Przegląd Politologiczny
Not a member yet
968 research outputs found
Sort by
Motyw nieokreśloności Rosji jako element dziewiętnastowiecznych narracji politycznych
Get PDFThe 19th-century popularity and ambiguity of many versions of the motif of Russian indefiniteness contributed to popularize the view about its ineffaceable incongruity to the West. On the basis of such ideas the premises of the deep aversion between these two spheres were arising. Against thisbackground, it is clearly visible why despite of the not so rare mutual fascination, the relations between Russians and other European nations were often dominated by conflicts of interests, animosities and embarrassment associated with the difficult past and cultural distance. All of these barriers – in conjunction with the rapid acceleration of historical processes, including the intensification of international contacts – were facilitating the creation of fear, distrust, unfortunate statements, wounded pride, contempt and desire for revenge.Dziewiętnastowieczna popularność oraz wieloznaczność rozmaitych wariantów motywu nieokreśloności Rosji przyczyniły się do upowszechnienia poglądu o nieusuwalnym jej niedopasowaniu do Zachodu. Na kanwie tego typu wyobrażeń długo narastały przesłanki niechęci pomiędzy obiema przestrzeniami kulturowymi. Na tym tle widać częściowo, dlaczego w stosunkach Rosjan z narodami Europy, mimo nie tak znów rzadkiej, wzajemnej fascynacji, wielokrotnie górę brały konflikty interesów, animozje i zakłopotanie związane z niełatwą przeszłością oraz dystans kulturowy.Wszystkie wymienione bariery – w powiązaniu z gwałtownym przyspieszeniem procesów historycznych, w tym z intensyfikacją kontaktów międzynarodowych – sprzyjały i nadal sprzyjają kreowaniu strachu, nieufności, niefortunnych wypowiedzi, urażonej dumy, a niekiedy nawet wzgardy i chęci odwetu
Normative media theories: the media in the new democracies
Get PDFThe political changes which occurred in Central and Eastern Europe in the last decade of the 20th century resulted in introducing democratic systems to replace authoritarian regimes. The political transformation in the region affected also freedom of speech and leeway for the media. The transformation was of an evolutionary nature, preceded by discussions and disputes over the future form of the media. At the initial stage of the changes, strict state control was required, as the government was responsible for the success of the democratic changes. Following the overthrow of the authoritarian regimes, a need emerged for sorting out the legal and institutional basis of a free media intended to be established on the basis of state-owned media, fully controlled by the political authorities and in fact assuming a single role, namely that of a propaganda machine. Normative theories of the media have become the starting point, as a collection of ideas and postulates stating that the media’s mode of operation should facilitate socially desirable values. Discussions of the legal, institutional, functional as well as personal solutions related to the mass media in the new democracies referred to observations and agreements among researchers who came from systems with long democratic traditions. This paper revolves around the relation between the media and democracy, and argues that the theory of the media’s social responsibility and the democratic-participant theory were the major source of inspiration for the participants of the debates about the future form of the mass media in the emerging democracies. It is worth noticing that these theories represent not only slightly different opinions on the role of the media in a democracy but they also reflect the differences in understanding the essence of democracy.Zmiany polityczne, które zaszły w Europie Środkowo-Wschodniej w ostatniej dekadzie XX wieku zaowocowały odejściem od reżimów autorytarnych i wprowadzaniem demokratycznych rozwiązań ustrojowych. Transformacja ustrojowa w krajach regionu dotyczyła także sfery wolności słowai swobody działania mediów. Przemiany odbywały się w sposób ewolucyjny, poprzedzały je dyskusje i spory o przyszły kształt mediów. W początkowym etapie przekształceń niezbędna była silna kontrola państwa, to jego struktury odpowiedzialne były za powodzenie demokratycznych przemian. Po upadku reżimów autorytarnych należało uporządkować prawne i instytucjonalne podstawy istnienia wolnych mediów, które powstać miały na fundamencie mediów państwowych, w pełni kontrolowanych przez władzę polityczną i pełniących w istocie jedną rolę – tuby propagandowej. Punktem wyjścia stały się normatywne teorie mediów, które stanowią zbiór idei i postulatów dotyczących tego, jak media powinny działać, aby implementować społecznie pożądane wartości. Dyskusje nad prawnymi, instytucjonalnymi, funkcjonalnymi, a także personalnymi rozwiązaniami dotyczącymi mediów masowych w nowych demokracjach odwoływały się do obserwacji i ustaleń poczynionych przez badaczy wywodzących się z systemów o długiej tradycji demokratycznej. Przedmiotem prezentowanego artykułu jest relacja między mediami i demokracją. Autorka prezentuje pogląd, że teoria społecznej odpowiedzialności mediów, wspomagana założeniami teorii demokratyczno-uczestniczącej, była głównym źródłem inspiracji dla uczestników debat dotyczących przyszłego kształtu mediów komunikowania masowego w rodzących się demokracjach. Warto zauważyć, że teorie te reprezentują nie tylko nieco odmienne poglądy na miejsce mediów w demokracji, ale odzwierciedlają także różnice w pojmowaniu istoty demokracji
The situation of women in the labor market in Poland in the light of existing labor law provisions concerning the working time
Get PDFIncreasing the share of women on the labour market is an urgent issue that Europe must face in the context of aging society, which is perceived as a threat for the future socio-economic situation of European countries. However, in 2012 women’s participation in the labour market of the European Union was even by 12.2% lower than that of men. Poland was among the few countries with the greatest difference in the share of sexes on the labour market. One reason for women’s lower professional activity is the difficulties in combining work with family responsibilities. For many women maternity means long-term unemployment, or even resignation from a professional career, in relation to difficulties with returning to the labour market. Labour law may have a positive or negative impact on the situation of women on the labour market. An important regulation in this regard is one that regulates working time. Based on the analysis of the applicable regulations from the Labour Code, the article focuses on the available ways of working time management by the employee in the context of possible combining of work and the fulfilment of family responsibilities.Zwiększenie udziału kobiet na rynku pracy pozostaje pilną kwestią, z jaką zmierzyć się musi Europa w kontekście zjawiska starzenia się społeczeństwa, które jest postrzegane w kategoriach zagrożenia dla sytuacji społeczno-gospodarczej państw europejskich. Tymczasem w 2012 r. stopień partycypacji kobiet na rynku pracy był aż o 12,2% mniejszy od mężczyzn. Polska znalazła się w grupie państw o największej różnicy w udziale między kobietami a mężczyznami na rynku pracy. Jedną z przyczyn niższej aktywności zawodowej kobiet są trudności w łączeniu pracy zawodowej z obowiązkami rodzinnymi. Dla kobiet macierzyństwo oznacza długotrwałe bezrobocie, a nawet rezygnację z pracy zawodowej, w przypadku trudności z powrotem na rynek pracy. Prawo pracy może wpływać pozytywnie bądź negatywnie na sytuację kobiet na rynku pracy. W tym zakresie istotne znaczenie mają przepisy dotyczące czasu pracy. W oparciu o analizę obowiązujących regulacji Kodeksu pracy z zakresu czasu pracy podjęte rozważania koncentrują się na dostępnych sposobach zarządzania czasem pracy przez pracownikaw kontekście możliwości łączenia pracy zawodowej z realizacją obowiązków rodzinnych
Serbian elections: The path towards Europe?
Get PDFThe Republic of Serbia was established on 5 June 2006 as a legal successor to the state of Serbia and Montenegro which dissolved after Montenegro had declared independence on 3 June 2006. Serbia and Montenegro were constituted as a union of two republics on 4 February 2003 and replaced the Federal Republic of Yugoslavia. The latter was created on 27 April 1992 and was composed of the Republic of Serbia and the Republic of Montenegro.This article has as its main goal to answer the following questions: Will Serbian elections ensure the country’s continued path toward Europe and is Serbia ready for EU membership? Serbia’s integration with the European Union strengthened after pro- European Boris Tadić was elected the country’s president in 2004. The largest hurdles to Serbia’s EU accession are, firstly, the issue of Kosovo’s independence, and, secondly, putting those responsible for war crimes in former Yugoslavia on trial before the Hague Tribunal. Serbia’s EU integration process has been quite protracted and the country would like to finish its negotiations by 2019 in order to join the European Union officially in 2020. The European Commission has declared a moratorium on accession of new members during the current term of both the Commission and the European Parliament, which will expire in 2019. In April, Ivica Daczić and Hashim Thaci signed a negotiated agreement under the EU auspices to normalize the relations between the two countries. Kosovo, a former Serbian province mostly populated by Albanians, declared independence in 2008, which Belgrade has never recognised. The agreement does not provide for Serbia’s formal recognition of Kosovo’s sovereignty, but it regulates the situation in northern Kosovo which has a 40,000-strong Serbian minority. Both parties have also agreed not to block each other on their path to EU membership.Republika Serbii powstała 5 czerwca 2006 r. jako spadkobierczyni państwa pod nazwą Serbia i Czarnogóra, które rozpadło się po ogłoszeniu niepodległości przez Czarnogórę 3 czerwca 2006 r. Serbia i Czarnogóra jako związek dwóch republik została proklamowana 4 lutego 2003 r. Zastąpił on utworzoną 27 kwietnia 1992 r. Federacyjną Republikę Jugosławii, w skład której wchodziły Republika Serbii i Republika Czarnogóry. Kluczowym celem niniejszych rozważań, jest udzielenie odpowiedzi na pytania: czy wybory w Serbii zapewnią kontynuację drogi do Europy oraz czy Serbia jest gotowa na to członkostwo? Integracja tego kraju z Unią Europejską zacieśniła się, kiedy do władzy doszedł po wyborach prezydenckich w 2004 roku proeuropejski prezydent Boris Tadić. Największymi przeszkodami w przystąpieniu Serbii do UE są, po pierwsze, sprawa niepodległości Kosowa, a po drugie, rozliczenie przed Trybunałem w Hadze osób odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne popełnione w czasie wojny w byłej Jugosławii. Proces integracji Serbii z Unią Europejską trwa już dość długo. Serbowie chcą zakończyć negocjacje w 2019 r., by formalnie dołączyć do Unii Europejskiej w 2020 r. – Komisja Europejska ogłosiła bowiem moratorium na przyjmowanie nowych członków w trakcie obecnej kadencji swojej i Parlamentu Europejskiego, trwających właśnie do 2019 r.W kwietniu premierzy Serbii i Kosowa: Ivica Daczić i Hashim Thaci podpisali porozumienie, wynegocjowane pod auspicjami UE, w sprawie normalizacji stosunków między oboma państwami. Kosowo, dawna serbska prowincja zamieszkana w większości przez Albańczyków, ogłosiło niepodległość w 2008 roku, czego Belgrad nigdy nie uznał. Porozumienie to nie przewiduje formalnego uznania przez Serbię suwerenności Kosowa, reguluje natomiast sytuację w północnej części Kosowa, którą zamieszkuje 40-tysięczna mniejszość serbska. Obie strony zobowiązały się także w tym dokumencie do nieblokowania sobie nawzajem drogi do członkostwa w Unii Europejskiej.
Gminny podział administracyjny w świetle 25 lat funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce
Get PDFThis paper seeks to present the changes in Poland’s territorial division and assess it at the local level (communes). The reference point is provided by the territorial reforms of other EU states, especially those with a three-tier structure, like in Poland. The basic thesis is that the territorial organization of public administration should change so as to keep up with political, economic, social and spatial processes, the latter bearing special importance for this. The paper concludes with recommendations for ways of changing local administrative structures, such as combining, or fusions of urban and rural communes.Artykuł przedstawia główne zmiany podziału terytorialnego Polski i ich ocenę na poziomie gminnym. Punktem odniesienia są reformy terytorialne w innych krajach UE, szczególnie tych, które podobnie jak Polska posiadają trójstopniową strukturę terytorialną. Podstawową tezą pracy jest stwierdzenie, że organizacja terytorialna administracji publicznej powinna zmieniać się w relacji do rozwoju procesów politycznych, gospodarczych, społecznych i co dla niej szczególnie istotne, także przestrzennych. Artykuł kończą rekomendacje związane z kierunkami przekształceń lokalnych struktur administracyjnych, takich jak łączenie (fuzje) gmin miejskich i wiejskich
Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza w Polsce w świetle prawa – wybrane zagadnienia
Get PDFThe civic legislative initiative can be defined as the right of the citizens of local communities to submit a draft of a law. This instrument of direct democracy is envisaged neither by the Constitution of Poland, nor by the laws that regulate the operations of municipalities, districts and provinces. The procedure of civic legislative initiative, however, is provided for in the statutes of local government units, which has resulted in negative assessments by some administrative courts. The analysis conducted here indicates that the civic legislative initiative is allowed within the framework of current legislation. This standpoint was expressed in the 2013 decision of the Supreme Administrative Court, among other things. It seems that the best solution would be to provide for the civic legislative initiative in an act of law (as proposed in the presidential draft of a law on cooperation in local governments to facilitate local and regional development). Adopting this solution would eliminate any legal concerns on the one hand, and create an opportunity to make civic legislative initiatives more popular on the other. It should be borne in mind that active civic participation in political life is of the utmost significance for the proper functioning of a democratic state. Therefore, a de lege ferenda postulate can be brought forward to ensure that legal regulations allow citizens to implement civic legislative initiatives to the greatest extent possible.Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza może być zdefiniowana jako uprawnienie mieszkańców wspólnot samorządowych do przedłożenia projektu uchwały. Wskazana forma demokracji bezpośredniej nie została wprost przewidziana przez Konstytucję RP, jak również ustawy regulującefunkcjonowanie gmin, powiatów i województw. Przedmiotowa procedura jest przyjmowana w statutach jednostek samorządu terytorialnego, co spotkało się z negatywną opinią niektórych sądów administracyjnych. Przeprowadzona analiza wskazuje jednak, iż obywatelska inicjatywa uchwałodawcza może być ustanowiona w ramach aktualnie obowiązującego porządku prawnego. W tym zakresie warto odnotować, iż takie stanowisko zostało wyrażone m.in. w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2013 roku. Wydaje się, iż najlepszym rozwiązaniem byłoby ustawowe umocowanie inicjatywy uchwałodawczej mieszkańców (taka propozycja znalazła się w prezydenckim projekcie ustawy o współdziałaniu w samorządzieterytorialnym na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego). Przyjmując wskazane rozwiązanie, doszłoby nie tylko do rozwiania wątpliwości prawnych, lecz wystąpiłaby również szansa na upowszechnienie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej. Należy pamiętać o tym, iż aktywny udział obywateli w życiu politycznym jest niezwykle istotny dla prawidłowego funkcjonowania państwa demokratycznego. W związku w tym można sformułować postulat de lege ferenda, aby przyjmowane podstawy prawne w możliwie największym stopniu umożliwiały mieszkańcom korzystanie z inicjatywy uchwałodawczej
EU’s pressing communication challenge
Get PDFIn order to help rebuilding popular support and trust towards the European Union, EU’s institutions need to substantially change their communication strategy. Recent political developments, especially 2016 Britain’s referendum on the EU Membership, have shown that the old model of reaching to citizens no longer meets expectations. Drawing on available data and ex-post evaluations of promotional campaigns, this article examines possible ways of enhancing the way EU connects to citizens. The paper concludes that the focus should be shifted from mediated communication to a more direct one, including massive use of online social platforms and corporate-style promotional campaigns. The EU’s own experiences confirm the efficiency of the latter.W celu wsparcia odbudowy poparcia i zaufania społecznego do Unii Europejskiej, instytucje UE powinny dokonać zasadniczej modyfikacji strategii komunikacji. Niedawne wydarzenia polityczne, w tym zwłaszcza przeprowadzone w 2016 r. w Wielkiej Brytanii referendum na temat członkostwa w Unii Europejskiej, pokazały, że dotychczasowe sposoby nawiązania kontaktu z obywatelami nie dają już oczekiwanych rezultatów. Na podstawie dostępnych danych i ewaluacji ext-post kampanii promocyjnych, niniejszy artykuł rozważa możliwe sposoby ulepszenia sposobów, w jakie Unia Europejska kontaktuje się ze swoimi obywatelami. Autor konkluduje, że nacisk powinien zostać przeniesiony z komunikacji zapośredniczonej (przez tzw. tradycyjne media – prasę, radio, TV) na komunikację bezpośrednią, naśladującą korporacyjne kampanie reklamowe i wykorzystującą rosnące na znaczeniu platformy mediów społecznościowych. Własne doświadczenia instytucji Unii Europejskiej potwierdzają, że kampanie promocyjne wzorowane na korporacyjnych są skuteczne
Państwo Islamskie – fenomen nowego dżihadystycznego protopaństwa
Get PDFThis article focuses on four major issues: the nature and main characteristics of the so-called jihadi quasi-state; a review of past and current jihadist emirates; the history of the Islamic State (the name can be understood in two ways: as a jihadi organization and quasi-state which control territory); and the immediate future of a new jihadi quasi-state.W artykule zwrócono uwagę na cztery istotne kwestie: istotę i najważniejsze cechy tzw. dżihadystycznych protopaństw, przegląd wcześniejszych i obecnych dżihadystycznych emiratów, historię Państwa Islamskiego (nazwa ta może być rozumiana dwojako: jako organizacja dżihadystyczna i protopaństwo kontrolujące terytorium), oraz najbliższą przyszłość nowego dżihadystycznego protopaństwa
Przyczynowość w nauce o stosunkach międzynarodowych
Get PDFThe aim of the article is an introduction to the understanding of causality in the International Relations. Different conceptualizations of causality determine different approaches to research and knowledge. The article discusses four different ways of understanding the causality inspired by certain philosophies of science: neo-positivism, critical realism, reflectivism and pragmatism. Author selected the philosophies of science that created categories to be helpful to explain and discuss issue relevant to the study of international relations and are present in the works of scholars of International Relations. Consciousness of the importance of the problem causality and the different ways of understanding its can serve as an inspiration for polish researchers of international relations.Artykuł przedstawia konceptualizacje przyczynowości w nauce o stosunkach międzynarodowych. Autor objaśnia jak różne sposoby rozumienia przyczynowości decydują o odmiennym podejściu do prowadzenia badań i wiedzy. W artykule omówiono sposoby rozumienia przyczynowości inspirowane wybranymi filozofiami nauki: neopozytywizmem, krytycznym realizmem, refleksywizmem i pragmatyzmem. Wybrano filozofie, które wytworzyły kategorie pomocne do objaśnienia dyskusji i problemów istotnych dla nauki o stosunkach międzynarodowych i są obecne w pracach badaczy stosunków międzynarodowych, a także w istotny sposób różnią się między sobą. Świadomość znaczenia problemu przyczynowości i odmiennych sposobów jej rozumienia może stanowić wskazówkę dla polskich badaczy stosunków międzynarodowych
Prawo do samostanowienia a kurdyjskie ruchy narodowościowe i ich status na arenie międzynarodowej
Get PDFKurdish state does not exist on any official map of the world. After all, for years the Kurds are fighting to not just treat them as a nation, but accept their aspirations to their own territory. Research interests and taking political science issues related to the essence of prey, and the nation is in the context of the situation of the Kurds is extremely important. The essence of any state concept, in spite of their diversity and the differences between them is the fact that the state is the collectivity of citizens, organized a community of people, subordinated sovereign power and living in a particular territory. These three essential elements of the state: territory, separated from the other boundaries within which people are subjected to a single political authority, the community, the people in general, who inhabit the territory, and who share a bond based on political power are inextricably linked, and without them it is difficult to talk about the possibility of the existence of the state. The nation is the people who are bound in the great unity of the force, which is nationality. State and people interact. This process can be described as nation-building role of the state and as a nation state-building role. Presenting problems attributes of the European approach to „the state and the nation” in relation to Kurdistan and the Kurdish nation has a contribution to further consider the research and attempt to answer the question – Is the State of Kurdistan and its people, is able to exhaust the catalog of the conditions necessary to create your own space earth.Państwo kurdyjskie nie istnieje, na żadnej oficjalnej mapie świata. Mimo wszystko od lat Kurdowie walczą, by nie tylko traktować ich jako naród, ale i zaakceptować ich dążenia do własnego terytorium. Zainteresowania badawcze oraz podjęcie tematyki politologicznej, związanej z istotą państwa i narodu w kontekście sytuacji Kurdów jest niezwykle istotne. Istotą wszelkich koncepcji państwa, mimo ich różnorodności i różnic pomiędzy nimi, jest fakt, że państwo jest zbiorowością obywateli, zorganizowaną wspólnotą ludzi, podporządkowanych suwerennej władzy i mieszkających na określonym terytorium. Te trzy zasadnicze elementy państwa: terytorium, oddzielone od innych granicami, w obrębie którego ludzie poddani są jednej władzy politycznej, społeczność, ogół ludzi, którzy zamieszkują dane terytorium, i których łączy więź zależności politycznej, władza, są ze sobą nierozerwalnie związane i bez nich trudno jest mówić o możliwości istnienia państwa. Naród to ludzie, którzy związani są w jedność wielką siłą, jaką jest narodowość. Państwo i naród wzajemnie na siebie oddziałują. Ten proces można określić jako narodowotwórczą rolę państwa oraz jako państwowotwórczą rolę narodu. Ukazanie problematyki atrybutów europejskiego podejścia do „państwa i narodu” w odniesieniu do Kurdystanu i narodu kurdyjskiego stało się przyczynkiem do dalszych rozważań badawczych i próbą odpowiedzi na pytanie – Czy państwo kurdyjskie i jego naród, jest w stanie wyczerpać katalog warunków niezbędnych do stworzenia własnego miejsca na Ziemi