Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Pozawzrokowe postrzeganie krajobrazu przez zróżnicowane grupy użytkowników na przykładzie Bydgoszczy
Get PDFThe perception of the landscape is related to the perception of space primarily through the sense of sight. Visual perception is complemented by impressions collected by other senses, hearing, smell and touch. The aim of the conducted research was to identify the landscapes of the city of Bydgoszcz and its vicinity perceived both positively and negatively by means of senses other than sight. A questionnaire method was used in the study. The respondents of the survey were mainly residents of the city and visitors familiar with the space of Bydgoszcz, including a group of students of a technical high school from the landscape architecture class and a group of deaf people. The survey was sent out in social media and on portals gathering people interested in the city’s issues. It was established that for the majority of respondents, the sense of smell and hearing play a decisive role in the perception of the landscape, apart from sight. The most attractive turned out to be recreational areas, associated with greenery and spaces excluded from car traffic in the city center, as well as places near water. Areas of the city loaded with intensive car traffic, neglected, dirty and crowded were considered unattractive in terms of perception by senses other than sight. There were no significant differences in perceiving the landscape through senses other than sight between different groups of survey respondents, except that for deaf people the sense of touch was basically irrelevant, and future landscape architects assessed the city landscape the most critically.Percepcja krajobrazu związana jest przede wszystkim ze zmysłem wzroku. Percepcję wzrokową uzupełniają wrażenia odbierane przez inne zmysły: słuchu, węchu i dotyku. Celem badań była identyfikacja krajobrazów miasta Bydgoszczy postrzeganych pozytywnie oraz negatywnie za pomocą zmysłów innych niż wzrok. W badaniu zastosowano metodę kwestionariuszową. Respondentami byli mieszkańcy miasta oraz osoby przyjezdne wśród nich grupa uczniów technikum z klasy architektury krajobrazu oraz grupa osób niesłyszących. Ustalono, że dla większości respondentów decydującą rolę w postrzeganiu krajobrazu, obok wzroku, odgrywa zmysł węchu i słuch. Najatrakcyjniejsze okazały się dla nich tereny związane z zielenią i wodą oraz wyłączone z ruchu w centrum miasta. Za nieatrakcyjne uznano obszary obciążone ruchem samochodowym, zaniedbane i zatłoczone
Percepcja krajobrazów województwa pomorskiego w opinii jego mieszkańców
Get PDFHuge and unfavorable changes have been taking place for decades in the spatial structure, physiognomy and functioning of the landscape in Poland. At the same time, in recent years, social pressure has been increasing to protect valuable landscapes from devastation (petitions, demonstrations of residents, etc.). The few scientific studies on the social perception of landscape reveal a picture of a diversified level (rather low or moderate) of social awareness of the importance of landscape quality for its users’ living conditions. The aim of the article is to assess the quality of the Pomeranian Voivodeship landscapes and the changes taking place within them, as well as the level of awareness of landscape quality importance among the inhabitants of the region. This assessment is based on a questionnaire research on the landscapes’ perception (perception-based approach) and the space valorization among the inhabitants of the voivodship carried out in 2021 as part of the landscape audit (resulting from a statutory obligation). Altogether 2.455 inhabitants from all 20 poviats of the Pomeranian Voivodeship, including 100 communes (out of all 123 communes) participated in the study. The results of the study showed a sense of a strong relationship between the inhabitants and the place of their residence, with relatively low social activity for their neighborhoods. In the opinions, attachment to one’s own town translates into a relatively high level of satisfaction with the appearance of the place of residence and high interest in investments carried out in its vicinity. At the same time, a large group of respondents negatively assessed the changes taking place in their neighborhoods, expressing a desire to have more influence on the shape of their living space and the appearance of the residential place. The conducted research was the first of its kind in the voivodship.Celem artykułu jest ocena jakości krajobrazów województwa pomorskiego oraz zmian w nich zachodzących, jak również poziomu świadomości znaczenia jakości krajobrazów wśród mieszkańców regionu. Ocena ta bazuje na badaniu percepcji krajobrazów i waloryzacji przestrzeni wśród mieszkańców województwa, przeprowadzonym w 2021 r. w ramach realizowanego w województwie audytu krajobrazowego. W badaniu udział wzięło 2455 respondentów, pochodzących ze wszystkich 20 powiatów województwa pomorskiego. Wyniki badania wskazały na poczucie silnego związku mieszkańców województwa pomorskiego z miejscem zamieszkania, przy relatywnie niskiej aktywności społecznej na rzecz swojej miejscowości. Jednocześnie liczna grupa respondentów negatywnie oceniła zmiany zachodzące w ich otoczeniu, wyrażając chęć posiadania większego wpływu na kształtowanie przestrzeni i wygląd miejsca zamieszkania. Przeprowadzone badanie było pierwszym tego typu w województwie
Od Redakcji
Get PDFZapraszamy Państwa do działu Nowości Wydawniczych, w którym prezentujemy najnowsze prace autorstwa pracowników naszego wydziału, których tematyka bezpośrednio wiąże się z problematyką rozwoju regionalnego i polityki regionalnej. W bieżącym numerze przedstawiamy Państwu książkę pod redakcją Jakuba Szlachetki pt. „Samorząd metropolitalny budowany od zadań”, będącą efektem współpracy środowiska naukowego, eksperckiego i administracyjnego, funkcjonującego w ramach Metropolitalnej Sieci Współpracy Naukowej i Eksperckiej, koordynowanej przez Instytut Metropolitalny w Gdańsku. Pozycja zawiera m.in. artykuły współautorstwa naszego Kolegi prof. Łukasza Mikuły, przedstawiciela Prezesa Rady Ministrów w Radzie Wykonawczej ds. Wdrażania Krajowej Polityki Miejskiej 2030
Wspomnienie o profesor Annie Karolinie Kołodziejczak (1962-2023)
Get PDFW ostatnim czasie społeczność akademicką Wydziału Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, dotknęła kolejna strata. Dnia 25 lutego 2023 r. zmarła Anna Karolina Kołodziejczak – profesor UAM i kierownik Zakładu Geografii Rolnictwa i Wsi (wcześniej: Zakładu Gospodarki Żywnościowej i Wsi). Od lat zmagała się z ciężką chorobą, jednak jej odejście było nagłe
Ku nowej definicji peryferyjności
Get PDFThe concept of peripherality is widely used in both academic debate and regional policy. However, there is no consensus on the definition of this concept, moreover, one can notice a conceptual convergence of peripherality with related concepts (marginality and exclusion). The aim of this article is to develop a new definition of peripherality covering this phenomenon at different spatial scales. A literature review was adopted as the research method – the material analysed was selected on the basis of key words (peripherality, exclusion, marginality, urban peripherality) in the following databases: Google Schoolar, Elsevier, ReaserchGate and Springer. The literature search juxtaposed different approaches to peripherality (social, economic, network and geographic) and the ways in which it has been described in historical and current theories of regional development – the change in understanding of the phenomenon of peripherality over time was also described. Looking for factors that distinguish peripherality from other concepts a comparison between peripherality and related phenomena was made. Great emphasis was placed on differentiating regional and urban phenomena and the phenomenon of internal peripherality, as well as on the tendency to reduce the importance of transport factors in the concept of peripherality (the so-called aspatial peripherality). Finally, six key characteristics of peripherality that distinguish it from related phenomena were selected: (1) relativity, (2) multiscale, (3) complexity of the phenomenon (4) diversity of causes of peripherality, (5) self-perpetuating factors of peripherality, and (6) emphasis on process rather than state. Based on these, a definition of peripherality was created.Pojęcie peryferyjności jest szeroko stosowane zarówno w debacie naukowej, jak i polityce regionalnej. Nie ma jednak konsensusu co do definicji tego pojęcia. Celem artykułu jest wypracowanie nowej definicji peryferyjności obejmującej to zjawisko w różnych skalach przestrzennych. Dokonano przeglądu literatury, w ramach którego zestawiano różne podejścia do peryferyjności (społeczne, ekonomiczne, sieciowe i geograficzne) oraz porównano peryferyjność ze zjawiskami pokrewnymi (marginalnością i wykluczeniem); opisano również zmianę rozumienia zjawiska peryferyjności w czasie. Finalnie wytypowano sześć kluczowych cech peryferyjności, które wyróżniają ją spośród zjawisk pokrewnych i w oparciu o nie stworzono definicję peryferyjności
Dokumentacja dronem składników krajobrazu: odkrywanie na nowo ciągłości rzeki Torto w dystrykcie Braga w Portugalii
No full textThis article proposes a proof of concept related to a methodology that uses an unmanned aircraft vehicles (UAV) as an investigation tool in landscape planning, which results can be used also in archaeology, cultural landscape, and heritage studies, to create a multidimensional approach for understanding relations between valuable assets and preserve fundamental qualities of the landscape. It is evaluated if UAV is appropriate as a research tool (through accessibility of equipment, software, and workflows of its application) capable of providing multidimensional views of the landscape that could be used to anticipate planning decisions. As an example, the Torto River, located in Braga, Portugal, starting from its intersection with Roman Via XIX, was studied. Research aims to show that the drone surveying can lead to raised awareness on disappearing continuity of landscape elements, and the value of their spatial relationships, which are not taken into consideration in development of places like researched area neighbouring nuclei of S. Frutuoso and Dume, nearby popular pilgrimage trail Camino de Santiago. The possibility of identifying and reflecting on the elements that ensure continuity of landscape is noted through videography recorded based on the visual line of sight (VLOS) mode. The research explores a variety of conditions that should be considered when preparing for research and recording chosen information (as local regulations, weather conditions, expected outputs), proposing a methodology of flight planning and execution with the most optimal setups, including –15° angle for capturing landscape elements and their relationship, and – 90° for photogrammetry and videogrammetry (here captured in maximal altitudes allowed for the research area, not overstepping 75 and 120 m limit).Niniejszy artykuł dowodzi słuszności koncepcji wykorzystywania bezzałogowego statku powietrznego (UAV) jako narzędzia badawczego w planowaniu krajobrazu. Pozyskane dane mogą być zastosowane również w archeologii, badaniach krajobrazu kulturowego i dziedzictwa w celu stworzenia wielowymiarowego podejścia do zrozumienia relacji pomiędzy cennymi elementami i zachowania podstawowych cech krajobrazu. Przeprowadzono ocenę, czy UAV jest odpowiedni jako narzędzie badawcze (przez dostępność sprzętu, oprogramowania i metodyki pracy) zdolne do dostarczenia zróżnicowanych ujęć krajobrazu, które mogłyby być wykorzystane w podejmowaniu decyzji planistycznych. Jako przykład zbadano Torto, rzekę w Bradze w Portugalii, od jej przecięcia z rzymską drogą Via XIX.Badania mają na celu pokazanie, że dokumentacja dronem może prowadzić do zwiększenia świadomości na temat zanikającej ciągłości elementów krajobrazu oraz wartości istniejących relacji przestrzennych, które nie są brane pod uwagę w procesach urbanizacji takich miejsc, jak obszar sąsiadujący z ośrodkami S. Frutuoso i Dume, w pobliżu popularnego szlaku pielgrzymkowego Camino de Santiago.Możliwość identyfikacji i refleksji nad elementami zapewniającymi spójność krajobrazu jest odnotowywana za pomocą wideografii rejestrowanej w trybie visual line of sight (VLOS). Przeanalizowano również różne warunki, które należy wziąć pod uwagę, przygotowując się do badań i rejestrując informacje (np. lokalne przepisy, warunki pogodowe, oczekiwane rezultaty), oraz zaproponowano metodologię planowania i wykonywania lotów z najbardziej optymalnymi ustawieniami, z których wybrane zostały: kąt –15° dla uchwycenia elementów krajobrazu i ich relacji oraz –90° dla fotogrametrii i wideogrametrii (tu uchwyconych na maksymalnych wysokościach dopuszczalnych dla obszaru badań, nieprzekraczających granicy 75 i 120 m)
Ochrona i kształtowanie krajobrazu kulturowego w zintegrowanym planowaniu rozwoju
Get PDFMonografia powstała jako wyraz troski o krajobraz – nie tylko ten wyjątkowy, wyróżniający się walorami przyrodniczymi i kulturowymi, najczęściej już podlegający rozmaitym formom ochrony, ale także o krajobraz „codzienny”, oglądany każdego dnia i często niedoceniany. Autorki monografii reprezentują trzy różne poznańskie uczelnie, Stowarzyszenie Polskich Architektów Krajobrazu (SPAK) oraz Stowarzyszenie Architektury Krajobrazu (SAK). Tym samym doświadczenia naukowe i praktyczne autorek wywodzą się z różnych dyscyplin i specjalności a niniejsze opracowanie jest próbą połączenia tych doświadczeń, co umożliwia szersze – interdyscyplinarne – spojrzenie na problematykę kształtowania i ochrony krajobrazu. Przełożyło się to na treści zawarte w monografii, które mogą stanowić głos w dyskusji nad zintegrowanym podejściem do tematyki krajobrazowej w planowaniu rozwoju, a tym samym dać wsparcie dla procesów decyzyjnych w praktyce zarządzania przestrzenią.
Link do publikacji: https://wgseigp.amu.edu.pl/__data/assets/pdf_ file/0020/394103/ochrona-i-ksztaltowanie-krajobrazu-kulturowego-wzintegrowanym-planowaniu-rozwoju.pd
Wprowadzenie
Get PDFPrzedstawiamy Państwu kolejny numer czasopisma „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”, zawierający siedem artykułów, skoncentrowanych wokół aktualnej problematyki społeczno-gospodarczej, odnoszącej się do obszaru Pomorza. Region ten jest specyficzny, odmienny od reszty kraju, ze względu na bogatą historię i położenie geograficzne. Bliskość morza determinuje rozwój m.in. turystyki czy gospodarki morskiej. Pomorze ma znaczący potencjał zarówno społeczny, jak i gospodarczy. Społeczność tego obszaru jest zróżnicowana, a gospodarka rozwija się w wielu sektorach
Wpływ pandemii COVID-19 na funkcjonowanie sektora organizacji i obsługi ruchu turystycznego w nadmorskiej strefie turystycznej Pobrzeża Bałtyku
Get PDFThe COVID-19 pandemic has had an impact on the functioning of the world economy. The lockdowns introduced several times and the related restrictions on the freedom of movement of the population and the suspension of the activities of most tourist enterprises had a negative impact on the functioning of the tourism sector, especially in those areas whose development is strongly related to tourist services.
This study analyzes changes in the functioning of tourism development and traffic in the coastal tourist zone in connection with the COVID-19 pandemic. Data from the Local Data Bank of the Central Statistical Office (GUS) in the field of selected indicators and measures of tourism development and traffic in communes and poviats of the coastal tourist zone BY the Baltic Coast were used.
The results of the study indicate that the COVID-19 pandemic and the related sanitary and epidemic restrictions have had a significant impact on the tourism industry. To a much greater extent, the impact of the COVID-19 pandemic was visible in the values of measures and indicators describing tourism, and to a lesser extent in the values of measures and indicators relating to tourism development. The changes affected the tourist development to a small extent. The variability in the number of facilities and bed places was marked to a small extent, most in the communes of Puck, Nowodworski and Kołobrzeg, and to the smallest extent in the municipal poviats: Gdynia, Gdańsk, Sopot and in the Wejherowo poviat.
A much higher degree of variability concerned selected measures and indicators of tourist traffic,
i.e. the number of overnight stays and the number of overnight stays, both for domestic and foreign tourists.
The highest was in the districts of Kamień, Kołobrzeg and the cities of Świnoujście and Sopot.
In most municipalities and coastal districts, a clear compensation of tourist traffic is recorded in the post-pandemic period, which is expressed in significantly increased indicators of the number of overnight stays and the number of overnight stays.
At the same time, there are communes where the downward trend in the number of tourists and the number of overnight stays during the COVID-19 pandemic continues in subsequent years.W artykule podjęto zagadnienie oceny wpływu pandemii COVID-19 na funkcjonowanie sektora organizacji i obsługi ruchu turystycznego w nadmorskiej strefie turystycznej Pobrzeża Bałtyku. Do realizacji podjętego zadania badawczego wykorzystano dane Banku Danych Lokalnych GUS dotyczące wybranych mierników i wskaźników zagospodarowania i ruchu turystycznego w 36 gminach oraz w 15 powiatach nadmorskich
Kierunki i natężenie migracji zagranicznych na pobyt stały w Polsce w latach 2019–2022
Get PDFThe conducted research shows that Poland, in the period of threats, whether it is the Covid-19 pandemic, or political unrest related to the imminent war in Ukraine, but also decisions resulting from the migration crisis or Great Britain’s exit from the European Union, transforms from an emigration country into immigration state. Not all regions in Poland are subject to this tendency, and so the Opolskie and Śląskie voivodships have maintained an emigration character for decades. The largest stream of immigration for permanent residence is directed to two voivodeships: Mazowieckie and Małopolskie (30% in total), followed by Śląskie and Dolnośląskie (20% in total). In the case of emigration movements, the following voivodeships stood out with the highest level of departures for permanent residence: Małopolskie, Dolnośląskie and Opolskie. As a consequence, the most favorable positive balance of foreign migrations for permanent residence in the entire period under review occurred in the Mazowieckie voivodship, exceeding the balance in the Małopolskie voivodship more than three times. The negative migration balance with the highest intensity occurred in Upper Silesia. However, as a result of these turbulences, the net migration in almost all regions has decreased. The strongest directions of migration for permanent residence changed in individual regions. Western regions in Poland maintained the highest level of immigration from Germany throughout the analyzed period, Podlasie from Belarus, and Mazowsze from Ukraine. Other regions with initially a dominant direction of immigration from Great Britain began to increasingly reflect this position on immigration from Ukraine.
Regions of Poland were more stable in terms of emigration. Departures for permanent residence according to the first country of emigration divided Poland into regions with dominant emigration to two countries: Germany and Great Britain. In the western regions of Poland, departures to Germany dominated, and in the central and eastern regions to Great Britain. A certain difference characterized Małopolska, as emigration from this region was mostly directed to the United States in 2019, and to Austria in 2020–2021.
As a consequence, specific migration trends were visible in net foreign migrations for permanent residence by destination. Among the immigration countries in 2019, Ukraine was in first place in eight voivodships, Great Britain in seven, and Belarus in one – Podlaskie Voivodeship, where this direction remained unchanged throughout the period under review. In 2020, only two voivodships (Świętokrzyskie and Warmińsko-Mazurskie) had the highest immigration balance from Great Britain, and the remaining regions from Ukraine, in the following years all regions had this positive balance in the first place from Ukraine (with the exception of the aforementioned Podlaskie voivodship). The negative balance and emigration destinations were more differentiated regionally and over time. The Śląskie and Opolskie voivodeships invariably remained in the sphere of influence of Germany and throughout the period under study it was the dominant direction of emigration, just like from the Mazowieckie voivodship – Switzerland. In addition, the direction to Germany was dominant in almost all western and northern Poland, including the Warmińsko-Mazurskie Voivodeship. The negative migration balance in the first place with the United States was shown mainly by the south-eastern voivodeships (Lubelskie, Podkarpackie and Małopolskie). In 2022, the tendency to emigrate to Great Britain increased and as many as 5 regions were dominated by this direction.
Relationships and migration preferences in individual regions of Poland do not always reflect national trends. Regional specificity, border proximity, or cultural and social connections, and in the case of national centers such as the Mazowieckie Voivodeship, trends in the global economy, have as strong an impact on the formation of migration directions as situations related to threats, in any form, could occur.Współcześnie migracje zagraniczne stają się zjawiskiem coraz bardziej złożonym i powiązanym z niemal wszystkimi dziedzinami życia społeczno-gospodarczego. Dywersyfikacji podlegają także kierunki migracji, a przy ich akceleracji wymuszają kształtowanie polityki migracyjnej poszczególnych państw. Celem artykułu jest przedstawienie natężenia i kierunków migracji zagranicznych na pobyt stały w Polsce w latach 2019–2022. Zróżnicowanie przestrzenne imigracji i emigracji przedstawiono w układzie województw.
W wyniku przeprowadzonych badań uwidacznia się przekształcanie Polski z kraju emigracyjnego w kraj emigracyjno-imigracyjny, a nawet imigracyjny. Kierunki emigracji w okresie wymuszonego ograniczenia mobilności pandemią COVID-19, a od lutego 2022 r. wzmożonego przepływu w związku z wybuchem wojny na Ukrainie dzieliły Polskę na dwa zasadnicze obszary: w województwach zachodnich dominowały wyjazdy do Niemiec, a w centralnych i wschodnich do Wielkiej Brytanii. Z drugiej strony województwa zachodnie cechował w badanym okresie także największy poziom imigracji z Niemiec, województwo podlaskie z Białorusi, a mazowieckie z Ukrainy. Pozostałe województwa, o dominującym początkowo kierunku imigracji z Wielkiej Brytanii, w coraz większym stopniu zaczęły oddawać tę pozycję imigracji z Ukrainy