Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Wielkość i kierunki migracji na pobyt stały w województwie wielkopolskim w latach 2002–2017
Get PDFThe aim of the study is to show the volume and directions of permanent migration, including the directions of the movements. On the basis of the movements of the village-city, city-village pattern, migration catchment areas as well as areas of migration attractiveness will be identified. In the conducted analyses, the city and the municipality (NUTS 5) will be the basic spatial reference units. The volume of migration will be presented in a system of four migration directions (city-city; city-village; village-city; village-village). The total flow will be used in the description of the volume and directions of migration, and the highest flow will be used in order to designate the migration catchment areas and areas of attractiveness for cities. Although migrations for permanent residence are a one-off act, their repetition, size, and the presence of “return relations”, albeit of a different scale, suggest not so much formation and/or existence of functional connections between cities and their surroundings, but allow to perform delimitation of the areas related to each other by the function of the place of residence and work – functional areas of cities.Celem opracowania jest próba wyjaśnienia zróżnicowania wielkości oraz kierunków migracji na pobyt stały pomiędzy jednostkami poziomu NUTS 5 podziału terytorialnego. W oparciu o przemieszczenia w układzie wieś–miasto, miasto–wieś zostały zidentyfikowane odpowiednio obszary zlewni migracyjnych oraz obszary atrakcyjności migracyjnej. Podstawową jednostką odniesienia przestrzennego prowadzonych analiz były miasto i gmina (NUTS 5). Wielkość migracji zostanie ukazana w układzie czterech kierunków migracji (miasto–miasto; miasto–wieś; wieś–miasto; wieś–wieś). W opisie wielkości i kierunków migracji zastosowany zostanie sumaryczny przepływ, a w przypadku wyznaczenia obszarów emigracji i imigracji miast największy przepływ. Jakkolwiek migracje na pobyt stały są aktem jednorazowym, to ich powtarzalność, wielkość, obecność „relacji powrotnych” pozwala wnioskować o wzmacnianiu powiązań funkcjonalnych pomiędzy miastami a ich otoczeniem. W konsekwencji migracje tego typu mogą być wykorzystywane do delimitacji obszarów powiązanych ze sobą funkcją miejsca zamieszkania, miejsca pracy – obszarów funkcjonalnych miast
Rozwój społeczno-gospodarczy a aktywność społeczności lokalnych w województwie wielkopolskim
Get PDFCivic activity depends both on socio-demographic and the economic situation of the area in which it is implemented. The aim of this study is to present the relations between the level of socio-economic development (determined on the basis of selected indicators) and the level of social activity of the inhabitants (determined by the number of associations acting for community-led local and regional development) in the communes of Wielkopolskie voivodeship. To achieve this goal, mathematical and statistical methods, among others k-means algorithm – were used. The research show that in Wielkopolskie voivodeship there is a social and economic polarization of communes. Detailed analyses confirmed that there is a relation between the activity of the inhabitants (measured by Wal) and selected economic features. In the case of social features, this relation did not exist. The value of the local activity index was also to some extent dependent on the level of urbanization of the commune. It was shown that local development activity was more visible among inhabitants of rural communes. The k-means method has been applied to capture the similarity of communes in spatial terms (considering their social and economic situation and the activity for local development). The existence of a group of similar communes in the Poznań agglomeration’s impact zone was indicated. The similarity of communes located in the northern and eastern part of the studied area (mainly rural communes) was also visible.Aktywność obywatelska zależna jest zarówno od cech społeczno-demograficznych, jak i sytuacji gospodarczej obszaru, w jakim jest realizowana. Celem niniejszego opracowania jest próba przedstawienia zależności pomiędzy poziomem rozwoju społeczno-gospodarczego (określonego na podstawie wybranych wskaźników) a stopniem aktywności społecznej mieszkańców (określonej liczbą stowarzyszeń działających na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego) w gminach województwa wielkopolskiego. Do osiągnięcia tego celu wykorzystano metody matematyczno-statystyczne (m.in. algorytm k-średnich). Badania wykazały, że w województwie wielkopolskim występuje polaryzacja gmin pod względem społeczno-gospodarczym. Szczegółowe analizy potwierdziły istnienie zależności pomiędzy aktywnością mieszkańców mierzoną współczynnikiem aktywności lokalnej (Wal) a wybranymi cechami gospodarczymi. W przypadku cech o charakterze społecznym zależność nie występowała. Wartości wskaźnika były również w pewnym stopniu zależne od poziomu zurbanizowania gminy. Wykazano, że mieszkańcy gmin wiejskich byli bardziej aktywni w zakresie działań na rzecz rozwoju lokalnego. Biorąc pod uwagę aktywność na rzecz rozwoju lokalnego oraz sytuację społeczno-gospodarczą, dzięki zastosowaniu metody k-średnich uchwycono podobieństwa gmin i przedstawiono to zjawisko w ujęciu przestrzennym. Rezultaty badań wskazały istnienie grupy gmin podobnych do siebie w strefie oddziaływania aglomeracji poznańskiej. Podobieństwem wyróżniały się także gminy zlokalizowane w północnej oraz wschodniej części badanego obszaru (głównie gminy wiejskie)
Rozplanowanie małych miast wschodniej Wielkopolski. Analiza zmian w świetle teorii składni przestrzeni
Get PDFThe article contains the results of research on the spatial configuration of small towns in eastern Greater Poland. The research process and conclusions are based on the theory and tools of space syntax. The studies conducted in this field so far indicate that the approach typical of space syntax introduces significant threads in the studies on the functioning of urban societies. The connections between the configurational properties of space and pedestrian traffic, spatial segregation of residents, the location of businesses as well as the level of economic activities have been confirmed. This approach to the morphology of urban estates is relatively rare in the Polish arena. This article constitutes an attempt at filling this gap. It focuses on the spatial configuration of the smallest towns in eastern Greater Poland and attempts to assess the changes that occurred in their plans in the last 100 years in light of integration, one of the key measures of space syntax. Analyses have shown that there have been crucial changes to the studied towns in the analysed period of time. The layouts of almost all centres have developed, regardless of the changes to population level. The scale of spatial changes is connected to the demographic condition, especially in the towns which increased their population potential.Artykuł zawiera wyniki badań nad konfiguracją przestrzeni małych miast wschodniej Wielkopolski. Postępowanie badawcze oraz wnioskowanie oparte zostało na teorii i narzędziach składni przestrzeni (space syntax). Dotychczasowe badania utrzymane w tym nurcie wskazują, że ujęcie charakterystyczne dla składni przestrzeni wprowadza wartościowe wątki do badań nad funkcjonowaniem społeczeństw miejskich. Dowiedziono m.in. związków pomiędzy konfiguracyjnymi własnościami przestrzeni a ruchem pieszym, segregacją przestrzenną mieszkańców oraz lokalizacją przedsiębiorstw i aktywnością gospodarczą. Na arenie polskiej takie podejście do morfologii osiedli miejskich jest stosunkowo rzadkie. Prezentowany artykuł stanowi próbę wypełnienia tej luki. Przedstawione rozważania koncentrują się na konfiguracji przestrzeni najmniejszych miast wschodniej Wielkopolski oraz ocenie zmian ich rozplanowania w okresie ostatnich 100 lat, w świetle integracji, jednej z kluczowych miar składni przestrzeni. Analizy wykazały, że w rozplanowaniu badanych miast zaszły w analizowanym okresie istotne zmiany. Niemal wszystkie badane ośrodki rozwinęły swoje układy, niezależnie od zmiany stanu ludnościowego. Skala przeobrażeń przestrzennych nawiązuje do sytuacji demograficznej, zwłaszcza w miastach, które powiększyły swój potencjał ludnościowy
Ewolucja typów rolnictwa w województwie wielkopolskim na przełomie XX i XXI w.
Get PDFThe aim of the article is an attempt to compare the results between two methods identyfying types of agriculture. These methods use different sets of diagnostic features. The first method was developed by J. Kostrowicki with R. Szczęsny and its team at the Department of Agricultural Geography of the Institute of Geography and Spatial Management of the Polish Academy of Sciences in Warsaw. The result of this team’s research was the development of the first typology of Polish agriculture, which was published in the form of a map in the National Atlas of Poland in the 1970s (Kostrowicki, Szczęsny 1978). It was based on 20 diagnostic features which were described in a five-degree scale. At that time, 13 main types of individual farming and 4 types of collectived agriculture were identyfied. The second typology of agriculture is the result of research by the authors of this study (Głębocki et al. 2019). They used 69 diagnostic features and 20 types of agriculture in Poland were identified. Kostrowicki and Szczęsny (1978) found 5 types of agriculture in the area covered by the contemporary borders of the Wielkopolska Voivodeship. In 2010, 9 types of agriculture were identified. After 40 years, there are significant similarities between spatial distributions of the types representing the two compared typologies of agriculture. However, there are large differences in the research methodology and the availability of statistical sources. Both typologies confirmed the importance of historical conditions in the spatial distribution of the types of agriculture distinguished. The former Prussian-Russian border is still clearly visible in the spatial distribution of types, and the eastern part of the voivodeship is still characterized by agriculture with a lower level of development. It should be remembered that both typologies differ from each other the number of diagnostic features and the size of reference units. Additionally, Kostrowicki and Szczęsny (1978) defined types for individual farming, while the authors of this article found types for the whole agriculture The method used by the authors, due to the possibility of using a very large number of diagnostic features, is universal and can be used in various regions.W artykule dokonano porównania dwóch typologii rolnictwa, odnosząc je do obszaru województwa wielkopolskiego. Pierwsza z nich to efekt prac prowadzonych na początku lat 70. ubiegłego wieku przez J. Kostrowickiego i R. Szczęsnego oraz innych współpracowników w Zakładzie Geografii Rolnictwa IGiPZ PAN w Warszawie. Z 13 typów rolnictwa indywidualnego, zidentyfikowanych wówczas w skali kraju, na terenie dzisiejszego województwa wielkopolskiego występowało 5. Druga typologia rolnictwa została opracowana przez autorów niniejszej publikacji w 2019 r. Wyróżniono 20 typów polskiego rolnictwa. Na terenie województwa wielkopolskiego wykształciło się 9 typów. Mimo różnic w metodologii badawczej oraz dostępności materiałów statystycznych w rozkładzie przestrzennym wyróżnionych typów zauważono duże podobieństwa. W obu momentach czasowych stwierdzono trwałe oddziaływanie uwarunkowań historycznych, choć po przystąpieniu Polski do UE obserwuje się systematyczne zacieranie różnic pomiędzy obszarami dawnego zaboru rosyjskiego i pozostałą częścią województwa wielkopolskiego. Zastosowana przez autorów metoda, z uwagi na możliwość wykorzystania bardzo dużej liczby cech diagnostycznych, ma charakter uniwersalny i może być stosowana w różnych regionach
Kuchnia ochweśnicka narzędziem promocji regionu
Get PDFModern food has taken on a new, broader dimension. It is more than a way to satisfy hunger, to express one’s social position, or to define one’s national or regional identity: modern food is conscious food, it is a way to express one’s worldview, part of modern ethics. Food is also an excellent tool to promote a city, a region or a small area, which often corresponds to a specific local government unit. Such an example is the Ochweśnica cuisine which encompasses two communes of Ślesin and Skulsk in Wielkopolska. The aim of the study is to analyze issues related to regional cuisine as a tool for effective promotion of the region, based on the example of the Ochweśnica cuisine. The research method applied in this study is closely related to its objectives. The analysis of existing data – the so-called desk research – was used along with the five strategies for promoting ethnic/local cuisine developed by Lucy M. Long. As a result, it was established that the dishes of the Ochweśnica cuisine, even though they have all the features of “new” food described by L.M. Long, do not arouse the tourists’ interest. The reasons for this phenomenon can be found in the lack of innovation of the dishes of this cuisine. The gastronomic product offered to tourists should contain the “new taste”, which was apparently missing in the Ochweśnica cuisine.Współczesne jedzenie nabrało nowego, szerszego wymiaru. To nie tylko sposób na zaspokojenie głodu, wyrażenie swojej pozycji społecznej czy określenie narodowej bądź regionalnej tożsamości, współczesne jedzenie to jedzenie świadome, sposób na ekspresję posiadanego światopoglądu, to część współczesnej etyki. Jedzenie to również doskonałe narzędzie do promocji miasta bądź regionu. Celem opracowania jest analiza zagadnień związanych z kuchnią regionalną na przykładzie kuchni ochweśnickiej jako narzędzia skutecznie promującego region. Metodę badawczą zastosowaną w niniejszym opracowaniu ściśle dopasowano do jego celów. Wykorzystano analizę danych zastanych, tzw. desk research, w tym pięć strategii propagowania etnicznych/lokalnych kuchni opracowanych przez Long (2015). Wykazano, że badana kuchnia chociaż ma wszystkie cechy „nowego” jedzenia, opisane przez Lucy Long, które wywołują zainteresowanie konsumentów, nie stała się skutecznym narzędziem promującym regio
Kurczenie się (shrinkage) starych miast przemysłowych i przeciwdziałanie jego negatywnym skutkom
Get PDFPrzemysł, który przez dziesięciolecia był siłą napędową gospodarki i wzrostu ludnościowego wielu miast, stał się w późniejszym czasie źródłem ich problemów. Kryzys działalności tworzących bazę ekonomiczną starych miast przemysłowych (zwłaszcza tradycyjnego przemysłu), wywołany przez proces dezindustrializacji, a w krajach postsocjalistycznych dodatkowo przez „szok” transformacji gospodarczej, spowodował długotrwałe i niekorzystne zmiany w wielu aspektach. Konsekwencją tych zmian jest proces kurczenia się, który wydaje się jednym z najbardziej istotnych wyzwań współczesnego rozwoju miast, zarówno w wymiarze naukowo-badawczym, jak i praktyczno-decyzyjnym. Podstawowym problemem badawczym będącym przedmiotem prezentowanej monografii jest wieloaspektowy proces kurczenia się starych miast przemysłowych i przeciwdziałanie jego negatywnym skutkom. W książce przedstawiono najważniejsze koncepcje teoretyczne wyjaśniające istotę procesów regresywnych dotykających miasta i wpływających na ich kurczenie się. Przeprowadzono identyfikację oraz analizę skali, przyczyn i skutków procesu kurczenia się w kontekście międzynarodowym, krajowym i lokalnym oraz podjęto próbę wyjaśnienia mechanizmu tego procesu, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu lokalnego na przykładzie starego miasta przemysłowego – Wałbrzycha. Dokonano także analizy różnych strategii przeciwdziałania negatywnym skutkom kurczenia się w wybranych europejskich i amerykańskich starych miastach przemysłowych
System społeczno-ekologiczny w badaniach poznańskiej szkoły geografii kompleksowej
Get PDFThe article presents the contribution of the Department of Integrated Geography of the Adam Mickiewicz University in the development of methodological framework and practical applications within the concept of the social-ecological system. The ongoing work focuses on several research fields. They are: ecosystem services as benefits that people receive from the functioning of ecosystems; elements of green infrastructure with particular emphasis on urban agriculture and biodiversity and its references to natural and man-made conditions; as well as nature-based solutions, related to the use of the potential of natural features and processes in spatial development. The research and projects carried out serve to integrate the practical scientific sphere, and at the same time emphasize the necessity of a holistic view of the social-economic and natural system.Artykuł przedstawia wkład Zakładu Geografii Kompleksowej UAM w rozwijanie ram metodycznych i zastosowań praktycznych w obrębie koncepcji systemu społeczno-ekologicznego. Prace koncentrują się na kilku polach badawczych. Są to: świadczenia ekosystemowe jako korzyści, które otrzymuje człowiek dzięki funkcjonowaniu ekosystemów; elementy zielonej infrastruktury ze szczególnym uwzględnieniem rolnictwa miejskiego oraz bioróżnorodności i jej odniesień do uwarunkowań przyrodniczych oraz wywołanych działalnością człowieka; rozwiązania oparte na przyrodzie, związane z wykorzystaniem potencjału cech i procesów przyrodniczych w zagospodarowaniu przestrzennym. Realizowane badania i projekty służą integrowaniu sfery naukowej i praktycznej, a jednocześnie podkreślają nieodzowność całościowego widzenia układu społeczno-gospodarczego i przyrodniczego
Od Redakcji
Get PDFZapraszamy Państwa do działu Nowości wydawniczych, w którym prezentujemy najnowsze prace autorstwa pracowników naszego Wydziału, których tematyka bezpośrednio wiąże się z problematyką rozwoju regionalnego i polityki regionalnej. W bieżącym numerze przedstawiamy Państwu dwie publikacje autorstwa dr hab. inż. Sylwii Staszewskiej prof. UAM wiążące się z Konkursem 4/2020 dla partnerów Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, w ramach dwuletniego planu operacyjnego KSOW na lata 2020–2021, z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. W dziale Nowości wydawnicze znalazła się też informacja o konferencji pt. „Sołeckie strategie rozwoju determinantą strategii rozwoju gminy” organizowanej przez nasz Wydział
Między konkurencją a współpracą. Relacje miasto centralne–suburbia na przykładzie aglomeracji poznańskiej
Get PDFThe paper, referring to the contemporary concepts of development of urbanized areas and territorial governance in metropolitan areas, aims to analyze the functional and spatial relations that occur between the central city and suburbs. The attempt has been made to look at their character and strength from the point of view of the advancement of suburbanization processes as well as management and planning practices throughout the urban region. As a case study, the Poznań agglomeration was analyzed, where strong residential and economic suburbanization is accompanied by inter-municipal competition and cooperation. The main goal of the work is to identify them in areas such as spatial planning, public transport and educational services.Niniejszy artykuł, odwołując się do współczesnych koncepcji rozwoju obszarów zurbanizowanych i zarządzania terytorialnego na terenach wielkomiejskich (metropolitalnych), ma na celu analizę relacji funkcjonalnych i przestrzennych, jakie zachodzą między miastem centralnym a suburbiami. Podjęta została próba spojrzenia na ich charakter i siłę z punktu widzenia zaawansowania procesów suburbanizacji oraz praktyki zarządzania i planowania w całym regionie miejskim. Jako studium przypadku analizie poddano aglomerację poznańską, gdzie silnej suburbanizacji, rezydencjalnej i gospodarczej, towarzyszą zjawiska zarówno konkurencji jak i współpracy międzygminnej. Głównym celem pracy jest ich identyfikacja w takich dziedzinach, jak: planowanie przestrzenne, transport publiczny i usługi edukacyjne
Funkcje grupy sąsiedzkiej na portalu społecznościowym w dobie pandemii
Get PDFThis article deals with issues related to the functioning of the neighbourhood group on Facebook during the COVID-19 pandemic. The main research method was a case study based on an analysis of the content published by the group members within 30 days after the first confirmed coronavirus COVID-19 infection was recorded in Poland. Referring to the concepts related to the typology of neighbourhood, the author presents neighbouring activities, the implementation of which was supported within the group’s activities, with particular regard to the impact of the ongoing pandemic. The article summary describes three of the functions identified in the study, which were performed by the group towards the neighbourhood community: (1) informational, (2) solidarity, (3) psychological.Niniejszy artykuł porusza zagadnienia związane z funkcjonowaniem grupy sąsiedzkiej na portalu Facebook w czasie pandemii COVID-19. Główną metodą badawczą było studium przypadku oparte na analizie treści publikowanych przez członków grupy w ciągu 30 dni od zanotowania pierwszego w Polsce potwierdzonego zakażenia koronawirusem COVID-19. W nawiązaniu do koncepcji typologii sąsiedztw autor przedstawia czynności sąsiedzkie, których realizacja była wspomagana w ramach działalności grupy, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu trwającej pandemii. Podsumowanie artykułu zawiera opis trzech, zidentyfikowanych w toku badań, funkcji, które pełniła grupa na portalu społecznościowym wobec społeczności sąsiedzkiej: (1) informacyjnej, (2) solidarnościowej, (3) psychologicznej