Przegląd Politologiczny
Not a member yet
968 research outputs found
Sort by
Lobbing w administracji rządowej w latach 2016–2023. Analiza podmiotów i ich skuteczności
Full text linkEmbedded in a neo-institutional perspective, the subject of the analysis presented in the article is the lobbying activities carried out by professional lobbyists against the government administration in 2016–2023. Its purpose is to characterize this activity, with particular emphasis on the quantitative dimension of the activities undertaken against individual ministries, their variation over time, as well as the number, nature and self-identification of the entities undertaking these activities and the assessment of their effectiveness. Answers to the above questions were obtained by analyzing the content of the public information bulletins of the surveyed ministries, as well as the websites and social media profiles of lobbying entities. The analysis yielded results making it possible to conclude that regulated lobbying of government administration by professional lobbyists in Poland is a sham. Over the seven years studied, there were only 146 cases of such activities, most of which were concentrated in three ministries. For more than 60% of entities, these activities were incidental. Their effectiveness was also relatively low, as only about 14% of the cases were completely successful. The negative public perception of lobbying also resulted in the fact that only 25% of the entities described themselves as lobbyists, and nearly half of them did not publicly report in any way on the conduct of such activities.Przedmiotem osadzonej w perspektywie neoinstytucjonalnej analizy zaprezentowanej w artykule jest działalność lobbingowa prowadzona przez zawodowych lobbystów wobec administracji rządowej w latach 2016–2023. Jej celem jest dokonanie charakterystyki tej aktywności, ze szczególnym uwzględnieniem wymiaru ilościowego podejmowanych wobec poszczególnych resortów działań, ich zróżnicowanie w czasie oraz liczbę, charakter i autoidentyfikację podmiotów podejmujących te działania oraz ocenę ich skuteczności. Odpowiedzi na powyższe pytania uzyskano poprzez analizę treści biuletynów informacji publicznej badanych ministerstw oraz witryn internetowych oraz profili w mediach społecznościowych podmiotów lobbujących. Przeprowadzona analiza przyniosła wyniki, pozwalające stwierdzić, że prowadzony w Polsce przez zawodowych lobbystów regulowany lobbing wobec administracji rządowej to fikcja. W przeciągu siedmiu badanych lat odnotowano jedynie 146 przypadków takich działań, z których większość skoncentrowała się w trzech ministerstwach. Dla ponad 60% podmiotów były to działania incydentalne. Relatywnie niska była też ich skuteczność, bowiem jedynie w odniesieniu do około 14% przypadków zakończyły się one całkowitym sukcesem. Negatywny społeczny odbiór lobbingu spowodował także, że jedynie 25% podmiotów określało się jako lobbyści, a blisko połowa spośród nich w żaden sposób publicznie nie informowała o prowadzeniu tego typu działalności
Kościół katolicki w Polsce wobec polityki rządów w zakresie dopuszczalności przerywania ciąży po 1989 roku na tle rozwiązań historycznych
Full text linkAbortion, is an extremely socially sensitive topic in Poland. Supporters of the Catholic Church, as well as the institution itself, stand in opposition to permitting abortion, while feminist and left-wing circles, call for liberalisation of this area of life. The break with the so-called “abortion compromise” in Poland has caused renewed social and political conflicts. The author aims to answer the question of how the Catholic Church reacted to political attempts to change the current law on the permissibility of abortion in Poland and whether these reactions had political consequences. He provides the answer by analysing historical sources and legal acts in force over the years, which are juxtaposed with public opinion polls.Aborcja, to temat niezwykle wrażliwy społecznie w Polsce. Zwolennicy Kościoła katolickiego, jak i sama instytucja stoją w opozycji do dopuszczania przerywania ciąży, natomiast środowiska feministyczne i lewicowe, postulują liberalizację tej przestrzeni życia. Zerwanie z tzw. „kompromisem aborcyjnym” w Polsce spowodowało ponowne konflikty społeczne i polityczne. Autor stawia sobie za cel udzielenie odpowiedzi na pytanie, jak Kościół katolicki reagował na polityczne próby zmiany obowiązującego prawa dotyczącego dopuszczalności przerywania ciąży w Polsce i czy reakcje te przynosiły konsekwencje polityczne. Odpowiedzi udziela się poprzez analizę źródeł historycznych oraz aktów prawnych obowiązujących na przestrzeni lat, które zestawione zostały z badaniami opinii społecznej
Trendsetting i dystans: percepcja Inicjatywy Trójmorza w wybranych państwach Europy Środkowej
No full textThe Three Seas Initiative (3SI) is a presidential platform for regional cooperation, established in 2016 and currently being developed by representatives of 13 EU Member States: Austria, Bulgaria, Croatia, the Czech Republic, Estonia, Greece, Hungary, Latvia, Lithuania, Poland, Romania, Slovakia, and Slovenia. According to the founding declaration in Dubrovnik, the 3SI primarily serves to develop transport infrastructure, strengthen energy security, and advance digitalization in Central Europe. The aim of this article is to analyze the perception and public discourse on the Three Seas Initiative in selected participating countries. Examples of three countries with different approaches to activities within the 3SI are considered: a country actively engaged in the development of the Three Seas cooperation (Poland), a country with an ambivalent approach to the Three Seas cooperation (the Czech Republic), and a country that, despite participating in the 3SI, de facto distances itself from the initiative (Austria). The chronological scope of the research covered the years 2016–2025. The paper draws on statements by politicians, analytical materials, press sources, and academic articles. The study utilized a comparative method, qualitative content analysis, and document analysis.Inicjatywa Trójmorza (Three Seas Initative, 3SI) stanowi prezydencką platformę współpracy regionalnej, powołaną w 2016 r. i tworzoną obecnie przez przedstawicieli 13 państw członkowskich UE: Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Estonii, Grecji, Litwy, Łotwy, Polski, Rumunii, Słowacji, Słowenii i Węgier. Według deklaracji założycielskiej w Dubrowniku 3SI służy przede wszystkim rozwojowi infrastruktury transportowej, wzmocnieniu bezpieczeństwa energetycznego i rozwojowi gospodarki cyfrowej w Europie Środkowej. Celem artykułu jest analiza percepcji i dyskursu publicznego na temat Inicjatywy Trójmorza w wybranych państwach uczestniczących tego formatu. Pod uwagę wzięto przykłady trzech państw odmiennie podchodzących do aktywności w ramach 3SI: państwo aktywnie zaangażowane w rozwój współpracy trójmorskiej (Polska), państwo podchodzące do współpracy trójmorskiej ambiwalentnie (Czechy) oraz państwo, które pomimo uczestnictwa w 3SI de facto dystansuje się od tej inicjatywy (Austria). Zakres chronologiczny badań objął lata 2016–2025. Artykuł opiera się na wypowiedziach polityków, materiałach analitycznych, źródłach prasowych i artykułach naukowych. W badaniach wykorzystano metodę porównawczą, jakościową analizę treści oraz analizę dokumentów
Kobiety wojowniczki: Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę a zmiana statusu praw i roli kobiet w ukraińskiej armii
No full textThe article examines the legal framework regulating the rights and roles of women in the Armed Forces of Ukraine amid contemporary challenges, especially following the full-scale Russian invasion in 2022. The study reviews the legal basis starting from Ukraine’s adoption of the UN Security Council Resolution 1325 “Women, Peace, Security” in 2016 and the implementation of national action plans aimed at ensuring gender equality in the security and defense sector. Particular attention is given to legislative changes that expanded women’s access to all military positions, including combat and leadership roles, and the introduction of gender-sensitive language in Ministry of Defense documents. The methodology is based on the analysis of official documents, reports, interviews with military personnel and representatives of civil society organizations, and comparisons with NATO countries’ experiences.The results show significant progress in women’s legal rights, yet practical implementation faces challenges such as gender stereotypes, insufficient qualifications of personnel responsible for gender issues, and lack of adequate conditions and equipment for female soldiers. Conclusions emphasize the need to adopt best practices from NATO countries, establish specialized councils within the Ukrainian Armed Forces, conduct gender equality training, and monitor compliance with anti-discrimination policies. The study also recommends increasing the media visibility of female soldiers to support gender equality and raise societal awareness.Artykuł analizuje prawne regulacje dotyczące praw i ról kobiet w Siłach Zbrojnych Ukrainy w kontekście współczesnych wyzwań, szczególnie po pełnoskalowej inwazji Rosji w 2022 roku. Badanie obejmuje podstawy prawne, począwszy od przyjęcia przez Ukrainę Rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 „Kobiety, Pokój, Bezpieczeństwo” w 2016 roku oraz wdrożenia krajowych planów działania mających na celu zapewnienie równości płci w sektorze bezpieczeństwa i obrony. Szczególną uwagę poświęcono zmianom legislacyjnym, które rozszerzyły dostęp kobiet do wszystkich stanowisk wojskowych, w tym bojowych i kierowniczych, oraz wprowadzeniu języka uwzględniającego perspektywę gender w dokumentach Ministerstwa Obrony. Metodologia opiera się na analizie oficjalnych dokumentów, raportów, wywiadów z personelem wojskowym oraz przedstawicielami organizacji pozarządowych. Wyniki wskazują na znaczny postęp w zakresie praw kobiet, jednak praktyczne wdrażanie napotyka na bariery, takie jak stereotypy płciowe, niedostateczne kwalifikacje osób odpowiedzialnych za kwestie gender, a także brak odpowiednich warunków i wyposażenia dla kobiet-żołnierzy. Wnioski podkreślają konieczność adaptacji dobrych praktyk państw NATO, tworzenia specjalnych rad przy Siłach Zbrojnych Ukrainy, prowadzenia szkoleń z zakresu równości płci oraz monitorowania przestrzegania przepisów antydyskryminacyjnych. Rekomenduje się również aktywne angażowanie kobiet w mediach, aby zwiększyć ich widoczność i promować równouprawnienie w społeczeństwie
Rocznice w polityce pamięci i działalności Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk
Full text linkThe research consisted in determining the place that anniversaries and their commemoration occupy in the memory policy and activities of the Poznan Society of Advancement of Arts and Sciences. The author assumed that anniversaries and the activities undertaken in connection with them are of significant importance to the Society and fulfill diverse functions. The specific goal was to identify these functions. The research used qualitative analysis, a method of examining documents and the way anniversaries are celebrated from a historical perspective and, to some extent, a comparative method. Two types of anniversaries were considered. The first group includes “external” anniversaries, i.e. anniversaries that are not directly related to the Society, but which – for various reasons and in various forms – the PTPN has dealt with and undertaken activities related to their commemoration. The second includes “internal” anniversaries, i.e., those that relate to the Society itself or to people key to its functioning. The research confirmed the hypothesis about the important role of anniversaries in PTPN’s memorial policy and their multifunctionality.Badania polegały na określeniu miejsca jakie zajmują rocznice i ich upamiętnianie w polityce pamięci i działalności Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Autor zakładał, że rocznice i działania podejmowane w związku z nimi mają dla Towarzystwa duże znaczenie i wypełniają zróżnicowane funkcje. Celem szczegółowym było zidentyfikowanie tych funkcji. W badaniach wykorzystano analizę jakościową, metodę badania dokumentów i sposobu obchodzenia rocznic z perspektywy historycznej oraz – w pewnym zakresie – metodę porównawczą. Uwzględniono dwa typy rocznic. Pierwsza grupa to rocznice „zewnętrzne” czyli takie, które nie są bezpośrednio związane z Towarzystwem, ale którymi – z różnych powodów i w różnych formach – PTPN się zajmował i podejmował działania związane z ich upamiętnianiem. Druga obejmuje rocznice „wewnętrzne” czyli takie, które dotyczą samego Towarzystwa lub osób kluczowych dla jego funkcjonowania. Badania potwierdziły hipotezę o istotnej roli rocznic w polityce pamięci PTPN i ich wielofunkcyjności
Wyborczy fenomen TikToka? Analiza strategii komunikacyjnej Joanny Senyszyn na platformach społecznościowych w kampanii prezydenckiej 2025
Full text linkThe article discusses the communication strategy used by Joanna Senyszyn on social media during the 2025 presidential election campaign. The aim of the study was to analyze the level of interaction, thematic categories, and the nature of the audience (in terms of their age and socio-political context) of the content published there. The research material consisted of all messages posted on the candidate’s official Facebook, Instagram, and TikTok profiles between January 15 and June 1. Using quantitative and qualitative content analysis, it was determined which platform generated the most engagement among users in Joanna Senyszyn’s case. The leading methods of communication on each of the three aforementioned platforms were also characterized, and an assessment was made as to whether this form of activity was indeed aimed primarily at the youngest voters. In addition, the components of the marketing triad were interpreted: electoral market segmentation, message targeting, and the candidate’s positioning in relation to her activity on social media.Artykuł omawia strategię komunikacyjną stosowaną przez Joannę Senyszyn w mediach społecznościowych podczas kampanii wyborczej przed wyborami prezydenckimi w 2025 r. Celem badania była analiza poziomu interakcji, kategorii tematycznych oraz charakteru odbiorców (pod względem wieku i kontekstu społeczno-politycznego) publikowanych tam treści. Materiał badawczy obejmował wszystkie wiadomości opublikowane na oficjalnych profilach kandydatki na Facebooku, Instagramie i TikToku w okresie od 15 stycznia do 1 czerwca. Za pomocą ilościowej i jakościowej analizy treści ustalono, która platforma generowała największe zaangażowanie użytkowników w przypadku Joanny Senyszyn. Scharakteryzowano również wiodące metody komunikacji na każdej z trzech wyżej wymienionych platform i dokonano oceny, czy ta forma działalności była rzeczywiście skierowana przede wszystkim do najmłodszych wyborców. Ponadto zinterpretowano elementy triady marketingowej: segmentację rynku wyborczego, kierowanie komunikatów oraz pozycjonowanie kandydatki w odniesieniu do jej aktywności w mediach społecznościowych
Odmiany polityczności obrzędu w ujęciu synchronicznym i diachronicznym
Full text linkThe subject of the article is the ritual, understood as a specific type of public symbolic practice, performed in a precisely defined form for cultural and social purposes. The author focuses on a particular aspect (and property) of rituals – namely, their political dimension. Drawing on Mirosław Karwat’s concept of politicality, she constructs a typology of political rituals, distinguishing between originally political rituals (e.g., institutional ceremonies) and secondarily politicized ones. Within the latter category, three subtypes are identified, each differentiated by distinct premises of politicization. The introduction of an additional temporal criterion (synchrony–diachrony) further enables the identification of various forms of the “entanglement” of political ritual.Przedmiotem artykułu jest obrzęd jako specyficzny rodzaj publicznych praktyk symbolicznych, realizowanych w ściśle określonej formie w celach kulturowych i społecznych. Autorka koncentruje się na szczególnym aspekcie (i właściwości) obrzędów, jakim jest polityczność. W oparciu o koncepcję polityczności Mirosława Karwata konstruuje ona typologię obrzędów politycznych wyróżniając obrzędy pierwotnie polityczne (np. rytuały instytucjonalne) oraz wtórnie upolitycznione. W ramach tej drugiej grupy opisane zostały trzy podtypy różniące się odmiennymi przesłankami upolitycznienia. Wprowadzenie dodatkowego kryterium temporalnego (synchronia–diachronia) pozwoliło ponadto na ukazanie różnych odmian „uwikłania” obrzędu politycznego
Antyhumanistyczne uzasadnienie stosowania przemocy jako stanu wyższej konieczności w stosunkach międzynarodowych
No full textThis article explores the conditions under which violence is deemed admissible in international relations understood as interactions among political communities. Its main objective is to identify and examine anti-humanist arguments that, by invoking the notion of extraordinary circumstances, seek to legitimise the resort to force. Such arguments range from biological and sociobiological perspectives to positions that challenge the axiological foundations of the contemporary international order. To refine the research problem, the study poses two guiding questions: (1) What arguments can be presented in favour of the use of violence in international relations? (2) What is the acceptance limit on arguing the use of violence in international relations?Methodologically, the analysis deploys a three-track qualitative approach. First, a critical reading of selected work in social philosophy, biology, ethology, sociobiology and primatology captures the biological bases of intra-species violence. Second, a hermeneutic examination of Carl Schmitt’s key concepts – politicality, the state of exception, sovereignty and nomos – reconstructs the political dimension of violence. Third, an institutional-legal analysis of the doctrine of necessity, illustrated by the Israeli-Palestinian conflict, clarifies its juridical contours.Three principal findings emerge: (1) Violence is justified within three distinct yet interconnected frames: biological, political and legal, (2) Each frame entails the dehumanisation of “others” and the suspension of universal moral norms, thereby normalising violence as a policy instrument, (3) The boundaries of acceptable justificatory discourse are fluid, extending from the naturalisation of violence to its formal legalisation under exceptional circumstances.Zakres przedmiotowy analizy w tekście koncentruje się na problematyce warunków dopuszczalności przemocy w relacjach międzynarodowych (między wspólnotami politycznymi). Głównym celem podjętej analizy jest identyfikacja i prezentacja antyhumanistycznych argumentów, które – powołując się na kategorię nadzwyczajnych okoliczności – legitymizują użycie przemocy. Do argumentacji antyhumanistycznej należy zaliczyć ujęcia biologiczne i socjobiologiczne, jak i te kwestionujące aksjologię współczesnego systemu międzynarodowego. Z kolei w celu uszczegółowienia problemu badawczego w tekście przedstawiono następujące pytania: (1) Jakie można przedstawić argumenty dla stosowania przemocy w stosunkach międzynarodowych? (2) Gdzie przebiega granica dopuszczalności argumentacji stosowania przemocy w stosunkach międzynarodowych? W ramach metodyki analizy zastosowano potrójne podejście jakościowe: (1) Krytyczną analizę wybranych ustaleń filozofii społecznej, biologii, etologii, socjobiologii i prymatologii w celu uchwycenia biologicznych przesłanek przemocy wewnątrzgatunkowej; (2) Hermeneutykę pojęć C. Schmitta (polityczność, stan wyjątkowy, suweren, nomos) w celu rekonstrukcji politycznego wymiaru przemocy; (3) Analizę instytucjonalno-prawną stanu wyższej konieczności, zilustrowaną konfliktem izraelsko-palestyńskim. Do kluczowych ustaleń analizy należy zaliczyć następujące twierdzenia: (1) Można wskazać trzy ramy uzasadniania przemocy: biologiczną, polityczną oraz prawną; (2) Wszystkie ramy łączy dehumanizacja „innych” i zawieszenie uniwersalnych norm moralnych, co sprzyja normalizacji przemocy jako narzędzia polityki; (3) Granice dopuszczalności argumentacji są płynne: od naturalizacji przemocy po jej legalizację w wyjątkowych okolicznościach
Anna Grabowska-Siwiec, Kontrwywiad a władza. Od Departamentu II MSW do Zarządu Kontrwywiadu UOP, Federal Media Company FMC, Warszawa 2024, ss. 584
Full text linkJoseph Beuys: od teorii artystycznych do aktywizmu społeczno-politycznego
No full textThe aim of this article is to introduce the figure of Joseph Beuys to scholars of political science and administration and to explain the ideas promoted by this German activist, politician, and artist. The article focuses on analyzing Joseph Beuys’ concepts in the context of their significance for contemporary political science reflection. As an “artivist,” Beuys redefined the boundaries of art, treating it as a tool for social and political transformation. The author examines key aspects of Beuys’ concepts and activities, such as the idea of social sculpture, his involvement in the creation of social and political organizations, and his ecological initiatives, to better understand the methods and tools he used to achieve social and political goals. The key research question is as follows: Can Joseph Beuys’ concepts and actions be of interest from a political science perspective?Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie postaci Josepha Beuysa przedstawicielom nauk o polityce i administracji oraz wyjaśnienie idei propagowanych przez tego niemieckiego aktywistę, polityka i artystę. Artykuł koncentruje się na analizie koncepcji Josepha Beuysa w kontekście ich znaczenia dla współczesnej refleksji politologicznej. Beuys, jako artywista redefiniował granice sztuki, traktując ją jako narzędzie transformacji społecznej i politycznej. Autorka artykułu przeanalizowała kluczowe aspekty koncepcji i działalności Beuysa, takie jak idea rzeźby społecznej, jego zaangażowanie w tworzenie organizacji społecznych i politycznych oraz inicjatywy ekologiczne, aby lepiej zrozumieć sposoby i narzędzia, jakie artysta wykorzystywał do realizacji celów społecznych i politycznych. Kluczowe pytanie badawcze brzmi następująco: Czy koncepcje i działania Josepha Beuysa mogą być interesujące z perspektywy politologicznej