Przegląd Politologiczny
Not a member yet
968 research outputs found
Sort by
European Groupings of Territorial Cooperation as an element invigorating integration processes at the local and regional levels in the European Union
Get PDFIn the context of the mounting crisis of the European integration project, cross-border cooperation appears to be one of the dynamically developing exceptions. This in particular concerns the instrument of the European grouping of territorial cooperation (EGTC). Recent years have seen a considerable increase in the number of groupings established and initiatives aimed at establishing new ones. A more inquisitive approach to the development of EGTCs can produce different conclusions, however. On the one hand, EGTCs can exemplify the institutional pragmatism of local authorities, on the other – the implementation of EU member states’ national policies. The purpose of this paper is to take a critical look at EGTCs as an element invigorating integration processes at the local and regional levels of the European Union. The author explores the different motivations and spatial differentiation of EGTCs that is emerging in the European Union. The premise of this paper is that in different parts of Europe, actors commit to establishing EGTCs for different reasons, which translates into the varying ‘density’ of EGTCs in specific EU macroregions. The analysis is conducted taking into account the main theories of integration in the field of European Union studies and the processes of international integration. The conclusion is that France and Hungary are the main European players with respect to EGTCs, although each state is stimulated by different factors.W kontekście narastającego kryzysu projektu integracyjnego w Europie to współpraca transgraniczna wydaje się być jednym z dynamicznie rozwijających się wyjątków. Dotyczy to w szczególności instytucji Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej (EUWT). Ostatnie lata to znaczący przyrost ilości utworzonych ugrupowań oraz inicjatyw zmierzających do ich powołania. Jednakże bliższe spojrzenie na rozwój EUWT może sugerować bardziej złożony obraz sytuacji. Z jednej strony, bowiem stanowić mogą one przejaw pragmatyzmu instytucjonalnego jednostek samorządu terytorialnego, z drugiej, realizacji polityk narodowych państw członkowskich. Celem prezentowanego tekstu jest krytyczne spojrzenie na instytucję EUWT jako elementu dynamizacji procesów integracyjnych na poziomie lokalnym i regionalnym w Unii Europejskiej. Autor stawia pytanie o zróżnicowanie motywacyjne i przestrzenne tworzonych EUWT w Unii Europejskiej. Zakłada on, iż aktorzy w różnych częściach Unii Europejskiej angażują się w tworzenie ugrupowań z uwagi na odmienne czynniki, co przekłada się na zróżnicowaną „gęstość” ich występowania w poszczególnych makroregionach wspólnoty. Analiza przeprowadzona została przez pryzmat głównych teoretycznych szkół integracyjnych w obszarze studiów nad Unią Europejską i procesami integracji międzynarodowej. Wnioski pokazują Francję i Węgry jako głównych graczy w Europie w zakresie EUWT, każde z tych państw motywowane jest jednak przez odmienne czynniki
Security of the Baltic States: Effectiveness of the EU Common Security and Defence Policy and Influence of the Ukrainian Crisis
Get PDFThe paper explores the reasons behind and the development of the EU Common Security and Defence Policy (CSDP), and its advantages and disadvantages that have emerged in the process of its formation and implementation. The transformation of the CSDP according to the Lisbon Treaty and the prospects of its operation in Europe are highlighted. Special attention is paid to the issues of improving the CSDP in the context of new threats to regional and global security. The place and role of the Baltic states in the CSDP are analysed. The position of the Baltic states in NATO, based on greater confidence in the institutions of NATO and close cooperation with the United States is considered. The basic threats and security challenges for the Baltic states nowadays are defined, including possible aggression from Russia, which is broadcast through the mainstream media as a reaction to the idea of protecting the Russian-speaking population of the Baltic states and the establishment of “geopolitical balance through their return to the Russian sphere of influence.”W artykule przeanalizowane zostały przyczyny i rozwój unijnej Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO), jej zalety i wady ujawnione w procesie tworzenia i wdrażania. Szczegółowo przedstawiono transformację WPBiO zgodnie z Traktatem Lizbońskim oraz perspektywy jej działania w Europie. Szczególną uwagę zwrócono na kwestie poprawy efektywności funkcjonowania WPBiO w kontekście nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa regionalnego i globalnego. Dodatkowo przeanalizowano miejsce i rolę państw bałtyckich w WPBiO. Do podstawowych zagrożeń i wyzwań bezpieczeństwa przed jakimi stoją zaliczane są przede wszystkim ewentualna agresja ze strony Rosji, która opiera się na idei ochrony ludności rosyjskojęzycznej w państwach bałtyckich oraz ustanowieniu „równowagi geopolitycznej poprzez ich powrót do rosyjskiej strefy wpływów”
Strefa Schengen w dobie kryzysu imigracyjnego
Get PDFThe subject of the consideration in this article are issues related to the functioning of the Schengen area in times of the 2015/2016 immigration crisis in Europe. The Author of this article firstly referred to the origins of the crisis, the role of the Schengen area in the process of integrating the European continent, and then analyzed the phenomenon of uncontrolled growth of immigrants coming to Europe, taking into account decisions, initiatives and activities of certain Schengen area countries and the impact of these actions on running of the Schengen zone. In conclusion, the author stated that in times of serious difficulties, the Schengen area would probably survive, but it has to undertake certain steps (reforms, strengthening of the external border controls) helping to adapt to the new circumstances.Przedmiotem rozważań niniejszego artykułu są zagadnienia związane z funkcjonowaniem strefy Schengen w czasie kryzysu imigracyjnego, jaki dotknął Europę w 2015 roku i w pierwszej połowie 2016 roku. W rozważaniach odniesiono się do genezy, istoty i znaczenia obszaru Schengen w procesie integrowania się kontynentu europejskiego. Przeanalizowano zjawisko niekontrolowanego wzrostu imigrantów przybywających do Europy pod względem ilościowym, uwzględniając jego skutki i znaczenie dla istnienia obszaru Schengen. Zwrócono uwagę na decyzje państw strefy Schengen, które w obawie przed narastającą falą imigrantów wprowadzały tymczasowe kontrole na granicach. Uwzględniono inicjatywy podejmowane przez państwa europejskie w celu rozwiązana kryzysu imigracyjnego, ale i wyeksponowano brak solidarności w tych działaniach. W konkluzji autorka stwierdza, iż w najbliższym czasie strefa Schengen się nie rozpadnie, ale żeby przetrwała musi się zaadoptować do nowych okoliczności za pomocą reform i wzmocnić kontrole na granicach zewnętrznych
Empowerment through religion: religion’s survival strategies in democratic politics
Get PDFIn contemporary Western world religion has long lost its status of a default legitimating formula and has been relegated, in liberal political philosophy, to the private sphere. Institutionally, religious organizations have been largely separated from government institutions. Despite these adverse circumstances, religion – both as a system of ideas, values and norms and in its institutional expression – has adopted effective survival strategies guarding it from social and political marginalization. Religion has been accorded special status among other ideologies. In science, it results in a sort of methodological agnosticism, which treats religious and scientific statements as belonging to two incommensurable spheres. In politics, religious organizations are often granted special legal status among other political actors and religious freedom has been constitutionalized as a special case of general freedom of expression. As judicature and political practice show, religious arguments can often trump non-religious claims when fundamental value conflicts arise. In their political activity, religious organizations have used strategies characteristic for other political actors (lobbying, mass mobilization etc.), thereby gaining democratic legitimacy, as well as unique, religion-specific strategies. Armed with these and other empowering tools, religion can continue to influence democratic political systems in significant ways.Utraciwszy status dominującej formuły legitymizacyjnej w świecie zachodnim, religia została też instytucjonalnie oddzielona od państwa i, w myśl ideologii liberalnej, zepchnięta na margines życia publicznego. Pomimo tych niesprzyjających okoliczności, religia – zarówno jako system idei i norm, jak i w wymiarze instytucjonalnym – zdołała obronić się przed marginalizacją, zapewniając sobie szczególny status wśród innych ideologii. W nauce objawia się to swego rodzaju metodologicznym agnostycyzmem, nakazującym traktować twierdzenia religijne jako niewspółmierne z naukowymi, a zatem niepodlegające krytyce. W polityce, organizacje religijne uzyskały w wielu państwach zachodnich szczególną pozycję, a wolność religijna została ukonstytuowana jako szczególny przypadek swobody wypowiedzi. W swej działalności politycznej organizacje religijne stosują zarówno metody identyczne z innymi aktorami politycznymi (lobbying, masowa mobilizacja itp.) – co nadaje im legitymację w ramach demokratycznych systemów politycznych – jak i specyficzne strategie religijne. Działania te są w artykule analizowane głównie na przykładach polskich i amerykańskich. Uzbrojone w takie narzędzia, religijne podmioty polityczne mogą wywierać znaczący wpływ na demokratyczne systemy polityczne
Political sciences: a discipline of the social sciences or the humanities?
Get PDFBy virtue of an administrative decision, the division of Polish academia into fields and disciplines was verified in 2011. It is owing to this process that political science, among others, was reassigned in Poland. Before September 30, 2011, political science was classified as one of the humanities, but later on it was included in the new field of the social sciences, created as a result of the division of the humanities. This decision started an ongoing discussion, also in the circles of political scientists, on the issue of how advisable this change is, and it has become an important task to confirm the thesis that this decision was substantially justified. It is assumed that political science as a discipline has more in common with other disciplines assigned to the social sciences than the humanities. Additionally, by way of developing a new register of academic fields and disciplines, the administrative divisions in Polish academia were to a large extent aligned with the classification of fields and disciplines adopted by the OECD, UNESCO and EUROSTAT, which will facilitate the internationalization of academic collaboration. The above organizations and institutions, and – consequently – some of their member states, have already divided the humanities, which used to be alternatively named social sciences, into two separate fields: the social sciences and the humanities. In order to justify the above-mentioned thesis it was necessary to determine how academic specialization, discipline and field of science are perceived today; to indicate the essential divisions in academia; to attempt to define the specific nature of the humanities versus social sciences; and to present the relations of political science to the latter category. The assessment of how intensive these relations are, made it possible to confirm that the above-mentioned thesis is justified.W roku 2011, na mocy decyzji administracyjnej, dokonano korekty podziału polskiej nauki na dziedziny i dyscypliny naukowe. W rezultacie takiego procesu zmieniła się przynależność dziedzinowa m.in. nauk o polityce. Do 30 września 2011 r. dyscyplina ta zaliczana była do dziedziny nauk humanistycznych, a po tej dacie włączono ją do nowej dziedziny nauk społecznych, która została wyodrębniona w wyniku podziału tej pierwszej. Ponieważ zmiana ta wywołała trwającą do dziś dyskusję na temat celowości dokonanej reformy także wśród politologów, ważnym zadaniem podjętych badań była próba potwierdzenia tezy, wg której decyzja taka była uzasadniona merytorycznie. Założono bowiem, że dyscyplina nauki o polityce, w porównaniu z dyscyplinami nauk humanistycznych, ma więcej cech wspólnych z innymi dyscyplinami zaliczonymi do dziedziny nauk społecznych. Ponadto, poprzez ustalenie nowego wykazu dziedzin i dyscyplin naukowych, administracyjne podziały w polskiej nauce zostały w znacznym stopniu dostosowane do klasyfikacji dziedzin i dyscyplin wypracowanych na forum OECD, UNESCO i EUROSTAT, co ułatwi internacjonalizację współpracy naukowej. Na forach tych organizacji i instytucji, a co za tym idzie także w wielu ich państwach członkowskich, już wcześniej podzielono nauki humanistyczne – kiedyś zamiennie nazywane naukami społecznymi – na dwie dziedziny: nauk społecznych i nauk humanistycznych. W celu potwierdzenia słuszności ww. tezy w toku rozważań konieczne było: ustalenie współczesnego pojmowania istoty specjalności naukowej, dyscypliny naukowej i dziedziny nauki; wskazanie najważniejszych podziałów w nauce; podjęcie próby określenia specyfiki dziedziny nauk humanistycznych oraz dziedziny nauk społecznych, a także ukazanie relacji nauk o polityce z tymi dziedzinami nauk. Ocena intensywności takich relacji umożliwiła potwierdzenie słuszności przyjętej tezy
Kolonializm – Dekolonizacja – Postkolonializm. Rozważania o istocie i periodyzacji
Get PDFThe importance of the colonial era in world history can hardly be exaggerated. In recent years, we have seen a rapid growth of publications dedicated to colonialism and, primarily, to postcolonialism. Some philologists, cultural studies theorists, historians, sociologists and political scientists, lawyers, economists and even physicians and psychologists have spoken on these issues. This results in terminological chaos and different interpretations of many seemingly obvious concepts, calling for some order to be introduced. The aim of this paper is to define basic categories, such as colonialism and decolonization, neo-colonialism and postcolonialism, as well as to indicate their territorial and chronological boundaries. This is an attempt to explain the matters written from the perspective of a scholar dealing with the history of colonialism, that is a historian and political scientist combined. The paper presents considerations with regard to the definition, scope and concept of colonialism, its development in the 19th and the first half of the 20th centuries – from its genesis, through the expansion of European states, until its crisis, which started in the early years of World War I and, finally, to its collapse after World War II. Next, the concept of decolonization is touched upon along the factors accelerating the decolonization process. New proposals of periodization also come into view. The final part of the paper mulls over postcolonialism and, by this token, reflects on colonialism and, first and foremost, on its aftermath and remnants in the modern world. Increasingly nowadays, studies are not restricted only to the history of colonialism and decolonization, and it is emphasized that there are different types of subordination. Therefore, a new approach should cover the history and perspectives of all the subsidiary groups, such as marginalized people (that includes women, lower social classes, national and sexual minorities, etc.). In this sense, colonialism still exists, and perhaps this is the reason for the increased academic interest in issues which seemed not long ago to be merely a historical category.Trudno przecenić znaczenie epoki kolonialnej dla dziejów świata. W ostatnich latach obserwujemy wręcz lawinowy wzrost publikacji już nie tylko o kolonializmie ale przede wszystkim o postkolonializmie. Głos zabierają filolodzy, kulturoznawcy, historycy, socjolodzy i politolodzy, prawnicy, ekonomiści a nawet medycy i psycholodzy, co często wprowadza chaos i różne rozumienie wielu wydawałoby się oczywistych pojęć. To wszystko wymaga uporządkowania. Celem artykułu jest zdefiniowanie podstawowych kategorii takich jak kolonializm i dekolonizacja, neokolonializm i postkolonializm, zakreślenie ich granic terytorialnych i chronologicznych. To swego rodzaju próba wyjaśnienia dyskusji, pisana przez historyka i politologa, a więc z perspektywy człowieka zajmującego się dziejami kolonializmu. W artykule przedstawiono rozważania dotyczące definicji i zakresu pojęcia kolonializm, jego rozwój w XIX i pierwszej połowie XX wieku – od genezy poprzez ekspansję państw europejskich aż do jego kryzysu, którego początki widzieć powinniśmy już w latach I wojny światowej i wreszcie jego rozpadu po II wojnie światowej. Następnie omówiono pojęcie dekolonizacji, czynniki przyśpieszające dekolonizację oraz nowe propozycje periodyzacyjne. Ostatnia część artykułu to rozważania na temat postkolonializmu, a więc nowej refleksji nad kolonializmem a przede wszystkim nad jego konsekwencjami i pozostałościami we współczesnym świecie. Coraz częściej bowiem nie ograniczano się tylko do historii kolonializmu i dekolonizacji. Podkreślano, że istnieją różne rodzaje podporządkowania, a nowe ujęcie powinno dotyczyć historii i perspektyw wszystkich grup podporządkowanych np. ludzi zmarginalizowanych (klas niższych, kobiet, mniejszości narodowych i seksualnych itp.). W tym sensie kolonializm trwa nadal i stąd być może ten wzrost zainteresowania i aktualność problematyki, która jeszcze niedawno wydawała się kategorią już tylko historyczną
Socjotechnika władzy
Get PDFDiscussing the matter of sociotechnics I would like to note that I will mainly concentrate on various approaches of the same problem. What interests me the most is the answer to the question of why social engineering, which is, after all, the result of a wide scientific reflection, creatively developed on the Polish scientific ground, currently was relegated solely and not only on the canvas of the common knowledge to issues purely political. At the same time, I will try to indicate those elements which, in my opinion, contributed to uniquely identifying sociotechnics with political power. The assumption implies a thorough analysis of at least Polish literature and fundamentally determines descriptive nature of the entire study. Emphasizing the importance of linguistic purism in the social sciences I should clarify that the subject of further deliberation will be sociotechnics which is sometimes identified with social engineering. Personally, I separate these two concepts. Social engineering is the science which task is to select the appropriate measures. The most frequently they are associated with the appropriate values and/or help to achieve them. Social engineering is therefore the procedure for the selection of appropriate sociotechnical measures. Sociotechnics, in turn, is a collection of techniques and knowledge of cause-andeffect chains of human behaviors and attitudes, which control system, influencing controlled system use it in order to achieve marked out by social engineering goals.Obierając za przedmiot rozważań socjotechnikę władzy, pragnę zwrócić uwagę, że w głównej mierze będę poruszał się w otoczeniu różnych ujęć tego samego problemu. Nurtującym mnie zagadnieniem jest bowiem odpowiedź na pytanie, dlaczego socjotechnika, która jest przecież efektem szerokiej refleksji naukowej, twórczo rozwijanej również na polskim gruncie naukowym, obecnie sprowadzona została wyłącznie – i to nie tylko na kanwie wiedzy potocznej – do zagadnień stricte politycznych? Jednocześnie starał się będę wskazać te elementy, które w moim przekonaniu przyczyniły się do jednoznacznego utożsamiania socjotechniki z władzą (polityczną). Tak poczynione założenie zakłada gruntowną analizę przynajmniej polskiej literatury przedmiotu i w zasadniczy sposób determinuje deskryptywny charakter całego opracowania.Akcentując wagę puryzmu językowego w naukach społecznych winien jestem wyjaśnienie, iż przedmiotem dalszych rozważań będzie socjotechnika, która niekiedy utożsamiana jest z inżynierią społeczną. Osobiście rozdzielam te dwa pojęcia. Inżynieria społeczna to nauka, której zadaniem jest dobieranie odpowiednich środków (socjotechnicznych). Najczęściej są one powiązane z odpowiednimi wartościami i/lub dopomagają w ich osiągnięciu. Inżynieria społeczna jest więc de facto procedurą doboru odpowiednich środków socjotechnicznych. Socjotechnika z kolei stanowi zbiór technik i wiedzy o łańcuchach przyczynowo-skutkowych zachowań i postaw ludzkich, którymi system sterujący, oddziałując na system sterowany posługuje się, aby osiągnąć wytyczone przez inżynierię społeczną cele
Women’s Political Representation in the Czech Republic in the context of the transition from Communism to Democracy
Get PDFThis paper gives an overview of women’s political representation in Czechoslovakia and the Czech Republic after the fall of the iron curtain, framed in the context of the transition from Communism to democracy. It is concerned with both continuity and discontinuity between the old and the new regime regarding the political engagement of women – the persistence of traditional family model and gender stereotypes on one hand, and the radically changed roles of the private and the public sphere on the other. It focuses on the mechanisms disadvantaging women in their access to political power and on public attitudes to the measures which could level the playing field, namely gender quotas for political party candidate lists.W artykule przedstawiony został przegląd reprezentacji politycznej kobiet w Czechosłowacji oraz w Czechach po upadku żelaznej kurtyny, w kontekście przejścia od systemu komunistycznego do demokracji. Artykuł obejmuje rozważania zarówno dotyczące ciągłości i zmiany, pomiędzy starym a nowym systemem, skupiając uwagę na zaangażowaniu politycznym kobiet – począwszy od utrzymywania tradycyjnego modelu rodziny i stereotypów płciowych, a kończąc na radykalnych zmianach ról w sferze prywatnej i publicznej. Koncentrując się na mechanizmach blokujących kobiety w ich dostępie do władzy politycznej i postawach społecznych, które mogłyby wyrównać ostatecznie szanse, a mianowicie zastosowaniu parytetów płciowych na listach wyborczych partii politycznych