Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Czy autokorelacja przestrzenna ma znaczenie w kontekście planowania i oceny zrównoważonego rozwoju regionalnego?
No full textPursuing the various existing stainability dimensions obliges leaders of society to engage in more comprehensive monitoring of collective economic and other supplies and demands, particularly in a geographic context. In turn, the affected inputs, outputs, resources/goods/services stocks, and generated garbage/trash waste, which all exist and are tagged implicitly or explicitly in geographic space, are definite harborers of spatial autocorrelation. Harnessing this nearly ubiquitous georeferenced data property implants a capability of fostering efficient and effective sustainability ventures. Tessellation stratified random sampling to monitor environmental pollution alludes to one example of this assertion. This paper illustrates this exemplification with an examination of 2023 air quality data for Poland. In doing so, it translates a framework build upon idealized tessellations into one for the administrative districts of Poland. This methodological conversion enables governmental organizations to participate in and oversee any intended monitoring without additional jurisdictional complications. Serendipitous academic discoveries include an initial extension of the set of standard polygon shapes (e.g., square and hexagon) to the trapezoid for spatial sampling purposes, and the possibility that spatial autocorrelation impacts upon design-based statistics may far outweigh a violation of the conventional random sampling equiprobable commandment. Finally, the discerning conclusion reached through the analyses summarized in this exposé argues that spatial autocorrelation does matter for sustainable regional development planning and evaluation.Dążenie do osiągnięcia różnych wymiarów zrównoważonego rozwoju zobowiązuje władze społeczne do zaangażowania się w bardziej gruntowne monitorowanie zbiorowej podaży i popytu, m.in. w sferze ekonomicznej, szczególnie w kontekście geograficznym. W rezultacie, nakłady i wydajność na które ma to wpływ, jak również zasoby/towary/usługi do wykorzystania oraz generowane odpady, które występują i są oznaczone pośrednio lub bezpośrednio w przestrzeni geograficznej, są wyraźnymi nośnikami autokorelacji przestrzennej. Wykorzystanie tej prawie wszechobecnej właściwości danych georeferencyjnych pociąga za sobą możliwość wspierania wydajnych i skutecznych przedsięwzięć w zakresie zrównoważonego rozwoju. Losowy dobór próby metodą tesalacji warstwowej w celu monitorowania zanieczyszczenia środowiska nawiązuje do jednego z przykładów tego twierdzenia. Artykuł ilustruje ten przykład poprzez analizę jakości powietrza w Polsce w 2023 roku. W ten sposób struktura oparta na wyidealizowanych tesalacjach zostaje przełożona na strukturę polskich okręgów administracyjnych; to przekształcenie metodologiczne umożliwia organizacjom rządowym uczestniczenie w każdym planowanym monitorowaniu oraz jego nadzorowaniu bez dodatkowych komplikacji prawnych. Przypadkowe odkrycia naukowe obejmują wstępne rozszerzenie zbioru standardowych kształtów wielokątów (np. kwadratów i sześciokątów) o trapezy w celu pobrania próbek przestrzennych oraz ewentualność, że wpływ autokorelacji przestrzennej na statystyki oparte na projektach może mieć znaczną przewagę nad naruszeniem konwencjonalnego przykazania zrównoważonego losowego pobierania próbek. Wniosek jaki się nasuwa w trakcie analiz streszczonych w niniejszej publikacji dowodzi, że autokorelacja przestrzenna ma znaczenie w planowaniu i ocenie zrównoważonego rozwoju regionalnego
Miejsca pamięci masowych egzekucji jako element dziedzictwa kulturowego, rozwoju regionalnego i tanatoturystyki na wybranych przykładach z Wielkopolski
Get PDFThe aim of the article is to present the effects of field research which explores forest memorial sites of mass executions carried out between 1939 and 1945 during the German occupation in the Land of Warta (German: Warthegau) in areas of today’s Greater Poland (Wielkopolska). Mass graves are elements of material and spiritual culture, a component of historical-social narration and regional, national and international modern thanatopolitics. Memorial sites receive today a “second life” thanks to being joined with signposted trails and hiking, cycling, nordic walking, horse riding and water routes which increase sightseeing and recreational movement thus promoting discovering Greater Poland region. Wielkopolska’s memorial sites stop being “sites of memory” (fr. mémoire collective, Nora 1974, 2022), “non-sites of memory” (fr. non-lieux de mémoire, Lanzmann 1993), “non-places” (fr. non-lieux, Augé 2012), “contaminated landscapes” (Pollack 2014), becoming destinations which are consciously chosen by the residents of the region as well as culture tourists from Poland, Europe and the world. This enriches the sports-tourist capital and activates regional development. Physical activity, sport and tourism – correlated with cultural heritage and the history of Greater Poland region and Poland – are the area of special interest for the author of this article – as great development potential. The research was provided in 2020–2022 and then updated in 2023.Celem artykułu jest prezentacja wyników badań terenowych eksplorujących leśne miejsca pamięci masowych egzekucji Polaków dokonanych w latach 1939–1945 podczas niemieckiej okupacji w Kraju Warty (niem. Warthegau) na terenach dzisiejszej Wielkopolski. Masowe groby są elementami kultury materialnej i duchowej, składnikiem narracji historyczno-społecznej i tanatopolityki. Miejsca pamięci otrzymują drugie życie dzięki łączeniu ich z oznakowanymi szlakami i trasami pieszymi, rowerowymi i nordic walking, co wzmaga ruch krajoznawczo-rekreacyjny, sprzyjając odkrywaniu i poznawaniu Wielkopolski. Miejsca martyrologii Wielkopolan przestają być „nie-miejscami pamięci” (Lanzmann 1993), „skażonymi krajobrazami” (Pollack 2014), stają się destynacjami świadomie wybieranymi przez mieszkańców regionu i turystów kulturowych, wzbogacają kapitał sportowo-turystyczny i aktywizują rozwój regionalny. Aktywność ruchowa, sport i turystyka – skorelowane z dziedzictwem kulturowym i historią regionu Wielkopolski – są przedmiotem szczególnego zainteresowania autora artykułu pod kątem możliwości wykorzystania ich potencjału w polityce zrównoważonego rozwoju Wielkopolski i tanatoturystyki. Badania prowadzono w latach 2020–2022, zaktualizowano je w 2023 r
Wprowadzenie
Get PDFPrzedstawiamy Państwu kolejny, 65., numer czasopisma „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna” przygotowywanego przez Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Stanowi on zbiór ośmiu artykułów opracowanych przez Koleżanki i Kolegów w związku z Jubileuszem 70. urodzin prof. dr hab. Jan Hauke oraz uzyskaniem statusu profesora-seniora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Niniejszy tom jest formą podziękowania i uhonorowania Pana Profesora przez grono jego najbliższych współpracowników i przyjaciół. Sylwetkę Jubilata przybliża biogram przygotowany przez Barbarę Konecką-Szydłowską, który otwiera zeszyt czasopisma
Kreowanie i promocja przestrzeni publicznych wsi regionu pomorskiego
Get PDFThe aim of the article is to present the issues of creating and promoting rural public spaces in the Pomeranian region. Public space is a special place especially in rural areas because it has a key social significance (integration place of residents) and spatial. It determines the quality of life, competitiveness and attractiveness of the region – tourism, settlement and investment. he need for well-designed common places in the countryside is not only more and more often noticed, but also promoted by local and regional governments and rural communities. Public space needs people, because they determine its value in the context of the development of interpersonal relations. An example of good practice in the aspect of creating and promoting generally available values of rural public spaces of the study area is the competition “The Best Public Space of the Pomeranian Voivodeship”. The paper illustrates the rules of the competition and analyzes the projects awarded and distinguished by the competition commission in the years 2006–2021 for the development of public spaces in the villages of the Pomeranian region. Projects presenting high-quality solutions, adapted to the nature of the environment – initiatives that reflect modern architectural and urban trends in the region were appreciated. The investments implemented in Pomeranian villages confirm the need to create common spaces and set the desired directions and trends in the development of rural public spaces. The projects promoted in the competition are a role model for other towns, and the competition is a form of motivation for local governments to undertake new interesting projects and arrange public spaces in the villages of the Pomeranian region.Celem artykułu jest przedstawienie problematyki kreowania i promocji wiejskich przestrzeni publicznych w regionie pomorskim. Przestrzeń publiczna jest miejscem szczególnym, zwłaszcza na terenach wiejskich, gdyż ma kluczowe znaczenie społeczne (miejsce integracji mieszkańców) i przestrzenne (dominanta funkcjonalna i kompozycyjna). Decyduje o jakości życia, konkurencyjności i atrakcyjności regionu – turystycznej, osiedleńczej i inwestycyjnej. Potrzeba dobrze zaprojektowanych miejsc wspólnych na wsi jest nie tylko coraz częściej dostrzegana, ale i promowana przez samorządy lokalne, regionalne czy społeczności wiejskie. Przykładem dobrych praktyk w aspekcie kreowania i promocji ogólnodostępnych walorów wiejskich przestrzeni publicznych badanego obszaru jest konkurs „Najlepsza przestrzeń publiczna województwa pomorskiego”. W pracy zobrazowano zasady regulaminowe konkursu oraz poddano analizie nagrodzone i wyróżnione przez komisję konkursową w latach 2006–2021 projekty zagospodarowania przestrzeni publicznych wsi regionu pomorskiego. Wypromowane w konkursie przedsięwzięcia są wzorem do naśladowania dla innych miejscowości, a sam konkurs jest formą motywacji dla samorządów lokalnych do podejmowania kolejnych ciekawych przedsięwzięć i aranżowania przestrzeni publicznych we wsiach regionu pomorskiego
The Impact of Corporate Social Responsibility – Corporate Activities, the Environment and Society
Get PDFPraca wpisuje się w aktualną debatę naukową dotyczącą społecznych i środowiskowych efektów zaangażowania przedsiębiorstw w społeczną odpowiedzialność biznesu (Corporate Social Responsibility, CSR).
Mimo długiej tradycji badań nad CSR oraz bardzo bogatej literatury w tym zakresie, wciąż niewiele wiadomo, czy i w jakim stopniu dobrowolne działania podmiotów gospodarczych przyczyniają się do podniesienia dobrobytu społecznego oraz poprawy stanu środowiska przyrodniczego. Celem monografii jest próba odpowiedzi na te pytania
Ciągłość i zwartość struktury przyrodniczej a funkcjonowanie krajobrazu. Studium przypadku integracji planistycznej i projektowej w gminie Września
Get PDFIn the literature on the subject, there are a number of terms that refer to broadly understood natural structures. The question arises whether the transposition of these concepts into planning and strategic documents is conducive to the integration and cohesion of spatial planning as well as landscape continuity and compactness of the natural structure in a given area. The aim of the study is to formulate the concept of integrating the ecological structure of the landscape of the Września commune. In order to achieve the adopted goal, an inventory of natural structures and elements of technical infrastructure was carried out. In addition, local and supra-local planning and strategic pro[1]visions were verified in the context of natural structures for the Września commune. For this purpose, the index of vertical and horizontal integration of planning and strategic provisions was determined and calculated. The research showed an average level of integration of the commune’s planning documents. The highest integration of documents was recorded at the local level. In the natural system of the commune, various forms of greenery and barriers in the form of technical infrastructure have been noted and few natural areas in the commune have been significantly fragmented. It may be the result of an unintegrated spatial planning process. The analysis of keywords divided into two functional groups showed a greater share of key words referring to the shaping of natural structures than to their forms themselves, which may prove attempts to integrate them. The most frequently appearing key word among those analyzed was the term “sustainable development”. The concept of “green infrastructure” and “ecosystem services” was rarely discussed. It is worth noting that these concepts are currently strongly promoted in European policy, and the lack of their transposition at the national level may prove the lack of integration of the analyzed documents with strategies at the EU level. The multifunctionality of green infrastructure was adopted as the basic criterion of the proposed concept and the following directions of action were proposed: improving the functioning of ecosystems and promoting ecosystem services, promoting welfare and social health, as well as supporting the development of ecological economy and sustainable land and water managementW literaturze przedmiotu pojawia się szereg pojęć, które odnoszą się do szeroko pojętych struktur przyrodniczych. Zachodzi pytanie, czy transponowanie tych pojęć do dokumentów planistyczno-strategicznych sprzyja integracji i spójności planowania przestrzennego oraz ciągłości krajobrazowej i zwartości struktury przyrodniczej na danym terenie. Celem opracowania jest sformułowanie koncepcji zintegrowania struktury ekologicznej krajobrazu gminy Września. Aby zrealizować przyjęty cel, przeprowadzono inwentaryzację struktur przyrodniczych oraz elementów infrastruktury technicznej. Ponadto dokonano weryfikacji lokalnych i ponadlokalnych zapisów planistycznych oraz strategicznych w kontekście struktur przyrodniczych dla gminy Września. W tym celu określono i obliczono wskaźnik integracji pionowej oraz poziomej zapisów planistyczno- -strategicznych. Badania wykazały przeciętny poziom integracji dokumentów planistycznych gminy. Najwyższy wskaźnik zintegrowania dokumentów odnotowano na szczeblu lokalnym. W układzie przyrodniczym gminy odnotowano zróżnicowane formy zieleni oraz luki i bariery w ciągłości jego funkcjonowania
Problematyka ocen krajobrazu w kontekście lądowych farm wiatrowych w Polsce
Get PDFThe use of wind to obtain energy requires building infrastructure that significantly affects the perception of the landscape. The creation of this type of investment is preceded by a long-term procedure. A landscape assessment should be part of it. Landscape assessment is a component of many studies. These are, for example, reports on the impact of the project on the environment. Landscape expertise, which is a separate study, is more and more often required by the Regional Directorates for Environmental Protection. Expert opinions are prepared according to various methodologies and at a very diverse substantive level. The aim of this study was a qualitative analysis of selected studies in which the landscape was assessed. Problems related to the evaluation of the landscape intended for the planned wind farms in Poland were also diagnosed. 100 documents from 35 communes from 9 voivodeships were analyzed. The studies were prepared in the years 2004–2016. Short, not very detailed studies, prepared at a low substantive level, dominate. The studies are characterized by a very poor graphic design and a small number of figures and maps. The proposals of recommendations regarding the scope of expert studies developed so far are not very practical, extremely time-consuming and, most importantly, they are not obligatory. Efforts should be made to develop a universal, unified method of preparing landscape expertise and to establish a common substantive scope for all investments. It would also be advisable to include institutions dealing with the protection of monuments and cultural landscapes in the teams which are agreeing on these documents. Wykorzystanie wiatru w celu pozyskania energii wymaga budowania infrastruktury, która wpływa znacząco na wizualną percepcję krajobrazu. Powstanie tego typu inwestycji poprzedza długotrwała procedura, której częścią powinna być ocena krajobrazu. Ocena krajobrazu jest składową wielu opracowań o charakterze studialnym, m.in. raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ekspertyzy krajobrazowe, stanowiące załączniki do raportów, są coraz częściej wymagane przez regionalne dyrekcje ochrony środowiska. Dokumentacje tego rodzaju przygotowywane są jednak według różnych metodyk i na bardzo zróżnicowanym poziomie merytorycznym. Celem niniejszej pracy była analiza jakościowa wybranych opracowań, w których oceniano krajobraz. Przeprowadzono ponadto diagnozę głównych problemów, związanych z ocenami krajobrazu projektowanych, lądowych farm wiatrowych w Polsce
Krajobraz wielu zmysłów na przykładzie parków kieszonkowych w Krakowie
Get PDFThe aim of this article is to show 31 pocket parks that have already been realized in Cracow on aspects connected with their multi-sensory perception and their evaluation. Highly developed sensory experience redress the human scale of a city, so an active participant of urban space co-creates a place, giving it new meanings. Pocket parks in Cracow known as Cracovian’s Gardens, have an impact in different range on 5 basic human senses (sight, hearing, touch, smell, taste). Very often this realizations are attractive in terms of function, integrated with existing context and adapted to the needs of local community. In the area of greenery there is proposed different plant species which have varied forms (trees, bushes, grass, perennial) and are blend in with existing area. Pocket parks in Cracow are devided in several functional zones, the road surfaces and urban furniture are realized with attention, there are often some individual solutions of small architecture. When analysing Cracovian’s Gardens, particular attention was paid to the sounds which are present in parks. For this purpose the soundscape of 16 chosen parks was recorded by using Zoom H1n voice recorder. The sound observations were compared with data from acustic map of Cracow. From the analysis of location concerning 31 pocket parks, we can observe that most of them are located near busy streets, so also in area with increased noise levels (from 50 to 75 dB). The localization from the city center does not have a strong impact on this factor, but important is the role of high buildings, which in some examples of pocket parks, function as acoustic screens. If the specific area affects many senses, so also through their prism we make an subjective evaluation of it. So therefore, even the area with high noise level could be evaluated positively, and so are the pocket parks in Cracow. However, it is worth considering by designing new pocket parks, to use water elements (fountain, water wall), which emit sounds similar to the white noise. This special sound could eliminate an unwanted traffic noise. Since now, pocket parks in Cracow were not analised in aspects of their soundscape. This article could initiate more detailed studies on this topicArtykuł ma na celu ukazanie parków kieszonkowych, utworzonych do tej pory w Krakowie, pod kątem aspektów związanych z ich odbiorem zmysłowym. Oprócz projektu zagospodarowania poszczególnych parków, ich wyposażenia w małą architekturę, nawierzchnie i roślinność, zostanie przeanalizowany ich potencjalny odbiór zmysłowy. Bardziej szczegółowej analizie zostanie poddany krajobraz dźwiękowy wybranych przykładów. Temat ten wiąże się z aspektami społecznymi w odbiorze krajobrazu. Służy także ukazaniu, jak poprzez umożliwienie percepcji wielozmysłowej możemy poprawić jakość przestrzeni miejskiej
Analiza kryteriów koncepcji Baukultur w miastach Nadrenii Północnej-Westfalii i Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Get PDFIn January 2018, the Davos Declaration “Towards high-quality Baukultur for Europe” was adopted. It was signed by the Culture Ministers of various European countries. The Baukultur concept covers every human activity that changes built space and it relates to different scales. The Declaration lists eight criteria of place quality: Sense of Place, Functionality, Diversity, Economy, Environment, Context, Governance and Beauty. The research concerns selected cities from two regions of Germany: Kempen, Straelen, Hallenberg, Warburg, Krefeld Linn, Parchim, Grabow, Güstrow. The article describes in detail three selected criteria for Diversity, Environment and Beauty. Many benefits for society resulting from the high-quality culture of space have been indicated. Attention was paid to the holistic approach to solutions concerning both public space in the city, the development of various forms of green areas, as well as landscape issues of suburban zones. A holistic approach to the space built in the presented cities combines contemporary architecture with historical tissue as well as cultural and natural heritage. Respecting traditional forms of greenery and complementing them with new planting contributes to preserving the local character of the place in the towns in question. A high awareness of the influence of greenery on the quality of life results in appropriate planning and management of green areas in the city, including within the old part of the city. A thoughtful green space policy improves the quality of life in a city.W styczniu 2018 r. została przyjęta deklaracja z Davos „Ku wysokiej jakości Baukultur dla Europy”. Podpisali ją ministrowie kultury wielu krajów europejskich. Baukultur , jako koncepcja kultury kształtowania przestrzeni, obejmuje każdą działalność człowieka zmieniającą przestrzeń zbudowaną i odnosi się do różnych skal. W deklaracji wymieniono osiem kryteriów jakości miejsca: tożsamość, funkcjonalność, różnorodność, ekonomię, środowisko, kontekst, zarządzanie i piękno. Badania dotyczą wybranych miast z dwóch regionów Niemiec – Nadrenii Północnej-Westfalii oraz Meklemburgii-Pomorza Przedniego, takich jak: Kempen, Straelen, Hallenberg, Warburg, Krefeld-Linn, Parchim, Grabow, Güstrow. W artykule opisano kryteria jakości, a w sposób szczegółowy trzy wybrane, dotyczące różnorodności, środowiska i piękna. Wskazano na wiele korzyści dla społeczeństwa, które wynikają z koncepcji kryteriów wysokiej jakości kultury kształtowania przestrzeni. Zwrócono uwagę na całościowe podejście do rozwiązań odnoszących się do przestrzeni publicznej w mieście, rozwoju różnych form terenów zieleni, jak również zagadnień krajobrazowych stref podmiejskich. Holistyczne podejście do przestrzeni zbudowanej w prezentowanych miastach łączy w sobie współczesną architekturę z tkanką historyczną oraz dziedzictwem kulturowym i przyrodniczym
Kobiety w drodze do Sejmu w latach 2007–2019: analiza z perspektywy geograficzno-elektoralnej
Get PDFThe exclusion of women from civil and political rights in the first half of the 20th century, albeit partial, also concerned countries with developed democracies, such as France, the United States, Belgium and Switzerland. Right after the revival of its statehood in 1918, Poland – just as some other newly developed countries in Europe – granted women universal suffrage. The study aims to show the political activity of women in terms of their participation in the Sejm (Polish parliament) elections between 2007 and 2019, which is nearly a century after establishing their civil rights. From the geographical and electoral point of view, it is important to characterise a spatial variability of selected aspects of women’s electoral activity (four indicators) and determine mechanisms affecting changes in this field.
Given the most popular indicator for women’s electoral activity, i.e., the percentage of seats they won in the Sejm, one may recognise that the political participation of women in this area in the years 2007–2019 was progressive. However, when analysing other indicators presented in this work, it may be stated that changes in women’s electoral activity are more complex. After introducing the quota rule, it became obvious that the number of female candidates on electoral lists increased from 23.0% in 2007 to as much as 43.6% in 2011, but it dropped, admittedly slightly, in the subsequent elections. On the other hand, the proportion of the votes gained by women peaked in 2015, reaching 32.4%, and in the next elections in 2019, it decreased a little to 31.6%. The electoral possibilities of women are also evidenced by an indicator of their relative efficacy. Countrywide, this indicator did not exceed the value of one in any of the analysed elections, which means that men are more effective in obtaining votes.
In terms of spatial variability, women’s electoral activity in the discussed range of topics does not exhibit durability by constituencies. Only a few of the voting districts have lasting above-average electoral properties (although these also fluctuated up and down sometimes) at national level. Thus, it seems that spatial variability was formed by short-term electoral strategies of political parties (the movement of candidates from one constituency to another, ignoring the territorial origins of the candidates, promotion of more popular parliament members to the European Parliament) rather than by socio-cultural and economic factors typical of those constituencies.Polska tuż po odrodzeniu państwowości w 1918 r. przyznała powszechne prawo wyborcze kobietom. Celem opracowania jest przedstawienie aktywności politycznej kobiet w zakresie ich partycypacji w wyborach do Sejmu w latach 2007–2019, a więc niemal po wieku funkcjonowania ich praw. Z perspektywy geograficzno-elektoralnej istotnym zagadnieniem jest charakterystyka zmienności przestrzennej wybranych aspektów aktywności wyborczej kobiet i określenie mechanizmów wpływających na zmienność tych działań