Przegląd Politologiczny
Not a member yet
968 research outputs found
Sort by
Istotność kwestii krytyki reprezentacji demokratycznej w ideach populistycznych
Full text linkThis article analyzes the concept of populism as a key phenomenon influencing contemporary democratic systems. The primary aim of the study is to identify the essence of modern populist ideas and to examine how non-populist democratic political parties adopt elements of populist rhetoric without embracing the populist critique of political representation, which focuses on challenging intermediary bodies and supranational organizations.The study employs a methodology combining theoretical analysis and comparative methods. The author examines the weaknesses of various conceptualizations of populism – such as the ideational theory of micro-ideology, the discursive theory, and the strategic approach – in order to propose an understanding of populism as a micro-ideology expanded by the inclusion of criticism of contemporary democratic representation practices. The analysis also includes examples drawn from contemporary Western politics.The article concludes that populism is inherently connected to a critique of democratic institutions and at least postulation of their transformation. In contrast, common manifestations of democratic politics that merely employ selected elements of populist do not question the institutional order of liberal democracy and, unlike populism, do not constitute instances of illiberalism.W artykule analizie zostaje poddane pojęcie populizmu jako kluczowego fenomenu wpływającego na współczesne systemy demokratyczne. Głównym celem badania jest zidentyfikowanie istoty współczesnych idei populistycznych oraz zbadanie, w jaki sposób niepopulistyczne demokratyczne partie polityczne adaptują elementy retoryki populizmu bez przyjęcia populistycznej krytyki reprezentacji politycznej, koncentrującej się na kwestionowaniu ciał pośredniczących oraz organizacji ponadnarodowych.W badaniu wykorzystano metodologię analizy teoretycznej oraz metodę porównawczą. Autor rozważa słabości różnych koncepcji populizmu, takich jak ideacyjna teoria mikroideologii, teoria dyskursywna oraz podejście strategiczne, by sformułować propozycję populizmu rozumianego jako mikroideologia poszerzona o kwestię krytyki współczesnej praktyki reprezentacji demokratycznej. Analiza obejmuje także przykłady z współczesnej polityki zachodniej.We wnioskach wskazano, że populizm jest związany z krytyką instytucji demokratycznych i przynajmniej postulowaniem ich zmiany. W przeciwieństwie do niego powszechne przejawy polityki demokratycznej, wykorzystujące jedynie wybrane elementy retoryki populistycznej, nie kwestionują instytucjonalnego porządku demokratyczno-liberalnego i nie stanowią – tak jak populizm – przykłady nieliberalizmu
Ocena wpływu Europejskiego Funduszu Powierniczego na rzecz Afryki na sytuację nieregularnych migrantów z Nigerii
No full textThis study assessed the impact and examined the challenges of EUTF for Africa on Nigerian irregular migrants. The study relied on primary data collected through in-depth interviews (IDIs) on key respondents and analysed using thematic content analysis. Findings from the study showed that EUTF for Africa was used to improve security, combating human trafficking, provision of training skills for irregular migrants who returned voluntarily, promoting awareness of the risk of embarking on dangerous trips to Europe and strengthening vulnerable communities through the provision of basic social service. However, findings among others revealed that much of the Funds were disbursed to Northern region that does not experience irregular migration to Europe, and to support the enforcement agencies for stricter border policing that result to violence against irregular migrants. More so, there is lack of participation from government institution in the formulation and implementation of projects and that much of the Funds has been used to promote European interests to stifle migration and ensure increased return of irregular migrants. The study concluded that EUTF for Africa are restrictive in nature and this continued to propel traffickers to navigate irregular migrant’s journey to other riskier routes.Celem niniejszego badania była ocena wpływu oraz analiza wyzwań związanych z funkcjonowaniem Europejskiego Funduszu Powierniczego na rzecz Afryki (EUTF for Africa) w odniesieniu do nieregularnych migrantów z Nigerii. Badanie oparto na danych pierwotnych zebranych za pomocą pogłębionych wywiadów indywidualnych (IDI) z kluczowymi respondentami, a następnie poddano je analizie treści w ujęciu tematycznym. Wyniki wskazują, że środki z Funduszu były wykorzystywane m.in. do poprawy bezpieczeństwa, zwalczania handlu ludźmi, organizacji szkoleń zawodowych dla migrantów, którzy dobrowolnie powrócili do kraju, zwiększania świadomości ryzyka związanego z podejmowaniem niebezpiecznych podróży do Europy oraz wzmacniania społeczności wrażliwych poprzez zapewnianie podstawowych usług społecznych. Jednocześnie ustalono, że znaczna część środków została skierowana do północnych regionów Nigerii, które nie doświadczają zjawiska nieregularnej migracji do Europy, oraz na wsparcie służb granicznych prowadzących do bardziej restrykcyjnych i nierzadko przemocowych praktyk wobec migrantów. Ponadto badanie wykazało brak udziału instytucji rządowych w procesie formułowania i wdrażania projektów oraz fakt, iż znaczna część Funduszu została wykorzystana do realizacji interesów europejskich, mających na celu ograniczenie migracji i zwiększenie liczby powrotów migrantów nieregularnych. W konkluzji stwierdzono, że mechanizmy EUTF for Africa mają charakter restrykcyjny, co w konsekwencji przyczynia się do wzrostu aktywności przemytników i kierowania migrantów na bardziej ryzykowne szlaki migracyjne
Czy Włosi będą wybierali premiera w wyborach powszechnych? Propozycja reformy konstytucyjnej rządu Giorgii Meloni
Full text linkThe article examines the constitutional reform proposal introduced in 2023 by Giorgia Meloni’s government, which aims to introduce the direct election of the Prime Minister. This initiative represents a major departure from Italy’s traditional parliamentary-cabinet model, establishing a premierato system in which the head of government receives direct electoral legitimacy and a constitutionally guaranteed parliamentary majority. The analysis outlines the origins of the reform, its institutional design, and its potential consequences for Italian democracy. It also discusses the arguments of supporters – who emphasize the need for stronger executive stability, and critics, who warn against excessive concentration of power and diminished parliamentary oversight. The study places the proposal within the broader context of previous, unsuccessful attempts at constitutional reform in 2005 and 2016. Moreover, it assesses the political and procedural prospects for the reform’s adoption, particularly in light of Article 138 of the Italian Constitution and the likelihood of a confirmatory referendum. The article concludes that the premierato is the most far-reaching attempt to transform Italy’s executive since 1948, but its success ultimately depends on achieving broad public support and cross-party consensus.Artykuł analizuje propozycję reformy konstytucyjnej przedstawioną w 2023 roku przez rząd Giorgii Meloni, której centralnym elementem jest wprowadzenie bezpośrednich wyborów Prezesa Rady Ministrów. Projekt ten oznacza odejście od klasycznego modelu parlamentarno-gabinetowego i ustanowienie systemu premieratu (wł. premierato), w którym szef rządu zyskuje bezpośrednią legitymację wyborczą oraz konstytucyjną gwarancję większości parlamentarnej. W tekście omówiono genezę reformy, jej założenia ustrojowe oraz potencjalne konsekwencje dla włoskiej demokracji. Przedstawiono również argumenty zwolenników, wskazujących na potrzebę wzmocnienia stabilności rządów, jak również przeciwników, podkreślających ryzyko koncentracji władzy i osłabienia roli parlamentu. Analiza została osadzona w szerszym kontekście włoskich prób modernizacji systemu politycznego oraz doświadczeń nieudanych reform z lat 2005 i 2016. Artykuł ocenia także polityczne i proceduralne szanse przyjęcia reformy w świetle wymogów art. 138 włoskiej konstytucji oraz możliwego referendum. W konkluzji wskazano, że projekt premieratu stanowi najdalej idącą próbę transformacji egzekutywy od 1948 roku, lecz jego powodzenie zależy przede wszystkim od zdobycia szerokiej akceptacji społecznej i ponadpartyjnego konsensusu
Polityka sankcji wobec rosyjskiego sektora skroplonego gazu ziemnego (projekt Arctic LNG 2)
No full textCompared to gas transported through pipelines, liquefied natural gas (LNG) can be delivered to recipients worldwide, which explains Russia’s rapid expansion of LNG production. However, the diversification of natural gas supplies is constrained by sanctions imposed on Russia to limit its revenues from fo ssil fuel exports. To assess the effects of these restrictions, this study examines a complex of LNG facilities built in the circumpolar climate and the sanctions intended to halt their development. The research seeks to answer whether the restrictions have achieved their intended objectives, thereby testing the hypothesis that sanctions will lead to the marginalization of the project under consideration. Using a case study approach – focused on the Arctic LNG 2 project – commonly applied in social sciences, the article provides a detailed analysis of the effectiveness of measures restricting the production and transportation of Russian LNG. The discussion is organized into two sections: the first outlines the process of constructing LNG terminal in the circumpolar climate, while the second analyzes the actions undertaken by some European Union and the U.S. administration to block the project. The findings indicate that sanctions targeting the construction of Arctic gas carriers, essential for exporting liquefied gas and ensuring direct deliveries to Europe, have significantly contributed to the underutilization of the examined LNG terminal.W porównaniu do gazu przesyłanego gazociągami, gaz ziemny transportowany jako ciecz może być dostarczony dowolnemu odbiorcy, dlatego Rosja dynamicznie zwiększa produkcję LNG. Dywersyfikację dostaw gazu ziemnego może utrudnić polityka sankcyjna wobec Rosji skierowana na ograniczenie dochodów z eksportu paliw kopalnych. W celu określenia rezultatów restrykcji za podmiot badań przyjęto zespół instalacji LNG budowanych w klimacie okołobiegunowym, a przedmiot badań – sankcje skierowane na zahamowanie tej inwestycji. Uzyskanie odpowiedzi na pytanie badawcze: czy restrykcje osiągnęły zamierzony skutek pozwoli na weryfikację hipotezy: sankcje doprowadzą do marginalizacji rozważanego przedsięwzięcia. Do szczegółowej analizy skuteczności środków ograniczających produkcję i transport rosyjskiego gazu ziemnego w ciekłym stanie skupienia posłużono się wykorzystywaną w naukach społecznych metodą badawczą jaką jest studium przypadku – projektu Arctic LNG 2. Zasadnicze rozważania artykułu ujęto w dwóch zagadnieniach. W pierwszym scharakteryzowano proces budowy terminalu LNG w klimacie okołobiegunowym, a w drugim działania wspólnoty europejskiej i amerykańskiej administracji skierowane na zablokowanie rozpatrywanej inwestycji. Z przeprowadzonych analiz wynika, że zasadniczy wpływ na niepełne wykorzystanie badanego terminalu LNG mają sankcje dotyczące budowy arktycznych gazowców koniecznych do wywozu skroplonego gazu oraz realizacji bezpośrednich dostaw do Europy
Pérez de la Fuente Oscar, and Skrzypczak Jędrzej (eds.), Bridging the Digital Divide: Perspectives on Inequality and Discrimination in the Digital Age
Full text linkFranciszka Ryszki rozważania o myśli politycznej. Analiza kontekstualna
Full text linkFranciszek Ryszka (1924–1998) was one of the leading scientific luminaries in People’s Poland and, a world-famous political scientist. The article presents his theoretical considerations on political thought (political philosophy, political doctrine, ideology, political program). His theory of ideology has been reconstructed. The article indicates the motives and intentions that guided the political scientist in formulating the theory of politics. The article explains the evolution of Ryszka’s views on political thought (ideology, political doctrine), which were formulated at different times and in different scientific traditions. The following research question was asked: What were Ryszka’s intentions and motives when he formulated the empirical turn in the study of political thought?The article uses the contextual method and the biographical method. The contextual method analyses cultural discourse (in the sense of Q. Skinner), which is why the article is based on such an extensive bibliography. The analysis is based on Ryszka’s scientific works, his memoirs and readings; the article also uses scientific literature on the issuses discussed, essays, as well as fiction, which had an influence on the contexts (motives and intentions) of his thoughts. The methodology was adapted to the research questions.Franciszek Ryszka (1924–1998) był jednym z czołowych luminarzy nauki w Polsce Ludowej, był światowej sławy politologiem. W artykule przedstawiono jego rozważania teoretyczne o myśli politycznej (filozofia polityczna, doktryna polityczna, ideologia, program polityczny). Dokonano rekonstrukcji jego teorii ideologii. W artykule wskazano motywy i intencje, które przyświecały politologowi przy formułowaniu teorii polityki. Wyjaśniono ewolucję poglądów Ryszki na myśl polityczną (ideologia, doktryna polityczna), które były formułowane w różnym czasie i różnych tradycjach naukowych. W artykule zadano następujące pytanie badawcze: Jakie intencje i motywy przyświecały Ryszce, gdy formułował zwrot empiryczny w badaniu myśli politycznej?W artykule wykorzystano metodę kontekstualną i metodę biograficzną. Metoda kontekstualna analizuje dyskurs kulturowy (w rozumieniu Q. Skinnera), dlatego artykuł oparto na tak szerokiej bibliografii. Podstawą analizy są Ryszki prace naukowe, jego wspomnienia oraz lektury, w artykule wykorzystano także literaturę naukową dotyczącą omawianych zagadnień, publicystykę, jak również literaturę piękną, która miała wpływ na konteksty (motywy i intencje) jego myśli. Metodologię dostosowano do pytań badawczych
Polityka migracyjna w programach wyborczych partii niemieckich w 2025 roku
Full text linkMigration, which is an important element of Germany’s domestic and foreign policy, has been and continues to be a source of much emotion and political and social controversy. Among other things, it has led to a significant increase in support for the Alternative for Germany party.This article provides an overview of the main slogans and concepts concerning selected aspects of migration policy contained in the election programs of seven German political parties prepared in connection with the early elections to the Bundestag, which took place on February 23, 2025. The analysis of the content of the election programs was primarily aimed at identifying the changes that individual parties proposed in the immigration policy of the new government.
The analysis of the content of the election programs showed that most German political parties advocated a tougher stance on migration policy, including increased controls on incoming economic migrants and refugees, a more effective deportation process, and, above all, a halt to the arrival of illegal immigrants (referred to as irregular). The influx of a qualified workforce was viewed positively.The summary highlights the most important elements of migration policy contained in the coalition agreement of the new government, which is composed of politicians from the Christian Democratic Union, the Christian Social Union, and the Social Democratic Party (SPD).Migracje, stanowiące ważny element polityki wewnętrznej i zagranicznej Niemiec, budziły i budzą wiele emocji oraz kontrowersji politycznych i społecznych. Stały się m.in. przyczyną dużego wzrostu poparcia dla partii Alternatywa dla Niemiec.Artykuł zawiera przegląd głównych haseł oraz koncepcji dotyczących wybranych aspektów polityki migracyjnej zawartych w programach wyborczych siedmiu niemieckich partii politycznych przygotowanych w związku z przedterminowymi wyborami do Bundestagu, które odbyły się 23 lutego 2025 r. Analiza treści programów wyborczych miała na celu przede wszystkim zidentyfikowanie zmian, jakie poszczególne partie postulowały w polityce imigracyjnej nowego rządu.Analiza zawartości programów wyborczych wykazała, iż większość niemieckich partii politycznych postulowała zaostrzenie kursu w polityce migracyjnej, w tym zwiększenie kontroli wobec przybywających imigrantów ekonomicznych oraz uchodźców, efektywniejszy proces deportacji, a przede wszystkim zahamowanie przyjazdu imigrantów nielegalnych (nazywanych nieregularnymi). Pozytywnie oceniany był napływ wykwalifikowanej siły roboczej.W podsumowaniu wskazano najważniejsze elementy polityki migracyjnej zawarte w umowie koalicyjnej nowego rządu złożonego z polityków partii chadeckich (CDU i CSU) oraz socjaldemokratów (SPD)
Retoryka antyimigracyjna w przemówieniach Donalda Trumpa: korpusowa analiza porównawcza dyskursu prezydenckiego USA (1946–2021). Język populistyczny i emocjonalny a konstruktywne, polityczne ramowanie przekazu
No full textThe United States of America is often referred to as being a nation of immigrants. The latter have played an important role in its population growth and shaped its cultural identity. Immigration-related topics, therefore, have been integral part of the US political discourse and governmental communication, including in the US presidential speeches. However, no other president has faced as much criticism for raising issues related with immigration than Donald Trump, current president from Republican party. We apply a Corpus-based discourse analysis, to analyse large amounts of language data with the aim to identify and examine repetitive linguistic patterns of language uses in the context of immigration by all former US presidents in the years between 1946 and 2021, including, Trump (2017–2021).After studying Trump’s speeches via a Corpus-based discourse analysis (CDA) and comparing them with other presidential speeches, both quantitative and qualitative analysis showed that the use of lexical terms such as “immigra,” “immigration” and “immigrants” by Donald Trump was overwhelmingly more frequent than in the case of any other US presidents. In addition, his speeches revealed more populistic approach as well as negative connotation, while all the other 13 preceding US presidents used the semantic area for immigration very carefully and avoided engaging with negative connotations and narratives.Stany Zjednoczone Ameryki (USA) często określane są jako naród imigrantów. Imigranci odegrali kluczową rolę w rozwoju demograficznym i kształtowaniu tożsamości kulturowej kraju. Kwestie związane z imigracją stanowiły zatem integralną część amerykańskiego dyskursu politycznego i komunikacji rządowej, w tym przemówień prezydenckich. Jednakże żaden inny prezydent nie spotkał się z tak znaczącą krytyką za sposób podejmowania tematyki imigracyjnej jak Donald Trump prezydent Stanów Zjednoczonych. W niniejszym badaniu zastosowano analizę dyskursu opartą na korpusie w celu zbadania obszernego materiału językowego i identyfikacji powtarzających się wzorców komunikacyjnych dotyczących imigracji we wszystkich przemówieniach prezydenckich z lat 1946-2021, ze szczególnym uwzględnieniem kadencji Donalda Trumpa (2017-2021). Po przeanalizowaniu przemówień Trumpa przy wykorzystaniu metodologii Krytycznej Analizy Dyskursu (KAD) oraz porównaniu ich z wystąpieniami pozostałych prezydentów, zarówno analiza ilościowa, jak i jakościowa wykazała, że częstotliwość użycia terminów leksykalnych takich jak „imigra”, „imigracja” i „imigranci” przez Donalda Trumpa była znacząco wyższa niż u któregokolwiek z jego poprzedników. Ponadto, jego retoryka charakteryzowała się wyraźnie populistycznym podejściem oraz negatywnymi konotacjami, podczas gdy wszyscy trzynastu wcześniejszych prezydentów USA stosowali terminologię z obszaru semantycznego imigracji z większą ostrożnością, unikając negatywnych skojarzeń i narracji
„Prezydent jest tutaj”. Strategie legitymizacji w dyskursie prezydenta Zełeńskiego po 24 lutego 2022 r.
No full textIn February 2022, as the president of Ukraine, the relative political novice Volodymir Zelenskyy had to face a full-scale war. In such a hard time he had to look not only for the citizens’ support, but foremost legitimize the actions of the authorities. This paper presents an analysis of the addresses to the citizens of Ukraine released by the president in two periods: the first month after the Russian attack and a year later, in February 2023. Two corpora have been built from scratch and analysed with corpus linguistics tools (Lancsbox# software). The results have been scrutinized with the use of van Leeuwen’s categorisation of legitimation strategies. The analysis reveals both continuities and shifts in Zelenskyy’s discourse over time. Similarities and dissimilarities between the collection periods have been observed. In both, Zelenskyy’s discourse relies on his charisma as a president and a leader (Personal Authority and Role Model Authority), while in 2023 he frequently references to international law (Abstraction). Zelenskyy also makes moral evaluations of the enemy and emphasizes the superiority of Ukrainians creating a sense of community. The conclusions of the analysis indicate the effectiveness of Zelenskyy’s legitimation strategies, since the majority of the public supports his decisions and trusts him.W lutym 2022 roku, jako prezydent Ukrainy, względny nowicjusz polityczny Wołodymir Zełenski musiał stawić czoła pełnoskalowej wojnie. W tak trudnym czasie musiał nie tylko zabiegać o poparcie obywateli, ale przede wszystkim legitymizować działania władz. Niniejszy artykuł przedstawia analizę przemówień skierowanych do obywateli Ukrainy opublikowanych przez prezydenta w dwóch okresach: w pierwszym miesiącu po rosyjskim ataku i rok później, w lutym 2023 roku. Zbudowano dwa korpusy od podstaw, które zostały przeanalizowane za pomocą narzędzi lingwistyki korpusowej (oprogramowanie Lancsbox#). Następnie wyniki zostały zinterpretowane przy użyciu kategorii strategii legitymizacji zaproponowanych przez Theo van Leeuwena. Analiza ujawnia zarówno ciągłość, jak i zmiany w dyskursie Zełeńskiego – zaobserwowano bowiem tak podobieństwa, jak i różnice między badanymi okresami. W obu przypadkach dyskurs Zełeńskiego opiera się na jego charyzmie jako prezydenta i lidera (kategorie: Autorytet osobisty i Autorytet wzoru do naśladowania), podczas gdy w 2023 r. częściej odwołuje się do prawa międzynarodowego (Abstrakcja). Zełeński dokonuje również moralnej oceny wroga i podkreśla wyższość Ukraińców, tworząc tym samym poczucie wspólnoty. Wnioski z analizy wskazują na skuteczność strategii legitymizacyjnych Zełeńskiego, większość społeczeństwa wciąż popiera jego decyzje i ma do niego zaufanie
Stare podziały przy nowej żelaznej kurtynie (analiza nowych podziałów w kontekście globalnej polityki)
Full text linkThe aim of the article Old Divisions Behind a New Iron Curtain? is to analyze the linguistic representation of the new Cold War and its impact on the extralinguistic perception of reality.The research question seeks to determine whether there are fundamental differences between contemporary Cold War narratives (since 2007, when V. Putin effectively announced a new Cold War in Munich) and earlier ones from 1947–1991.The methodology is based on the analysis of Russian (multi)media texts and the empirical observation of new Cold War phenomena, particularly the conflict and the manipulation of information that shapes the perception and actions of the target population.Beyond examining contemporary Cold War narratives, the article also explores the construction of the “enemy” as a tool for shaping social perception and the mechanisms influencing public opinion through language and media.The analysis revealed that the Russian Cold War narrative largely replicates propaganda patterns from 1947–1991 but incorporates modern information and media technologies. A key element of these narratives is the construction of the “enemy” and the linguistic legitimization of warfare, particularly through the concept of Ukraine’s “denazification.” The findings indicate that the battle for minds has become a crucial instrument of Russian foreign policy, with narrative manipulation mechanisms playing a key role in the Kremlin’s long-term strategy.Celem artykułu pt. Stare podziały przy nowej Żelaznej kurtynie (analiza nowych podziałów w kontekście globalnej polityki) jest analiza językowego obrazu nowej Zimnej Wojny i jej wpływu na pozajęzykowe postrzeganie rzeczywistości.Pytanie badawcze dotyczy ustalenia, czy istnieją kardynalne różnice między współczesnymi narracjami zimnowojennymi (od 2007 roku, gdy W. Putin w Monachium praktycznie ogłosił nową zimną wojnę) a wcześniejszymi, pochodzącymi z lat 1947–1991.Metodologia opiera się m.in. na analizie rosyjskich (multi)medialnych tekstów oraz empirycznej obserwacji zjawisk nowej Zimnej Wojny – konfliktu, uwzględniając manipulację informacjami, które kształtują postrzeganie i działania docelowej populacji.Poza badaniami współczesnej narracji zimnowojennej, artykuł poświęca uwagę również konstrukcji „wroga” jako elementu sterowania społeczną percepcją oraz mechanizmom wpływu na opinię publiczną poprzez język i media.Analiza wykazała (jako wnioski), że rosyjska narracja zimnowojenna w dużej mierze powiela schematy propagandowe z okresu 1947–1991, lecz wykorzystuje nowoczesne technologie informacyjne i medialne. Kluczowym elementem tych narracji jest ww. konstrukcja „wroga” oraz językowa legitymizacja działań wojennych, m.in. poprzez ideę „denazyfikacji” Ukrainy. Wyniki badań wskazują, że wojna o umysły stała się istotnym narzędziem rosyjskiej polityki zagranicznej, a narracyjne mechanizmy manipulacji odgrywają kluczową rolę w długoterminowej strategii Kremla