aspects are analysed through biographic interviews, using reconstructive-interpretative approach. It gives a novel method to study segregation during lifetime in a holistic approach and to give evidence of experienced segregation of individual inhabitants. The study revealed that mobility segregation may change throughout the lifetime. There were indicated “windows of change” when forms and ranges of mobility change resulting in the change of places regularly visited and social profile of people met there. However these relations are complex
The evolution of a post-socialist satellite city in Central Europe. A historical and socio- spatial case study of Luboń near Poznań (Poland)
Get PDFCelem artykułu jest społeczno-ekonomiczna i przestrzenna analiza procesu rozwoju miasta satelitarnego z rdzeniem przemysłowym i rolniczym, położonego w Europie Środkowej, jakim jest Luboń koło Poznania. Luboń został założony w 1954 r., a zatem stosunkowo niedawno, co pozwala analitycznie prześledzić cały proces rozwoju, w oparciu o zastosowane metody badawcze, w tym dane dotyczące zmian liczby ludności, liczby mieszkań, a także dane przestrzenne oparte na georeferencji zdjęć archiwalnych map miasta Lubonia i rodzajów jego zabudowy. Wykorzystane dane zostały wpisane w filozofię podejścia ewolucyjnego odwołującego się do dynamiki zmian i złożoności procesów rozwojowych oraz ich nierównowagi.
Artykuł zawiera elementy analizy historycznej, rekonstruującej dynamikę zmian miasta, oraz elementy konceptualizacji oparte zarówno na badaniach genetycznych koncepcji „nowych miast”, jak i na założeniach obecnych w radzieckiej myśli urbanistycznej, która była bezpośrednią inspiracją dla rozwiązań z lat 50.
Zaproponowane w zakończeniu uogólnienia wskazują na istnienie stanu kryzysu i zapraszają do dyskusji nad dynamiką zjawisk metropolizacji z punktu widzenia peryferyjnych uczestników tego procesu.The aim of the article: The evolution of a post-socialist satellite city in Central Europe. A historical and socio-spatial case study of Luboń near Poznań (Poland) is a socio-economic and spatial analysis of the development process of a satellite city with an industrial and agricultural core located in Central Europe.
Luboń is a city founded in 1954, which allows to trace the entire process of its development, based on the research methods used, including statistical data on changes in, among others, population numbers, as well as spatial data based on georeferencing of photographic images of archival maps of the City of Luboń. The methods used as the way of describing and analyzing the history of the city were inscribed in the philosophy of the evolutionary approach referring to the dynamics of change and the complexity of development processes and their imbalance.
The authors of the article formulate answers of three research questions: (1) how did the industrialization origins and socio-spatial alterations shape satellite city contemporary form? (2) how was its spatial form affected by the de-industrialization process of the first decade after 1989? (3) how has the city changed under the demographic and suburbanization pressure of its larger neighbour over the years?
The article also contains elements of historical analysis, reconstructing urban dynamics. It also includes elements of conceptualisation based both on genetic studies of the concept of “new cities”, but also on assumptions present in Soviet urban planning thought, which was a direct inspiration for the solutions of the 1950s.
The generalizations, after answering the research questions, proposed in the conclusion indicate the existence of the state of crisis and invite to discuss the dynamics of the phenomena of metropolisation from the point of view of peripheral participants of the process
Net effect of wealth on health for COVID-19 – worldwide state comparison
Get PDFZwiązek dobrobytu i zdrowia nie jest jednoznaczny i stały. Rzeczywiście wyższy poziom zamożności wpływa na zdrowie jednostek i populacji na dwa przeciwstawne sposoby. Wzrost czynników ryzyka zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych chorób. I odwrotnie, lepsza opieka zdrowotna i świadomość zmniejszają ryzyko rozwoju tych chorób lub zwiększają prawdopodobień
stwo leczenia i wyleczenia. Dlatego ogólny wpływ na zdrowie lub „efekt netto” bogactwa (pozytywny lub negatywny) może być trudny do określenia. Co więcej, efekt ten może nie być stały dla różnych grup dochodowych. Stawiamy więc tezę, że może istnieć „punkt zamożności” zmieniający dominujący wpływ bogactwa (pozytywny/negatywny), który będziemy nazywać „progiem ekonomicznym zdrowia”.
Celem artykułu jest ocena i ilościowe określenie trudnego do uchwycenia ogólnego wpływu dobrobytu na występowanie i śmiertelność COVID-19. W szczególności staramy się oszacować zarówno efekt netto zamożności, jak i próg ekonomiczny zdrowia, stosując dedykowane narzędzie analityczne oparte na regresji punktowej i metodach prognozowania. Wykorzystujemy istniejącą ideę regresji punktu łączenia, aby stworzyć specyfikację, która modeluje związek między PKB a rozpowszechnieniem lub śmiertelnością i która może wykazywać niestałą monotoniczność. Następnie obliczamy wartość liczbową efektu netto zamożności poprzez ekstrapolację.
Nasze wyniki pokazują, że zachorowalność i śmiertelność z powodu COVID-19 rosną wraz z dobrobytem. Do pewnego poziomu PKB, im bogatszy kraj, tym większa częstość występowania. Po przekroczeniu tego progu liczba zachorowań stabilizuje się na bardzo wysokim poziomie, a śmiertelność spada wraz z zamożnością krajów. Okazało się, że kraje Europy Zachodniej i Północnej efektywnie wykorzystywały swoje bogactwo, znacznie zmniejszając śmiertelność. Niestety w krajach Europy Środkowej i Wschodniej efekt netto bogactwa był znikomy. Dlatego nawet przy stosunkowo wysokim poziomie dobrobytu w porównaniu z resztą świata rządy i systemy opieki zdrowotnej nie sprostały wyzwaniu.The wealth-health relationship is not unambiguous and constant. Indeed, a higher level of wealth affects individual and population health in two opposite ways. Increased risk factors raise the probability of some diseases. Conversely, better healthcare and awareness reduce the chances of developing these diseases or raise the likelihood of treatment and cure. Therefore, the overall impact on health or the “net effect” of wealth (positive or negative) may be challenging to determine. Moreover, this effect may not be fixed for different income groups. Thus, it states to reason that there may exist an “affluence point” changing the predominant impact of wealth (positive/negative), which we will refer to as the “health economic threshold”.
This paper aims to assess and quantify the hard-to-grasp overall impact of prosperity on the prevalence and mortality of COVID-19. In particular, we attempt to estimate both the net effect of affluence and the health economic threshold by applying a dedicated analytical tool and problem-specific forecasting methods. Namely, we employ the existing idea of joinpoint regression to produce a specification that models the relationship between GDP and prevalence or mortality which is allowed to exhibit non-constant monotonicity. Finally, we calculate the numerical value of the net effect of affluence through extrapolation.
Our results show that for COVID-19 morbidity and mortality, up to a certain level of GDP, the richer the country, the higher the prevalence. After exceeding this threshold, the number of cases stabilises at a very high level, while mortality decreases along with the prosperity of countries. It turned out that the countries of Western and Northern Europe used their wealth effectively, significantly reducing mortality. Unfortunately, in CEE the net effect of wealth was insignificant. Therefore, even with relatively high levels of prosperity compared to the rest of the world, governments and health systems have not risen to the challenge