Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Wyzwania i perspektywy geografii społeczno- ekonomicznej i gospodarki przestrzennej
Get PDFPunktem zwrotnym w rozwoju geografii w Polsce było wydzielenie w 2018 r. geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarki przestrzennej jako dyscypliny naukowej w dziedzinie nauk społecznych, z jednoczesnym przyporządkowaniem geografii fizycznej do dyscypliny nauki o Ziemi i środowisku w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych. Stworzyło to szanse, ale i zagrożenia, zarówno dla nowej dyscypliny, jak i dyscyplin pokrewnych. Kwestie takie, jak integralność geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarki przestrzennej, jej miejsce w naukach społecznych, relacje z innymi dyscyplinami społecznymi, zakres integracji z geografią fizyczną i skutki tego procesu dla rozwoju całej geografii czy wreszcie instytucjonalne aspekty funkcjonowania nowej dyscypliny, to najważniejsze problemy, wobec których stanęła nowa dyscyplina
Zróżnicowanie przestrzenne płatności Wspólnej Polityki Rolnej w województwie wielkopolskim – poziom, struktura i uwarunkowania
Get PDFThe article analyzes the level, structure, and spatial diversity of Common Agricultural Policy (CAP) payments in the Greater Poland Voivodeship in 2022 and their impact on the development of agriculture and rural areas in this region. The study utilized data from the publicly available online register of CAP beneficiaries, which includes the amounts of payments made, expressed as an absorption index (in PLN per capita). These data formed the basis for a spatial analysis conducted at the county and municipal levels. The results of the spatial diversity of payment levels were related to natural and non-natural conditions. Referring to the CAP funds absorption level index, a stronger influence of non-natural factors on the level of CAP payment absorption was demonstrated, particu- larly those defined by the general level of socio-economic development (Pearson’s linear correlation coefficient of −0.578). The research also indicated that an unequivocal assessment of the spatial distribution of CAP funds absorption is difficult due to their diverse structure according to the directions of impact.
The presented research findings, conducted for the Greater Poland Voivodeship, indicate the need for a thorough understanding of the CAP payment mechanism and its spatial differentiation for the entire country. They also confirm the necessity to revise the Common Agricultural Policy in order to strengthen its effectiveness in protecting natural resources, the environment, and the climate, as well as to maximize social benefits in rural areas while minimizing economic losses. According to the authors, a precise understanding of the agri-environmental payment mechanism is particularly important in the ongoing discussion on the need to reform the principles of the European Green Deal in agriculture.W artykule dokonano analizy poziomu, struktury i zróżnicowania przestrzennego płatności Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) w województwie wielkopolskim w 2022 r. oraz ich oddziaływania na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich w tym regionie. W pracy wykorzystano m.in. dane zawarte w ogólnodostępnym internetowym wykazie beneficjentów WPR, obejmujące kwoty zrealizowanych płatności, ujęte jako wskaźnik absorpcji (w zł na 1 mieszkańca). Dane te stanowiły podstawę do analizy przestrzennej, wykonanej w ujęciu powiatowym i gminnym. Wyniki zróżnicowania przestrzennego poziomu płatności przyrównano do uwarunkowań przyrodniczych i pozaprzyrodniczych. Odnosząc się do wskaźnika poziomu absorpcji środków WPR, wykazano silniejszy wpływ czynników pozaprzyrodniczych na poziom absorpcji płatności WPR, zwłaszcza określonych przez ogólny poziom rozwoju społeczno-gospodarczego (współczynnik korelacji liniowej Pearsona −0,578). Badania wykazały również, że jednoznaczna ocena rozkładów przestrzennych absorpcji środków WPR jest utrudniona ze względu na ich zróżnicowaną strukturę według kierunków oddziaływania
Lasy jako forma użytkowania ziemi w gospodarstwach rolnych w Polsce
Get PDFThe article aims to analyze the state of forest resources within agricultural holdings, their changes and spatial differences. The following research questions have been posed: what is an impact of environmental determinants and non-environmental factors on the pace and trends in changes with regard to the spatial difference in the share of forests in the total area of agricultural holdings? Do the occurring changes in the share of forests in agricultural holdings result from farmland afforestation or land transfer, including forest land? The research covers the years 2002 and 2020. The analysis was conducted by voivodeships (provinces) and poviats (counties), on the basis of unpublished materials provided by the Head Office of Geodesy and Cartography in Warsaw and the results of Agricultural Censuses available at the Local Data Bank, Statistics Poland. The analysis showed that in 2002–2020 there was an increase in the forest area in agricultural holdings. Overall, during this period, 108.9 thousand ha of forests were added, which is 8.5% of their area. The rate of this growth was at 8.6% and was higher than that of the total forest area in Poland (5.6%). As a result, forests within agricultural holdings made up 14.6% of the total forest area in Poland in 2020 compared to 14.2% in 2002. The increase in the forest area as well as the share of forests in agricultural holdings result primarily from the afforestation of farmland and land under natural succession, which is confirmed by the higher dynamics of changes in the forest land area in agricultural holdings compared to the rate of changes in the total forest area. Only in more than ten poviats did farms increase their land resources by way of purchasing other land. The general increase in forest land observed nationwide in farms is spatially diversified. Next to the poviats with minor changes, there are units with a high increase in forests with respect to this ownership, as well as those where the resources were depleted or remained unchanged. The distribution of forests and forest-use holdings was shown to be strongly spatially concentrated, which is proved by the concentration of about 55% of the forest area and the location of these holdings in four voivodeships situated in the eastern part of the country. At the same time, in 2020, the largest forest area per one agricultural holding (4.2 ha) was recorded in Pomorskie Voivodeship, whereas the highest increase in the rate during the investigated years was observed in Pomorskie and Warmińsko-Mazurskie Voivodeships. It was found that the spatial difference in the share of forests in agricultural holdings results from the impact of environmental determinants. The high shares of this type of land were typical of areas with unfavorable natural conditions. However, the rate of an increase in the forest area in 2002–2020 was the largest in areas with favorable natural conditions, which suggests irregularities in the farmland afforestation process. The assessment of the spatial distribution of forests also confirmed a significant influence of urbanization and historical factors. The largest proportion of forests in agricultural holdings was recorded in areas inhabited by a predominantly rural population and in former Austrian and Russian partition territories. However, in urban poviats and in former Prussian partition territories characterized by a small share of forests in the total area of farms, their rate of growth was the highest in the investigated period. This means a desirable increase in the woodland cover of urbanized areas and a rational use of land that is unsuitable for farming.Celem artykułu jest analiza stanu zasobów lasów będących w użytkowaniu gospodarstw rolnych, ich zmian oraz zróżnicowania przestrzennego. W pracy postawiono następujące pytania badawcze: jaki jest wpływ uwarunkowań przyrodniczych i czynników poza przyrodniczych na tempo i kierunki zmian w zakresie zróżnicowania przestrzennego udziału lasów w powierzchni ogólnej gospodarstw rolnych? Czy zachodzące zmiany w udziale lasów w gospodarstwach rolnych są wynikiem zalesień gruntów rolnych czy transferu gruntów, w tym leśnych? Badania dotyczą lat 2002 i 2020. Analizę przeprowadzono w ujęciu województw i powiatów w oparciu o niepublikowane materiały udostępnione przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w Warszawie oraz wyniki Powszechnych Spisów Rolnych dostępne w Banku Danych Lokalnych GUS. Przedstawiono i opisano aktualne tendencje i zmiany zachodzące w zasobach lasów należących do gospodarstw rolnych. Rozpoznano strukturę obszarową gospodarstw według powierzchni posiadanych lasów. Z badań wynika, że rozmieszczenie lasów oraz gospodarstw użytkujących lasy cechuje silna koncentracja przestrzenna. Obserwowany w skali kraju ogólny wzrost zasobów terenów leśnych w gospodarstwach rolnych jest zróżnicowany przestrzennie. Największą ich dynamikę odnotowano na ziemiach dawnego zaboru pruskiego i w powiatach miejskich. Stwierdzono wyższą dynamikę zmian powierzchni gruntów leśnych w gospodarstwach rolnych niż ich powierzchni ogólnej, co oznacza wzrost areału oraz udziału lasów w gospodarstwach w efekcie zalesień gruntów rolnych oraz gruntów objętych sukcesją naturalną. Wyniki badań mogą być przydatne przy wytyczaniu strategii rozwoju na szczeblu regionalnym i powiatowym
Struktura obszarowa gospodarstw ekologicznych w Polsce – stan, zmiany, zróżnicowanie przestrzenne
Get PDFThe aim of the article is to assess the spatial diversity of the area structure of organic farms in Poland at the level of regions and communes, along with identifying the direction and pace of changes in 2012–2021. The basis for the study was data from the General Inspectorate of Trade Quality of Agricultural and Food Products (GIJHARS). Current trends and changes taking place in the size structure of organic farms are presented and described. It was found that their average area was 27.5 ha and varied at the regional level, from less than 15 ha in the province. Lublin, Lesser Poland and Podkarpackie, to over 40 ha in the Lower Silesia, Lubusz, Pomerania and West Pomerania. In the years 2012–2021, the average area of an organic farm in Poland increased by 2 ha (from 25.5 to 27.5 ha; an increase of 7.8 percentage points), i.e. 0.2 ha on average per year. It should be noted that in the same period, the average area of a traditional farm increased by 0.82 ha (from 10.38 to
11.20 ha in 2021; average annual increase – 0.09 ha), which indicates a much more intense growth rate of organic farms.
It was found that the spatial arrangement of the processes of changes in the size structure of organic farms is very similar and constitutes an integral part of the size changes of all farms. However, a significant number of communes in which organic farms started or ended their operations in the organic production system during the period under study may indicate that organic farming is a phenomenon that is still developing its spatial structure. This, in turn, indicates the need for further research and monitoring of spatial phenomena related to organic farming, especially taking into account EU obligations and the increasing importance of this form of agricultural activity.Celem artykułu jest ocena zróżnicowania przestrzennego struktury obszarowej gospodarstw ekologicznych w Polsce na poziomie regionów i gmin wraz z rozpoznaniem kierunku i tempa przemian w latach 2012–2021. Podstawę badania stanowiły dane z Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS). Przedstawiono i opisano aktualne trendy i zmiany zachodzące w strukturze wielkościowej gospodarstw ekologicznych. Stwierdzono, że ich przeciętna powierzchnia wynosi 27,5 ha i jest zróżnicowana na poziomie regionalnym, od poniżej 15 ha w województwach lubelskim, małopolskim i podkarpackim, do ponad 40 ha w dolnośląskim, lubuskim, pomorskim i zachodniopomorskim. Wykazano, że zróżnicowanie przestrzenne przeciętnej powierzchni gospodarstw ekologicznych oraz jej zmian jest zbieżne z sytuacją obserwowaną w gospodarstwach konwencjonalnych
Aktywność lokalna mieszkańców Poznania w świetle wyników wyborów do rad osiedli w 2024 r.
Get PDFThe study aims to characterize the local activity of residents in the context of selected aspects of voting behavior in the elections to district councils in Poznań in May 2024. The focus was primarily on two issues: (a) active participation of Poznań residents in the elections to district councils and its determinants, and (b) differences in the characteristics of candidates for district councils in the spatial context. In Poland, dividing communes into auxiliary territorial units was already possible under the Act on Local Government of March 8, 1990. In Poznań, such division into sub-local units has been in force since 1996. Since 2011, some of the initially functioning sub-local units have been merged into larger ones, creating 42 auxiliary units in the city. The elections were not held in two district councils, Naramowice and Żegrze, and in one part of the Nowe Winogrady Południe district council, where fewer candidates were registered than seats on the council. The primary source of information on the elections was the protocols of the election results to the individual 40 district councils prepared by the Electoral Commissioner appointed by the Poznań City Council. In addition, information on the composition of district councils in the 2019-2024 term was placed on these councils’ official websites. The analysis of the connections between political careers was based on information contained in the lists of election committees to the Poznań City Council participating in the elections on 7 April 2024 (State Electoral Commission data). The indicator method was used to examine the spatial differentiation of the election results to district councils (a total of six indicators: voter turnout, candidate load, continued candidacy, the re-election of councilors, feminization of candidates, and feminization of councilors). The research results indicate significant formal passivity manifested in sub-local electoral activity – as evidenced by the candidate load indicator. Participation in these elections, the role of women and representatives of parties and para-political organizations in them, indicates the intensifying process of disintegration of traditional ties in district communities.Celem opracowania jest charakterystyka aktywności lokalnej mieszkańców pod kątem wybranych aspektów zachowań wyborczych w wyborach do rad osiedli w Poznaniu w maju 2024 r., tj. uczestnictwa czynnego mieszkańców Poznania w wyborach do rad osiedli i jego uwarunkowań oraz odmienności cech kandydatów do rad osiedli w kontekście przestrzennym. Podstawowym źródłem informacji o wyborach do rad osiedli były protokoły wyników wyborów. Badanie prowadzono metodą wskaźnikową. Wyniki wskazują na znaczącą pasywność formalną przejawiającą się w sferze elektoralnej aktywności sublokalnej – o czym może świadczyć wskaźnik obciążenia miejsc kandydatami. Uczestnictwo w tych wyborach, rola w nich kobiet oraz przedstawicieli partii i organizacji parapolitycznych wskazuje na wzmaganie się procesu zaniku tradycyjnych więzi w społecznościach osiedlowych
Od Redakcji
Get PDFZapraszamy Państwa do działu Nowości Wydawniczych, w którym prezentujemy najnowsze prace autorstwa m.in. pracowników naszego wydziału, których tematyka bezpośrednio wiąże się z problematyką rozwoju regionalnego i polityki regionalnej. W bieżącym numerze przedstawiamy Państwu artykuł opublikowany w „Przeglądzie Geograficznym”, współautorstwa m.in. Pawła Churskiego i Tadeusza Stryjakiewicza pt. Wymiar prawny w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne i zagadnienia badawcze. W jego treści określono płaszczyzny problemowo-przedmiotowe dotyczące ujmowania perspektywy prawnej w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ze wskazaniem relacji występujących między naukami geograficznymi i prawnymi, jak i nurtu teoretycznego, ułatwiających doprecyzowanie roli wymiaru prawnego w tej dyscyplinie. Autorzy wskazali też kluczowe kierunki przyszłych badań i perspektywę dyskusji naukowej
Od Redakcji
Get PDFZapraszamy Państwa do działu Nowości Wydawniczych, w którym prezentujemy najnowsze prace autorstwa m.in. pracowników naszego wydziału, których tematyka bezpośrednio wiąże się z problematyką rozwoju regionalnego i polityki regionalnej. W bieżącym numerze przedstawiamy Państwu jedną publikację. Jest to praca zbiorowa pod redakcją Tadeusza Stryjakiewicza i Bartłomieja Kołsuta, napisana przez zespół autorów związanych z Zakładem Geografii Ekonomicznej w składzie (w kolejności alfabetycznej): Jakub Domagalski, Bartosz Doszczeczko, Wojciech Dyba, Bartłomiej Kołsut, Robert Kudłak, Michał Męczyński, Bartosz Stępiński i Tadeusz Stryjakiewicz. Książka ta jest pierwszą taką publikacją w Polsce – stanowi połączenie atlasu geograficznego i wiarygodnego źródła informacji z licznymi ciekawostkami na temat przemian, które zachodziły na rynku samochodowym w okresie transformacji systemowej i po akcesji naszego kraju do Unii Europejskiej
Od Redakcji
Get PDFW bieżącym numerze specjalnym, zawierającym artykuły z III Polskiej Konferencji Badań Miejskich i Regionalnych POLREG 2023, w miejsce działu Nowości Wydawniczych, zapraszamy Państwa do zapoznania się z komunikatem dotyczącym IV Polskiej Konferencji POLREG 2024, która odbędzie się w dniach 20–22 października 2024 r. w Poznaniu
Od Redakcji
Get PDFZapraszamy Państwa do działu Nowości Wydawniczych, w którym prezentujemy najnowsze prace autorstwa m.in. pracowników naszego wydziału, których tematyka bezpośrednio wiąże się z problematyką rozwoju regionalnego i polityki regionalnej. W bieżącym numerze przedstawiamy Państwu 10. tom w serii Ekspertyzy i Raporty Wydziału Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM, który zawiera opracowanie Bartłomieja Kołsuta pt. „Strategia rozwoju gminy Suchy Las na lata 2022–2030”
Rady dzielnic jako kluczowy aktor partycypacji społecznej na poziomie lokalnym: przykład Gdańska
Get PDFThe article presents the issue of the functioning of district councils in the context of participatory processes in the city, using the example of Gdańsk. Neighborhood councils are subsidiary bodies of the municipality, elected by popular vote. However, their competences are limited and usually limited to giving opinions on municipal investments and conducting consultations with residents. District councils can be seen as actors in participatory processes, actively involved in initiating them. Based on a preliminary literature review, the following research questions were formulated:
1) What role do district councils play in organizing and implementing these processes? 2) What is the scope of their competencies? 3) What challenges do they face in the context of local participation? 4) How can the quality of participatory processes in the city be improved? This allowed for the achievement of the goal, which was to identify areas for improving participatory processes in the city, where district councils are the main initiators. Several research methods were used in the study: case study, participant observation, in-depth individual interviews (IDI), and the comparative method. The results indicate that district councils face many problems, including: 1) underfunding, 2) lack of standard communication with the city hall, 3) absence of legal regulations concerning the functioning of district councils, 4) low stakeholder activity. Based on this, three areas of action were identified: public administration reform, reorganization of participatory processes, and education. These changes should be initiated at the national level to standardize the functioning of district councils in Polish cities. Due to the use of qualitative methods and the narrowing of the research area to Gdańsk, the study should be expanded in the future to include the analysis of a larger number of cities and the use of quantitative methods.W artykule przedstawiono zagadnienie funkcjonowania rad dzielnic w kontekście procesów partycypacyjnych w mieście. Rady dzielnic są organem pomocniczym gminy wybieranym w wyborach powszechnych. Sformułowano następujące pytania badawcze: 1) jaką funkcję w organizowaniu i realizowaniu tych procesów pełnią rady dzielnic? 2) jaki zakres kompetencji posiadają? 3) z jakimi wyzwaniami się mierzą w kontekście partycypacji społecznej na poziomie lokalnym? 4) w jaki sposób można wpłynąć na poprawę jakości procesów partycypacyjnych w mieście? Pozwoliło to na zrealizowanie celu zidentyfikowania obszarów poprawy procesów partycypacji w mieście, których głównych inicjatorem są rady dzielnic. Wyniki wskazują na trzy obszary działań: reformę administracji publicznej, zmianę organizacji procesów partycypacyjnych i edukację