Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Wskaźnik ekspozycji widokowej jako narzędzie optymalizacji punktów widokowych – studium przypadku Szczebrzeszyńskiego Parku Krajobrazowego
Get PDFLandscape vantage points constitute the basic visual resource of the landscape, enable observation of panoramic panoramas, and thus cultural ecosystem services flows. The panoramic view is the tourist destination itself, therefore the functioning of the vantage points is related to the network of tourist routes. The optimization of the network of vantage points is a key issue of tourist function management as well as landscape physiognomic resources protection. The GIS-based visibility analysis is the most appreciated regarding landscape visual resources; it has theoretical and practical explanations. Theoretically, despite its multi-sensory character, the landscape can be regarded as “areas, as perceived by people”. In consequence, this puts a privilege to GIS software because, since the very beginning of its development, the viewshed algorithm computes the visible area and its reverse version (reverse viewshed) computes the area of visibility. This study applies reverse viewshed in search of landscape vantage points. The study aims to propose the methodology of visual exposure indicator (VEI) calculation, which is a geo-information supporting tool of the vantage point optimization process. The VEI values describe the given place’s suitability for vantage point location in terms of view panorama exposition conditions, which, combined with information about tourist routes, enables the vantage point location optimization. The VEI spatial variability analysis also allows for locating the vantage points so far not pointed on the tourist maps. The study was carried out on the example of the Szczebrzeszyński Landscape Park, as a result, it was proposed to expand the existing network up to 45 viewpoints. The resulting visual landscape resources quantification cannot be equated with visual landscape character and quality assessment; however, the proposed GIS framework provides objective results that precisely localize and measure them. The conclusions and limitations of the method were discussed in the context of geocomputation as well as the landscape conservation plans practises.Punkty widokowe stanowią podstawowy zasób fizjonomiczny krajobrazu, umożliwiają obserwację panoram, a tym samym warunkują przepływ kulturowych usług ekosystemowych. Widok panoramiczny sam w sobie bywa celem podejmowanej aktywności turystycznej, stąd też funkcjonowanie punktów widokowych związane jest z siecią tras turystycznych. Optymalizacja sieci punktów widokowych jest więc kluczowa dla prawidłowego kształtowania funkcji turystycznej regionu oraz ochrony jego zasobów fizjonomicznych. Celem pracy jest metodyczna propozycja wskaźnika ekspozycji widokowej, będącego geoinformacyjnym narzędziem wspierającym proces wyznaczania i optymalizacji sieci punktów widokowych. Badanie przeprowadzono na przykładzie Szczebrzeszyńskiego Parku Krajobrazowego, w efekcie zaproponowano rozbudowę istniejącej sieci do 45 punktów. Wnioski wypływające z metody i jej ograniczenia omówiono w kontekście praktyki przygotowania operatów ochrony walorów krajobrazowych
Silnie skażone tereny poprzemysłowe jako potencjalne miejsca rekreacji
Get PDFIndustrial areas, especially highly urbanized ones, show a shortage of investment areas. In such a context, green areas are sometimes established in the heavily contaminated areas by the mining, chemical and waste management industries. Contaminated areas are not the best places for recreation. The prevalence of such places is increasing, so the pressure to use them is also becoming more common. they are places of constant competition between spontaneous nature and unwanted traces of human activity. Hence the subject of the work is the analysis of the possibility of adapting the PAR (Prediction, Adaptation, Resilience) method in adapting contaminated areas to social use, while maintaining safety conditions and Nature-Based Solutions related to Ecosystem Services. The safe use of contaminated areas must be graded. A completely safe area is not attractive. It is important for the designer to control land use in such a way that people naturally avoid problematic places. Less save places should be devoted to nature. Man is only one element of the natural system and there is no reason to subordinate the entire system to his comfort. The results of the analyzes create a phenomenological description of features whose meaning for the object can be adapted by the designer to his vision (following the method of Nature modelled scientific doctrine). Knowing the conditions and having an idea, we still need a list of goals to compare and check the rightness of the decisions we make. Recognition of human needs and goals as one of many components of the system provides significant synergies at the end of the transformation process. It is possible that such coexistence determines our survival.Rejony przemysłowe, szczególnie te silnie zurbanizowane, wykazują niedostatek terenów inwestycyjnych, w tym również takich, które można przeznaczyć na tereny zieleni. Parki i zieleńce bywają zakładane nawet na gruntach silnie skażonych. Przedmiotem pracy jest analiza możliwości adaptacji metody PAR (Prediction, Adaptation, Resilience) w dostosowaniu terenów skażonych do użytku społecznego z zachowaniem warunków bezpieczeństwa i rozwiązań opartych na naturze (Nature-Based Solutions) w relacji do usług ekosystemowych. Celem pracy jest wskazanie przy tym drogi do zachowania lokalnych wartości przyrodniczo-kulturowych przy remediacji i rekonstrukcji lokalnych warunków środowiskowych i przy różnym stopniu zainwestowania. Bezpieczeństwo użytkowników jest najważniejsze, ale stopień tego bezpieczeństwa nie w każdym miejscu musi być taki sam. Trzeba umiejętnie równoważyć izolację, remediację, fitostabilizację i sukcesję. Efekty analiz tworzą fenomenologiczny opis cech, których znaczenie dla obiektu projektant może dostosować do swojej wizji. Znając uwarunkowania i mając ideę, należy jeszcze sporządzić listę celów dla porównania i sprawdzenia słuszności podejmowanych decyzji
The role of LMX and organizational climate in improving performance and effectiveness of local public administration: evidence from the Metropolis GZM
Get PDFWraz z transformacją administracji publicznej i pojawieniem się nowych koncepcji zarządzania publicznego poprawa wyników działania i efektywności lokalnej administracji publicznej stała się ważnym celem polityki regionalnej w wielu krajach. Jednak aby poprawa taka była możliwa, konieczne jest rozpoznanie w tych organizacjach czynników ją warunkujących. W konsekwencji celem artykułu jest określenie wpływu na wyniki działania i efektywność lokalnej administracji publicznej takich czynników organizacyjnych, jak: jakość relacji między przełożonym a podwładnym i organizacyjny klimat uczenia się. Artykuł prezentuje rezultaty badań ankietowych przeprowadzonych we wszystkich 41 urzędach miasta/gminy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). Model związków odnośnie do jakości relacji wymiany między liderem a członkami zespołu (LMX), organizacyjnym klimatem uczenia się oraz wynikami działania i efektywnością (OEP) urzędów miasta/gminy został poddany analizie z wykorzystaniem modelowania równań strukturalnych (SEM).Since the 1990s, along with the transformation of public administration and the emergence of new concepts of public management, the improvement of organisational effectiveness and performance (OEP) of local public administration has become an important goal of regional policies in many countries. The OEP of local public administration has started to be considered as an essential factor affecting the process of regional socio-economic development. However, to improve the performance of local public administration, factors influencing the OEP of public administration organizations need to be determined. Consequently, the purpose of this paper is to identify how such factors as the quality of relations between leaders and subordinates as well as learning climate influence the OEP of public administration organizations.
Method/approach: The paper presents the results of a survey research conducted among 153 employees of municipal offices in the Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolis (i.e. Metropolis GZM). A model of relationships between LMX, organizational learning climate, and the OEP was examined with the use of Structural Equation Modeling and path analysis.
Findings: It was found that the LMX affected the OEP only indirectly through its impact on organizational learning climate which in turn influences the OEP. Therefore, the study also revealed that organizational learning climate mediated the relationship between the LMX and the OEP.
Originality: The presented results of the study have provided empirical evidence regarding the influence of LMX and organizational climate on the OEP of public organizations which was hitherto absent in the literature on the subject. A novel conclusion from this study is that the high quality of relationships between leaders and subordinates and organizational learning climate improve the OEP of local public administration organizations. Highly effective local public administration can become a driver of the regional development promoting new ideas, innovation and local incentives
Terytorialne efekty polityk Unii Europejskiej w Polsce
Get PDFKsiążka zawiera bardzo interesujące wyniki badań dotyczących terytorialnych efektów interwencji polityk publicznych Unii Europejskiej w Polsce. Jak podkreśla prof. Bolesław Domański (recenzent), książka stanowi interesujący wkład do współczesnej debaty na temat mechanizmów rozwoju regionów i oddziaływania polityk publicznych. Prezentowane wyniki badań w znaczący sposób wzbogacają naszą wiedzę na temat efektów Polityki Spójności i Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Jak zauważa dr hab. Katarzyna Zawalińska, prof. IRWiR PAN (recenzentka), podjęte przez autorów zagadnienia zweryfikowano empirycznie za pomocą metod ilościowych i jakościowych na różnych poziomach analiz terytorialnych
Strategia rozwoju gminy Świebodzin 2030 – przykład nowej generacji strategii rozwoju lokalnego
Get PDFKsiążka autorstwa dr. Bartłomieja Kołsuta, prof. Pawła Churskiego oraz dr. inż. Przemysława Ciesiółki jest przykładem praktycznego zastosowania dorobku naukowego gospodarki lokalnej i planowania strategicznego w gminie. Jest także przykładem nowej generacji strategii rozwoju lokalnego i jedną z pierwszych publikacji, w której zaproponowano model struktury funkcjonalno-przestrzennej oraz obszary strategicznej interwencji dla konkretnej gminy
Gospodarstwa opiekuńcze jako perspektywiczny kierunek rozwoju usług społecznych w środowisku wiejskim
Get PDFThe aim of the article is to present the issue of the development of social services in rural areas in Poland based on the resources and infrastructure of farms. The study is an attempt to capture
the essence of social farming, with particular emphasis on care farms and defining their role in the rural environment. The article presents initiatives undertaken by the Kuyavian-Pomeranian Agricultural Advisory Center and the Agricultural Advisory Center in Brwinów. Pilot projects implemented in the Kuyavian-Pomeranian Voivodeship are an example of an innovative solution in the field of senior policy and supporting people with intellectual disabilities, while the experiences related to the operation of the Educational Farm Network emphasize the important role of farms in the education process. The article combines theoretical considerations with a description of practical solutions. A care farm is a special type of social agriculture, combining the multifunctionality of farms with care and health services and, at the same time, social entrepreneurship. An important element in care agriculture is the use of the farm’s potential to conduct therapeutic, caring and integrative activities. Socially infolved agriculture is a chance for farmers to provide new services and thus expand and diversify their activities and a multifunctional role in society. The possibility of conducting additional activity in many farms will improve the economic situation of entire local communities. In addition, the number and level of social services offered in rural areas will also increase. Care farms play an important role in the context of challenges related to aging societies, resulting in limited labor resources and an increase in the number of people requiring support (disabled, at risk of exclusion, seniors). The development of care farms will improve the quality of life in rural areas and solve the problems of inequality in access to social services. To achieve the aim of the study, the analysis of subject literature and source materials as well as the descriptive and comparative method were used as research methods.Celem artykułu jest przedstawienie kwestii rozwoju usług społecznych na obszarach wiejskich w Polsce w oparciu o zasoby oraz infrastrukturę gospodarstw rolnych. Opracowanie jest próbą ujęcia istoty rolnictwa społecznego ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw opiekuńczych i podkreślenia ich roli w środowisku wiejskim. W artykule zaprezentowano inicjatywy podejmowane m.in. przez Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego oraz Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Pilotażowe projekty realizowane na terenie województwa kujawsko-pomorskiego są przykładem innowacyjnego rozwiązania w sferze polityki senioralnej oraz wspierania osób z niepełnosprawnością intelektualną, zaś doświadczenia związane z funkcjonowaniem Sieci Zagród Edukacyjnych podkreślają istotną rolę gospodarstw rolnych w procesie edukacji. Niniejsze opracowanie łączy zatem teoretyczne rozważania z opisem praktycznych rozwiązań. Gospodarstwo opiekuńcze stanowi szczególny typ rolnictwa społecznego, integrującego wielofunkcyjność gospodarstw rolnych z usługami opiekuńczo-zdrowotnymi, a zarazem przedsiębiorczością społeczną. Istotnym elementem w rolnictwie opiekuńczym jest wykorzystanie potencjału gospodarstwa rolnego do prowadzenia działań o charakterze terapeutycznym, opiekuńczym i integracyjnym. Rolnictwo zaangażowane społeczne stanowi dla rolników szansę na dostarczanie nowych usług i tym samym poszerzenie i zróżnicowanie ich działalności oraz wielofunkcyjnej roli w społeczeństwie. Możliwość prowadzenia dodatkowej działalności w wielu gospodarstwach rolnych wpłynie na polepszenie sytuacji ekonomicznej całych społeczności lokalnych. Ponadto wzrośnie liczba i poziom usług społecznych oferowanych na terenach wiejskich. Gospodarstwa opiekuńcze pełnią istotną rolę w kontekście wyzwań związanych ze starzeniem się społeczeństw, skutkującym ograniczaniem zasobów siły roboczej oraz zwiększaniem się liczby osób wymagających wsparcia (niepełnosprawnych, zagrożonych wykluczeniem, seniorów). Rozwój gospodarstw opiekuńczych z pewnością wpłynie na podniesienie jakości życia na obszarach wiejskich oraz rozwiązywanie problemów nierówności w dostępie do usług społecznych. Do zrealizowania celu pracy jako metody badań wykorzystano analizę literatury przedmiotu i materiałów źródłowych oraz metodę opisową i porównawczą
Samorząd metropolitalny budowany od zadań
Get PDFKsiążka jest efektem współpracy środowiska naukowego, eksperckiego i administracyjnego, funkcjonującego w ramach Metropolitalnej Sieci Współpracy Naukowej i Eksperckiej – koordynowanej przez Instytut Metropolitalny w Gdańsku
Wyprowadzić się czy zostać? Preferencje mieszkaniowe z mieście postsocjalistycznym w fazie suburbanizacji
No full textResearchers of urban mobility patterns and residential preferences of urban dwellers increasingly inquire whether these processes are universal or place-specific. It is also interesting in the context of processes taking place in post-industrial and post-socialist cities, considering their rapid demographic and spatial transformations (e.g. the process of shrinkage, which is simultaneous with the process of suburbanization). In turn, in the context of housing mechanisms, it is interesting how much the urban life cycle coincides with the life cycle of its households. To address this question, we conducted a study based on an extensive stated preferences survey (N = 1113) from Poland’s third-largest city – Lodz. It allowed us to statistically elaborate on the determinants of the preference to move from an existing home to a new location and to what extent the physical and social environment of the properties, defined through the lenses of urban amenities, affects such decisions. We found that 56% of respondents declared that they would prefer to live in a different neighbourhood than the ones they currently live. In line with the household’s life cycle model, age was the main driving factor, while urban amenities played a minor role in determining location preferences. The youngest age group preferred to live in the city centre, while late-middle age groups preferred to move to the suburbs. Also, people living in single-family houses strongly preferred to stay in their current location, compared to those inhabiting all other types of buildings.Badacze wzorców mobilności miejskiej i preferencji mieszkaniowych mieszkańców miast zadają często pytanie, czy procesy te mają charakter uniwersalny, czy też są specyficzne dla konkretnych lokalizacji. Jest to interesujące szczególnie w miastach postindustrialnych i postsocjalistycznych w kontekście dynamicznie zachodzących w nich przemian demograficznych i przestrzennych (w tym ich jednoczesnego kurczenia się demograficznego i suburbanizacji). Natomiast w kontekście mieszkalnictwa interesujące jest, na ile cykl życia takich miast jest zbieżny z cyklem życia jego gospodarstw domowych. Aby odpowiedzieć na te pytania, na próbie 1113 osób przeprowadzono badanie deklarowanych preferencji mieszkaniowych trzeciego co do wielkości miasta w Polsce – Łodzi. Pozwoliło ono zidentyfikować czynniki decydujące o chęci wyprowadzenia się lub pozostania w obecnym miejscu zamieszkania, w tym to, w jakim stopniu na preferencje te wpływa otoczenie fizyczne i społeczne nieruchomości, czyli tzw. udogodnienia miejskie. Ponad połowa (56%) respondentów zadeklarowała, że wolałaby mieszkać w innej okolicy niż obecna. Zgodnie z modelem cyklu życia gospodarstwa domowego, głównym czynnikiem oddziałującym na preferencje mieszkaniowe w Łodzi jest wiek, podczas gdy udogodnienia miejskie odgrywają mniej istotną rolę. Najmłodsza grupa wiekowa deklaruje przy tym chęć mieszkania w centrum miasta, natomiast osoby ze średnich i najstarszych grup wiekowych preferują zamieszkiwanie przedmieść. Ponadto mieszkający w domach jednorodzinnych wolą pozostać w obecnej lokalizacji, w przeciwieństwie do osób zamieszkujących inne typy budynkó
Wprowadzenie
Get PDFOddajemy w ręce Czytelników kolejny tom czasopisma „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”, który jest efektem obrad cyklicznej konferencji naukowej Forum Architektury Krajobrazu. Tytuł tegorocznego XXIV spotkania brzmiał „Architektura krajobrazu wobec zagrożeń współczesności”. Konferencja odbywała się zdalnie w dniach 1–2 grudnia 2022 r. i była współorganizowana przez Wydział Rolnictwa, Ogrodnictwa i Bioinżynierii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oraz Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Zróżnicowanie przestrzenne podatności społeczno-ekonomicznej na zmiany klimatu w województwie wielkopolskim
Get PDFThis paper presents a proposal for an analysis of spatial differentiation of socio-economic vulnerability to climate change in Wielkopolskie Voivodeship. Vulnerability is a measure currently important in the literature that determines the level to which a given socio-economic system is exposed to bear the consequences of climate changes, and what its adaptive capacity is. This paper considers the socio-economic dimension in examining vulnerability to climate change at the local level. A set of socio-economic indicators describing the characteristics of territorial capital was adopted for the analysis, which then, with the help of indicator methods such as Pearson’s linear correlation, zeroed unitarisation; was prepared to calculate the Hellwig measure. Working on the obtained values of the Hellwig measure, a classification of units based on the arithmetic mean and standard deviation of the measure was carried out. The study showed spatial differentiation in Wielkopolskie Voivodeship in terms of socio-economic vulnerability to climate change. Some of the classified municipalities show a particular predisposition of a socio-economic nature to be adversely affected by climate change (these are municipalities with a very high susceptibility to climate change), which may further lead to the deepening of spatial differentiation between these areas in terms of the impact of socio-economic effects of climate change.Artykuł prezentuje propozycję analizy zróżnicowania przestrzennego podatności społeczno-ekonomicznej na zmiany klimatu w województwie wielkopolskim. Podatność jest istotną obecnie w literaturze miarą określającą poziom, w jaki dany system społeczno-ekonomiczny jest narażony na ponoszenie konsekwencji zmian klimatu, a także jakie ma zdolności adaptacyjne. Do analizy przyjęto zestaw wskaźników społeczno-gospodarczych opisujących cechy kapitału terytorialnego, który następnie za pomocą metod wskaźnikowych stał się podstawą do obliczenia miary Hellwiga