Praktyka Teoretyczna
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Jean-Luc Nancy i polityka. Komunizm a Rozdzielona wspólnota
Get PDFIn this article I would like to show in which way in the works ofFrench philosopher Jean-Luc Nancy there are links between “community” and“communism”. The latter, for him, has a meaning exceeding the domain of politicsand should be understood as a some kind of pre-existential and quasi-onthologicalcategory. Being-in-common means for philosopher being-with which is expressedby Latin prefix “com” characterizing “communitas” and “communism”. “Com”emphasizes that being is first of all being with other (not only with other peoplebut with every other being including in it animals, plants etc). Furthermore, asNancy said: “communism is togetherness – the Mitsein, the being- with, understood as the belonging to existence of the individuals, which means, in the existential meaning, to their essence”. Therefore, Nancy’s community doesn’t belong to “the logic of myth” since is, in the first place, what he called “the inoperative community”.Artykuł stara się pokazać, w jaki sposób w pracach francuskiego filozofa Jean-Luca Nancy’ego przebiegają połączenia pomiędzy pojęciem „wspólnoty” a pojęciem „komunizmu”. To drugie posiada dla niego znaczenie przekraczające sferę polityki i powinno być rozumiane jako swego rodzaju kategoria pre-egzystencjalna i quasi-ontologiczna. Bycie-wewspólnocie oznacza dla filozofa bycie-z, które podkreślone zostaje przez łaciński prefiks „com” charakteryzujący tak „communitas”, jak i „komunizm”. „Com” wskazuje na to, że bycie jest przede wszystkim byciem z innym (nie tylko z innymi ludźmi, lecz z wszelkim innym istnieniem, wliczając w to zwierzęta, rośliny itd.). Ponadto, jak powiedział Nancy, „komunizm jest byciem-razem –Mitsein, byciem-z rozumianym jako coś przynależnego do istnienia jednostek, co znaczy, w egzystencjalnym sensie, do ich istoty”. Dlatego też wspólnota Nancy’ego nie przynależy do „logiki mitu” jakoże jest, w pierwszej kolejności, tym, co nazwał on „wspólnotą rozdzieloną”
Lekcja z Manchesteru: Nierównomierny rozwój, klasa i miasto.
Get PDFThis paper argues that one of the greatest challenges mounted to urban theory is accounting for the simultaneous unfolding in the Global South of “planetary urbanization” and world’s greatest industrial revolution. In order to showthat industrial cities are still pertinent to urban theory, I revisit Victorian Manchester and Fredrick Engels’ classic account of it. I argue that Engels was a pioneer of what I dub “anthropology of the impersonal” and his “discovery” of classbecame the cornerstone for Marxist thought. Yet, his innovation has remained under-appreciated, and the astonishingcareer of the “dual city” concept is a good case in point.I argue that its popular embrace stems from the way it brings “uneven development”, “class” and the “city” in a gripping metaphor. Although Engels showed how these concepts were intertwined, he kept them theoretically separate. He did so because he used them not only for describing how capitalism worked, but also as tools for triggering a political change.Prezentowany artykuł dowodzi, że jednym z największych wyzwań stojącychprzed teorią miejską jest wyjaśnienie jednoczesnego rozwoju „planetarnejurbanizacji” w Globalnym Południu oraz największej w historii świata rewolucjiprzemysłowej. Aby dowieść, że miasta przemysłowe są wciąż istotne dla teorii miejskiej,wracam do czasów wiktoriańskiego Manchesteru i klasycznej relacji Engelsana jego temat. Twierdzę, że Engels był pionierem tego, co określam mianem„antropologii bezosobowego”, a poczynione przez niego „odkrycie” klasy stało siękamieniem węgielnym teorii marksistowskiej. Teoretyczna innowacja Engelsa niezostała jednak wystarczająco doceniona, a dobrym tego przykładem jest zaskakującakariera ideii „miasta dualnego”. Twierdzę, że popularność tego pojęcia wynika ztego w jaki sposób umożliwia ono zlepienie „nierównomiernego rozwoju”, „klasy”oraz “miasta” w chwytliwą metaforę. Pomimo tego, że Engels pokazał sposób, w jaki te pojęcia są ze sobą splatają, to na poziomie teoretycznym zakreślił wyraźne granice między nimi. Uczynił tak, ponieważ służyły mu one nie tylko do opisu tego jak działa kapitalizm, lecz również miały stać się potencjalnymi narzędziami do przeprowadzania politycznej zmiany
Prawo do miasta
Get PDFThe article provides a new proposition of thinking about such categoriesas a city, the urban, urban strategy and social practices connected with analyticalscience of the city, which is only at the outline stage, but also projected by Lefebvrehimself. This turn seems necessary due to the death of traditional city and oldhumanism. The article is also a passionate and utopian (in positive sense of term)manifesto for democratization of right to the city consisting of cry and demand ofthe dispossessed from such a prerogative. The author argues that an urban strategybased on a new science of the city needs social support and political force. They willbe provided by the working class, putting an end to the urban segregation.Artykuł stanowi propozycję nowego myślenia o mieście, miejskości, miejskiej strategii oraz praktykach społecznych powiązanych z istniejącą jedynie w zarysie, lecz projektowaną przez samego Lefebvre’a analityczną nauką o mieście. Zwrotten staje się koniecznością z uwagi na śmierć dawnego miasta oraz starego humanizmu. Prezentowany tekst to również żarliwy i utopijny (w pozytywnym tego słowa znaczeniu) manifest na rzecz demokratyzacji prawa do miasta łączącego w sobie płacz i żądania pozbawionych go do tej pory ludzi. Autor argumentuje, że strategia miejska oparta na nowej nauce o mieście potrzebuje społecznego wsparcia i sił politycznych. Zapewnić je może klasa robotnicza, kładąc kres miejskiej segregacji
Zachodni imperializm przeciwko pierwotnemu komunizmowi - nowe odczytanie pism ekonomicznych Róży Luksemburg
No full textThe discussion on Rosa Luxemburg’s theories of imperialism hasmainly focused on the economic argument - the schemes of reproduction, theprocess of circulation, the need for “external” markets, etc. There is howeveranother dimension, at least as important : the struggle of imperialism againstpre-capitalist economies, the ruthless destruction of “natural” and peasant economies,many of them being forms of primitive communism. Luxemburg’sinterest for primitive communist societies is documented by her Introductionto Political Economy and the imperialist war against them is discussed both inthis work and in the last chapters of The Accumulation of Capital. A whollyoriginal approach to the evolution of social formations, running counter tolinear “progressive” views of bourgeois ideology, is outlined in these reflections. Present indigenous struggles e.g. in Latin America, against multinational oil or mining companies, illustrate the topicality of Rosa Luxemburg’s argument in the 21th century.Dyskusja na temat teorii imperializmu Róży Luksemburg dotyczy głównie argumentu ekonomicznego, w tym między innymi schematów reprodukcji, procesu cyrkulacji, konieczności istnienia rynków „zewnętrznych”. Istnieje jednak jeszcze inny jej wymiar, który wydaje się co najmniej tak samo istotny: zmagania imperializmu z przedkapitalistycznymi gospodarkami oraz bezlitosne niszczenie „naturalnych” i chłopskich gospodarek, stanowiących – w dużej części – formy pierwotnego komunizmu. Zainteresowanie Luksemburg społeczeństwami pierwotnego komunizmu udokumentowane jest w jej Wstępie do ekonomii politycznej, a imperialistyczna wojna przeciwko nim omówiona jest zarówno w tej pracy, jak i w końcowych rozdziałach Akumulacji kapitału. W jej refleksjach zarysowane zostało oryginalne podejście do formacji społecznych, będące przeciwieństwem linearnej, „progresywnej” perspektywy ideologii burżuazyjnej. Współczesne walki rdzennej ludności, na przykład walki przeciwko międzynarodowym firmom naftowym i wydobywczym w Ameryce Łacińskiej, ilustrują aktualność argumentu Róży Luksemburg w dwudziestym pierwszym wieku
Róża Luksemburg jest symbolem marksizmu otwartego - o ekonomii politycznej, niemieckiej lewicy i dynamice kapitalizmu z Michaelem Krätke rozmawia David Muhlmann
No full textW prezentowanym wywiadzie Michael Krätke omawia znaczenie postaci Róży Luksemburg i jej teoretycznego dorobku dla środowiska zachodnioniemieckiej radykalnej lewicy lat 60. i 70. Sytuowała się ona, jego zdaniem, w opozycji do dwóch kontestowanych w tym kręgu tradycji: „oficjalnego” marksizmu radzieckiego (dominującego w NRD) oraz neoklasycznej ekonomii, dominującej na zachodnioniemieckich uniwersytetach. Krätke próbuje także określić miejsce Luksemburg w historii marksistowskiej ekonomii politycznej, podkreślając szczególną oryginalność jej podejścia do mechanizmów rozwojowych kapitalizmu. Zwraca uwagę na silnie obecną w jej myśli krytykę biurokratyzacji oraz przywiązanie do faktycznie demokratycznych mechanizmów podejmowania decyzji
Stosunki klasowe, sprawiedliwość społeczna i polityka różnicy
Get PDFThe article analyzes political and epistemological limitations of postmoderncritique of justice in the midst of an economic and ideological rule of freemarket universalism. Interpreting the lack of political response to a fire of chickenprocessing plant in Hamlet, North Carolina, which took 25 victims, the authordiscusses questions of identity politics, multiculturalism, situatedness, othernessand difference. It is impossible, in Harvey’s opinion, to discuss them apart frompolitical environment and material conditions. The return to economic issues (includingquestion of exploitation, class and accumulation), neglected by postmodernists,and epistemology based on historical and geographical materialism provideus with an opportunity for the recovery of concepts of universality (in dialecticalrelation with particularity) and social justice as a powerful mobilizing discourse forpolitical action.Artykuł analizuje polityczne i epistemologiczne ograniczenia postmodernistycznej krytyki sprawiedliwości w dobie ekonomicznychi ideologicznych rządów uniwersalizmu wolnorynkowego.Interpretując brak politycznej odpowiedzi na pochłaniający 25 ofiar pożar zakładu przetwórstwa drobiu w Hamlet w Karolinie Północnej, autor podejmuje dyskusję nad kwestiami polityki tożsamości, wielokulturowości, usytuowania, inności i różnicy. Zdaniem Harveya nie sposób o nich argumentować w oderwaniu od otoczenia politycznego i warunków materialnych. To właśnie powrót do zaniedbywanej przez postmodernistów problematyki ekonomicznej (w tym kwestii wyzysku, klasy czy akumulacji) oraz epistemologia oparta na materializmie historyczno-geograficznym pozwalają na odzyskanie pojęć uniwersalności (w dialektycznej relacji z partykularnością) i sprawiedliwości społecznej jako potężnego dyskursu mobilizującego działania polityczne
Praca biopolityczna i nowy skład klasowy (Pragnienie-produkcja i żywa praca 2 – Hardt i Negri
No full textThe article is committed to the aim of reconstruction of the notion ofimmaterial/biopolitical labor in the context of its affinities with Deleuze and Guattari’snotion of desiring-production. Hardt and Negri’s controversial thesis of theautonomization of biopolitical labor from capitalist command as the basis for thepolitical emancipation of the working class/multitude is also discussed and comparedwith Deleuze and Guattari’s vision of becoming-minoritarian as the only viableanti-capitalist politics.Negri i Hardt stawiają w trylogii Imperium kontrowersyjną tezę o autonomizacji pracy biopolitycznej spod władzy kapitału. Twierdzą również, że tak „wyzwolona” praca stanowi podstawę politycznej emancypacji klasy robotniczej/wielości. Zestawienie kategorii pracy biopolitycznej z wprowadzonym przez Deleuze’a i Guattariego pojęciem pragnienia-produkcji, jaki i porównanie tezy o jej autonomizacji z (również pochodzącym od autorów Kapitalizmu i schizofrenii) pojęciem stawania-się-mniejszościowym, uwidacznia zarówno ograniczenia, jak i potencjał teoretycznych propozycji autorów Rzecz-pospolitej
Róża Luksemburg: ekonomia (bardzo) polityczna
No full textThis article attempts to prove the political relevance of Luxemburg’sachievements in political economy. It presents the current usages of Luxemburg’sconcepts in finance theory and theory of monetary circuit and shows its usefulnessin explaining the present economic crisis as well as in building proper revolutionarystrategies in reaction to catastrophic consequences of neoliberal capitalism. Theauthor argues that Luxemburg’s perspective is in-between a working class perspectiveand capital’s perspective (in Harry Cleaver’s terms) and emphasizes the politicalcharacter of her solutions to problems in economic theory.Artykuł stanowi próbę wykazania aktualności i politycznej ważności dorobku Róży Luksemburg w dziedzinie ekonomii politycznej. Przedstawia on współczesne przykłady wykorzystania koncepcji Luksemburg w teorii finansów oraz teorii obiegu pieniężnego, a także ich użyteczność w wyjaśnianiu aktualnego kryzysu gospodarczego, jak również w tworzeniu właściwych strategii rewolucyjnych w reakcji na katastrofalne konsekwencje kapitalizmu neoliberalnego. Autor argumentuje,że perspektywa Luksemburg znajduje się pomiędzy perspektywą klasy robotniczej a perspektywą kapitału w rozumieniu Harry’ego Cleavera. Podkreśla także polityczny charakter proponowanych przez nią rozwiązań problemów teorii ekonomii
Niespodziewany zwrot ideologii. Neoliberalizm i upadek Bloku Radzieckiego
No full textThe article addresses the process of neoliberal transformation of the Soviet Bloc in the late 1980-ties and early 1990-ties as analyzed on the example of Poland. Its trajectory generally confirms Loïc Wacquant’s thesis put forward in his article Three steps to a historical anthropology of actually existingneoliberalism, that neoliberalism tends to rather capture and use than simply dismantle and weaken state structures and power mechanisms. The author shows that the transition from planned to market economy in the former Soviet Bloc was also accompanied, backed and made possible by powerfulideological operations that reshaped the construction of subjectivity and made it compatible with the neoliberal capitalism. This proves that two modes of analyzing neoliberalism – structural analysis of state power and focus on governmentality – should be treated as complimentary tools of understanding neoliberal transitions. However, contrary to Wacquant, the author claims that in this respect there is nothing new about neoliberalism as a practice, since capitalism has always required a help from the state to maintain a seemingly autonomous rule of the market.Artykuł podejmuje proces neoliberalnej transformacji Bloku Radzieckiegoz późnych lat osiemdziesiątych i wczesnych dziewięćdziesiątych analizując go naprzykładzie Polski. Jego trajektoria ogólnie potwierdza tezę z artykułu Trzy krokiw stronę antropologii faktycznie istniejącego neoliberalizmu postawioną przez LoïcaWacquanta. Twierdzi on, że neoliberalizm zmierza raczej do przechwycenia i użycia niż prostego demontażu czy osłabienia struktur państwowych i mechanizmówwładzy. Autor pokazuje również, że przejściu od gospodarki planowanej do rynkowejw dawnym Bloku Radzieckim towarzyszyły (a w dużym stopniu w ogóle czyniłyje możliwym) potężne działania ideologiczne, które przekształciły konstrukcje podmiotowościoraz sprawiły, że stała się kompatybilna z neoliberalnym kapitalizmem.Dowodzi to, że dwa tryby analizowania neoliberalizmu - strukturalna analiza władzypaństwowej oraz skupienie na urządzaniu - powinny być traktowane jako komplementarnenarzędzia służące rozumieniu neoliberalnych transformacji. Jednakże,przeciwnie do Wacquanta, autor twierdzi, że pod tym względem nie ma nic nowegow neoliberalizmie jako praktyce, gdyż dla utrzymywania pozornej autonomii władzyrynku kapitalizm od zawsze wymagał pomocy ze strony państwa
Od ontologii do etyki wydarzenia
Get PDFThe text is an attempt of a double reading of Gilles Deleuze’s Logic of Sense as an otology of incorporeal events as well as an ethics calling for “being worthy of what happens to us”. The first aspect refers to the necessity of overcoming phenomenology and revisiting the foundations of transcendentalism, while in his ethics of the event Deleuze draws inspiration from stoics and Nietzsche, as well as writers like Bousquet, Lowry and Fitzgerald. It is an ethics based on the imperative of affirmation of the world as becoming – an affirmation both on the level or surfaceof the pure thought and in one’s own body, for which such an act means alwaysa kind of wound or the threat of breakdown.Tekst stanowi próbę podwójnej lektury Deleuzjańskiej Logiki sensu jako, z jednej strony, ontologii niecielesnych wydarzeń, z drugiej zaś – etyki wzywającej do „bycia godnym tego, co nam się przydarza”. Ten pierwszy aspekt wiąże się z koniecznością przezwyciężenia fenomenologii i zrewidowania założeń filozofii transcendentalnej. Z kolei swoją etykę wydarzenia Deleuze rozwija, nawiązując do stoików i Nietzschego, a także pisarzy takich jak Bousquet, Lowry czy Fitzgerald. Opiera się ona na imperatywie afirmacji świata jako stawania się – afirmacji zarówno na płaszczyźnie albo powierzchni czystej myśli, jak i we własnym ciele, dla którego jednak oznacza to zawsze ranę, zagrożenie rozpadem