Przegląd Politologiczny
Not a member yet
968 research outputs found
Sort by
„Jak nie będzie z zimy lata, tak nie będzie z Niemca brata”. Niemcy jako figura służąca prezentowaniu opozycji w Wiadomościach TVP
The purpose of the article was to investigate the use of German-related subjects in Wiadomości TVP as a basis for discussing domestic issues. Earlier studies identified such practices within the broadcaster’s main news program, even though they addressed different topics, leading to the development of this focused research.Celem artykułu było zbadanie zabiegów polegających na wykorzystaniu w Wiadomościach TVP niemieckiej tematyki jako punktu odniesienia do omawiania tematyki krajowej. Prowadzone wcześniej badania, choć dotyczyły innych zagadnień, ujawniły taki zabieg w głównym programie informacyjnym nadawcy publicznego, stąd pomysł na badanie poświęcone wyłącznie jemu
Polityka Federacji Rosyjskiej i separatystów prorosyjskich w sferze szkolnictwa wyższego na tymczasowo okupowanych terytoriach Ukrainy
Education is one of the main factors in shaping a person as a personality, a citizen and a professional. The higher education system, because of its integral importance and because it provides the opportunity for development in the highest sense, is the pinnacle that crowns the entire education system in general. Therefore, the negative consequences in this system caused by socio-cultural upheavals, the worst of which is military aggression, can play an important role in the development of the country’s civil society and consequently affect its entire functioning in the present and future. Ukraine, which in 2014 chose European integration and compliance with European standards as a goal and point of reference in all spheres, including higher education, has become the target of aggressive actions by the Russian Federation, which are causing consequences that are becoming new difficulties for the entire Ukrainian state, including the higher education system. The aim of this article is to describe the policy of the Russian Federation and pro-Russian separatists in the sphere of higher education in the occupied territories of Ukraine, in addition to examining the compatibility of these actions with the concept of Russification of higher education. The research methods used by the author in compiling the article are source analysis (including legal documents), deduction and induction.Edukacja jest jednym z głównych czynników wpływających na kształtowanie osoby jako osobowości, obywatela i profesjonalisty. System szkolnictwa wyższego, ze względu na swoje integralne znaczenie i ponieważ zapewnia możliwość rozwoju w najwyższym sensie, jest szczytem, który wieńczy cały system edukacji w ogóle. W związku z tym negatywne konsekwencje w tym systemie spowodowane wstrząsami społeczno-kulturowymi, z których najgorszym jest agresja militarna, mogą odgrywać istotną rolę w rozwoju społeczeństwa obywatelskiego tego kraju i w konsekwencji wpływać na całe jego funkcjonowanie w teraźniejszości i przyszłości. Ukraina, która w 2014 roku wybrała integrację europejską i zgodność ze standardami europejskimi jako cel i punkt odniesienia we wszystkich sferach, w tym w szkolnictwie wyższym, stała się celem agresywnych działań Federacji Rosyjskiej, które powodują skutki, które stają się nowymi trudnościami dla całego państwa ukraińskiego, w tym dla systemu szkolnictwa wyższego. Celem niniejszego artykułu jest opisanie polityki Federacji Rosyjskiej i separatystów prorosyjskich w sferze szkolnictwa wyższego na terytoriach okupowanych Ukrainy, a oprócz tego zbadanie zgodności owych działań z koncepcją rusyfikacji szkolnictwa wyższego. Metody badawcze zastosowane przez autora podczas tworzenia artykułu to analiza źródeł (w tym źródeł prawnych), dedukcja i indukcja
Kategorie teoretyczne do analizowania struktur myślenia talibów
This article aims to propose a set of theoretical categories for analyzing political thinking structures distributed by the Taliban after the war in Afghanistan. It includes three groups of ideal types that enable researchers to identify and classify different aspects of these structures used to formulate legitimacy claims. They are religious and political; tribal and post-tribal thinking; nativism, contra-acculturation, vitalism, and autonegativism. Although the scope of their application significantly exceeds the exploration of the indicated research field, they are useful to understand the changes in the contemporary political scene in Asia and carefully forecast the direction of changes in the Afghan political system. These structures are used by the Taliban to generate social legitimacy for their rule and the shaped political system, i.e., to gain support for the current government from the ruled population and to model the acceptance of its policies, institutions, and values. They constitute specific legitimacy claims that, apart from the use of repression and cohesion of the ruling elite, form one of the stability pillars of a political regime. They can be treated as legitimizing structures underlying the constructed political order.Celem niniejszego artykułu jest zaproponowanie zestawu kategorii teoretycznych do analizowania struktur myślenia politycznego dystrybuowanych przez talibów po wojnie w Afganistanie. Obejmuje on trzy grupy typów idealnych umożliwiających identyfikację i klasyfikację odmiennych aspektów tych struktur wykorzystywanych do formułowania roszczeń legitymizacyjnych. Są to po pierwsze: myślenie religijne i polityczne; po drugie: trybalne i posttrybalne; i po trzecie: natywizm, kontrakulturacja, witalizm oraz autonegatywizm. Choć zakres ich zastosowania znacznie wykracza poza eksplorację wskazanego pola badawczego, są one szczególnie użyteczne, aby zrozumieć zmiany zachodzące na współczesnej scenie politycznej w Azji i móc ostrożnie prognozować kierunek przemian w afgańskim systemie politycznym. Struktury te są bowiem stosowane przez talibów do generowania legitymizacji społecznej ich rządów oraz kształtowanego systemu politycznego, czyli pozyskiwania poparcia dla aktualnego rządu ze strony rządzonej populacji, modelowania akceptacji jego polityki, instytucji i wartości. Stanowią swoiste roszczenia legitymizacyjne będące obok stosowania represji i spójności elit rządzących jednym z filarów stabilności reżimu politycznego. Można je traktować jako struktury legitymizacyjne leżące u podstaw konstruowanego porządku politycznego
Stany Zjednoczone Ameryki w obliczu pandemii koronawirusa SARS-CoV-2
The United States experienced an abundance of significant events in the year 2020 – the crisis of Donald Trump’s administration and the presidential election, mass racial protests, economic problems, and above all, the emergence and spread of the SARS-CoV-2 coronavirus pandemic. The USA was one of the first countries where cases of COVID-19 were confirmed. Moreover, the number of patients quickly reached alarming levels. The coronavirus pandemic has left its mark on American society, the economy, and international relations.The aim of this article is to present the problem of the development of the coronavirus pandemic in the United States of America and its impact on politics and policy. In addition, we will analyze the problem of the US maintaining its superpower status in the context of the image crisis caused by the COVID-19 pandemic. The article adopts research methods based on tracking events, their evaluation, qualitative and critical analysis of texts, and conducting comparative evaluations. The following research questions will make it possible to achieve this goal: what was the course of the coronavirus pandemic in the United States? What problems did it cause, and what problems have been exacerbated? What actions did the Trump and Biden administrations take to combat the spread of the virus? What were the effects of the government’s actions? How has the pandemic affected the international position of the U.S.?Rok 2020 w Stanach Zjednoczonych obfitował w ważne wydarzenia – kryzys administracji Donalda Trumpa i wybory prezydenckie, masowe protesty rasowe, problemy gospodarcze, a przede wszystkim rozwój pandemii koronawirusa SARS-CoV-2. USA były jednym z pierwszych krajów, w których potwierdzono przypadki zachorowań na COVID-19. Ponadto liczba chorych szybko osiągnęła poziom alarmujący. Pandemia koronawirusa odcisnęła piętno na amerykańskim społeczeństwie, gospodarce i stosunkach międzynarodowych. Celem artykułu jest przedstawienie problemu rozwoju pandemii koronawirusa w Stanach Zjednoczonych Ameryki i jej wpływu na politykę. Ponadto zostanie przeanalizowany problem utrzymania statusu supermocarstwa przez USA w kontekście kryzysu wizerunkowego wywołanego pandemią COVID-19. W artykule zastosowano metody badawcze oparte na śledzeniu zdarzeń, ich ocenie, jakościowej i krytycznej analizie tekstów oraz przeprowadzaniu ocen porównawczych. Osiągnięciu założonego celu umożliwią następujące pytania badawcze: jaki był przebieg pandemii koronawirusa w Stanach Zjednoczonych? Jakie problemy wywołała, a które pogłębiły? Jakie działania podjęła administracja Trumpa, a później Bidena, aby zwalczyć rozprzestrzeniającego się wirusa? Jakie efekty przyniosły działania władz? Jak pandemia wpłynęła na międzynarodową pozycję USA
Lessons for Implementing Human Rights from Covid-19 How the Pandemic has Changed the World, vol. 1, eds. Jedrzej Skrzypczak, Oscar Pérez de la Fuente
Afganistan w obliczu radzieckiej inwazji 1979–1989
Afghanistan’s history is an unbroken series of tensions and conflicts that have shaped the region. Afghanistan has been a place of deep internal political instability as a result of its ethno-religious heterogeneity, as well as regional and international geopolitical confrontations within its territories. Prominent among these is the USSR’s invasion of Afghan territory between 1979 and 1989; the following discussion is devoted to this problem, addressing the historical and geopolitical conditions of the conflict. The causes, course and significance of the USSR’s invasion of Afghanistan are analysed. The author concludes that the Soviet invasion of Afghanistan was a complex and multifaceted event influenced by historical, geopolitical and ideological factors. Afghanistan became a battleground in the wider Cold War struggle between the USSR and the US. Soviet intervention was challenged by a range of interrelated forces – local Afghan, regional and international including the US, which funded billions of dollars in aid, weapons and training for the mujahideen, effectively turning the conflict in Afghanistan into a proxy war between the superpowers. The conflict has contributed to the destruction of the country’s infrastructure and increased poverty levels. Moreover, the war in Afghanistan has served as a launching pad for the strengthening of Islamic fundamentalism.Historia Afganistanu jest nieprzerwanym pasmem napięć i konfliktów, które kształtowały ten region. Afganistan jest miejscem głębokiej wewnętrznej niestabilności politycznej, będącej skutkiem jego heterogeniczności etniczno-religijnej, a także regionalnych i międzynarodowych konfrontacji geopolitycznych na jego terytoriach. Wśród nich wyróżnia się inwazja ZSRR na terytorium Afganistanu w latach 1979–1989, temu problemowi poświęcone są poniższe rozważania, w których odniesiono się do historycznych i geopolitycznych uwarunkowań konfliktu. Przeanalizowano przyczyny, przebieg i znaczenie inwazji ZSRR na Afganistan. W konkluzji autorka stwierdza, iż inwazja radziecka na Afganistan była wydarzeniem złożonym i wieloaspektowym, na które wpływały czynniki historyczne, geopolityczne i ideologiczne. Afganistan stał się polem bitwy w szerszych zmaganiach zimnej wojny między ZSRR a USA. Interwencja radziecka została zakwestionowana przez szereg wzajemnie powiązanych sił – lokalnych afgańskich, regionalnych i międzynarodowych w tym USA, które ufundowały miliardy dolarów na pomoc, broń i szkolenia dla mudżahedinów, skutecznie zamieniając konflikt w Afganistanie w wojnę zastępczą między supermocarstwami. Konflikt ten przyczynił się do zniszczenia infrastruktury państwa i zwiększenia poziomu ubóstwa. Co więcej, wojna w Afganistanie posłużyła jako punkt wyjścia do wzmocnienia islamskiego fundamentalizmu
Prawne i pozaprawne czynniki warunkujące skuteczność prawa na przykładzie regulacji dotyczących noszenia maseczek – wybrane aspekty
The aim of this article is to present the legal and extralegal factors that determine the effectiveness of a legal norm. The subject of analysis is the legal obligation to wear medical masks, i.e., the mandate to cover the mouth and nose in public places. This requirement was in force in Poland during the COVID-19 pandemic from October 10, 2020, to March 28, 2022, and sparked considerable controversy among the public. Poles adopted various strategies and social attitudes towards this obligation, raising the need to answer the question of what factors underpinned the adoption of specific social strategies and how these attitudes influenced the effectiveness of the analyzed legal norm.Qualitative research in the form of in-depth interviews, supplemented by quantitative research conducted by CBOS, led to the conclusion that differences in adopted attitudes stemmed from varying hierarchies of values, different understandings of public health protection, diverse interpretations of the concepts of “common good” and “individual interest,” attitudes towards the government and the state as an institution, and, finally, different sensitivities to social pressure. It was also found that different attitudes towards mask-wearing influenced various dimensions of legal effectiveness-some were correlated with procedural effectiveness, while others were linked to the factual effectiveness of the norm.Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie prawnych i pozaprawnych czynników warunkujących skuteczność funkcjonowania normy prawnej. Przedmiotem analizy jest prawny obowiązek noszenia maseczek medycznych, czyli nakaz zakrywania ust i nosa w miejscach publicznych. Nakaz ten obowiązywał w Polsce w czasie pandemii COVID-19 od 10 października 2020 do 28 marca 2022 roku i wzbudzał wśród społeczeństwa wiele kontrowersji. Polacy przyjmowali wobec tego obowiązku rozmaite strategie i postawy społeczne, co zrodziło potrzebę odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki leżały u podstaw przyjmowania poszczególnych strategii społecznych i w jaki sposób postawy te wpływały na skuteczność analizowanej normy prawnej. Przeprowadzone badania jakościowe w formie wywiadów pogłębionych, uzupełnione badaniami ilościowymi CBOS, pozwoliły wysnuć wniosek, że różnice w przyjmowanych postawach wynikały z różnej hierarchii wyznawanych wartości, odmiennego rozumienia kwestii ochrony zdrowia publicznego, różnej interpretacji pojęcia „dobra wspólnego” i „interesu indywidualnego”, stosunku do rządzących oraz państwa jako instytucji, wreszcie – różnej wrażliwości na presję otoczenia społecznego. Okazało się również, że różne postawy wobec noszenia maseczek oddziaływały na odmienne wymiary skuteczności prawa, to znaczy inne były skorelowane ze skutecznością proceduralną, inne ze skutecznością faktyczną normy
Negocjacje Serbii z Unią Europejską: Dekada Wyzwań (2014–2024)
The article analyses Serbia’s EU accession negotiations (2014–2024), focusing on the interplay between domestic politics and foreign policy objectives. Serbia’s pragmatic foreign policy balances EU aspirations with strategic partnerships (Russia, China, US), reflecting its historical context (Non-Aligned Movement) and the Kosovo issue. Employing a qualitative methodology, including a literaturereview and 2024 interviews with Serbian political actors (politicians, experts, and public servants) this article discusses challenges in the EU negotiations and the insignificant progress, pointing out the unresolved Kosovo issue as one of the major political obstacles. Despite the Serbian government’s stated priorities, the analysis suggests a disconnect between the rhetoric and actions of both the EU and Serbian political elite. The EU’s commitment to the region is evident (e.g., Western Balkans Growth Plan), but Serbia’s internal challenges and ambivalent stance significantly diminish the likelihood of swift EU accession. This article offers insights into the complexities of Serbia’s EU integration seen from the perspective of domestic political actors.Artykuł analizuje negocjacje akcesyjne Serbii z UE (2014–2024), koncentrując się na wzajemnym oddziaływaniu polityki wewnętrznej i celów polityki zagranicznej. Pragmatyczna polityka zagraniczna Serbii równoważy aspiracje UE ze strategicznymi partnerstwami (Rosja, Chiny, USA), odzwierciedlając jej kontekst historyczny (Ruch Państw Niezaangażowanych) i kwestię Kosowa. Wykorzystując metodologię jakościową, w tym przegląd literatury i wywiady z serbskimi aktorami politycznymi (politykami, ekspertami i urzędnikami państwowymi), niniejszy artykuł omawia wyzwania w negocjacjach z UE i nieznaczne postępy, wskazując na nierozwiązaną kwestię Kosowa jako jedną z głównych przeszkód politycznych. Pomimo deklarowanych przez serbski rząd priorytetów, analiza sugeruje rozdźwięk między retoryką a działaniami zarówno UE, jak i serbskich elit politycznych. Zaangażowanie UE w regionie jest oczywiste (np. Plan Wzrostu Bałkanów Zachodnich), ale wewnętrzna polityka Serbii i jej ambiwalentne stanowisko znacznie zmniejszają prawdopodobieństwo szybkiego przystąpienia do UE. Niniejszy artykuł oferuje wgląd w złożoność integracji Serbii z UE z perspektywy krajowych aktorów politycznych
Aktywność społeczna w internecie w kontekście wybuchu wojny w Ukrainie – przykład Polski. Raport z badań
The war in Ukraine has caused a deep stir in Poland and around the world. The conflict has not only stirred emotions, but also mobilized the public to engage in various forms, from following current news to actively supporting those affected by the war. The aim of the research was to understand how the outbreak of the war in Ukraine affected the activity of Internet users, their perceptions of the conflict, and the ways in which they used social media and other online platforms to seek information, express opinions or organize support for the Ukrainian community. The research hypothesis was that increased interest and the search for verified information about the conflict could lead to an increase in citizens’ involvement in activities supporting Ukraine, both in material and emotional form. To verify the hypothesis, the author conducted a survey. Data was collected between March and April 2022, yielding a total of 1,379 completed surveys. The survey showed that 71% of respondents expressed great or very great interest in the situation in Ukraine, following information primarily through online portals and social media. The results indicate a dominant attitude of solidarity, with 83% of respondents supporting the reception of Ukrainian refugees. In addition, respondents engaged in various aid actions, including financial ones, in-kind collections, and also liked and shared posts on social networks.Wojna w Ukrainie wywołała głębokie poruszenie w Polsce i na świecie. Konflikt ten nie tylko wzbudza emocje, ale również mobilizuje społeczeństwo do różnorodnych form zaangażowania, od śledzenia bieżących informacji po aktywne wsparcie osób dotkniętych wojną. Celem badań było zrozumienie, jak wybuch wojny w Ukrainie wpłynął na aktywność użytkowników internetu, ich postrzeganie konfliktu oraz sposoby korzystania z mediów społecznościowych i innych platform internetowych do poszukiwania informacji, wyrażania opinii czy organizowania wsparcia dla społeczności ukraińskiej. Hipotezą badawczą było założenie, że większe zainteresowanie oraz poszukiwanie sprawdzonych informacji na temat konfliktu mogą prowadzić do wzrostu zaangażowania obywateli w działania wspierające Ukrainę, zarówno w formie materialnej, jak i emocjonalnej. W celu weryfikacji hipotezy, autorka przeprowadziła badania sondażowe. Dane zebrano między marcem a kwietniem 2022 r., uzyskując łącznie 1379 wypełnionych ankiet. Badanie wykazało, że 71% respondentów wyrażało duże lub bardzo duże zainteresowanie sytuacją w Ukrainie, śledząc informacje przede wszystkim za pośrednictwem portali internetowych i mediów społecznościowych. Wyniki wskazują na dominującą postawę solidarności – 83% ankietowanych wspierało przyjmowanie ukraińskich uchodźców. Ponadto ankietowani angażowali się w różne akcje pomocowe, w tym finansowe, w zbiórki rzeczowe, a także lajkowali i udostępniali posty na portalach społecznościowych
Dlaczego młodzież tajwańska protestowała w 2014 roku? Powstanie protestów z perspektywy struktur mobilizacyjnych i wspólnych krzywd
The purpose of the paper is to restudy the reasons for youth activism in Taiwan in 2014, which led to the so-called Sunflower Movement. The study is based on desk research and semi-structured interviews and expert interviews conducted by the authors, and in the framework of the Daybreak Project. Additionally the analysis on the social media posts during the movement was conducted. Data were analyzed through the Bert Klandermans’ model on reasons for collective mobilization. The supply side of mobilization was divided into the role of mobilizing structures and the appeal. The demand side was analyzed through: sociopolitical characteristics of the participants; social embeddedness; shared grievances and shared emotions; group identification. The paper assumes that participation in the protests was a result of mobilizational structures – student discussion groups and the sense that the authorities were violating procedural justice principles – mainly in connection with the processing of the CSSTA.Celem artykułu jest ponowne zbadanie przyczyn aktywizmu młodych ludzi na Tajwanie w 2014 roku, który doprowadził do powstania tzw. rewolucji słoneczników. Badanie opiera się na analizie danych zastanych oraz wywiadów przeprowadzonych przez autorów oraz w ramach Projektu „Daybreak Project”. Dodatkowo przeprowadzono analizę wpisów zamieszczanych w mediach społecznościowych podczas trwania protestów. Dane analizowano za pomocą modelu Berta Klandermansa dotyczącego przyczyn kolektywnej mobilizacji. Podażową stronę mobilizacji podzielono na rolę struktur mobilizacyjnych i apel polityczny. Stronę popytową analizowano poprzez: charakterystykę społeczno-polityczną uczestników; zakorzenienie społeczne; poczucie niesprawiedliwości i złości; identyfikację grupową. W artykule przyjęto założenie, że udział w protestach był efektem działania struktur mobilizacyjnych – studenckich kół dyskusyjnych oraz poczucia, że władze naruszają zasady sprawiedliwości procesowej – głównie w związku z procedowaniem umowy CSSTA