Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Wpływ zielonej infrastruktury na warunki termiczne miast północnej Wielkopolski oraz jej miejsce w lokalnej polityce klimatycznej
Get PDFGreen infrastructure (GI) of urban areas provides multiple regulating ecosystem services. Its significant influence on the air temperature distribution in the city and the regulation of the water cycle is of strategic importance for the adaptation of cities to climate change and ensuring a high quality of life for residents. The aim of the study is to quantify the GI role in shaping thermal conditions in the 31 cities andtowns located in the northern part of Wielkopolska Region. At the same time, an attempt was made to evaluate the urban climate policies by analysing the GI-related contents in environmental protectionprogrammes and low-carbon economy plans. Using the Landsat 8 multispectral satellite image and GIS processing, NDVI (normalized difference vegetation index) and brightness temperature within selected cities and their buffer zones were quantified. Obtained results were used to indirectly assess the role of GI in the regulation of air temperature in the study areas. The results obtained were compared to the provisions of the mentioned municipal documents. The research confirmed the significant and spatially diversified influence of GI on the reduction of brightness temperature in cities. Under the same atmospheric conditions, the differences in the mean temperature between cities with different GI shares exceeded even 5°C. However, such an important role of GI is insufficiently stressed in the climate policies of cities, where investments in grey infrastructure are much more common and the crucial links between grey, blue and green infrastructure are in many cases ignored.Zielona infrastruktura (ZI) obszarów zurbanizowanych dostarcza wielu regulacyjnych usług ekosystemowych. Jej istotny wpływ na rozkład temperatury powietrza w mieście i regulację obiegu wody ma strategiczne znaczenie dla adaptacji miast do zmian klimatu i zapewnienia wysokiej jakości życia mieszkańców. Celem pracy jest rozpoznanie ilościowe ZI w miastach województwa wielkopolskiego położonych na północ od Poznania (31 obiektów) w kontekście wpływu na warunki termiczne. Jednocześnie podjęto próbę oceny uwzględnienia koncepcji ZI w polityce klimatycznej miast poprzez analizę zapisów zawartych w wybranych dokumentach strategicznych. Wykorzystując zdjęcie satelitarne Landsat 8 oraz metody GIS, wyliczono wartości wskaźnika NDVI (ang. normalized difference vegetation index – znormalizowany różnicowy wskaźnik wegetacji) oraz opracowano rozkłady temperatury radiacyjnej. Posłużyły one do pośredniej oceny roli ZI w regulacji temperatury powietrza w miastach. Uzyskane w ten sposób wynikiodniesiono do zapisów dokumentów miejskich w zakresie lokalnej polityki klimatycznej. W toku badań potwierdzono znaczny i zróżnicowany przestrzennie wpływ ZI na obniżanie temperatury radiacyjnej w miastach. W tych samych warunkach atmosfery różnice wysokości średniej temperatury radiacyjnej obliczonej dla miast różniących się udziałem ZI przekraczały nawet 5°C. Tak ważna rola ZI nie znalazła jednak bezpośredniego przełożenia na politykę klimatyczną miast, w której wyżej pozycjonowane są działania inwestycyjne w szarej infrastrukturze, a powiązania między szarą, niebieską i zieloną infrastrukturą są w wielu przypadkach pomijane
PKB i TFP w powiatach województwa wielkopolskiego. Oszacowanie i ocena zróżnicowania
Get PDFThe aim of the article is to estimate the level of GDP and total factor productivity (TFP) for poviats of the wielkopolskie voivodeship in the years 2008–2018 and to analyse their differentiation in this respect. Based on changes in TFP, it is possible to evaluate changes in the efficiency of the production process caused by technological progress. This efficiency is one of the factors conditioning economic growth that affects the standard and living conditions. Data on GDP by poviats are not available in official statistics. Thus, the first specific goal of the research was to estimate them. The second specific goal was to investigate whether there are spatial relationships in the distribution of this variable. Based on the values of global and local Moran statistics, Poznań (being the city with poviat status) was identified as the so-called hot-spot, i.e. a region with a high GDP value, positively influencing the neighbouring region. TFP is an immeasurable variable; estimating its value in poviats is the third specific objective. TFP was assumed to be a function of time and technological progress. Its values were estimated on the basis of the Cobb-Douglas function, taking into account regional differentiation of productivity. The parameters of the productivity function were estimated on the basis of the panel data spatial model. The results indicate, that the highest TFP values are characteristic of urban poviats. A hotspot was identified in Poznań (being the city with poviat status). Two other cities with poviat status: Leszno and Konin, although they themselves are characterized by high productivity, do not act as growth centers. Spatial dependencies on a global scale (of the entire voivodeship) are practically non-existent, but there are noticeable differences between poviats depending on their dominant economic profile.W prezentowanych badaniach oszacowano poziom PKB i łączną produktywność czynników produkcji (TFP) dla powiatów województwa wielkopolskiego w latach 2008–2018 oraz dokonano analizy ich zróżnicowania pod tym względem. W szczególności zbadano występowanie zależności przestrzennych w rozkładach obu zmiennych. Na podstawie wartości globalnych i lokalnych statystyk Morana wskazano powiat miasto Poznań jako tzw. hot-spot, a więc region o wysokich wartościach PKB oraz TFP, pozytywnie oddziałujący na region sąsiedni. Zależności przestrzenne w skali globalnej (całego województwa) praktycznie nie występują, natomiast zauważalne są różnice w zależności od dominującego profilu gospodarczego powiatu
Wprowadzenie – cyfrowe geografie czasu pandemii
Get PDFPandemia COVID-19 to niezaprzeczalna tragedia dla wielu ludzi i globalny dramat rozgrywający się na wielu poziomach i w wielu skalach, zarówno przestrzennych, jak i czasowych. Trudno sobie wyobrazić sferę życia, która nie została w ten czy inny sposób dotknięta zmianami. Dotyczy to również świata nauki, przed którym stoją liczne wyzwania w sferach prywatności, mobilności, dydaktyki i prowadzenia badań. Wysyłając zaproszenie do składania tekstów do numeru specjalnego poświęconego czasowi pandemii, zdawałem sobie sprawę, że codzienna negocjacja nowych warunków przestrzennych jest dla każdego z nas zajęciem pochłaniającym ogromne ilości czasu i wysiłku. Jednocześnie jest to czas bez precedensu, w którym istnieje niecodzienna możliwość obserwacji zjawisk społeczno-przestrzennych modyfikowanych zaistniałą sytuacją – także tych wcześniej nieznanych, powstających na skutek obecności technologii cyfrowych w naszym codziennym życiu
Wprowadzenie
Get PDFPrzedstawiamy Państwu nr 49 czasopisma „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna” przygotowywanego przez Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jest to zbiór dziesięciu artykułów opracowanych przez autorów z ośrodków naukowych z całej Polski w formule varia
Can it be too close? The impact of the proximity of the Polish-German border on local development in Poland in the process of European integration
Get PDFCelem artykułu jest zbadanie dynamiki rozwoju lokalnego na pograniczu polsko-niemieckim w procesie integracji europejskiej. Przyjmując perspektywę słabszego ekonomicznie partnera (Polski) i jego rynku wewnętrznego, użyto wskaźników socjoekonomicznych i podatkowych, aby zobrazować zarówno przestrzenny, jak i czasowy charakter występujących tam zjawisk. Analiza wykazała, że dynamika lokalnego rynku, inwestycji zagranicznych oraz rynku pracy zmieniała się wraz z procesem zacierania się granicy i miała charakter nieliniowy. Co więcej, bariery prawne wcześniej narzucane przez granicę państwową zostały zastąpione innymi ograniczeniami nowego, wspólnego rynku o bardziej społeczno-ekonomicznym charakterze. W konsekwencji najbliższe sąsiedztwo granicy stało się pierwszym beneficjentem integracji europejskiej zapoczątkowanej w latach 90., ale również pierwsze doświadczyło jej negatywnych stron.The aim of this study was to investigate the dynamics of local development in the Polish-German borderland in the process of European integration. Taking the perspective of the economically weaker partner (Poland) and its inner market, fiscal and socio-economic indicators were used to depict both spatial and time dimension of the phenomenon. The analysis showed that the dynamics of local economy, foreign investment and labour market have been changing with the advancement of debordering process and had a non-linear character. Furthermore, the legal barriers earlier imposed by the state border were replaced by other limitations for the new common market – more socio-economic in nature. As a result the immediate neighbourhood of the border was the first beneficiary of the European integration initiated in the nineties and the first to experience its drawbacks
Partnerstwo publiczno-prywatne jako forma wsparcia inwestycji lokalnych w województwie wielkopolskim
Get PDFIn the article law conditions as well as organizational and financial factors of cooperation between public and private sector in terms of investment undertakings resulting in regional development were presented. The cooperation between the above mentioned entities is one of methods used in the process of financial means obtaining. The financial means are indispensable in realization of statutory provisions in terms of local government duties that involve mainly rendering public services. The scope of the activities is often larger than financial potential of local governments and this is the reason why the governments search for financial support of partners form private sector.Celem artykułu jest analiza uwarunkowań prawnych, organizacyjnych i finansowych współpracy sektora publicznego, głównie samorządowego, z sektorem prywatnym dotyczącej realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych mających na celu wspieranie rozwoju lokalnego. Współpraca ta określana jest jako partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) i stanowi formę pozyskiwania kapitału przez samorząd terytorialny, z przeznaczeniem na realizację zadań ustawowych, szczególnie świadczenia usług publicznych. Oceny i uwagi sformułowane zostały z wykorzystaniem materiałów empirycznych, wyników badań ankietowych przeprowadzonych w 50 jednostkach samorządu terytorialnego oraz w 60 podmiotach gospodarczych prowadzących działalność na terenie ankietowanych gmin województwa wielkopolskiego. Podjęta problematyka badawcza pozostaje ciągle aktualna, ponieważ zakres planowanych zadań publicznych bardzo często przewyższa możliwości finansowe samorządu lokalnego. Władze samorządowe poszukują zatem finansowego wsparcia wśród partnerów z sektora prywatnego. Z wykorzystaniem wyników badań ankietowych wyszczególnione zostały czynniki ograniczające współpracę w ramach PPP, tj. sektora samorządowego z prywatnym, w zakresie finansowania inwestycji komunalnych. Do oceny zjawiska PPP w województwie wielkopolskim użyte zostały dane publikowane na stronie platformy PPP, zawierającej bazy zamierzeń inwestycyjnych, bazy projektów PPP z zawartymi umowami, bazy umów rozwiązanych, nierealizowanych (bazy te są aktualizowane w okresach miesięcznych lub kwartalnych)
Turystyka w dokumentach strategicznych gmin wiejskich województwa wielkopolskiego
Get PDFThe main objective of this study is to find out how tourism is perceived by local authorities of rural communes in wielkopolskie voivodeship and to what extend its development is deliberately planned in their strategic documents. In order to achieve this objective, the author analysed actual strategic documents issued by rural communes using computer and context analysis methods. The author analysed more than 7500 pages in total (80 full documents). Special attention was paid to two selected sections of the documents which are strategic and operational objectives as well as the SWOT analysis. The selected sections were analysed in the context of tourism development. Moreover, the analysis allowed to indicate if the documents are sufficient tools of tourism development planning. The study showed that most of the analysed materials cannot be perceived as effective tools of tourism development planning. The main drawbacks of these documents include extremely high level of generality, not mentioning particular places of development projects implementation and lack of appreciation and understanding of cooperation and networking. However, there is one essential trend in planning that should be emphasized: more and more regions turn to active and short-termtourism. These forms can be successfully implemented in regions with no obvious tourist potentialand reinvigorate their socio-economic growth.Celem opracowania jest określenie sposobu, w jaki władze lokalne postrzegają turystykę i jej rolę w rozwoju gospodarczym i społecznym gmin wiejskich województwa wielkopolskiego. Zrealizowanie tak postawionego celu wymagało dokonania analizy dostępnych, aktualnych dokumentów strategicznych dla wybranych jednostek administracyjnych przy wykorzystaniu analizy komputerowej oraz kontekstowej (computer-assisted context analysis, text mining) wszystkich dostępnych opracowań. Łącznie badaniem objęto 7500 stron. Szczegółowej analizie poddano wybrane rozdziały dokumentów dotyczące celów strategicznych i operacyjnych, jak również analizy SWOT. Badanie obejmowało wyłącznie te cele oraz elementy analizy SWOT, które w sposób bezpośredni odnoszą się do rozwoju turystyki w gminie. Ponadto analiza pozwoliła na określenie, w jakim stopniu strategie rozwoju gmin wiejskich województwa wielkopolskiego są narzędziem przydatnym w długookresowym planowaniu rozwoju społeczno-gospodarczego pod kątem rozwoju branży turystycznej. Niestety większość poddanych analizie dokumentów nie spełnia wymagań stawianych strategiom jako narzędziom efektywnego planowania rozwoju turystyki. Poziom ogólności zapisów, brak odniesień do konkretnych miejsc realizacji założonych celów, niedostrzeganie korzyści we współpracy z innymi jednostkami to główne niedostatki analizowanych strategii. Natomiast zdecydowanym atutem planowania strategicznego w analizowanych jednostkach jest zwrócenie się ku turystyce aktywnej i krótkookresowej, zwłaszcza w gminach niemających znaczącego potencjału turystycznego
Ewaluacja Strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych dla rozwoju Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej
Get PDFGłównym celem badania jest ocena postępu rzeczowego i finansowego realizacji Strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych dla rozwoju Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej (ZIT AKO). Badanie ma określić stan wykonania poszczególnych elementów składowych obowiązującej Strategii ZIT AKO oraz sposób i stopień, w jakim prowadzone w ramach strategii działania przekładają się na osiągnięcie zakładanych celów postępu rzeczowego i finansowego. Efektem postępowania badawczego jest analiza i ocena tego postępu w kontekście wyzwań rozwojowych gmin i powiatów powiązanych funkcjonalnie z Kaliszem i Ostrowem Wielkopolskim, a wchodzących w skład SAKO. Zakres przedmiotowy badania obejmuje Strategię ZIT AKO ze szczególnym uwzględnieniem paradygmatu postępu rzeczowego i finansowego realizacji założeń tego dokumentu przy wykorzystaniu paradygmatu teoretycznego, jakim jest ewaluacja wspierana teorią. Zakres podmiotowy badania obejmuje jednostki samorządu terytorialnego tworzące SAKO, będące głównym podmiotem odpowiedzialnym za realizację analizowanej strategii. Przedstawione w opracowaniu przykłady dobrych praktyk w postaci najlepszych projektów w poszczególnych priorytetach pozwalają pozytywnie ocenić użyteczność i trwałość Strategii ZIT AKO w dłuższej perspektywie czasowej
Czy więcej znaczy lepiej? Badania ilościowe w geografii społeczno-ekonomicznej ery Big Data
Get PDFBig Data are inseparable part of the current research methodology in many scientific disciplines – including socio-economic geography. They are being used as a new data in old research problems, as a new research objects and as a means to investigate digital geographies. Big Data are being criticized for lack of representativeness and problematic representation, heterogeneity, and ethical issues. Despite these problems, their presence as a part of the geographical research methodology is increasingly frequent. We propose a set of recommendations that in our view allows a researcher to critically assess the validity of utilizing Big Data in a given research project.Wielkie zbiory danych typu Big Data są obecnie nieodłącznym elementem badań w wielu dziedzinach nauki – w tym w geografii społeczno-ekonomicznej. Znajdują one szereg zastosowań, zarówno wnosząc możliwość analizy nowych danych w klasycznych problemach badawczych, jak i same w sobie będąc nowym przedmiotem badań oraz pozwalając na badanie cyfrowych geografii. Jednocześnie Big Data krytykuje się za niejednorodność, brak reprezentatywności, nierówność reprezentacji czy też problemy etyczne. Z tego powodu zwracamy uwagę na szereg dylematów związanych z obecnością Big Data w praktyce badawczej, sugerując istotną rolę krytycznego podejścia do ich zastosowania w praktyce badawczej
Suburbanizacja jako wyzwanie dla rozwoju transportu w miejskim obszarze funkcjonalnym Bydgoszczy i Torunia
Get PDFThe functional urban area (FUA) of voivodship centers – Bydgoszcz and Toruń is a special example of an urban duopoly, although with functional connections not yet fully developed. It consists of the two largest cities of the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship: Bydgoszcz (the seat of the voivode and the voivodship office) and Toruń (the seat of the voivodship marshal and the marshal’s office). Chances of cooperation between the two centers and communes surrounding them have become Integrated Territorial Investments (ITI), the EU program supporting sustainable development in urban functional areas. The aim of the article is to present projects implemented in FUA Bydgoszcz and Toruń, which are aimed at increasing the accessibility of both cities and integrating their transport systems in the 2014–2020 perspective. Their analysis is preceded by highlighting the course and effects of the process suburbanization, resulting in the need for integrated actions throughout the entire functional area of Bydgoszcz and Toruń.Miejski obszar funkcjonalny (MOF) ośrodków wojewódzkich – Bydgoszczy i Torunia – jest szczególnym przykładem miejskiego duopolu, aczkolwiek o nie w pełni jeszcze wykształconych powiązaniach funkcjonalnych. Tworzą go dwa największe miasta województwa kujawsko-pomorskiego: Bydgoszcz (siedziba wojewody i urzędu wojewódzkiego) oraz Toruń (siedziba marszałka województwa i urzędu marszałkowskiego), leżące w odległości 30 km od siebie. Szansą na zacieśnienie współpracy obu ośrodków i gmin je otaczających stały się Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) – program UE wspierający zrównoważony rozwój w miejskich obszarach funkcjonalnych. Celem artykułu jest przedstawienie projektów realizowanych w MOF Bydgoszczy i Torunia, które mają służyć zwiększeniu dostępności obu miast i zintegrowaniu ich systemów transportowych, realizowanych w latach 2014–2020. Ich analizę poprzedza naświetlenie przebiegu i skutków demograficznych oraz przestrzennych procesu suburbanizacji, powodującego konieczność zintegrowanych działań na całym obszarze funkcjonalnym Bydgoszczy i Torunia