Przegląd Politologiczny
Not a member yet
968 research outputs found
Sort by
Włoski model konstytucjonalizacji wolności i praw ekonomicznych i społecznych
Get PDFThe Constitution of the Italian Republic of December 27, 1947, in Articles 13–54, which constitute Part I of the Constitution, addresses the issue of citizens’ rights and freedoms. The prominence given to the provisions relating to the individual’s status within the state, positioned immediately after the “Fundamental Principles” and before the regulations of Part II, titled “Political Organization,” which deal with the structure of the system and the principles governing the functioning of state organs, was a deliberate decision by the Italian framers of the constitution. The provisions concerning the rights and duties of citizens are grouped by the Italian Constitution into four categories, corresponding to: a) civil relations (Articles 13–28, which align with what would later be identified as personal rights and freedoms), b) moral and social relations (Articles 29–34, which correspond to social rights), c) economic relations (Articles 29–47, concerning the economic sphere), and d) political relations (Articles 48–54, which regulate political rights and freedoms). Through the application of legal and dogmatic analysis, and drawing on systemic and historical-constitutional findings, the author highlights the precedent-setting positioning of the provisions concerning the citizen’s status within a distinct segment of constitutional regulation, placed ahead of what typically takes priority in earlier constitutions namely, the provisions dealing with the structure, mutual relations, and functioning of state bodies. Moreover, referencing comparative law studies, the author underscores the absence of the conceptual category of “individual freedoms” and the lack of a clear distinction in the text of the Italian Constitution between “human rights (freedoms)” and “citizens’ freedoms.”Konstytucja Republiki włoskiej z 27 grudnia 1947 r. unormowała problematykę praw i wolności obywateli w art. 13–54 swego tekstu, ujętych jako Część I Konstytucji. Wyeksponowanie unormowań odnoszących się do statusu jednostki w państwie, polegające na ich ulokowaniu bezpośrednio po „Zasadach podstawowych”, a przed regulacjami Części II „Ustrój polityczny”, dotyczącymi struktury systemu i zasad funkcjonowania organów państwa było świadomą decyzją włoskiego ustrojodawcy.W perspektywie historycznej oznaczało zerwanie z tradycją autorytarno-faszystowską Włoch międzywojennych i prymatem państwa przed jednostką. W perspektywie jurydycznej oznaczało ustabilizowanie prawnego statusu jednostki oraz zagwarantowanie jej wzmocnionej, bo konstytucyjnej, ochrony przyznanych praw i gwarantowanych wolności konstytucyjnych. Przepisy dotyczące praw i obowiązków obywateli konstytucja włoska ujęta w cztery grupy z odniesieniem – odpowiednio – do a) stosunków obywatelskich (art. 13–28, odpowiadających nieco później wyróżnionemu typowi wolności i praw osobistych), b) stosunków moralno-społecznych (art. 29–34, odpowiadających typowi praw społecznych), c) stosunków gospodarczych (art. 29–47, dotyczących sfery ekonomicznej, d) stosunków politycznych (art. 48–54, normujących wolności i prawa polityczne). Stosując metody analizy prawno-dogmatycznej, a także odwołując się do analizy systemowej i ustaleń historyczno-ustrojowych autorka wskazuje na precedensowe usytuowanie ujętych w osobny segment regulacji konstytucyjnej unormowań statusu obywatela, wyprzedzający typowe dla wcześniejszych konstytucji (i traktowane priorytetowo regulacje odnoszone do struktury, wzajemnych relacji i funkcjonowania organów państwowych). Jednocześnie odwołując się do ustaleń prawno-porównawczych zwraca uwagę na brak stosowania kategorii pojęciowej „wolności jednostki” oraz na niewystępowanie w tekście konstytucji włoskiej zwerbalizowanej dystynkcji między „prawami (wolnościami) człowieka” a „wolnościami obywatela”
Analiza polityki międzynarodowej izolacji wobec Północnego Cypru
No full textThe conflict in Cyprus remains unresolved in the realm of international conflict resolution. Following Turkey’s military intervention and the establishment of the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC), the international community, particularly the European Union, implemented isolation and embargo measures against the TRNC. These policies have persisted for over 40 years, causing the Turkish Cypriot community to live under isolation. Only Turkey recognizes Northern Cyprus as an independent nation, and since its declaration in 1983. Many international institutions, such as the Universal Postal Union, the International Civil Aviation Organization, and the International Air Transport Association, refuse to engage with the Turkish Cypriot community. Exports and flights from Northern Cyprus are dependent on Turkey, and direct international flights are banned. Additionally, Turkish Cypriots encounter embargoes in sports and cultural fields, where they are prohibited from playing in international matches or competitions, and some international musicians’ concerts in Northern Cyprus have been canceled. This study aims to explore the impact of the isolation and embargo policies enforced after the 1974 intervention on Northern Cyprus and peace negotiations. It argues that the isolation policies target the community rather then political actors and these long-term strict isolation is not good for any actor in the region.Konflikt na Cyprze pozostaje nierozwiązany w obszarze międzynarodowego rozwiązywania konfliktów. Po interwencji militarnej Turcji i utworzeniu Tureckiej Republiki Północnego Cypru (TRNC), społeczność międzynarodowa, zwłaszcza Unia Europejska, wprowadziła środki izolacji i embarga wobec TRNC. Te polityki utrzymują się od ponad 40 lat, sprawiając, że społeczność cypryjskich Turków żyje w izolacji. Tylko Turcja uznaje Północny Cypr za niepodległe państwo, od jego ogłoszenia w 1983 roku. Wiele międzynarodowych instytucji, takich jak Światowy Związek Pocztowy, Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego i Międzynarodowe Stowarzyszenie Transportu Lotniczego, odmawia współpracy z cypryjską społecznością turecką. Eksport i loty z Północnego Cypru zależą od Turcji, a bezpośrednie loty międzynarodowe są zakazane. Dodatkowo, cypryjscy Turcy napotykają na embarga w dziedzinie sportu i kultury, gdzie jest im zabroniony udział w międzynarodowych meczach czy zawodach, a niektóre koncerty międzynarodowych muzyków na Północy Cypru zostały odwołane. Celem tej pracy jest zbadanie wpływu polityki izolacji i embarga narzuconych po interwencji w 1974 roku na Północnym Cyprze oraz na negocjacje pokojowe. Argumentuje się, że polityki izolacji są skierowane przeciwko społeczności, a nie aktorom politycznym, i że długotrwała surowa izolacja nie jest korzystna dla żadnego aktora w regionie
Niestabilność parlamentarna w Dáil Éireann – odmrożenie irlandzkiego systemu partyjnego?
No full textThe article provides an analysis of the phenomenon of parliamentary volatility during three consecutive terms of Dáil Éireann (2007–2011, 2011–2016 and 2016–2020). The study encompasses all personnel changes in the Irish parliament, including party-switching and replacements resulting from the expiration of mandates before the completion of the parliamentary term. To provide a broadercontext of the analysis, the article includes an overview of the main features of the Irish party system.The study demonstrates that from the perspective of classical systemic analysis, both types of fluctuations did not lead to significant changes in the party system or disrupt parliamentary arithmetic. More than half of the party-switching cases were a consequence of breaking party discipline. However, such formal provisions were not the primary cause of the second type of fluctuation – the expiration of mandates before the completion of the term.Artykuł zawiera analizę zjawiska chwiejności wewnątrzparlamentarnej w trakcie trzech kolejnych kadencji Dáil Éireann (2007–2011, 2011–2016 i 2016–2020). Badanie obejmuje wszystkie zmiany personalne w irlandzkim parlamencie, w tym zmianę afiliacji partyjnej oraz zastępstwa wynikające z wygaśnięcia mandatów przed zakończeniem kadencji parlamentarnej. Aby dostarczyć szerszego kontekstu analizy, artykuł zawiera przegląd głównych cech irlandzkiego systemu partyjnego. Badanie pokazuje, że z perspektywy klasycznej analizy systemowej oba rodzaje fluktuacji nie doprowadziły do istotnych zmian w systemie partyjnym ani nie zakłóciły arytmetyki parlamentarnej. Ponad połowa przypadków zmiany partii była konsekwencją złamania dyscypliny partyjnej. Formalne przepisy regulujące pracę parlamentarzystów nie były główną przyczyną drugiego rodzaju fluktuacji – wygaśnięcia mandatów przed zakończeniem kadencji
Aktywność polityczna i przywództwo kobiet w krajach Maghrebu. Perspektywa po arabskiej wiośnie
No full textThe Maghreb states and their societies share many similarities, nevertheless, the level of political activity of women and the scale of female political leadership is not one of them. Women’s participation in political life is highly diversified and differs significantly among the countries of the region. The key aim of the article is to outline and analyse the scope and forms of women’s political activity and leadership in the four Maghreb countries: Algeria, Libya, Morocco and Tunisia. The paper focuses on women’s presence in the parliament and in the government as well as their political leadership, including party leadership. The analysis is based on critical review of scientific literature, analytical studies and news presented by reputable media outlets. For the purpose of showing both similarities and differences between the four states comparative approach is adopted. Major changes that took place in Maghreb’s political sphere during the last decade are recalled in the paper as well as social and cultural context in which they are located. Historical perspective is also taken into consideration in the course of the analysis.Państwa Maghrebu oraz ich społeczeństwa wykazują wiele podobieństw, jednak nie zaliczają się do nich poziom aktywności politycznej kobiet oraz skala przywództwa politycznego kobiet. Partycypacja kobiet w życiu politycznym jest wysoce zdywersyfikowana i różni się znacząco w zależności od państwa regionu. Głównym celem artykułu jest zarysowanie i poddanie analizie zakresu oraz form aktywności politycznej kobiet oraz przywództwa politycznego kobiet w czterech państwach Maghrebu: Algierii, Libii, Maroku oraz Tunezji. W artykule uwaga została skupiona na obecności kobiet w parlamentach i rządach państw regionu oraz ich przywództwie politycznym, w tym także przywództwie partyjnym. Krytycznej analizie poddana została literatura przedmiotu, analizy oraz informacje przedstawione w cieszących się dobrą opinią serwisach informacyjnych. W celu ukazania zarówno podobieństw, jak i różnic pomiędzy państwami w artykule zastosowano podejście porównawcze. Kluczowe zmiany, które zaszły w Maghrebie na przestrzeni ostatniej dekady zostały przywołane w artykule i usytuowane w kontekście społecznym i kulturowym. W pracy uwzględniona została także perspektywa historyczna
Polityka zagraniczna Turcji wobec wybranych państw członkowskich Rady Współpracy Arabskich Państw Zatoki Perskiej. Nowy element Inicjatywy Asia Anew?
No full textThe aim of the article is to examine the causes and consequences of changes in Türkiye‘s foreign policy towards the most influential member states of the Gulf Cooperation Council, namely Saudi Arabia, Qatar, and the United Arab Emirates. The main research hypothesis assumes that the change in Türkiye‘s policy towards the GCC after 2021 is probably of a pragmatic nature and is intended to obtain financial resources. As such, it constitutes only an element of Türkiye‘s Asia Anew Initiative, namely the new approach in relations with various Asian partners. At the same time, it is not an element of Türkiye‘s political, long-term strategy towards the Middle East region. The work includes the author’s definition of a pragmatic approach to the state’s foreign policy.Celem artykułu jest zbadanie przyczyn i konsekwencji zmian w polityce zagranicznej Turcji wobec państw członkowskich Rady Współpracy Zatoki Perskiej po 2021 roku. Główna hipoteza badawcza zakłada, że zmiana polityki Turcji wobec GCC ma prawdopodobnie charakter pragmatyczny i ma na celu pozyskanie środków finansowych. Jako taka stanowi jedynie element tureckiej Inicjatywy Asia Anew, czyli nowego podejścia w relacjach z różnymi partnerami azjatyckimi, określanego także czasem mianem zwrotu ku Azji. Jednocześnie nie jest to element politycznej, długoterminowej strategii Turcji wobec regionu Bliskiego Wschodu. W artykule przedstawiona została autorska definicja pragmatycznego podejścia do polityki zagranicznej państwa
Reforma sądownictwa w Izraelu: iskra, która doprowadziła do wojny 7 października
No full textIn the center of the Middle East, surrounded by millions of hostile Arabs, the best way to guarantee its existence Israel must project an image of an invincible power to deter its enemies from attacking. This is the main component of Israel’s security concept. However, On October 7, 2023, it seemed that Israel lost its deterrence when Hamas, joined by other Islamic terror groups, launched a surprise attack, including firing rockets, brutal raids of fighters, and kidnapping hostages. Although Israel has a strong and sophisticated army with technological superiority, the Islamic organizations felt confident launching the attack. This paper aims to explore the factors that encouraged Hamas and the Islamic resistance front to go on the attack. The October 7th attack came after ten turbulent months characterized by civil protests, strikes, and demonstrations of thousands of Israelis who struggled against the intentions of Netanyahu’s government to change the Judicial system. A study of public statements given by Islamic leaders can shed light on the mindset of radical Islamic organizations. The central claim is that Hamas and the Islamic groups perceived the civil struggle in Israel as the fulfillment of the religious vision written in the Quran. The conclusion is that Israel’s military power is not enough to maintain deterrence and project power toward Islamic organizations, but social cohesion is needed, too.W centrum Bliskiego Wschodu, otoczony milionami wrogich Arabów, Izrael musi projektować wizerunek niezwyciężonej potęgi, aby odstraszyć swoich przeciwników od ataków i zagwarantować swoje istnienie. To główny składnik koncepcji bezpieczeństwa Izraela. Jednak 7 października 2023 roku wydawało się, że Izrael stracił swoją zdolność odstraszania, gdy Hamas, wsparty przez inne islamskie grupy terrorystyczne, przeprowadził niespodziewany atak, w tym odpalenie rakiet, brutalne napady bojowników i porwanie zakładników. Pomimo że Izrael dysponuje silną i zaawansowaną armią z przewagą technologiczną, organizacje islamskie czuły się pewne rozpoczęcia ataku. Niniejsza praca ma na celu zbadanie czynników, które zachęciły Hamas i front islamskiego oporu do przeprowadzenia ataku. Atak z 7 października nastąpił po dziesięciu burzliwych miesiącach, charakteryzujących się protestami społecznymi, strajkami i demonstracjami tysięcy Izraelczyków, którzy sprzeciwiali się planom rządu Netanjahu zmian w systemie sądowym. Badanie publicznych oświadczeń liderów islamskich może rzucić światło na mentalność radykalnych organizacji islamskich. Główny wniosek jest taki, że Hamas i grupy islamskie postrzegały wewnętrzne konflikty w Izraelu jako spełnienie wizji religijnej zawartej w Koranie. Okazało się, że siła militarna Izraela nie wystarcza do utrzymania odstraszania i projekcji siły wobec organizacji islamskich, potrzebna jest również spójność społeczna
Polityka kryminalna w zakresie zapobiegania i zwalczania działalności szpiegowskiej w Polsce. Analiza wzbogacona zmianami ustawowymi przyjętymi w 2023 r.
No full textThe research problem addressed in the text concerns the criminal policy concerned with pre-venting and combating espionage offences in Poland in 1998–2023. A criminal policy is understood as a particular form of legal policy, encompassing the programming of anti-crime measures through penal-ties and other legal measures, criminalisation and decriminalisation regulations, and the deliberate creation of penal provisions. The main objective of the analysis is to juxtapose the previous legislation with the new legal solutions criminalising and penalising further types of espionage, which were introduced in 2023. The consequence of the comparative purpose thus defined is the presentation of an assessment of the new solutions from the perspective of penal policy. The analysis is based on two approaches: the dogmatic and the historical-comparative one. The dogmatic approach focuses on the analysis of the penal law provisions themselves and their interpretation, while the historical-comparative approach juxtaposes the current provisions with the earlier changes following the diachronic perspective. The study aims to answer questions about the differences between the current and previous legislation concerned with the criminalisation of espionage, and to assess the effectiveness of the 2023 amendments.Problem badawczy w tekście dotyczy polityki kryminalnej w zakresie przeciwdziałania i zwalczania przestępstwom szpiegostwa w Polsce w latach 1998–2023. Polityka kryminalna jest rozumiana jako szczególna forma polityki prawa, obejmująca programowanie działań przeciwdziałających przestępczości poprzez kary i inne środki prawne, regulacje dotyczące penalizacji i depenalizacji oraz celowe tworzenie przepisów karnych. Głównym celem analizy jest dokonanie porównania poprzedniego stanu prawnego z nowymi rozwiązaniami prawnymi, kryminalizującymi i penalizującymi kolejne typy szpiegostwa a wprowadzonymi w 2023 roku. Konsekwencją tak przyjętego celu komparatystycznego jest prezentacja oceny nowych rozwiązań w perspektywie polityki karnej. Analiza opiera się na dwóch podejściach: dogmatycznym i historyczno-porównawczym. Podejście dogmatyczne koncentruje się na analizie samych przepisów prawa karnego oraz ich interpretacji, podczas gdy podejście historyczno-porównawcze porównuje obecne przepisy z wcześniejszymi zmianami zgodnie z perspektywą diachroniczną. Badanie ma na celu odpowiedzieć na pytania dotyczące różnic między obecnym a poprzednim stanem prawnym, dotyczącym kryminalizacji szpiegostwa oraz ocenę skuteczności wprowadzonych zmian z 2023 roku
Wyzwanie przejścia na odnawialne źródła energii: podejście geopolityczne w świetle międzynarodowej konkurencji o metale ziem rzadkich
No full textThis article aims to analyze the geopolitical dimensions of the transition to renewable energies in light of the international competition over securing access to rare earth elements (REEs), referred to as new geopolitical foundations that give the countries possessing them a geopolitical advantage. The study addressed three elements representing the geopolitics of REEs in renewable energy supply chains, global economic powers’ strategies to ensure access to them based on China’s dominant position in their markets as well as the geopolitics of international competition to secure access to REEs. The article concluded that the rising demand for REEs sparks a worldwide “mineral war,” in which global economic powers line up to secure access to these strategic resources necessary to build a future for clean energy. However, challenges remain significant and complex given their interconnection with the current international energy security mechanisms after many regions with large REEs reserves have become theatres of geopolitical tensions.Niniejszy artykuł ma na celu analizę geopolitycznych wymiarów przejścia na odnawialne źródła energii w świetle międzynarodowej konkurencji o zabezpieczenie dostępu do metali ziem rzadkich (REE), określanych jako nowe fundamenty geopolityczne, które dają krajom je posiadającym przewagę geopolityczną. Badanie dotyczyło trzech elementów reprezentujących geopolitykę REE w łańcuchach dostaw energii odnawialnej, strategii globalnych potęg gospodarczych mających na celu zapewnienie dostępu do nich w oparciu o dominującą pozycję Chin na ich rynkach, a także geopolityki międzynarodowej konkurencji o zabezpieczenie dostępu do REE. Artykuł zakończył się wnioskiem, że rosnący popyt na REE wywołuje światową „wojnę mineralną”, w której globalne potęgi gospodarcze ustawiają się w kolejce, aby zabezpieczyć dostęp do tych strategicznych zasobów niezbędnych do zbudowania przyszłości dla czystej energii. Jednak wyzwania pozostają znaczące i złożone ze względu na ich powiązanie z obecnymi międzynarodowymi mechanizmami bezpieczeństwa energetycznego po tym, jak wiele regionów z dużymi rezerwami REE stało się teatrami napięć geopolitycznych
Citizen Science w naukach społecznych – analiza wybranych przypadków udziału obywateli w projektach badawczych
Get PDFThe presented article analyzes the use of the citizen science paradigm in the areas of social science and political science. Its purpose is to 1. catalog databases dedicated to projects using the citizen science (CS), 2. analyze European research projects with a CS component, with particular emphasis on social sciences, including political science. The empirical analysis is embedded in a quantitative and qualitative approach to information available in databases available on the websites of regional CS associations. Based on the conducted analysis, it was also discovered that CS is quite commonly used in research projects carried out in Europe and around the world. At the same time there has been a risk of using this paradigm as “trendy”, but de facto employed in to a limited extent.W prezentowanym artykule dokonano analizy wykorzystania paradygmatu nauki obywatelskiej w obszarze nauk społecznych. Jego celem jest: 1) skatalogowanie baz danych poświęconych projektom z wykorzystaniem citizen science (CS) oraz 2) analiza europejskich projektów badawczych z komponentem CS, ze szczególnym uwzględnieniem nauk społecznych, w tym nauk politycznych. Część empiryczna osadzona została w ilościowym i jakościowym podejściu do informacji dostępnych w bazach danych zawartych na stronach internetowych regionalnych stowarzyszeń CS. Na podstawie przeprowadzonej analizy ustalono dość powszechne wykorzystanie CS w projektach badawczych realizowanych w Europie i na świecie z zastrzeżeniem zagrożenia w wykorzystywaniu tego paradygmatu jako „modnego”, ale stosowanego de facto w ograniczonym zakresie