Praktyka Teoretyczna
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Językowe próby przeciwstawienia się strukturalizmowi. Recenzja Krytyki i kliniki Gillesa Deleuze’a
Get PDFThe aim of this article is to present the significance of Gilles Deleuze’s Essays Critical and Clinical in the possibly most coherent way. One of the main themes of the text is the opposition between the subjectivity produced by structuralististic authors and the subjectivity that is incomplete, unspecified, emerging from eternal motion of becoming oneself, which is defended by Deleuze. The essential concepts of this opposition are language, time, madness and judgment.Celem artykułu jest przybliżenie znaczenia pracy Krytyka i klinika Gilles’a Deleuze’a w taki sposób, aby nadać jej możliwie spójny wydźwięk. W tekście szczególne istotne jest przeciwstawienie podmiotowości wytwarzanej przez strategie strukturalistyczne podmiotowości niepełnej, nieokreślonej, pozostającej w wiecznym ruchu stawania się, której broni Deleuze. W zarysowanej opozycji kluczową rolę odgrywają pojęcia języka, czasu, obłędu oraz sądu
Demokryt i zasada nieokreśloności
Get PDFThis article enters into dialog with Heinz Wismann’s interpretation of the Democritean atomism presented in the book Les Avatars du Vide. Ever since Barbara Cassin referred to Wismann’s work to defend her thesis of the radically non-Aristotelian character of Lacan’s thought, Wismann’s interpretation began to play a vital role in understanding Lacanian philosophy. Cassin has been followed by members of the “Slovenian group,” who used a new reading of Democritus to modify their theory.Tekst referuje interpretację demokrytejskiego atomizmu, przedstawioną w książce francusko-niemieckiego filozofa Heinza Wismanna, Les Avatars du vide. Interpretacja ta odegrała w ostatnich latach ważną rolę dla filozofii lacanowskiej, odkąd posłużyła Barbarze Cassin do obrony jej tezy o radykalnie nie-arystotelejskim charakterze teorii Lacana. W ślad za Cassin podążyli przedstawiciele „grupy słoweńskiej”, wykorzystując nowe odczytanie Demokryta do modyfikacji własnej teorii
Gołębnik przejrzał na oczy. Ludowy spisek w siedemnastowiecznej Italii
Get PDFThe hero of this essay by Calro Ginzburg is XVII-th century clown and distiller Costantino Saccardino, who also was active in the field of medical art. Accused together with his companions of secretly defiling city saint painting with excrements, Saccardino preached that religion – particularly its approach towards hell – was pure fiction and that first people were not created by God but were born out of mud. Ginzburg draws attention to the affinity between Saccardino’s heretical views (marked by the awareness of crisis and the anticipation of political, religious and cultural revolution) and the diagnoses made by Galileo, Bacon, Campanella, Rosicrusarians or even Descartes. At the same time Sccardino’s sensibility is that of a professional comedian – not a great intellectual – and this is what makes his case exceptional. The case of Saccardino, who – as is demontrated by Ginzburg – had a good knowledge of libertine literature while rejecting libertine elitism, shows that in this period the relations between the high culture and the culture of the subordinated classes could include an exchange that went through a detour, mediated in various, sometimes opposing codes.Bohaterem eseju Carlo Ginzburga jest siedemnastowieczny błazen i gorzelnik Costantino Saccardino, parający się również sztuką medyczną. Oskarżony wspólnie z towarzyszami o potajemne skalanie odchodami miejskich świętych obrazów, Saccardino głosił, że religia – przede wszystkim zaś pojęcie piekła – stanowi czystą fikcję, a pierwsi ludzie nie zostali stworzeni przez Boga, lecz zrodzili się z błota. Ginzburg zwraca uwagę na pokrewieństwo łączące heretyckie poglądy Saccardina – naznaczone świadomością kryzysu oraz oczekiwaniem politycznej, religijnej i kulturowej rewolucji – z rozpoznaniami Galileusza, Bacona, Campanelli, Różokrzyżowców, nawet Kartezjusza. Zarazem jednak wrażliwość Saccardina jest wrażliwością zawodowego komedianta – nie wielkiego intelektualisty – i to właśnie czyni ten przypadek niezwykłym. Sprawa Saccardina, obeznanego, jak wykazuje Ginzburg, z literaturą libertyńską, zarazem zaś bezwzględnie odrzucającego elitaryzm libertynów, pokazuje, że w tym okresie związki między kulturą wysoką i kulturą klas podporządkowanych mogły obejmować okrężną wymianę, zapośredniczoną przez różne, niekiedy przeciwstawne kody
Pochwała donkiszoterii, czyli o tym, co strukturalizm wniósł i co wciąż może wnieść do historii
Get PDFThe paper discusses various possibilities of using structuralism in the current historical research. It seems, e.g., that this methodology or mode of reasoning could still be helpful to understand the origins of some historic phenomena. Despite the widely-held belief, the most important thinkers associated with structuralism, such as Jean-Pierre Vernant, Roland Barthes, or Pierre Vidal-Naquet, did not reduce their interests to the study of synchronic relations, but – as Foucault put it – attempted to fashion the instrument for a precise historical analysis. It was also a case of Michel Serres’ reflection on the origins of geometry. This example is closely examined in the paper to indicate some differences between both traditional and structuralist approaches to that question.Artykuł powraca do związków między strukturalizmem a historią i stawia problem aktualnych możliwości zastosowania inspiracji strukturalistycznych w badaniach historycznych. Jednym z pól takiego płodnego mariażu może być kwestia rozważań genetycznych. Jako przykład potwierdzający znaczenie myślenia strukturalistycznego w kontekście pytania o genezę danego zjawiska historycznego została wykorzystana analiza Michela Serres’a odnosząca się do problemu pochodzenia geometrii
Demokracja jako ontologiczny warunek polityki u Spinozy i Hobbesa
Get PDFThe notion of democracy as the ontological premise of the social being is one of the main themes in the contemporary reception of Spinoza’s political philosophy. The article presented below is an attempt to explain the ontological dimension of democracy in Spinoza’s thought. The Spinozist approach towards democracy is confronted here with Hobbes’ view on democracy – by this juxtaposition I want to show how the question of the democratic foundation has constituted one of the most important discrepancies of modern political discourse.Pojęcie demokracji jako ontologicznego warunku bytu społecznego jest jednym z głównych wątków współczesnej recepcji spinozjańskiej filozofii politycznej. Poniższy artykuł jest próbą wyjaśnienia, na czym polega ontologiczne umocowanie demokracji u Spinozy. Zestawiając spinozjańskie ujęcie demokracji z koncepcją Hobbesa, pokazuję, w jaki sposób problem demokratycznego fundamentu ukonstytuował jedną z najważniejszych rozbieżności politycznego dyskursu nowoczesności
Widmowa aktualizacja marksizmu czy spektralna bujda
Get PDFThe article is a critical reading of Jacques Derrida’s Spectres of Marx. Apart from presenting the Eagleton\u27s and Negri’s critical interpretations and philosophical unproductiveness of Derrida\u27s proposals, I also try to show their inability to fulfill the ethical and political promises, which they makes.Artykuł jest krytyczna interpretacją Widm Marksa Jacquesa Derridy. Obok przedstawienia krytycznych odczytań Eagletona czy Negriego, próbuję pokazać nie tylko filozoficzną jałowość propozycji Derridy, ale także niezdolność do wywiązania się z politycznych i etycznych obietnic, które składa
Co jest stawką mobilności pracy? Granice, migracje, współczesny kapitalizm
Get PDFThe talk starts with a short discussion of some influential works on the mobility of labour in historical and contemporary capitalism. Drawing upon a book I recently published with Brett Neilson, Border as Method, or, the Multiplication of Labour, I then discuss the significance of the proliferation of borders in the global age from the point of view of “late” capitalism. In the last part of the talk I focus on the subjective stakes of the politics of migration, providing instances from many parts of the world (including the Asia-Pacific region).Prezentowany tekst rozpoczyna się od krótkiego omówienia kilku wpływowych badań na temat mobilności pracy w ramach historycznego i współczesnego kapitalizmu. Później, opierając się na ustaleniach z ostatniej książki autora, Border as Method, or, the Multiplication of Labour (napisanej razem z Brettem Neilsonem), przechodzi do namysłu nad znaczeniem upowszechnienia się granic w epoce globalizacji z perspektywy „późnego” kapitalizmu. W ostatniej części autor skupia się na podmiotowym wymiarze polityki migracji, dostarczając w tym kontekście wielu przykładów z różnych części świata (w tym z regionu Pacyfiku)
Odpowiedź na pytanie
Get PDFPrezentowany artykuł Michela Foucaulta został opublikowany w 1963 roku. Foucault rozwija w nim koncepcję archeologii wiedzy – metody analizy historycznych dyskursów, którą zaprezentuje w sześć lat później w książce o tym właśnie tytule. Artykuł powstał na kanwie pytania wybranego przez autora spośród zadanych mu przez redakcję „Esprit”, które dotyczyło możliwości pojęciowego opracowania przymusu systemu dyskursywnego przy jednoczesnym zaakcentowaniu nieciągłości w jego obrębie a tym samym możliwości twórczego działania w historii ducha. A także, czy tak sformułowana aporia zakładałaby z konieczności zgodę na przymus systemu lub afirmację siły zdolnej do przekształcenia go za pomocą zewnętrznej przemocy? Tekst jest wprawką do sformułowania dojrzałej teorii dyskursu, rodzajem autoanalizy, która pozwala Foucaultowi powiązać własną metodę historyczną z „progresywistyczną polityką” myśli i rozwiązać w ten sposób dylemat pełnej determinacji i wolnego sprawstwa obecny w rozważaniach wielu strukturalistów.Prezentowany artykuł Michela Foucaulta został opublikowany w 1963 roku. Foucault rozwija w nim koncepcję archeologii wiedzy – metody analizy historycznych dyskursów, którą zaprezentuje w sześć lat później w książce o tym właśnie tytule. Artykuł powstał na kanwie pytania wybranego przez autora spośród zadanych mu przez redakcję „Esprit”, które dotyczyło możliwości pojęciowego opracowania przymusu systemu dyskursywnego przy jednoczesnym zaakcentowaniu nieciągłości w jego obrębie a tym samym możliwości twórczego działania w historii ducha. A także, czy tak sformułowana aporia zakładałaby z konieczności zgodę na przymus systemu lub afirmację siły zdolnej do przekształcenia go za pomocą zewnętrznej przemocy? Tekst jest wprawką do sformułowania dojrzałej teorii dyskursu, rodzajem autoanalizy, która pozwala Foucaultowi powiązać własną metodę historyczną z „progresywistyczną polityką” myśli i rozwiązać w ten sposób dylemat pełnej determinacji i wolnego sprawstwa obecny w rozważaniach wielu strukturalistów