Przegląd Politologiczny
Not a member yet
968 research outputs found
Sort by
Różnice w realizacji budżetów obywatelskich w Polsce
Participatory budgeting has been implemented in Poland since 2011, when it was first implemented in Sopot. Ten years have passed since then, and the participatory budgeting has evolved. In 2018, there was a significant change in the polish law, as a result of which the participatory budgeting ceased to be an optional solution and became obligatory in cities with poviat rights. The authors of the article try to find an answer to the question of how the participatory budget in Poland has changed over the last 10 years.Budżet obywatelski (partycypacyjny) realizowany jest w Polsce od 2011 roku. Wtedy też, po raz pierwszy, został zaimplementowany w Sopocie. Od tamtego czasu minęło ponad 10 lat. W 2018 roku doszło dodatkowo do istotnej zmiany prawnej, w wyniku której budżet obywatelski przestał być rozwiązaniem fakultatywnym, a stał się obligatoryjnym w miastach na prawach powiatu. Tekst jest próbą opisania różnic, jakie dzielą wybrane jednostki samorządu terytorialnego w zakresie organizacji budżetu obywatelskiego w Polsce
Z mównicy do piaskownicy. Infantylizacja kampanii wyborczej d o polskiego parlamentu (2023) na skutek mediatyzacji
This article examines the phenomenon of infantilisation in the 2023 Polish parliamentary election campaign. Infantilisation is a consequence of the mediatisation of politics, a process that has transformed electoral competition into a spectacle, while aligning political communication with mass media logic. The introductory section outlines the electoral context, during which politicians deliberately incited conflicts to provoke strong emotions, thereby encouraging the media to engage with and amplify these issues through simplified and conventionalised narratives. The second section delves into the theoretical foundations of infantilisation. It identifies several mechanisms contributing to this trend, including mediatisation, which has reshaped political operations and communication by reducing them to simplistic, emotionally charged messages. The third section addresses the methodological framework, detailing the use of discourse and narrative analysis to analyse media coverage of political conflicts. The author’s findings demonstrate how different media outlets constructed narratives surrounding the provoked conflicts.Niniejszy artykuł analizuje zjawisko infantylizacji w kampanii wyborczej do polskiego parlamentu w 2023 roku. Infantylizacja jest konsekwencją mediatyzacji polityki, procesu, który przekształcił rywalizację wyborczą w spektakl, jednocześnie dostosowując komunikację polityczną do logiki mediów masowych. Część wprowadzająca artykułu nakreśla kontekst wyborczy, podczas którego politycy celowo wzniecali konflikty, aby wywołać silne emocje, zachęcając tym samym media do angażowania się i wzmacniania tych postaw za pomocą uproszczonych i skonwencjonalizowanych narracji. Druga część tekstu odnosi się do teoretycznych podstawy infantylizacji. Identyfikuje kilka mechanizmów przyczyniających się do tego zjawiska, w tym mediatyzację, która przekształciła działania polityczne i komunikację, redukując je do uproszczonych, emocjonalnie naładowanych komunikatów. W trzeciej części omówiono ramy metodologiczne, szczegółowo opisując wykorzystanie analizy dyskursu i narracji do analizy medialnych relacji z konfliktów politycznych. Ustalenia autorki pokazują, w jaki sposób różne media konstruowały narracje na temat prowokowanych konfliktów
Afghanistan’s raw materials policy regarding rare earth elements after the Taliban victory [Polityka surowcowa Afganistanu dotycząca metali ziem rzadkich po zwycięstwie Talibów]
The Taliban victory in Afghanistan in 2021 has not only raised geopolitical concerns but has also sparked questions about the state’s policies and strategies concerning its rare earth elements reserves. The main objective of the presented article is to indicate how the current political change in Afghanistan may affect the raw material policy regarding the extraction of rare earth elements, taking into account geopolitical factors. Rare earth elements are a group of critical minerals that are of great importance to modern technologies, ranging from electronics and renewable energy to defence systems. Afghanistan is known to possess significant deposits of these valuable resources, which have the potential to play a crucial role in global supply chains, especially in the face of ongoing rivalry between the People’s Republic of China and the United States of America. The research problem of the considerations undertaken in this article is to assess the key challenges and opportunities in harnessing Afghanistan’s rare earth element resources after the Taliban’s return to power. The research conducted shows that despite having a significant amount of rare earth elements, Afghanistan lacks the infrastructure necessary to extract and process these valuable minerals. After the Taliban victory, the newly established government sees the potential benefit in extracting rare earth elements and is willing to align itself with China to exploit them.Zwycięstwo Talibów w Afganistanie w 2021 r. nie tylko wzbudziło obawy geopolityczne, ale także wywołało pytania o politykę i strategie państwa dotyczące rezerw metali ziem rzadkich. Głównym celem niniejszego artykułu jest wskazanie, jak obecne zmiany polityczne w Afganistanie mogą wpłynąć na politykę surowcową w zakresie wydobycia metali ziem rzadkich, uwzględniając czynnik geopolityczny. Omawiane metale to grupa minerałów krytycznych o ogromnym znaczeniu dla nowoczesnych technologii, począwszy od elektroniki i energii odnawialnej, po systemy obronne. Wiadomo, że Afganistan posiada znaczne złoża tych cennych zasobów, które mogą potencjalnie odegrać kluczową rolę w globalnych łańcuchach dostaw, zwłaszcza w obliczu nieustającej rywalizacji między Chińską Republiką Ludową a Stanami Zjednoczonymi. Problem badawczy podjętych w tym artykule rozważań polega na ocenie kluczowych wyzwań i szans w wykorzystaniu metali ziem rzadkich w Afganistanie po powrocie Talibów do władzy pomimo zawiłości geopolitycznej. Z przeprowadzonych badań wynika, że pomimo posiadania znacznych ilości pierwiastków ziem rzadkich, Afganistanowi brakuje infrastruktury niezbędnej do wydobywania i przetwarzania tych cennych minerałów. Po zwycięstwie Talibów, nowo utworzony rząd dostrzega potencjalne korzyści z wydobycia metali ziem rzadkich i jest skłonny sprzymierzyć się z Chinami w celu ich eksploatacji
Poziom życia jako korelat preferencji wyborczych w wyborach prezydenckich 2020 na przykładzie województwa wielkopolskiego
The aim of the study is to describe electoral preferences of the inhabitants of the Greater Poland Voivodeship in elections of the President of the Republic of Poland in 2020. The study attempts to establish the correlation between standard of living and results of the candidates in the first and second (runoff) rounds of elections. The literature review allowed to establish the theoretical basis for research on elections in the field of political science and electoral geography. The results of the presidential elections in 2010, 2015 and 2020 in the voivodship were analyzed against the national background. Then, based on the Perkal’s method, a synthetic indicator of the standard of living was developed in the studied counties. The last step was to investigate the relationship between the? standard of living and election results of candidates.Research has shown correlation between candidates results and the standard of living. A. Duda’s results correlated negatively each time, while R. Trzaskowski’s results correlated positively. Additionally, it was noted that Duda achieved the highest results in poviats with a low and average standard of living, and (on the other hand) Trzaskowski in poviats with a very high and high level. On the basis of the election years analyzed, the political preferences of the inhabitants of the region were defined as liberal and left-wing, as they more willingly voted for candidates of such profiles than for conservative and right-wing politicians.Celem niniejszego badania jest charakterystyka preferencji wyborczych mieszkańców województwa wielkopolskiego w wyborach na Prezydenta RP w roku 2020. W badaniu podjęto próbę ustalenia korelacji pomiędzy poziomem życia a wynikami kandydatów w pierwszej i drugiej turze wyborów. Przegląd literatury pozwolił na ustalenie podstaw teoretycznych badań nad wyborami z zakresu nauk o polityce oraz geografii wyborów. Wyniki wyborów prezydenckich w latach 2010, 2015 i 2020 w województwie analizowano na tle kraju. Następnie, w oparciu o metodę Perkala, opracowano syntetyczny wskaźnik poziomu życia w badanych powiatach. Ostatnim krokiem było zbadanie związku pomiędzy poziomem życia i wynikami poszczególnych kandydatów. Badania wykazały korelację pomiędzy tymi czynnikami. Wyniki Andrzeja Dudy za każdym razem korelowały ujemnie, natomiast wyniki Rafała Trzaskowskiego korelowały dodatnio. Dodatkowo zauważono, że najwyższe wyniki A. Duda uzyskał w powiatach o niskim i średnim poziomie życia, a R. Trzaskowski w powiatach o bardzo wysokim i wysokim poziomie życia. Na podstawie analizowanych lat wyborczych preferencje polityczne mieszkańców regionu określono jako liberalne i lewicowe, gdyż chętniej głosowali oni na kandydatów o takim profilu niż na polityków konserwatywnych i prawicowych
Znak Dziedzictwa Europejskiego w perspektywie polityki historycznej w Polsce
In the framework of the EU European Heritage Label (EHL) programme, six EHLs were granted to Polish institutions from 2014 to 2019.1 The EHL programme regulations oblige EHL operators to promote through their work with the label a European historical narrative, however in Poland EHL operators often have to work on bringing back, or refreshing, memory about the sites. In some cases, they are focused on reviewing regional perspectives (Polish-German and Polish-Lithuanian) which were ignored during communism. Deriving from the assumption that the concept of cultural heritage is used at the national, subnational and pan- national levels (Haftsein, 2012, p. 501) and that heritage is a “process of negotiating values” (Smith, 2016, p. 30 ), it is important to ask the following questions: 1) Do Polish EHLs initiate a discussion about the Europeanisation of heritage? 2) To what extent EHLsin Poland are subject to the process of Europeanisation and to what extent are they a subject of the state’s historical policy and national discourse?W ramach unijnego programu Znaku Dziedzictwa Europejskiego (ZDE) w latach 2014–2019 polskim instytucjom przyznano sześć Znaków Dziedzictwa Europejskiego. Postanowienia programu ZDE zobowiązują operatorów ZDE do promowania europejskiej narracji historycznej poprzez pracę ze Znakiem, jednak w Polsce operatorzy ZDE często muszą działać na rzecz przywracania lub ożywiania pamięci o miejscach, zgodnie z aktualnym programem polityki kulturalnej państwa, np. polityki historycznej, co często nosi znamiona narracji stricte narodowej. Opierając się na założeniu, że pojęcie dziedzictwa kulturowego implikuje ochronę miejsc i obszarów chronionych na poziomie krajowym, subnarodowym i ogólnokrajowym (Haftsein, 2012, s. 501) oraz że dziedzictwo jest „procesem negocjowania wartości” (Smith, 2016, s. 30), artykuł stawia następujące pytania badawcze: 1) Czy polskie ZDE inicjują dyskusję na temat europeizacji dziedzictwa? 2) W jakim stopniu dziedzictwo europejskie w Polsce podlega procesowi europeizacji, a w jakim jest przedmiotem polityki historycznej państwa i dyskursu narodowego
Specyfika źródeł do badań politologicznych
The article concerns using sources in political science research, assessment of their usefulness and inter alia interpretation in the aspect of internal and external critique. Apart from classic sources: documents, Parliament, court, administrative and military records as well as political parties and social movements, there are other sources that are used. For instance, narrative sources, diaries, journals, memoirs, memories, autobiographies and epistolary sources. These documents complement one another and are supposed to be researched as far as their origin, authenticity and credibility are concerned. Critique of sources aims at, among others, elimination of useless documents or those of questionable value. In the 21st century crucial role play online sources: blogs, vlogs, Twitter or Facebook entries, audiovisual documents of different level of generality or detailing. Their credibility and usefulness depend on critical activities and identifying their helpfulness in the research.Artykuł dotyczy wykorzystania źródeł w badaniach politologicznych, oceny ich przydatności, interpretacji m.in. w aspekcie krytyki wewnętrznej i zewnętrznej. Oprócz klasycznych źródeł: dokumentalnych, akt parlamentu, sądowych, administracyjnych, wojskowych, partii politycznych i ruchów społecznych wykorzystuje się inne źródła. Przykładowo źródła narracyjne: dzienniki, kroniki, pamiętniki, wspomnienia, autobiografie oraz źródła epistolarne. Dokumenty te wzajemnie się uzupełniają i należy je badać pod kątem pochodzenia, autentyczności, wiarygodności. Krytyka źródeł ma na celu m.in. wyeliminowanie dokumentów nieprzydatnych o wątpliwej wartości.
W XXI w. znaczącą rolę w badaniach odgrywają źródła internetowe: blogi, vlogi, wpisy na Twitterze, Facebooku, dokumenty audiowizualne o różnym poziomie ogólności i uszczegółowienia. Ich wiarygodność i użyteczność uzależniona jest od czynności krytycznych i wykazania przydatności w badaniach
Implementacja polityki ochrony środowiska w Chinach a wzorce zarządzania publicznego
The article refers to the implementation of environmental policy in China in the context of public policy. It was assumed that the goal of research into the implementation of China’s environmental policy is to recognize and understand the mechanisms governing this public policy. This is important because Chinese environmental policy formulated at the central level is accused of an implementation deficit at the local level. The purpose of the article is to identify key problems (mechanisms) for the implementation of the PRC’s ecological policy in the light of global experience. The article attempts to verify the hypothesis that the implementation of environmental policy in China is the result of many factors, the dominant mode of governance in the country is considered to be the key one. It has been identified that we are dealing with a command model for implementing environmental activities. The main mechanisms and entities responsible for the occurrence of the so-called implementation gap has been identified.Artykuł odnosi się do implementacji polityki ochrony środowiska w Chinach w kontekście polityki publicznej. Założono, iż celem badań nad implementacją polityki ekologicznej Chin jest rozpoznanie i zrozumienie mechanizmów rządzących tą polityką publiczną. Jest to istotne, ponieważ chińskiej polityce ekologicznej formułowanej na poziomie centralnym, zarzuca się deficyt implementacji na poziomie lokalnym. Celem artykułu jest identyfikacja kluczowych problemów (mechanizmów) implementacji polityki ekologicznej ChRL w świetle światowych doświadczeń. W artykule podejmuje się weryfikację hipotezy, iż implementacja polityki ochrony środowiska naturalnego w Chinach jest wypadkową wielu czynników, za kluczowy z nich uznaje się dominujący model zarządzania publicznego w kraju. Zidentyfikowano, iż mamy do czynienia z nakazowym modelem implementacji działań pro środowiskowych. Zidentyfikowano główne mechanizmy oraz podmioty odpowiedzialne za występowanie tzw. luki implementacyjnej
Obrońcy wyobrażonego imperium. Diaspora rosyjska jako narzędzie propagandy i polityki antydemokratycznej w rejonie Azji Środkowej i Południowo-Wschodniej
The article analyzes the role of the Russian diaspora in the policy of the Russian Federation authorities during Russia’s war in Ukraine. The author analyzes the mechanisms of centralization, consolidation and instrumentalization of organizations of so-called compatriots outside Russia, in the area of Central and Southeast Asia. The process of institutionalization of the diaspora and the creation of a coherent system of economic, cultural and repatriation policy management by the central authorities of the Russian Federation are critically analyzed. Russia, working with the diaspora, is extremely effective in exploiting the potential of its human capital, which, according to UN reports, is estimated at 11 million people, the second largest diaspora in the world after the Indian diaspora.Artykuł analizuje rolę diaspory rosyjskiej w polityce władz Federacji Rosyjskiej w okresie wojny Rosji w Ukrainie. Autorka dokonuje analizy mechanizmów centralizacji, konsolidacji i instrumentalizacji organizacji zrzeszających tzw. rodaków poza granicami Rosji, na obszarze Azji Środkowej i Południowo-Wschodniej. Analizie krytycznej poddano proces instytucjonalizacji diaspory i wykreowanie spójnego systemu zarządzania polityką ekonomiczną, kulturalną i repatriacyjną przez władze centralne Federacji Rosyjskiej. Rosja, współpracując z diasporą, niezwykle efektywnie wykorzystuje potencjał kapitału ludzkiego, który według raportów ONZ szacuje się na 11 mln osób, co stanowi drugą po hinduskiej diasporę na świecie
Komercjalizacja propagandy a niezależność czwartej władzy – przyczynek do dyskusji o współczesnych zagrożeniach dla wolności mediów
The article presents the phenomenon of the so-called privatisation of censorship and the commercialisation of propaganda and their impact on the independence of the fourth authority. The author intends to confirm or question the hypothesis according to which, in the 21st century, the new phenomenon of the so-called privatisation of censorship and the commercialisation of propaganda. To this end, he intends to use a descriptive method, situational analysis, and comparative analysis elements. The concept of the so-called “privatisation of censorship” was first described by J. Kurzlantick and P. Link based on observing components of the media policy of the People’s Republic of China towards Taiwan in the 21st century. According to these authors, a very worrying phenomenon can be seen in outsourcing content control to private sector representatives. This means that censorship is delegated to private media companies. This action is supposed to consist of exercising actual control over the circulation of content and messages, not by state bodies but by media owners or advertisers who exert direct or indirect pressure, usually economic, on journalists intending to publish critical texts. The concept of privatisation of censorship should be broadened to the idea of the so-called commercialisation of propaganda. This type of strategy seems to be observed in Hungary and Poland in recent years, the most apparent evidence of which is the remedial action taken recently by the European Union, particularly the European Media Freedom Act proposal. Based on the analysis of the described examples seen in Taiwan, Hungary and Poland, it has been demonstrated that the measures referred to as the privatisation of censorship and the commercialisation of propaganda can prove very effective and thus dangerous for the independence of the fourth estate. The current legal regulations guaranteeing freedom of speech and the media, although explicitly prohibiting, among other things, preventive censorship, turn out to be insufficient in ensuring the independence of the fourth authority in the case of actions termed “privatisation of censorship” and “commercialisation of propaganda”.Celem artykułu jest przedstawienie zjawiska tzw. komercjalizacji propagandy i jego możliwego wpływu na niezależność czwartej władzy. Autor zamierza potwierdzić względnie zakwestionować hipotezę, według której w XXI w. obserwuje się nowe zjawisko tzw. komercjalizacji propagandy. W tym celu zamierza wykorzystać metodę opisową wraz z elementami analizy porównawczej. Koncepcja tzw. „prywatyzacji cenzury” została po raz pierwszy opisana przez J.Kurzlanticka i P. Linka w oparciu o obserwację elementów polityki medialnej Chińskiej Republiki Ludowej wobec Tajwanu w XXI w. Według tych autorów, można dostrzec bardzo niepokojące zjawisko polegające na zleceniu kontroli treści przedstawicielom sektora prywatnego. Oznacza to, że cenzura jest przekazywana prywatnym przedsiębiorstwom medialnym. Owo zlecenie ma polegać na sprawowaniu faktycznej kontroli nad obiegiem treści i komunikatów nie przez organy państwowe, a przez właścicieli mediów bądź reklamodawców, którzy wywierają bezpośredni lub pośredni nacisk, najczęściej ekonomiczny, na dziennikarzy zamierzających opublikować krytyczne teksty. Koncepcję prywatyzacji cenzury należy rozszerzyć o koncepcję tzw. komercjalizacji propagandy. Wydaje się, że tego typu strategię można w ostatnich latach dostrzec także na Węgrzech i Polsce czego najdobitniejszym dowodem są działania naprawcze podejmowane w ostatnim okresie przez Unię Europejską, w szczególności zaproponowanie European Media Freedom Act. Dowiedziono, w oparciu o analizę opisanych przykładów dostrzeżonych na Tajwanie, Węgrzech i Polski, że działania określane mianem prywatyzacji cenzury i komercjalizacji propagandy mogą okazać się bardzo skuteczne, a tym samym niebezpieczne dla niezależności czwartej władzy. Obecne regulacje prawne gwarantujące wolność słowa i mediów zakazujące wprawdzie w sposób wyraźny m. in. cenzury prewencyjnej, okazują się niewystarczające w zapewnieniu niezależności czwartej władzy w przypadku działań określanych jako „komercjalizacji propagandy”
Droga Polski do członkostwa w Unii Europejskiej z perspektywy 20. rocznicy podpisania Traktatu Akcesyjnego
The purpose of this article is to show Poland’s path to European Union membership from the perspective of the 20th anniversary of the signing of the Accession Treaty. Joining the Community was proceeded by many years of preparation and efforts. Poland had to meet many necessary requirements to finally join the ranks of the member states. The negotiations, which began on April 3, 1998, were concluded on April 16, 2003, with the signing of the Accession Treaty in Athens. In Poland, the decision was also decided by the public expressing its opinion in a referendum held on June 7–8, 2003. On July 23, 2003 the Accession Treaty was ratified, and on May 1, 2004. Poland became a member of the European Union. Poland’s entry into the European Union made it possible to take a civilizational step. Poland benefited from its presence in the EU in many dimensions, primarily political, economic and social. The benefits of Poland’s accession to the EU far outweigh the costs. This assessment is also confirmed by the opinions of citizens expressed in surveys. In June 2022, the number of supporters of Poland’s EU membership reached a record 92%.Celem artykułu jest ukazanie drogi Polski do członkostwa Unii Europejskiej z perspektywy 20. rocznicy podpisania Traktatu Akcesyjnego. Wstąpienie do Wspólnoty poprzedziło wiele lat przygotowań i starań. Polska musiała spełnić wiele koniecznych warunków, aby ostatecznie wstąpić w szereg państw członkowskich. Rozpoczęte negocjacje 3 kwietnia 1998 roku zostały zakończone 16 kwietnia 2003 roku podpisaniem Traktatu Akcesyjnego w Atenach. W Polsce o podjęciu decyzji zadecydowało także społeczeństwo, wyrażając swoją opinię w referendum przeprowadzonym 7–8 czerwca 2003 roku. 23 lipca 2003 traktat akcesyjny został ratyfikowany, a 1 maja 2004 r. Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. Wejście Polski do Unii Europejskiej pozwoliło na wykonanie cywilizacyjnego kroku. Polska skorzystała na obecności w UE w wielu wymiarach, przede wszystkim politycznym, gospodarczym i społecznym. Korzyści wynikające z przystąpienia Polski do UE zdecydowanie przewyższają koszty. Potwierdzeniem takiej oceny są również opinie obywateli wyrażone w badaniach sondażowych. W czerwcu 2022 r. liczba zwolenników członkostwa Polski w UE osiągnęła rekordowe 92%