Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Zmiany nierówności przestrzennych dochodów w Polsce na poziomie lokalnym w latach 2004–2021
Get PDFThe purpose of the article is to analyze changes in the level of inequality of personal income of the population in Poland, in inter- and intra-regional systems in 2004-2021, among others, in the light of measures of inequality based on entropy statistics and the Gini index. The paper attempts to answer the following research questions: how did the level of intra- and inter-regional inequality in Poland change in 2004-2021 in the light of the value of the personal income index of the population?, to what extent does the level of inequality at the local level affect the overall level of income inequality in Poland? and what are the regularities in the variability of the spatial distribution of income inequality in Poland? In the course of the research procedure, it was shown that the level of income inequality in Poland decreased in the period under study. Intra-regional inequality shapes the level of inequality to a greater extent than inter-regional inequality. Among the provinces with the highest level of inequality are Mazowieckie and Malopolskie, and the lowest are Opolskie and Zachodniopomorskie. In most regions, a much faster rate of growth in the personal income of the population was observed in municipalities with relatively lowest incomes.Celem artykułu jest analiza zmian poziomu nierówności dochodów osobistych ludności w Polsce, w układach między- i wewnątrzregionalnych w latach 2004– 2021, m.in. w świetle miar nierówności bazujących na statystyce entropii i indeksie Giniego. W pracy podjęto próbę odpowiedzi na następujące pytania badawcze: jak zmieniał się poziom nierówności wewnątrz- i międzyregionalnych w Polsce w latach 2004–2021 w świetle wartości wskaźnika dochodów osobistych ludności, w jakim stopniu nierówności na poziomie lokalnym wpływają na ogólny poziom nierówności dochodowych w Polsce oraz jakie prawidłowości występują w zakresie zmienności rozkładu przestrzennego nierówności dochodowych w Polsce. W toku postępowania badawczego wykazano, że w badanym okresie poziom nierówności dochodowych w Polsce uległ zmniejszeniu. Nierówności wewnątrzregionalne w większym stopniu kształtują poziom nierówności niż nierówności międzyregionalne. Wśród województw o najwyższym poziomie nierówności są mazowieckie i małopolskie, a o najniższym – opolskie i zachodniopomorskie. W większości województw znacznie szybsze tempo wzrostu dochodów osobistych ludności obserwowano w gminach o relatywnie najniższych dochodach
Integracja krajów regionu Europy Środkowo-Wschodniej: potencjał i priorytety na światowych rynkach
Get PDFThe Russia-Ukraine war, which was aggressively and without any provocations unleashed by the Russian Federation, in its content acts as a totalitarian war against world democracy. It will lead to a radical economic and political restructuring, especially on the European continent. One of the essential components of such a restructuring will be the formation of a new phenomenon of the European Regional Policy and regional studies – multilateral integration cooperation of the Central-Eastern European and Baltic countries consisting of Poland, Ukraine, Slovakia, Lithuania, Latvia, and Estonia. In the article, in the context of the evolution of the formation of the theory of international integration on an interdisciplinary basis, the main prerequisites for the comprehensive cooperation of these countries are revealed. Among them stand out: the centuries-old coexistence within the framework of two confederate states – the First Polish-Lithuanian Commonwealth and the Grand Duchy of Lithuania; advantageous geographical position; the proximity of national business cultures and quite significant economic potential within one of the largest associations in the world – the European Union. The main directions of integration of the countries of the selected region in the system of world markets for goods and services are determined: energy market; market of transport and logistics services; agricultural market; engineering market; information technology market, and cooperation in the field of market infrastructure. In the most priority areas that are critical for the whole of Europe and – on a global scale: cooperation in the energy market, the market of transport and logistics services and the agricultural market, the latest phenomena and processes of global and European politics and economics were analyzed, which increase the competitive position of the group under consideration countries of the Central-East European and Baltic region.Można przypuszczać, że wojna rosyjsko-ukraińska doprowadzi do nowej konfiguracji wzajemnych relacji w gospodarczej i politycznej sytuacji wielu krajów europejskich. Przyczyni się to do szybkiego powstawania sojuszy strategicznych pomiędzy krajami sąsiadującymi, o podobnych kulturach narodowych i „uzupełniającym” się potencjale. Region Europy Środkowo-Wschodniej wydaje się dobrym przykładem takiego integracji. W kontekście tworzenia takiego sojuszu nasuwają się pytania o jego trwałość, przesłanki, korzyści i potencjalne zagrożenia. Autorzy tego opracowania odnoszą się do przesłanek tworzenia sojuszu krajów Europy Środkowo-Wschodniej i jego potencjalnej słuszności i trwałości (z perspektywy historycznej, geograficznej, surowcowej, logistyczno-transportowej)
Poszukiwanie układów obiektów architektonicznych zgodnych z uwarunkowaniami przyrodniczymi Pojezierza Kaszubskiego. Studium autorskie
Get PDFThe study of target forms of living was based on nature observations and an attempt at their cultural transposition through artistic activities. The metaphorical images of the forms of residence presented in many variants show its adaptability to various, unique natural conditions. The context is both an inspiration and a problem task, to which the answer is a specific form of arrangement, suited to its surroundings and corresponding to the existing spatial situation.
Individual projects, which in fact constitute autonomous works, are also parts of the process of searching for layouts of architectural objects suited to the place. Small-scale clay sculptures located in the context of the natural landscape of the Kashubian region draw attention to the very beginning of the search for form and the way it is situated in space. The work carried out cyclically since 2016 was subject to an initial classification systematising the achieved effects and facilitating comparative work within the selected groups of solutions. The thematic division based on the problematic threads of field situations, in which the original arrangement of elements was arranged, seems to best illustrate the issue.
The thesis is the conviction that it is advisable to be inspired by natural conditions in artistic activities when formulating design guidelines. The aim of the project is to find the regional natural conditions of the Kashubian Lake District, adaptable in the creation of urban solutions. The characteristic architecture of a Kashubian village with a centuries-old history is a regional value, but it is not the only model for contemporary architectural interventions in the landscape. Perhaps the bionic trail could be an alternative solution, being a special remedy for the shortages of contemporary forms of housing (both architectural objects and their urban relations). The study of the achieved creative effects may direct the search for solutions and formulas that are not obvious in the field of design.Pojezierze Kaszubskie to obszar o wyjątkowych uwarunkowaniach przyrodniczych. Charakterystyczna rzeźba terenu z wieloma zbiornikami wodnymi od kilku wieków stanowi wyzwanie dla zasiedlających ją mieszkańców, wskazując jednocześnie, że krajobraz jest tu wartością znaczącą. Wraz z dużą lesistością i niejednorodnością przyrodniczą obszar ten okazał się interesującą inspiracją dla autorskiego projektu. Działania polegające na tworzeniu małoskalowych glinianych modeli przyjmujących często formy bioniczne, a następnie lokowaniu ich w odpowiednio dobranych miejscach, stały się narzędziem badawczym w poszukiwaniu odpowiedzi na pytania, jak projektować w tym regionie, jakie przesłanki powinny czy mogą stać się punktem wyjścia dla działań w skali docelowej przestrzeni zamieszkiwania. Kolejne realizacje na przestrzeni kilku lat stworzyły zbiór poddawany analizom i weryfikacji efektów. Aktualny zasób pozwala na wstępne formułowanie wniosków i wytycznych do dalszej pracy nad zagadnieniem. Narzędzie okazuje się pomocne mimo jego nieoczywistej formuły
Konwergencja efektywności ekonomicznej w gospodarstwach rolnych Wielkopolski
Get PDFThe increase in farming efficiency is a condition for the survival of farms in the conditions of continuous technical progress and changes in the agricultural environment. Farms of smaller economic size faced the greatest challenges due to their lower potential for modernization. To meet the environment’s requirements regarding the production size, their growth dynamics should be higher than in other size classes. The work aims to determine changes in the efficiency of production factors on farms according to their economic size and to determine whether there is convergence of the efficiency of production factors on farms of different economic sizes. The research covered farms from Wielkopolska Voivodeship for the years 2010–2020. During the study period, the productivity and efficiency of factors in real terms deteriorated in farms of all size classes except the largest. There was no convergence in terms of the efficiency indicators examined, and in the case of capital efficiency, a divergence was observed, i.e. an increase in the difference between smaller and larger farms. Findings from the research provide grounds for the statement that development opportunities in Wielkopolska Voivodeship are currently observed for farms with an area of 30 ha and more, the number and importance of which is growing. The number of farms with an area of 1–20 ha is decreasing. A dichotomous development of farms is visible; more and more smaller farms will only perform auxiliary or residential functions.Wzrost efektywności gospodarowania jest warunkiem przetrwania gospodarstw rolnych w warunkach ciągłego postępu technicznego i zmian w otoczeniu rolnictwa. Największe wyzwania stoją przed gospodarstwami o mniejszej wielkości ekonomicznej ze względu na ich mniejszy potencjał do modernizacji. Aby sprostać wymaganiom otoczenia co do rozmiaru produkcji, dynamika ich wzrostu powinna być wyższa niż w pozostałych klasach. Celem pracy jest określenie zmian efektywności czynników produkcji w gospodarstwach według ich wielkości ekonomicznej oraz ustalenie, czy występuje konwergencja efektywności czynników produkcji w gospodarstwach o różnej wielkości ekonomicznej. Badaniami objęto gospodarstwa z województwa wielkopolskiego za lata 2010–2020. W badanym okresie produkcyjność i wydajność czynników w ujęciu realnym pogarszała się w gospodarstwach każdej klasy wielkości oprócz największych. Nie występowała konwergencja w zakresie badanych wskaźników efektywności, a w przypadku wydajności kapitału obserwowano zwiększanie różnicy między mniejszymi i większymi gospodarstwami. Ustalenia z badań dają podstawę do twierdzenia, że szanse rozwoju w warunkach województwa wielkopolskiego obserwuje się obecnie dla gospodarstw o powierzchni 30 ha i większej, których liczba i znaczenie rosną. Ubywa gospodarstw o powierzchni 1–20 ha. Widoczny jest dychotomiczny rozwój gospodarstw, coraz więcej gospodarstw mniejszych będzie więc pełniło tylko funkcje pomocnicze lub rezydencjonalne
Delimitacja obszarów wiejskich w województwie wielkopolskim pod względem kapitału ludzkiego w powiązaniu z ich sytuacją społeczno-gospodarczą
Get PDFThe aim of the article is to diagnose the level of human capital in rural areas of Wielkopolskie Voivodeship and their delimitation in terms of the internal structure of human capital and to assess the links between its spatial distribution and socio-economic situation. The research problems were described in the form of the following research questions What is the level of human capital in rural areas of Wielkopolskie Voivodeship compared to rural areas in other regions of Poland? What types of rural areas exist in Wielkopolskie Voivodeship on the basis of the internal structure of human capital? Is there, and if so, what are the links between the level and spatial distribution of human capital and the socio-economic situation of individual rural areas in Wielkopolskie Voivodeship? The study adopted a broad definition of human capital, expressing its essence in five components of its structure, i.e.: innovation, health, labour market, education and social welfare. A taxonomic method of hierarchisation (standardless) and classification of multi-feature objects was used, as a result of which each unit was assigned a synthetic measure expressing the general level of human capital (WSKL). In order to construct the general index of human capital (WSKL), average annual data from 2015–2018 were used, the sources of which included the Local Data Bank of the Central Statistical Office (BDL GUS), the District Examination Boards (OKE), the Ministry of Finance (MF), the Ministry of Family and Social Policy (MRiPS), and the Institute for Rural Development and Agriculture. In order to express the socio-economic situation of rural areas, the indicator of the level of socio-economic development according to the methodology of the Monitoring of Rural Development in Poland (2014 and 2022) was used. The source of data for the indicator was the European Fund for the Development of Rural Areas in Poland (FEFRWP). The spatial scope of the research covers rural areas in Poland, defined according to the nomenclature of the Central Statistical Office on the basis of administrative criteria, as rural and urban-rural municipalities. The study covers 2172 rural and urban-rural municipalities, including 207 municipalities in Wielkopolskie Voivodeship. The empirical analysis was carried out at the NUTS 5 level.Celem artykułu jest diagnoza poziomu kapitału ludzkiego na obszarach wiejskich w województwie wielkopolskim i ich delimitacja pod względem struktury wewnętrznej kapitału ludzkiego oraz ocena powiązań przestrzennego ich rozmieszczenia w powiązaniu z sytuacją społeczno-ekonomiczną. Problematykę badawczą opisano w postaci następujących pytań badawczych: Jaki jest poziom kapitału ludzkiego na obszarach wiejskich województwa wielkopolskiego w porównaniu do obszarów wiejskich w innych regionach w Polsce? Jakie typy obszarów wiejskich ze względu na strukturę wewnętrzną kapitału ludzkiego funkcjonują w województwie wielkopolskim? Czy istnieją, a jeżeli tak, to jakie są powiązania pomiędzy poziomem i przestrzennym rozmieszczeniem kapitału ludzkiego a sytuacją społeczno-gospodarczą poszczególnych obszarów wiejskich w województwie wielkopolskim? W badaniu przyjęto szeroką perspektywę definicyjną kapitału ludzkiego, wyrażając jego istotę w pięciu komponentach jego struktury, takich jak: innowacyjność, zdrowie, rynek pracy, edukacja i zamożność społeczna. Zastosowano taksonomiczną metodę hierarchizacji (bezwzorcową) oraz klasyfikacji obiektów wielocechowych, w efekcie każdej jednostce przypisano miarę syntetyczną wyrażającą ogólny poziom kapitału ludzkiego (WSKL). Do konstrukcji wskaźnika ogólnego kapitału ludzkiego (WSKL) wykorzystano dane średnioroczne z lat 2015–2018, których źródłem były m.in. Bank Danych Lokalnych: Główny Urząd Statystyczny (BDL GUS), okręgowe komisje egzaminacyjne (OKE), Ministerstwo Finansów (MF), Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS), Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa. Do wyrażenia sytuacji społeczno-gospodarczej obszarów wiejskich zastosowano wskaźnik poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego według metodologii Monitoringu Rozwoju Obszarów Wiejskich w Polsce (2014 i 2022). Źródłem danych o wskaźniku była Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej (FEFRWP). Zakres przestrzenny badań stanowią obszary wiejskie w Polsce zdefiniowane zgodnie z nomenklaturą GUS na podstawie kryterium administracyjnego jako gminy wiejskie i miejsko-wiejskie. Badaniem objęto 2172 gminy wiejskie i miejsko-wiejskie, w tym 207 gmin z województwa wielkopolskiego. Analizę empiryczną przeprowadzono na poziomie NUTS 5
Dziedzictwo kulturowe w programach edukacyjnych pomorskich gospodarstw agroturystycznych należących do Sieci Zagród Edukacyjnych
Get PDFDue to its seaside location and unique natural and cultural qualities, the Pomeranian Voivodeship has excellent conditions for the development of agritourism – for many years it has been one of the top agricultural regions in Poland. In the face of stiff competition, Pomeranian farmers noticed the opportunity of developing their farms through educational activities. Some of them, 26 entities, joined the National Network of Educational Farms (operating since 2011) and offer, among others, 72 individualized educational programs related to cultural heritage. The research covered
all farms offering the above-mentioned programs. The analysis was conducted in five categories, ie: customs and rituals, regional education, vanishing professions, traditional cuisine and handicrafts. For 31% of farms, cultural education was the basis of the educational offer and was treated as a pillar of building competitive advantage, for the remaining farms cultural heritage was just one of the elements of the offer. The material heritage of the Pomeranian countryside is present mainly in programs classified as regional education. During the classes, the participants were familiarized with local architecture, monuments, memorials, museum exhibits, but also with local natural heritage and cultural landscape. In the programs presenting customs, rituals and handicrafts, Kashubian, Kociewie and Żuławy patterns were the most popular and featured in offered schemes for learning Kashubian language, embroidery, weaving, pottery, wickerwork, folk art, dance, singing and regional cuisine. Folklore activity of folk bands and artists could be also noticed in the offer of the farms. Culinary education classes based on regional traditions have been run in some farms. Organizing Kashubian culinary feasts with local folklore has become a very popular element of the offer. In nine farms, programs have been developed to familiarize people with traditional crafts and so-called professions that are disappearing, i.e. miller, fisherman, potter, milkmaid, wicker worker or beekeeper. A wide range of educational facilities of farms, i.e. stables, barns, cowsheds, granaries, sheds, cheese factories, backyard bakeries, beekeeping and craft workshops has been useful in organizing these activities. Most of the farms offered several educational programs organized in the form of one-day workshops, shows, talks and open-air events addressed mainly to organized groups of children and school youth. Classes have been conducted not only by the farmers but also by folk artists and local animators of culture.W artykule przeanalizowano ofertę edukacyjną (72 programy) związaną z dziedzictwem kulturowym przygotowaną przez pomorskie gospodarstwa należące do Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych. Tematycznie programy edukacyjne związane były ze zwyczajami i obrzędami, edukacją regionalną, ginącymi zawodami, tradycyjną kuchnią i rzemiosłem artystycznym. W większości programów ukazywane było niematerialne dziedzictwo kulturowe pomorskiej wsi. Elementy dziedzictwa materialnego pojawiały się głównie w programach zakwalifikowanych jako edukacja regionalna. Największą żywotność w gospodarstwach przejawiały wzorce kaszubskie, następnie kociewskie i żuławskie. Ma to swoje odzwierciedlenie w proponowanych programach nauki języka kaszubskiego, haftu, tkactwa, garncarstwa, wikliniarstwa, sztuki ludowej, tańca, śpiewu i kuchni regionalnej. Większość zagród oferowała kilka programów edukacyjnych zorganizowanych w formie jednodniowych warsztatów, pokazów, pogadanek, plenerów skierowanych głównie do zorganizowanych grup dzieci i młodzieży szkolnej. Zajęcia, oprócz gospodarzy, prowadzili też twórcy ludowi i lokalni animatorzy
Od redakcji
Get PDFZapraszamy Państwa do działu Nowości Wydawniczych, w którym prezentujemy najnowsze prace autorstwa m.in. pracowników naszego wydziału, których tematyka bezpośrednio wiąże się z problematyką rozwoju regionalnego i polityki regionalnej. W bieżącym numerze przedstawiamy Państwu jedną publikację. Jest to monografia Elżbiety Raszei, Magdaleny Szczepańskiej, Anny Gałeckiej-Drozdy, Ewy de Mezer i Agnieszki Wilkaniec pt. „Ochrona i kształtowanie krajobrazu kulturowego w zintegrowanym planowaniu rozwoju”, autorek reprezentujących trzy różne poznańskie uczelnie, Stowarzyszenie Polskich Architektów Krajobrazu (SPAK) oraz Stowarzyszenie Architektury Krajobrazu (SAK)
Aktywność społeczna jako element kształtowania tożsamości terytorialnej na przykładzie obszarów wiejskich województwa wielkopolskiego
Get PDFTerritorial identity is a phenomenon that can be considered on many levels. It is assumed that, geographically, it is treated as the occurrence of interpersonal or social contacts that are assigned to specific spaces. Identity is therefore measured by the degree of participation of the local community in the social and cultural life of the area. The aim of this study is to characterise the social activity of the inhabitants of rural areas of Wielkopolskie Voivodeship in the field of culture as a factor in building territorial identity. A set of formal characteristics defining social networks in rural areas was selected from the data available in the LDB and analysed spatially. In addition, an indicator method based on Perkal’s model was used.
As a result of the study, no direct relationship was found between the functional type of the rural municipality and participation in culture, although the values of the synthetic indicator make it possible to note that in areas with typically agricultural functions the cultural activity of the inhabitants is relatively high. Higher values of the cultural participation indicator are also recorded in proximity to cities, in municipalities with a residential function. In spatial terms, it can be concluded that the highest level of territorial identity is characteristic for inhabitants of municipalities located in peripheral zones of Wielkopolskie Voivodeship and rural municipalities with dominant extensive agriculture located in the east of the voivodeship.Tożsamość terytorialna to zjawisko, które może być rozpatrywane na wielu płaszczyznach. Przyjmuje się, że w ujęciu geograficznym traktowane jest jako występowanie kontaktów interpersonalnych czy społecznych, które przyporządkowane są do konkretnych przestrzeni. Miarą tożsamości jest zatem stopień uczestnictwa społeczności lokalnej w życiu społecznym i kulturalnym obszaru. Celem niniejszego opracowania jest scharakteryzowanie aktywności społecznej mieszkańców obszarów wiejskich województwa wielkopolskiego w zakresie kultury jako czynnika budowania tożsamości terytorialnej. Z dostępnych w BDL danych wybrano zestaw cech formalnych definiujących sieci społeczne na obszarach wiejskich, które poddano analizie przestrzennej. Ponadto wykorzystano metodę wskaźnikową opartą na modelu Perkala.
W świetle uzyskanych wyników najwyższym poziomem tożsamości terytorialnej odznaczają się mieszkańcy gmin leżących w strefach peryferyjnych województwa wielkopolskiego oraz gminy wiejskie z dominującym rolnictwem ekstensywnym położone na wschodzie województwa
Zmiany klimatu a konkurencyjność regionów
Get PDFWpływ zmian klimatu na region zachodzi na płaszczyźnie środowiskowej, ekonomicznej, społecznej, politycznej. W przypadku gospodarki regionalnej oddziaływanie to ma charakter dwustronny. Gwałtowny wzrost ekonomiczny i rosnąca liczba ludności pozostają głównym źródłem emisji gazów cieplarnianych, które generują efekt globalnego ocieplenia (…)